Bijlage brief 3 juli 2026 - Visie op Oeteldonk - OC en gemeente

Visie op Oeteldonk: Traditie met Toekomst 1. Carnaval is geen feest, maar een beleving In Den Bosch vieren we geen carnaval. We vieren de komst van de Prins. Het is geen evenement, maar een ritueel dat je moet voelen om te begrijpen. Alles wat we doen – van het Kwèkfestijn tot de Grote Optocht – staat in het teken van Zijn bezoek. Wie zijn kiel aantrekt, is geen advocaat of timmerman meer, maar Oeteldonker. Carnaval is een tijdelijke metamorfose die teruggrijpt op gelijkwaardigheid en spel. 2. Oeteldonk is geen plaats, maar een wereld 'op zun eige' Oeteldonk is geen carnavalsnaam. Het is een spel, een gevoel, een traditie. Een wereld waarin iedereen gelijk is – als boer of durske – en waarin je tijdelijk afstand neemt van je maatschappelijke rol. Oeteldonk is een waardige, ludieke én verbindende manier om carnaval te vieren. Deze visie bouwt voort op 143 jaar aan traditie en betekenis. 3. Voor wie is Oeteldonk? Iedereen is welkom, zolang je de traditie respecteert. Of je nu geboren en getogen bent in de stad, een nieuwe Bosschenaar bent of een bezoeker van buitenaf: wie voelt wat Oeteldonk is, hoort erbij. Maar wie enkel komt halen, past niet. Dat geldt in de meest brede zin. Van bezoeker tot bewoner, en van horeca tot retail. Wie mee wil doen, moet bijdragen. Je hoeft Oeteldonk niet te snappen, als je het maar voelt. 4.

Puur Oeteldonk: kiezen voor het originele verhaal De groei van het carnaval heeft een ‘schaduwcarnaval’ doen ontstaan dat meer lijkt op generiek feestgedruis. Maar Oeteldonk is uniek. Wij vieren geen carnaval, maar de komst van Prins Amadeiro. Muziek, optochten, symboliek en gedrag staan allemaal in dat teken. Als de Prins aprèsskimuziek had willen horen, was hij wel gaan skiën. 5. De Oeteldonkse organisatie: gedragen en gedeeld De Oeteldonksche Club heeft de verantwoordelijkheid om de Oeteldonkse traditie levend te houden en zoveel mogelijk mensen in aanraking te brengen met de Oeteldonkse identiteit. De gemeente faciliteert dit. Samen zorgen we ervoor dat het carnaval daadwerkelijk belééfd kan worden. We zorgen ervoor dat we deze rolverdeling op de juiste manier inrichten, waarbij we beiden expliciet niet op elkaars stoel gaan zitten, maar wel vanuit gezamenlijkheid opereren. 6. De rol van horeca en ondernemers Horeca is partner in het spel, niet alleen in het feest. Ondernemers in de binnenstad zijn belangrijke gastheren en -vrouwen van Oeteldonk. Ze dragen medeverantwoordelijkheid voor het bewaken van het karakter van het feest. Samen ontwikkelen we gedragsnormen, kaders en gastvrijheid die passen bij het spel. Ook voor hen geldt: Wie enkel komt halen, past niet. 7. De betekenis voor de stad Oeteldonk is onderdeel van het Bossche DNA.

Maar Oeteldonk is niet hetzelfde als Den Bosch. Het is een tijdelijke transformatie waarin we onszelf hervinden. Toch vraagt Oeteldonk ook veel van de stad: drukte, geluid, logistiek. Daarom is het van belang dat de balans tussen uitbundigheid en leefbaarheid bewaakt wordt. 8. Samenwerken met de binnenstad De relatie met bewoners, ondernemers, verenigingen en andere binnenstadsgebruikers is essentieel. Iedereen die onderdeel is van de binnenstad, accepteert dat Oeteldonk en haar tradities onlosmakelijk verbonden zijn met deze plek. Maar dat vraagt ook om zorgvuldigheid, betrokkenheid, duidelijke afspraken en het (kunnen) naleven daarvan.

9. Toekomstgericht erfgoed Oeteldonk leeft. Het is cultureel erfgoed dat wordt doorgegeven van generatie op generatie. Maar dat gaat niet vanzelf. Nieuwe Bosschenaren, jeugd en bezoekers moeten geholpen worden om het te begrijpen – door het te voelen. Educatie, verbeelding en participatie zijn daarin essentieel. 10. Regie en verantwoordelijkheid We richten een overlegstructuur op verschillende niveaus in met de Oeteldonksche Club en de gemeente. Hierin bespreken we veiligheid, duurzaamheid, inclusie en de toekomst van het feest. We kiezen voor co-creatie, met alle andere stakeholders, maar durven ook grenzen te stellen. Wie niet bijdraagt, doet niet mee. We gebruiken deze visie als leidraad om keuzes te maken. Daar committeert ook de gemeente en de Oeteldonksche Club zich aan. 11. De waarde van de pauzeknop Oeteldonk is een collectieve pauzeknop. We stappen uit het dagelijkse en keren terug naar het eenvoudige bestaan van boer en durske. Juist in een complexe tijd is die gelijkwaardigheid en beleving waardevol. Carnaval moet niet gered worden – maar herinnerd aan zijn oorsprong. Samen bouwen we aan een toekomst die deze oorsprong eer aandoet: een Oeteldonk dat blijft verbinden, vieren en verbeelden. Voor nu, voor straks, voor altijd.

Je hoeft niet groot te zijn om te weten, dat we Oeteldonkers zijn! Met onze wortels in de schoot van het moeras! Toe laat me later - als ik groot ben als mijn ouders zijn: Met pet en kieltje en een rood-wit-gele das!

Carnaval wordt al eeuwenlang gevierd als ‘eindewinterfeest’. Waarden als gelijkwaardigheid, de sleur loslaten en het leven vieren zijn onlosmakelijk verbonden. Oeteldonk is de manier hoe we carnaval in Den Bosch vieren en dat doen we al 143 jaar op basis van dezelfde uitgangspunten. Nergens ter wereld wordt carnaval beleefd zoals in Oeteldonk. Alles wat we doen in het Oeteldonks carnaval staat in het teken van het bezoek van Prins Amadeiro. Van meer dan 50 clubkes die elk jaar muziek schrijven en maken op het Kwekfestijn, tot de Intocht en de grote praalwagens tijdens de optocht. Het aantrekken van onze kiel, waarmee we allemaal gelijk aan elkaar zijn. We spelen dit spel met elkaar om carnaval waardig en betekenisvol te laten verlopen. Het is een samenleving in Bossche maatschappij. Sommige Oeteldonkers vinden elkaar rond, bij anderen komt dit tijdens de carnavalsdagen het Oeteldonker zijn vooral naar boven. Buiten kijf staat dat we een carnaval willen beleven met elkaar, gestoeld op de tradities, maar ook ‘tot ooit’ kan blijven doorbestaan. In Oeteldonk staan verenigen, verbeelden en vieren centraal.

Mar op de deur van 't buffet, daor heet ons moeder op gezet: al ben ik woensdagmèrrege as un bal, we viere altijd carnaval.

Oeteldonker zijn gaat verder dan het aantrekken van de kiel en het drinken van een pilsje. Oeteldonk draait ook om wederkerigheid: het levert je iets op, maar je draagt zelf ook iets bij. Hoe klein of groot dat ook is. Het gaat erom dat je het spel wil meespelen. Iedereen die verbonden is aan Oeteldonk, hoort daar een bijdrage aan te leveren. Van de kroegbaas die de echte Oeteldonkse dender draait of van het kindje dat op de schouders van z’n vader zwaait naar de Prins als Hij langskomt tijdens de Optocht. Het onderdeel uitmaken van Oeteldonk zou voor iedere Bosschenaar vanzelfsprekend moeten kunnen zijn, maar dat gaat niet vanzelf. De Bossche maatschappij groeit en diversifieert snel en dat vraagt er ook om dat het in aanraking komen met Oeteldonk niet toevallig is, maar juist gestructureerd moet zijn. Oeteldonk is daarbij de spiegel en oplossing die in een steeds ingewikkeldere samenleving