Brief 20 november 2025 - Transferiumboot als vervanger vaan parkeergarage Citadel

Van: Verzonden: donderdag 20 november 2025 17:27 Aan: Gemeenteraad <Gemeenteraad@s-hertogenbosch.nl> CC: i Onderwerp: Mail bestemd voor alle leden van de gemeenteraad. Onderwerp: tranferiumboot als vervanger van parkeergarage Citadel

Voorstel: Transferiumboot in plaats van parkeergarage citadel Toelichting: Ooit heeft de gemeente Den Bosch de fout gemaakt om een hechte gemeenschap uit elkaar te halen ten behoeve van een parkeergarage. Volkswijk de Pijp werd gesloopt, de Tolbruggarage kwam. Hebben we geleerd van onze fouten? Nee, opnieuw wordt een hechte gemeenschap gesloopt voor een parkeergarage. Het Citadelhofje gaat plat om er een parkeergarage te bouwen. Een garage die over 7-10 jaar de Tolbruggarage moet gaan vervangen. Al die tijd blijft zeer waarschijnlijk de Tolbruggarage in gebruik. Kosten nieuwe garage tot nu toe 30-40 miljoen. Tel daar nog 5-10 miljoen bij voor verplaatsing van de roeivereniging. Er zijn meerdere instanties die onderzoek hebben gedaan naar een aanvaarbare afstand van een parkeergarage tot het centrum van de stad. De uitkomsten variëren enigzins en zijn ook afhankelijk van leeftijd en kwaliteit van de looproute. Als grootste beloopbare afstand wordt 500 meter genoemd. Bij grotere afstanden zal het bezoek aan de parkeergarage drastisch afnemen. De afstand van het Citadelhofje naar de Markt is 1000-1200 meter. Ik ga daar niet met mijn auto staan als ik op de Markt AGF-producten heb gekocht en daarmee meer dan 1 km moet terugsjouwen naar mijn auto. Zijn er andere oplossingen voor het wegvallen van de Tolbruggarage? Snelle en haalbare oplossingen? Die heb ik u eerder toegezonden.

In mijn voorstel voor herinrichting van Loeffplein en omgeving staat het alternatief voor de verloren parkeercapaciteit van de Tolbruggarage. Helaas geen antwoord gehad. Dan nogmaals een poging. Ik draag de volgende oplossing aan: Als ik naar Rotterdam ga, rijd ik met de auto naar transferium De Schans in Ridderkerk. Daar stap ik op de waterbus die mij met 2 tussenstops onder de Erasmusbrug afzet. Een prachtige tocht en dan moet het bezoek aan de stad nog beginnen. Dat kunnen wij ook. Leg bij Treurenburg een transferium aan.

Dat kan -na overleg en toestemming- op het terrein van defensie en/of op het parkeerterrein van café Treurenburg. Verdieping erop? Dit transferium is geschikt voor de inwoners van de Bommelerwaard, Land van Maas en Waal en van de Maaspoort. In totaal 100.000 inwoners. Geen enkele auto van deze bezoekers zal diep de stad in hoeven te rijden. Onmiddelijk na de Hedelse brug rechtsaf. Omdat dit transferium alleen maar een parkeerterrein zal zijn, vallen de kosten in het niet bij de kosten van parkeergarage De Citadel. Ga in overleg met Libéma om bij de Brabanthallen een tweede transferium in gebuik te nemen. De parkeerterreinen liggen er al. Capaciteit 4000 auto's. Bij evenementen overdag zal dit transferium niet beschikbaar zijn. Dat zal spaarzaam zijn en vergelijkbaar met het transferium in de Johan Cruijff arena. Je kunt op internet opzoeken wanneer dit transferium niet beschikbaar is. Zelden. Laat een transferiumboot varen vanaf Treurenburg (1)met een tussenstop bij de Brabanthallen (2). De mensen worden afgezet bij de Smalle Haven(3). Hartje stad. Zie de route in de bijlage. Nul meter lopen. De steigers en trappen liggen er al. Het enige wat aangelegd moet worden is een lift voor mensen die moeilijk ter been zijn. Enkele sfeerbeelden staan in de bijlagen.

Nogmaals de nadelen van parkeergarage Citadel: -te diep in de stad -te ver van het centrum -te duur -hechte gemeenschap moet weg -roeivereniging moet weg met hoge kosten. En het mooie is dat we op 2-1-2027 meteen kunnen beginnen met de ombouw en verfraaing van de Tolbruggarage tot sociale woningen en niet nog 7-10 jaar hoeven te wachten tot parkeergarage Citadel klaar is. Wonen is belangrijker dan parkeren. En ook vermeldingswaard is de verdubbeling van de parkeercapaciteit voor hotel Central in mijn plannen. Zie mijn eerder toegezonden voorstel en de afbeelding in één van de bijlagen. Zullen we studenten dit voorstel laten onderzoeken? Leerzaam en je betrekt de jeugd bij de stad en bij democratische processen. Willen jullie deze jongeren begeleiden? Ook leerzaam voor jullie. Zie het onderzoeksvoorstel in de bijlage. Ik stuur een kopie naar roeivereniging De Hertog. Commentaar is welkom via:

Onderzoeksvoorstel – Transferiumboot als alternatief voor parkeergarage Citadel Titel “De Transferiumboot van Treurenburg: haalbaar, betaalbaar en wenselijk?” Een onderzoek naar een duurzaam en toekomstbestendig alternatief voor de geplande parkeergarage Citadel in ’s-Hertogenbosch.

--Opdrachtgever Gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch Uitvoerende partijen Studententeams van opleidingen zoals: Ruimtelijke Ontwikkeling / Stedenbouw Mobiliteit / Verkeer & Vervoer Civiele Techniek / Waterbouw Bestuurskunde / Social Studies Economie & Business Innovation Bouwmanagement & Vastgoed

--Achtergrond De gemeente onderzoekt de bouw van een nieuwe parkeergarage bij de Citadel, waarvoor het Citadelhofje wordt gesloopt: een hechte gemeenschap, net zoals eerder gebeurde bij volkswijk De Pijp t.b.v. de Tolbruggarage. Maar: De nieuwe Citadelgarage ligt 1.000–1.200 meter van het centrum → boven de grens van wat bezoekers acceptabel vinden als loopafstand. De kosten bedragen 30–40 miljoen euro.

De bestaande Tolbruggarage blijft mogelijk nog jaren in gebruik. De sloop van woningen en de verplaatsing van de roeivereniging brengt hoge maatschappelijke kosten met zich mee.

Een alternatief is het inzetten van een transferiumboot — vergelijkbaar met de waterbus in Rotterdam — met twee transferia: 1. Treurenburg (inwoners Bommelerwaard, Maas en Waal, Maaspoort)

2. Brabanthallen (capaciteit 4.000 auto's; samenwerking Libéma)

De boot vaart vervolgens naar de Smalle Haven, hartje binnenstad: nul meter lopen.

--Doel van het onderzoek Nagaan of de transferiumboot een haalbaar, betaalbaar, duurzaam en maatschappelijk wenselijk alternatief vormt voor de geplande parkeergarage Citadel.

--Hoofdonderzoeksvraag “In hoeverre kan een transferiumboot vanaf Treurenburg met tussenstop bij de Brabanthallen een volwaardig alternatief vormen voor de parkeercapaciteit van de Tolbruggarage en de geplande parkeergarage Citadel?”

--Deelvragen 1. Mobiliteit & Verkeer Wat is de verwachte gebruikersvraag vanuit de omliggende regio’s (Bommelerwaard, Land van Maas en Waal, Maaspoort)? Hoe verhoudt de reistijd (auto → boot → binnenstad) zich tot parkeren in de stad? Hoe gevoelig zijn bezoekers voor loopafstand, wachttijd en vaartijd?

2. Ruimte & Inpassing Waar kan het transferium Treurenburg worden aangelegd? → inclusief overlegopties met Defensie en de eigenaar van café Treurenburg. Hoe past een aanlegplaats bij de Brabanthallen in de bestaande infrastructuur? Welke ingrepen zijn nodig bij Smalle Haven (inprikken op bestaande steigers, liftvoorziening)?

3. Technische haalbaarheid Welke boten zijn geschikt qua snelheid, capaciteit, duurzaamheid (elektrisch / hybride)? Wat is de optimale frequentie van varen?

4. Financiële analyse Wat kosten aanleg, exploitatie en onderhoud van: bootverbinding, haltes, transferiumterreinen?

Wat zijn de baten: vermeden kosten Citadelgarage, vermeden sloop/verplaatsing, lagere verkeersdruk in de binnenstad?

5. Maatschappelijke impact Wat betekent dit voor de betrokken gemeenschappen (Citadelhofje, roeivereniging, bezoekers)? Wat is de waardering van bewoners en ondernemers?

Hoe past dit in de Bossche visie op duurzame mobiliteit en leefbaarheid?

6. Bestuurlijke haalbaarheid Welke partijen moeten betrokken worden? Welke vergunningen zijn nodig? Hoe realistisch is uitvoering op korte termijn (2–1–2027)?

--Onderzoeksopzet Fase 1 – Verkenning (2–3 weken) Deskresearch (transferia, waterbussen, loopafstandstudies) Stakeholders in kaart brengen

Fase 2 – Veldonderzoek (4–6 weken) Interviews met bewoners, ondernemers, Defensie, Libéma Quick-scan techniek: vaarroutes, obstakels, diepte Observaties bij Smalle Haven en Treurenburg

Fase 3 – Markt- en gebruikersonderzoek (3–4 weken) Enquêtes onder bezoekers van de binnenstad Simulatie: keuze tussen auto, parkeren, lopen, boot

Fase 4 – Financiële en ruimtelijke analyse (3–4 weken) Kostenraming Visualisaties / schetsontwerpen Vergelijking met Citadelproject

Fase 5 – Eindrapport + Presentatie (2 weken) Haalbaarheidsadvies Scenario’s: basis, ambitie, versneld Infographic/poster voor de gemeenteraad

--Studentenproducten Haalbaarheidsrapport (50–80 pagina’s) Presentatie aan gemeenteraad en betrokken partijen Kaarten/visualisaties van route en transferia Kosten-batenanalyse Publieksvriendelijke video of infographic

--Waarom dit perfect is voor studenten Multidisciplinair → samenwerking tussen verschillende opleidingen Concreet, actueel, relevant voor stad & regio Directe impact op democratische besluitvorming Draagt bij aan duurzame mobiliteit, leefbaarheid en woningbouw Jongeren voelen zich écht gehoord en betrokken bij hun stad

“Met dit onderzoek kunnen studenten een directe bijdrage leveren aan een toekomstbestendige en leefbare binnenstad, waarin mobiliteit, wonen en gemeenschap hand in hand gaan.” Bovendien maken ze kennis met burgerparticipatie.