Bijlage 8 Circulair Kwaliteitsplan Heesch West
Tekst van het document
Circulair kwaliteitsplan
Inhoud 1 Intro Heesch West 2 Energiek, groen en circulair Heesch West 3 Zo ziet Heesch West eruit 4 Circulaire (beeld)kwaliteit en inspiratie 5 Uitgiftestrategie, borging duurzaamheid, fasering
Het circulair kwaliteitsplan is een integraal visie- ambitie- en
Herzien maart 2025
kwaliteitsplan voor de duurzame ontwikkeling van het regionale bedrijventerrein Heesch West. Het stelt kaders voor de ontwikkeling en biedt tegelijkertijd ruimte en inspiratie voor nu én de toekomst. Dit plan wordt in de loop van de tijd steeds aangevuld en aangescherpt. Aanpassingen worden vastgesteld door de GR Heesch West in de jaarlijkse beleidscyclus.
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West, betrokken gemeenten Bernheze, ‘s-Hertogenbosch en Oss
H1 Intro Heesch West Het regionaal bedrijventerrein Heesch West heeft de ambitie om
van Heesch West. Ook het landschapspark
het meest duurzame bedrijventerrein van Noord-Brabant te zijn.
komt aan bod in dit document, maar hiervoor
Het terrein ligt aan de zuidzijde van de A59 tussen ’s-Hertogenbosch,
verwijzen we ook graag naar het document
Heesch en Oss. Heesch West geeft ruimte aan middelgrote tot
dat in geheel gewijd is aan dit onderwerp.
grootschalige bedrijven. Voor een groot deel zijn dit bedrijven die nu al een
In dit landschapsplan is uitgewerkt hoe het
regionale binding hebben en zich binnen onze regio willen doorontwikkelen.
landschapspark Heesch West vorm moet
Onder andere zijn dit (zeer) grootschalige logistiek en bedrijvigheid in de
krijgen. Het landschapsplan is leidend voor de
bouw, circulaire economie, regionale topsector Life Sciences en duurzame
realisering van het landschapspark. Hierin zijn
energieoplossingen. Het vestigingsprofiel is gebaseerd op de behoefte zoals die in
de ambities van het Circulair Kwaliteitsplan
2017 in het Masterplan werd voorzien en begin 2021 is bijgesteld, mede op basis van de
verwerkt. De opzet is verder tot stand
regionale schaarste voor bedrijfskavels en een sterk aanhoudende vraag.
gekomen in participatie met omwonenden en vertegenwoordigers van natuur- en
De gemeenten ‘s-Hertogenbosch, Oss en Bernheze hebben zich verbonden in de
milieuorganisaties.
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West en zijn samen initiatiefnemer voor het terrein. Heesch West staat voor Energiek, Groen en Circulair: het meest duurzame terrein van
Oss
Brabant.
1.1 Circulair kwaliteitsplan Heesch West De ambities, visie en ontwikkelingen voor
‘s-Hertogenbosch
A59
bedrijventerrein Heesch West komen samen in
A50
dit circulair kwaliteitsplan. Hierin zijn de kaders
Landerd
Bernheze
opgenomen, maar het biedt vooral ook ruimte en inspiratie voor ontwikkeling nu en in de toekomst. Hierbij gaan we in op de ambities
A50
A2
Sint-Michielsgestel Uden
op het gebied van circulariteit duurzaamheid, energie, stedenbouwkunde, landschap, biodiversiteit, klimaatadaptatie, mobiliteit,
Meierijstad
toepassing van materialen en beeldkwaliteit Afbeelding 1.1 Ligging Heesch west
Regionaal bedrijventerrein Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
3
1.2 Co-creatie
punten worden concreet in de acquisitie en
ingrijpende aanpassing die in de nabije
Samen zoeken naar de meest duurzame
uitgiftetrajecten betrokken. Bij de uitgifte van
toekomst onvermijdelijk is. Bovendien plukt
oplossing creëert meer duurzame waarde dan
Heesch West zijn een mix van verplichtende
iedereen nu al de vruchten van innovaties
het opleggen van (wettelijk niet afdwingbare)
maatregelen én voorstellen van de bedrijven
die zijn toegepast op een terrein ingericht
eisen. Heesch West wil daarom samen
zelf het uitgangspunt. We noemen dat
op de toekomst. Partijen die traditioneel
met bedrijven werken aan de ambitie van
“uitnodigend maar niet vrijblijvend”.
denken en weinig oog hebben voor klimaat
het meest duurzame bedrijventerrein van
en energie transitie zullen mogelijk aan dit
Brabant. Bij deze benadering zullen bedrijven
De duurzaamheidsambities gaan uiteraard
bedrijventerrein voorbijgaan. Heesch West wil
zich identificeren in de ambitie van Heesch
over de bedrijfskavels en de bedrijven.
partner zijn voor die bedrijven die meegaan in
West en zich verder gestimuleerd voelen te
Daarnaast zijn de doelen ook het uitgangspunt
het toekomstperspectief “Energiek, groen en
zoeken naar innovaties en de lat hoger te
voor ontwerp en inrichting van het openbare
circulair”.
leggen. Betrokkenheid, inzet en effectiviteit
gebied. Specifiek voor het landschapspark
bij duurzame oplossingen zal groter zijn als
is door de landschapsarchitect een apart
de motivatie vanuit de bedrijven zelf komt, in
document opgesteld met plannen, ambities
plaats van dat deze is opgelegd via regels.
en uitwerkingen dat behoort bij dit circulair
Energietransitie
kwaliteitsplan.
Aandeel duurzame energie 70% (= 5x
Deze uitnodigende houding naar bedrijven is niet vrijblijvend. Er wordt als uitwerking van
1.3 Filosofie Heesch West
de duurzame ambities en met aandacht
Een nieuw terrein is de ultieme
voor de actuele netcongestie bijvoorbeeld
kans om concreet in te spelen op
een zogenaamde Smart Energy Hub
duurzaamheidsdoelen. Heesch West wordt
ontwikkeld. Hiervoor wordt in collectief
niet ontwikkeld volgens de standaard maar
verband een robuuste energieoplossing met
we richten de blik nadrukkelijk op de toekomst.
de zich vestigende bedrijven uitgewerkt,
Voor energie, klimaat en CO2 richten we ons
waarin duurzame opwekking, opslag en slim
alvast op de (inter)nationale doelstellingen van
energiemanagement belangrijke elementen
2030. De Toekomst is nu!
heden) •
Klimaatadaptatie Waterberging/hittestress (regionale maatregelen)
•
Reductie CO2 -/-49% (t.o.v. 1990)
•
Grondstoffenakkoord -/-50% primaire grondstoffen
•
Mobiliteit 100% verkochte auto’s all-electric CO2 vrachtvervoer -/-35%
zijn. We doen dat samen met partijen die deze Het circulair kwaliteitsplan vormt een belangrijk
kwaliteiten erkennen en qua huisvesting en
basisdocument bij de ontwikkelingsstrategie
bedrijfsvoering ook de focus vooruit leggen. Op
voor Heesch West. De ambitie en uitgangs
die manier voorkomen we een noodzakelijke,
Afbeelding 1.2 Nationale en internationale beleidsdoelen 2030 (kleine selectie uit onder andere de volgende bronnen: Klimaatakkoord, Grondstoffenakkoord, energieakkoord).
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
4
Om samen met de bedrijven concrete
In hoofdstuk 4 is dit verder uitgewerkt in
mogelijkheden aan te pakken worden 5
ambities, regels en inspiratie voor de Circulaire
thema’s uitgewerkt:
(beeld)kwaliteit. Van zowel de openbare
•
Energie
ruimte, de ontsluitingsstructuur als de te
Bedrijventerrein Heesch West heeft de ambi-
•
Klimaatadaptie
onderscheiden delen van het bedrijventerrein
tie het meest duurzame bedrijventerrein van
•
Landschap en Biodiversiteit
en bebouwing.
Brabant te worden. Om dit te bereiken zet
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
•
Mobiliteit
To the point
de Gemeenschappelijke Regeling Heesch Tot slot komt in hoofdstuk 5 het proces en de
West in op co-creatie: Waarde creëren
uitgiftestrategie aan bod. Aangegeven is de
door samen te zoeken naar de meest duur-
Heesch West krijgt een circulair kwaliteitsteam
manier waarop de duurzaamheidsambities
zame oplossing. Om partners met maximale
en parkmanagement dat ruimte biedt voor
voor Heesch West worden geborgd. De
mogelijkheden voor de toekomst te vinden,
ontmoeting, kennis en collectief organiserend
aanpak van inspiratie én beoordeling van de
worden vijf thema’s uitgewerkt:
vermogen. Samen met de bedrijven vormt dit
plannen van bedrijven vanuit de 5 thema’s
team een stuwende kracht zodat innovatie
van Heesch West is hiervan een belangrijk
•
Energie
en ontwikkeling een doorlopend proces is.
onderdeel.
•
Klimaatadaptie
Hoe de samenwerking er uit ziet en of de
•
Landschap en Biodiversiteit
zaken collectief en/of individueel worden
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
georganiseerd, zal de praktijk uitwijzen.
•
Mobiliteit
Heesch West biedt ruimte voor experiment, groei en toont lef.
Leeswijzer In hoofdstuk 2 komen de vijf thema’s aan bod op welke Heesch West zich met name richt: Energie, Klimaatadaptatie, Landschap en biodiversiteit, Circulair bouwen en ontwikkelen en Mobiliteit. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving en van hoe Heesch West eruit komt te zien, zowel op ruimtelijk als op circulair gebied.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
5
H2 Energiek, groen en circulair Heesch West Heesch West heeft de ambitie om het meest duurzame
Heesch West beoogt een robuust duurzaam
bedrijventerrein van Noord-Brabant te zijn. De planopzet draagt
energieconcept dat nog kan doorontwikkelen
en faciliteert deze ambitie, net als het circulair kwaliteitsplan en het
en inspelen op marktinitiatieven. Bijvoorbeeld
verder te ontwikkelen uitgifteplan. De focus ligt op een “Energiek, groen en circulair” Heesch West. Er liggen unieke kansen voor het bedrijventerrein om zich te onderscheiden. Er is veel potentie voor circulaire ontwikkeling als dit actief en in samenwerking wordt opgepakt en benut. Dit reikt breder dan alleen energie of bouwmaterialen.
de vroege introductie van waterstof en duurzame brandstoffen om zo de duurzame mobiliteit of andere waterstoftoepassingen te kunnen faciliteren. Zowel vanuit de aanbiederskant als vanuit de belangstellende bedrijven worden concrete kansen voorzien.
Denk ook aan mobiliteit, afval, afvalwater, hemelwater en/of retourstromen. Bedrijven kunnen deze zaken individueel organiseren, maar ook gezamenlijk. Bijvoorbeeld in de vorm
Heesch West inspireert, begeleidt en/of faciliteert dit.
van collectieve faciliteiten zoals een wasplaats. Het parkmanagement brengt waar nodig de samenwerking op gang, organiseert kennis en bundelt krachten.
Klimaatadaptatie Het terrein draagt bij in de regionale
Energie
Verzwaring van het landelijke energienet
energiestrategie. De drie stappen van
Heesch West heeft een grote potentie als
vergt veel tijd. Met een lokale smart energy
Trias Energetica vormen de basis om een
het gaat om het duurzaam opwekken van
hub maakt Heesch West zich zoveel mogelijk
energie- zuinig ontwerp te maken: Beperk
energie. De primaire bron daarvoor is zon.
onafhankelijk. De ontwikkeling van de
het energieverbruik, gebruik energie uit
Ook uitwisseling van koude en warmte
collectieve Energyhub wordt afgestemd met
hernieuwbare bronnen en gebruik eindige
behoort tot de mogelijkheden. Heesch
de netbeheerder om zo voor zowel de korte
energiebronnen zo efficiënt mogelijk.
West ontwikkelt een op mogelijkheden en
als langere termijn een optimale aanpak
Doordat het terrein aardgasvrij is, vormt
behoefte afgestemde smart energy hub. Er
te ontwikkelen. De bedrijfsdaken vormen
energiezuinige (zo mogelijk energieneutrale
wordt voorzien in een aansluiting naar het
een basis- potentieel voor duurzame lokale
of zelfs energiepositieve) bedrijfshuisvesting
elektriciteitsnet, afgestemd op actuele
opwekking vanuit de zon.
een al op voorhand duidelijke en belangrijke
mogelijkheden of belemmeringen in verband
ontwerpopgave.
met de netcongestie. Netcongestie is
De energieopwekking vindt, behalve op de
tegenwoordig een belangrijk aandachtspunt.
bedrijfspercelen en in bedrijven zelf, ook plaats in het landschapspark.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
6
Robuuste bosrand Vleermuisroute
Waterberging Groen voorterrein Afvalwater lokaal verwerken Hergebruik lokale grondstoffen Waterberging
Duurzaam gebruik dak
Groen voorterrein
Opwekken van duurzame energie
Fiets- en wandelroutes Nieuw leefgebied flora en fauna Klimaatadaptief landschap Waterberging
Afvalwater lokaal verwerken
ven
Nieuw leefgebied flora en fauna - natuur
Hergebruik lokale grondstoffen
Robuuste singelbeplanting
Duurzaam gebruik dak
Bloemrijke bermen
Opwekken van duurzame energie Zichtlocatie
Station duurzame brandstoffen
Bijenlint Waterberging Nieuw leefgebied flora en fauna
Robuuste bosrand
Opwekken van duurzame energie
Vleermuisroute
Bloemrijke vochtige graslanden Insecten en bijenlandschap Boomgaarden Robuuste bosrand Vleermuisroute
KruitKok Landschapsarchitecten
Afbeelding 2 Heesch West in vogelvlucht: energiek, groen en circulair
Bedrijventerreinen en binnensteden zijn
Landschap en biodiversiteit
en openbare ruimte wordt actief
traditioneel beruchte gebieden als het gaat
In Heesch West komt een omvangrijk circulair
geanticipeerd op het grondstoffenakkoord
om inspelen op het klimaat. Er is veel verhar-
landschapspark, met een totale omvang
2030. Daarin is bepaald dat er in 2030
ding van gebouwen, pleinen en wegen en
van ruim 65 hectare. Het landschapspark
50% minder primaire grondstoffen worden
het ontbreekt vaak aan groen en water. In de
bestaat uit verschillende onderdelen die zijn
toegepast, bijvoorbeeld door gebruik van
zomer zijn deze gebieden vaak gevoelig voor
beschreven in het landschapsplan, dat hoort
biobased materialen, minimalisering van
hittestress en in de natte maanden bestaat
bij dit circulair kwaliteitsplan. In hoofdstuk 3
materiaalgebruik en herbruikbaarheid van
het gevaar van wateroverlast. Hittestress
is het landschapsplan kort beschreven. De
bouwmaterialen. Circulariteit is ook van
wordt tegengegaan door de aanleg van een
zuidwestelijke zone heeft een dubbelfunctie
belang voor bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld
robuust landschapspark met hoog opgaand
voor zowel energie als natuur. De biodiversiteit
bij afvalproductie en hergebruik en recycling.
groen en waterpartijen die voor koelte zorgen
in het gebied neemt enorm toe door een
Hiermee wordt ook belangrijk bijgedragen aan
in de hete maanden. In het landschapspark is
mix aan droge en natte natuur biedt een
de CO2-doelen in het Klimaatakkoord.
meer dan voldoende ruimte om water op te
gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig
vangen in wadi’s, watergangen en plassen.
leefgebied voor flora en fauna. Bestaande
Bij circulair bouwen staan de kwaliteit van
landschappelijke structuren worden zoveel
het gebouw en (her)gebruiksmogelijkheden
Op de bedrijfspercelen zelf is ook aandacht
mogelijk ingepast. Als het nodig is, worden bij
van gebouw en materialen waaruit het is
voor groen en het vasthouden en infiltreren
belangrijke soortenmaatregelen genomen
opgebouwd op de lange termijn centraal.
van water. Door uit te gaan van een
om negatieve gevolgen te voorkomen of
Ontwikkelaars, bouwers en gebruikers
opvangcapaciteit van 70 mm/uur wordt een
verzachten. Ook wordt actief ingespeeld
kijken daarbij ook steeds meer naar de
robuuste waterberging gecreëerd.
op natuurkansen vanuit de aanwezige
interne kwaliteit van de gebouwen en de
Peelrandbreuk.
effecten op gezondheid en welzijn van
Klimaatbuien kunnen goed worden beheerst.
gebouwgebruikers. De royale en robuuste
Het landschapspark kan wisselingen in
Het landschapspark biedt een unieke kwaliteit
groenstructuur van Heesch West waarin de
waterstanden opvangen. Het peil kan hier
voor de bedrijven op Heesch West. Daarnaast
bedrijven worden ingepast speelt eveneens
fluctueren. Vasthouden en infiltreren van
heeft het ook zeker recreatieve waarde voor
een belangrijke rol hierin.
hemelwater levert ook een bijdrage tegen
de omgeving. Fietspaden en struinpaden
verdroging. Het totale landschapspark
maken het gebied toegankelijk.
is daarbij niet alleen een buffer voor het bedrijventerrein zelf, maar vervult ook een rol
Circulair bouwen en ontwikkelen
in de waterbeheersing van het onderliggende
Heesch West is een circulair bedrijventerrein,
systeem.
dat uit zich op allerlei manieren. Bij het bebouwen en aanleggen van bedrijfskavels
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
8
Mobiliteit Er zijn veel mogelijkheden voor duurzame
To the point
Op het gebied van klimaatadaptie zijn het tegengaan van hittestress en wateroverlast
mobiliteit, zoals het gebruik van lokaal opgewekte zonne-energie als brandstof
Heesch West onderscheidt zich op het
belangrijke thema’s. Een robuust land-
in bedrijfs- en vrachtwagens, heftrucks in
gebied van duurzaamheid en circulaire
schapspark en aanvullende maatregelen
magazijnen en woonwerkverkeer. Ook is
ontwikkeling. Als het gaat om energie
dragen direct bij aan de beheersing van
waterstof beschikbaar als brandstof.
dan heeft met name zon en het benutten
deze effecten van klimaatverandering. De
Beschikbaarheid van de duurzame
van koude en warmte grote potentie. Het
mix van oevergebonden en natte natuur,
energiebronnen en brandstoffen zijn
bedrijventerrein is aardgasvrij.
droog bosachtig gebied en houtwallen met
een eerste voorwaarde om deze in de
Daarbij komen ook de kansen om de opge-
mantelzoomvegetatie biedt tegelijkertijd
bedrijfsprocessen in te kunnen passen.
wekte energie in te zetten voor mobiliteit
een gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig
Heesch West richt zich allereerst op de op de
aan bod. Duurzaam vervoer wordt verder
leefgebied voor flora en fauna. Bestaande
doelen afgestemde energieinfrastructuur en
gestimuleerd door bijvoorbeeld de aanleg
landschappelijke structuren worden zoveel
beschikbaarheid van duurzame brandstoffen.
van aantrekkelijke fietspaden, goede en
mogelijk ingepast. Het te ontwikkelen
Het organiseren en stimuleren van duurzaam
veilige aansluiting op doorgaande routes,
landschap wordt een aantrekkelijk gebied
vervoer van medewerkers is ook van
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
voor medewerkers van de bedrijven als ook
belang. Het stimuleren van (ook elektrisch)
benutting van openbaar vervoer.
voor de omgeving om in te recreëren.
fietsgebruik door veilige, aantrekkelijke, veilige en snelle fietsroutes die aangesloten
Heesch West is een circulair bedrijven-
zijn op de omgeving en het gebruik van
terrein. Er wordt actief geanticipeerd op
het al aanwezige openbaar busvervoer zijn
het Grondstoffenakkoord zodat er minder
voorbeelden hiervan.
primaire grondstoffen worden gebruikt. Circulair bouwen en ontwikkelen geeft
Goede voorzieningen, zoals voldoende
meerwaarde aan de gebouwen. Ook bij
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
het bouwrijp maken en de inrichting van
scooters en auto’s, zijn belangrijk. Collectief
de openbare ruimte worden de circulaire
privaat vervoer, waarbij werknemers
kansen en mogelijkheden benut.
bijvoorbeeld met busjes worden opgehaald bij stations in de omgeving kan interessant zijn voor grotere bedrijven of mogelijk ook een collectieve basis vinden.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
9
H3 Zo ziet Heesch West er uit
0
Afbeelding 3.1 Ontwerp Heesch West met plaats voor bedrijven, groen en zonnepanelen
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
10
10
20
30
40
50
100
Bedrijf tot en met categorie 3.1 Bedrijf tot en met categorie 3.2 Bedrijf tot en met categorie 4.1 Bedrijf tot en met categorie 4.2
vinden plaats in de nabij de Bosschebaan
Afbeelding 3.2 Milieuzonering en bedrijfscategoriën
gelegen kavelzones, daarna volgt de zuidelijke zone. De groene randen rondom het bedrijventerrein vormen de contouren. Ze
Bedrijf tot en met categorie 3.1
markeren de grenzen tussen het
Bedrijf tot en met categorie 3.2
bedrijventerrein en de omgeving, zorgen voor
Bedrijf tot en met categorie 4.1
inpassing in de omgeving en zorgen voor de
Bedrijf tot en met categorie 4.2
nodige afstand tussen de omgeving en het bedrijventerrein. De robuuste groenstructuur (zie ook
3.1 Stedenbouwkundige opzet
De stedenbouwkundige opzet heeft een
beschrijving in het landschapsplan) deelt het
Heesch West heeft een zelfstandige positie
flexibele structuur die vrijheid biedt in fasering
gebied op in vijf grote kavelzones die variëren
met een eigen overwegend regionale
en omvang. De flexibiliteit en vrijheid spelen
in grootte van circa 11 tot 20 hectare. Het
identiteit. Het terrein is qua ligging en
zich af binnen de contouren van het
terrein is specifiek geschikt voor grootschalige
ontsluiting georiënteerd op de snelweg
bedrijventerrein. De eerste ontwikkelingen
bedrijvigheid.
A59. Het is een nieuwe kern, een nieuw werklandschap dat vrij ligt van de omliggende dorpskernen. Dit biedt de kans om een sterk
Afbeelding 3.3 Stedenbouwkundig plan Heesch West
eigen en duurzaam karakter te creëren, en tegelijkertijd aan te sluiten op het omliggende landschap. Het ontwikkelde landschapsplan geeft daar concreet uitwerking aan. Door de vrije ligging kan het bedrijventerrein ook relatief hogere milieucategorieën aanbieden. Daarbij is het geenszins de bedoeling en ook niet de marktbehoefte om die milieuruimte maximaal te laden. Wel is er hierdoor veel flexibiliteit in de plattegrond en uitgifteplanning voor Heesch West. Een goede beheersing van de omgevingseffecten is hierbij uitgangspunt.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
11
De minimale kavelmaat is 1 hectare. Alleen
Afbeelding 3.4 Landschapspark zonering
in de westelijke kavelzone zijn kavels vanaf 5.000m2 mogelijk. De westzijde is tevens een zichtlocatie. Alle locaties zijn georiënteerd op en ontsloten aan het landschapspark. Het landschapspark van Heesch West omvat grote landschapszones (parkhart, zon- en biodiversiteitspark en natuurvennen), ruime parksingels en een robuuste groene omkadering. De totale omvang bedraagt circa 65 hectare. Deze omvang is bepalend voor de kwaliteit en uitstraling van Heesch West. Het geeft concreet uitwerking aan een “Energiek, groen en circulair Heesch West”. De thema’s Klimaatadaptatie, Landschap en biodiversiteit, Circulair bouwen en ontwikkelen en Mobiliteit zijn verweven in het hele plan en zijn bepalend geweest in de opzet ervan. Deze thema’s worden toegepast bij zowel de ontwikkeling
De landschappelijke, groene invulling van de
van de kavelzones door bedrijven als in het
randen van het bedrijventerrein is bepalend
landschapspark.
voor de uitstraling van het terrein naar de
Door de oriëntatie van de bedrijvenlocaties op
omgeving. Het terrein krijgt groene en/of
de landschapzones kunnen de bedrijven daar
waterranden die inspelen op het landschap
op aansluiten. Het landschapspark haakt ook
ter plaatse.
aan op de omgeving door te kiezen voor een
Het landschapsplan is opgesteld in een brede
robuuste groene invulling aan de randen die
participatieaanpak, samen met de omgeving,
passen bij het landschap ter plaatse. Bestaande,
natuur en milieuvereniging en waterschap.
cultuurhistorische elementen zoals wegen,
Dit plan is het landschappelijke kader voor
waterlopen, bomen, groen en gebouwen
het bedrijventerrein en is onderdeel van het
worden waar mogelijk ingepast en verstevigd.
Circulair Kwaliteitsplan.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
12
afbeelding 3.5 Doelgroepen Heesch West (Masterplan Buck 2017 en actualisatie 2021)
Doelgroepen
Typering
Voorbeelden
Indicatie omvang kavel
Sectoraal Regio: verplaatsers/ topsectoren
Bouw & infra, agro & food, logistiek. industrie
Distributie, groothandel, productie, bewerking, life sciences
0,5 tot 5 ha
Logistiek
Grootschalige logistiek
Distributiecentra
5 tot 20 ha
Ondersteunend Ondersteunende diensten
Truckparking, tankstation, restaurant
0 tot 1 ha
Sectoraal
Bouwsector, circulaire economie, datacenters
Concepten, pilots
0,5 tot 5 ha
Energie
Zonnepanelen Zonnepark Permanent (>10 jaar) Tijdelijk/mobiel (5-10 jaar)
Innovatieve concepten
Grootschalig
3.2 Stedenbouwkundig plan Maatvoering Het stedenbouwkundig plan is speciaal op middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven
0 tot 10 ha
gericht. De robuuste maatvoering van de bedrijven bepaalt de verkaveling. Kavels met een aaneengesloten omvang tot ruim 20 hectare zijn mogelijk op dit terrein. Ook enkele kleinere kavels die gericht zijn op ondersteunende functies bij grootschalige logistiek of energieconcepten zijn mogelijk gericht. De robuuste maatvoering van de bedrijven bepaalt de verkaveling en
Afbeelding 3.6 Maatvoering Heesch West
ontsluiting van de kavelzones. Kavels met een aaneengesloten omvang tot ruim20 hectare zijn mogelijk op dit terrein. Ook enkele kleinere kavels die gericht zijn op ondersteunende functies zijn mogelijk. Flexibiliteit Het stedenbouwkundig plan heeft een flexibele opzet. Het is een plan op hoofdlijnen. De verkaveling is flexibel en modulair van opzet. De verkaveling en ontsluiting is haaks op de Bosschebaan, zodat het terrein flexibel in te delen is en het zich kan aanpassen aan de omvang van de bedrijven. De principes van de ontsluiting en landschaps park liggen vast en zijn cruciaal voor het kwaliteitsbeeld van het bedrijventerrein.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
13
Deze principes zijn weergegeven bij de
Als uit de vraag van bedrijven blijkt dat
verkeersstructuur en landschap. In de
de zuidzone nodig is dan wordt ook deze
westzone loopt een ontsluiting (grotendeels)
kavelzone hiervoor in gebruik genomen.
aan de buitenzijde van de bedrijfskavels
De landschappelijke omkadering, ook van
omdat dit de zichtlocatie is. De aangrenzende
de zuidzone, wordt wel al in de vroege
bedrijven zijn hierop georiënteerd.
ontwikkelfase van het bedrijventerrein gerealiseerd.
Dit gebied kan verder opgedeeld worden in kleinere kavels vanaf 5.000 m2 en eventueel extra ontsluitingen krijgen, mocht dat nodig zijn. Bij de noordwestelijke entree van dit gebied is de mogelijkheid voor een “duurzaam brandstoffeneiland” opgenomen. De eerste fase van de ontwikkeling van het bedrijventerrein vindt plaats in de noordelijke kavelzones. De zuidzone van het bedrijventerrein wordt opvolgend ontwikkeld. Dit gebied kan in eerste instantie gebruikt worden voor bijvoorbeeld bestaande of nieuwe vormen van (tijdelijk) agrarisch gebruik en voedselvoorziening of tijdelijke natuurontwikkeling. Bestaande landschapselementen kunnen deels nog tijdelijk behouden blijven.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
14
Afbeelding 3.7 Stedenbouwkundig en landschapsplan Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
15
Open en toegankelijk bedrijventerrein
De zuidelijke af-/toerit op de A59 bij Nuland
Heesch West is nadrukkelijk geen anoniem,
wordt aangepast, waarmee een directe
naar binnen gekeerd, afgesloten terrein
route tussen inkomend verkeer uit de richting
exclusief voor bedrijven. Het is een
’s-Hertogenbosch en het bedrijventerrein
overzichtelijk en toegankelijk gebied,
wordt gerealiseerd. Dit ontlast de Van
uitnodigend voor bedrijven, haar werknemers,
Rijckevorselweg.
klanten én voor recreanten en omgeving.
Bij de afrit Oss/Heesch-West wordt in samenhang met een nieuwe parallel aan de
Ontsluiting
A59 gelegen verbindingsweg het kruispunt
Heesch west is georiënteerd op de A59 en
aangepast met toegevoegde rijbanen om de
verbonden via de afritten Nuland/Vinkel in
afslaande bewegingen goed vorm te geven.
het oosten en Oss/Heesch-West in het westen.
De westelijk en oostelijke maatregelen voor
Tussen deze afritten komt parallel aan de A59
de hoofdontsluiting van het bedrijventerrein
de ontsluiting van Heesch West. Dat gebeurt
zijn ook efficiënt voor algemeen regionaal
deels over bestaand tracé en te versterken
verkeer. Dit leidt bijvoorbeeld op de
tracé en deels over nieuw aan te leggen
bestaande Bosschebaan bij de entree van
tracé. Dit is de entree van Heesch West.
Heesch en op de Rijksweg-noord bij Nuland tot
Deze ontsluitingsstructuur zorgt ervoor dat er
afname van bestaand regionaal verkeer.
zo min mogelijk mening is tussen vrachtverkeer
Het verkeer naar de bedrijven langs de
van de A59 en Heesch West enerzijds en
westzijde van de Cereslaan krijgt een naar het
verkeer in de omgeving anderzijds. Het snelle
zuiden toe verlegde toegang. De aanhaking
auto- en vrachtverkeer wordt gescheiden
tussen de Bosschebaan en de nieuwe
van langzamere verkeersdeelnemers
noordelijke weg gebeurt via een rotonde.
zoals landbouw- en fietsverkeer; voor
Verder komt er een rotonde met een
alle vervoervormen wordt gezorgd voor
onderdoorgang voor de fiets bij de
optimale, veilige routes. De belasting van
Weerscheut ter plaatse van de nieuwe
het regionaal verkeersnetwerk wordt zoveel
ontsluitingsweg en de huidige tunnel onder
mogelijk beperkt met een zo direct mogelijk
de A59. Op deze manier zijn er voor de
afwikkeling van auto- en vrachtverkeer naar
verschillende verkeersdeelnemers veilige en
de nabije op-/afritten bij Nuland en Oss/
vlotte doorgaande routes.
Heesch-West en verder door bijvoorbeeld een
In de afbeeldingen hiernaast is te zien hoe dat
vrachtwagenverbod op de Weerscheut.
er uit ziet.
Afbeelding 3.8a Afrit Nuland/ Vinkel
Afbeelding 3.8 b Voorrangsplein Weerscheut
Afbeelding 3.8 c Rotonde aansluiting vernieuwde Bosschebaan
Afbeelding 3.8 d Afrit Oss/Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
16
Er zijn, anders dan de aansluitingen naar
In een latere fase worden ze, als dat nodig is,
eenrichtingverkeer, een kwalitatief
de Boschebaan vanuit het bedrijventerrein
aan de zuidzijde met elkaar verbonden.
hoogwaardige groene parkzone tussen de
geen directe aansluitingen voor auto’s en
De meest westelijk gelegen bedrijvenzone
wegen en geen ruimte tot wildparkeren.
vrachtverkeer met de directe omgeving.
(direct naast de Koksteeg) heeft een eigen
Dit met het oog op verkeersveiligheid, het
ontsluiting. Het verkeer kan in twee richtingen
In de huidige situatie wordt de Koksteeg
voorkomen van belasting op de omgeving
rijden en gaat buitenom de percelen.
gebruikt als locale verkeersontsluiting. In de
en het goed kunnen functioneren van het
Afhankelijk van de uitgifte van percelen
westelijke parkzone ten noorden van de
bedrijventerrein. De ontsluiting op het terrein
is het mogelijk dat in de westzone een
Ruitersdam wordt een vervangende route
zelf kan meegroeien met de ontwikkeling van
interne ontsluiting van dit deelgebied wordt
aangelegd (min of meer in een diagonaal
het bedrijventerrein. Vanaf het noorden lopen
gerealiseerd.
vanaf de Koksteeg tot aan de Weescheut) die deze rijbeweging mogelijk blijft maken.
drie wegen (Parksingels) in zuidelijke richting het gebied in waaraan de bedrijven liggen. Ze
De twee oostelijk gelegen ontsluitingen zijn
Agrarisch verkeer kan hier ook gebruik van
zijn georiënteerd en ontsloten op deze wegen.
ingericht volgens het principe van de
maken.
Deze Parksingels functioneren zelfstandig.
paperclip. Kenmerken zijn een veilige route, Er zijn veilige, vrijliggende en comfortabele fietsroutes naar en op het bedrijventerrein. Dit maakt regionaal fietsverkeer mogelijk en stimuleert werknemers om met de fiets te gaan. De route vanaf ’s-Hertogenbosch naar Heesch West volgt bestaande tracés aan de noordzijde van de A59 en gaat dan ter hoogte van de Weerscheut onder de tunnel en onder de nieuwe rotonde door naar de zuidzijde van de A59. Hier gaat de fietsroute verder langs Heesch West. Dit gaat via een nieuw aan te leggen fietspad parallel aan de nieuwe ontsluitingsstructuur naar Oss en Heesch. Ook op het bedrijventerrein zijn vrijliggende en veilige fietsroutes om de bedrijven te bereiken. Deze zijn daarnaast geschikt voor recreatief medegebruik. De Koksteeg en Raktstraat op het bedrijventerrein worden ingezet als
Afbeelding 3.9 Ontsluiting
fietsroutes. De bestaande Koksteeg blijft als Circulair kwaliteitsplan Heesch west
17
doorgaande structuur met bestaande bomen
De westzone van het terrein is wel een open
in de bebouwing om het bedrijventerrein
behouden en wordt getransformeerd tot
zichtlocatie. De snelweg ligt hier op het niveau
te markeren. Aan de noordzijde van de
fietsroute. Het verlengde van de Raktstraat
van het landschap. Dat is aan allebei de
entree is er ook ruimte voor een duurzaam
tot aan de Koksteeg bestaat uit twee type
kanten van de weg open. Het is van nature
brandstoffenpunt.
routes. Een doorgaande functionele fietsroute
een natter gebied. Het bedrijventerrein
langs de bedrijven aan de zuidzijde en
presenteert zich hier. Dit is juist een plek om
Oriëntatie en Presentatie
een recreatieve halfverharde route langs
het duurzame karakter te laten zien van
Het bedrijfsterrein is opgedeeld in
het parkhart aan de noordzijde. De routes
zowel de bedrijven als het terrein. In de
verschillende delen: westzone, midden-
staan zoveel mogelijk in verbinding met de
zuidwest flank ligt een grote parkzone met
oostzone en zuidzone.
omgeving zodat interessante netwerken
een landschappelijk ingepast zonnepark. In
De bebouwing in de westzone is naar buiten
ontstaan.
de noordwesthoek komt een hoogte accent
toe gericht en heeft een sterk representatief
Voetgangers kunnen op gras- en zandpaden in
Afbeelding 3.10 Oriëntatie bedrijvenzones: representatief en hoogwaardig
het gebied wandelen en ommetjes maken. Zie hiervoor ook het landschapsplan. De bestaande buslijn van ’s-Hertogenbosch naar Grave heeft twee haltes ter hoogte van Heesch West. Door het creëren van comfortabele routes en veilige oversteekplaatsen naar Heesch West is het terrein ook goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Zichtlocatie Het terrein ligt langs de A59 maar is geen typische zichtlocatie. Tussen de A59 en het bedrijventerrein ligt een brede bosstrook die op een aantal plekken een doorkijk biedt. Deze strook is grotendeels eigendom van Rijkswaterstaat en maakt onderdeel uit van de groene uitstraling van het bedrijventerrein. In de verkaveling van het terrein is hier rekening mee gehouden.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
18
en hoogwaardig karakter. Hier vormt de
grotere afstand tot het openbaar gebied en
wordt de ambitie beschreven van de
bedrijfsbebouwing het visitekaartje van
heeft ook een groene inrichting. Dit omdat
verschillen zones. Daarbij komt de positionering
het bedrijfsterrein. De bebouwing in de
de Koksteeg een oude route is maar ook
van de gevels aan bod, de hoogte, de
midden en oostzone is vooral gericht op de
een ontsluiting aan een parksingel is. Een
oriëntatie en de uitstraling van de gebouwen.
Parksingels. De Bosschebaan vormt daarbij
groene overgang tussen openbaar gebied en
Daarnaast zijn algemene aspecten van
de hoofdontsluiting van het bedrijfsterrein.
bedrijfsperceel is van belang voor het beeld
bebouwing en inrichting weergegeven
De bebouwing die aan de Bosschebaan
van de Koksteeg en de Parksingel.
zoals inrichting buitenterrein en parkeren,
staat vormt ook het beeld van de entree
erfafscheiding, reclame en opslag.
tot de Parksingels. Om die reden worden
Overigens geldt voor alle bedrijfspercelen een
hier eisen gesteld aan een representatieve
zorgvuldig vormgegeven overgang naar het
3.3 Circulair landschapspark
hoekbebouwing waarbij de gevel aan
openbaar gebied.
Het circulair landschapspark op Heesch West is uniek. Het aandeel landschap op dit
de Parksingel wel de voornaamste is. De bebouwing aan de singels zelf zijn minder op
Beeldkwaliteit
bedrijventerrein is naar verhouding met meer
de omgeving gericht maar moeten aan de
Een nadere uitwerking van de beoogde
traditionele bedrijventerreinen bijzonder hoog.
straatzijde wel een hoogwaardige karakter
beeldkwaliteit is opgenomen in H4. Daarin
hebben.
Afbeelding 3.12 Circulair landschapspark
De bebouwing aan de zuidzone is gericht op de centrale parkzone en draagt bij aan het beeld en de beleving van het park. Ook deze bebouwing heeft daarom een representatief en hoogwaardig karakter. Om een goede overgang te realiseren van het openbaar gebied naar de bedrijfspercelen is een onderscheid gemaakt tussen de achterkant van percelen aan de Koksteeg en de andere percelen die met een zij- of achterkant liggen aan een houtwal of een bosachtige inrichting. De westelijke bebouwing aan de Koksteeg staat op een
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
19
Dit park brengt waardevolle landschappelijke,
de deur van elk bedrijf ligt een kwalitatief
de Bosschebaan met haar bosschages
natuurlijke, recreatieve en circulaire kwaliteiten
hoogwaardige landschapspark. We dagen de
parallel aan de A59 en de watergang aan
in dit gebied. Het landschapsplan is direct
bedrijven uit om daar meerwaarde aan toe te
de oostzijde. Ze maken onderdeel uit van de
verbonden aan het Circulair Kwaliteitsplan en
voegen. Bijvoorbeeld
landschappelijke inpassing van het terrein. De
als rapport opgenomen. Voor de uitgebreide
door op eigen terrein groen aan te leggen dat
bestaande structuren worden in belangrijke
gebiedsanalyse en planbeschrijving wordt
past bij het groen in de openbare ruimte. Dit
mate behouden en versterkt met (opgaande)
verwezen naar dit landschapsplan.
circulair kwaliteitsplan geeft de richting aan.
groenstructuren. Het bedrijventerrein krijgt robuuste randen die
Het circulair landschapspark bestaat uit verschillende onderdelen die samen een
Het circulair landschapspark is opgebouwd
passen bij het landschap. Op die manier wordt
robuuste groenstructuur vormen. Deze brengt
uit bestaande en nieuw toe te voegen
aansluiting gezocht bij de omgeving.
ordening in het bedrijventerrein aan en vormt
landschappelijke structuren. Het huidige
Ter hoogte van de Zoggelsestraat komt een
de drager van het gebied. Het is een natuurlijke
landschap heeft weinig elementen met
bosachtig gebied met open plekken. Dat sluit
tegenhanger van de grootschalige bedrijven.
cultuurhistorische waarden. De ruilverkaveling
aan bij de karakteristieke kamerstructuur van
Het groen draagt bij aan een meer vriendelijke,
heeft het land schap genivelleerd.
deze straat. Een drietal bestaande percelen
toegankelijke en ontspannen uitstraling. Zo
De bestaande waardevolle landschappelijke
wordt geïntegreerd in deze zone. Aan de
komt er balans in het gebied, een menselijke
lijnen Raktstraat en Koksteeg en een aantal
noordzijde is de dichte beplanting tussen de
maat (bomen en struiken zijn herkenbare
kleinere elementen, zoals een klein bos aan
A59 en de Bosschebaan bepalend. Deze
elementen) en mogelijkheden voor oriëntatie
de Weerscheut en een landbouwpad, dat
ontneemt het zicht op het bedrijventerrein
op het terrein. De robuuste groenstructuur is
loopt vanaf de Koksteeg richting Weerscheut,
voor een groot deel.
een kwaliteitsimpuls op het bedrijventerrein zelf
zijn integraal opgenomen in het circulair
maar ook voor de omgeving. Het betreft een
landschapspark. Ze zijn onderdeel van
3.4 Recreatie
ook op de omgevingskwaliteiten afgestemd
het landschapspark, hebben een nieuwe
Heesch West is een bedrijvenpark en
nieuw netwerk met natuurlijk groen en
betekenis gekregen en geven structuur aan
landschapspark ineen. Het heeft daardoor
duidelijke ecologische kwaliteiten, betekent
het stedenbouwkundig plan. Daardoor blijven
een bijzondere uitstraling, sfeer en recreatieve
een verbetering van de biodiversiteit en het
ze beleefbaar en maken ze onderdeel uit van
waarde, voor werknemers in het gebied,
leefgebied van flora en fauna.
het landschap en de omgeving en wordt de
maar ook voor passanten en recreanten.
ontginningsgeschiedenis afleesbaar gemaakt.
Het landschapspark is toegankelijk via een
Elk bedrijf komt aan de robuuste
Het bedrijventerrein wordt ingekaderd door
fietspadennetwerk dat verbonden is met de
groenstructuur te liggen. Dat maakt dit
de Ruitersdam met haar houtopstanden en
omgeving. In het park zelf liggen struinpaden.
bedrijventerrein in ruimtelijk en duurzaam
in het verlengde daarvan de Zoggelsestraat,
Het robuuste en “wilde” karakter van het
opzicht anders dan andere terreinen. Voor
de laanbeplanting aan de Weerscheut,
park maakt het geschikt voor activiteiten
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
20
als bootcamp, buitenfitness en andere
wordt zolang mogelijk vastgehouden in het
3.6 Klimaatadaptatie
buitenactiviteiten. En natuurlijk kan er gefietst
gebied. Het systeem is flexibel en kan extreme
De meeste bedrijventerreinen zijn slecht
en gewandeld worden. Op ontdekkingstocht
droge en natte periodes goed opvangen.
toegerust op het klimaat. Hittestress en
door de natuur. De Koksteeg, de Parksingels en
Vuilwater
overvloedig hemelwater zijn vaak lastige
de Raktstraat verbinden de routes binnen en
Vuil huishoudelijk water wordt via bestaande
elementen
buiten het landschapspark. De Ruitersdam is
rioolwatersystemen afgevoerd naar een RWZI.
om op te lossen op bedrijventerreinen. Bij
onderdeel van de lange afstandswandelroute
Dat is mogelijk omdat het gaat om kleine
Heesch West is dat anders. Een grootschalig
het Marikenpad. De Koksteeg zelf is ook
hoeveelheden. Als in afstemming met het
landschapspark dat in het gehele gebied
onderdeel van de fietsknooppuntenroute en
Waterschap wordt vastgesteld dat door een
doordringt zorgt voor koelte in hete zomers
ligt tussen knooppunt 31 (Geffen) en 72 (Berkt).
doelmatige lokale zuivering de waterkwaliteit
en ruimte om de droge en natte perioden te
De Weerscheut, Bosschebaan en de Rijksweg
ook goed te borgen is, dan wordt mogelijk
reguleren. Niet alleen voor Heesch West, maar
maken onderdeel uit van het regionaal
een lokale waterzuivering toegepast. Dat
ook voor de omgeving. Het hele watersysteem
fietsnetwerk.
geldt niet voor proceswater. Het gaat dan
in de regio kan robuuster worden.
om grotere hoeveelheden water met een
Het totale landschapspark, inclusief de
specifieke vervuiling. Bedrijven die hiervoor
singels, levert een substantiële bijdrage aan
De waterstructuur in het gebied is verweven
verantwoordelijk zijn, hebben zelf de meeste
de klimaatadaptatie van zowel Heesch West
in de groene robuuste structuur. Belangrijk in
kennis hoe dit aan te pakken en binnen de
als en een deel van de regio. Er is voldoende
het plan is de scheiding tussen het regionale
bedrijfsprocessen mogelijk het te gebruiken of
ruimte in de groen/blauwe parkstructuur om
en lokale watersysteem. Lokaal water wordt
zelfstandig te zuiveren.
grote regenpieken op te vangen. Dit biedt
3.5 Waterhuishouding
zoveel mogelijk geïnfiltreerd. Het water wordt
koelte en ruimte voor extra waterberging.
ingezet voor zoveel mogelijk natuurwaardes, als
Parallelbreuk Peelrandbreuk
In het parkhart en de Parksingels kan de
natuurvriendelijke oevers of plasdras zones.
In verband met zijbreuken van de
waterstand variëren.
Peelrandbreuk zijn in het plangebied Regenwater
wijstverschijnselen in de vorm van nattere zones
Regenwater wordt zoveel mogelijk
aanwezig. Dit betreft kwelwater.
opgevangen op eigen terrein en geïnfiltreerd of
In het landschapsplan wordt met de aanleg
vertraagd afgevoerd. Dat gebeurt in de wadi’ s
van enkele natuurvennen op plekken
in de noord-zuid gerichte Parksingels. Het komt
waar kwel zich manifesteert de breuklijn
daarna uit in het parkhart en kan daarna (weer)
meer zichtbaar gemaakt en benut voor
vertraagd afgevoerd worden in westelijke
natuurontwikkeling.
richting naar de westelijke parkzone. Het water
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
21
Water
Bij logitieke bedrijven loopt het terrein iets af
grenzen aan het landschapspark. De
Als we inzoomen op het uitgeefbaar gebied
naar beneden bij de laaddeuren. Op die
temperatuur in het gebied is daardoor lager
zien we dat het niet noodzakelijk is om dit
plek kan regenwater verzameld worden,
in de hete maanden. Er is schaduw van
gebied helemaal te verharden. Ook op de
bijvoorbeeld bij piekbuien. Alleen het
de bomen, houtwallen en bosstroken. De
bedrijfskavels is het mogelijk om groen aan te
bovenste deel van dit water is vervuild. Dat
grote wateroppervlaktes geven koelte af.
brengen, water te infiltreren of op te vangen
kan afgevangen worden en gereinigd. De rest
Bij hittestress is het interessant om niet alleen
en vertraagd af te voeren. In bijgaand
is schoon hemelwater
te kijken naar het klimaat buiten, maar ook
schema is te zien dat het percentage
en kan via de uitgebreide wadistructuur in
naar het klimaat binnen in de bedrijven. Door
verharding 63% is en het percentage
het landschapspark langzaam de bodem
een slimme combinatie van constructies,
groen 37%. In vergelijking met andere
inzakken.
materialen en installaties kan dat zo optimaal
bedrijventerreinen is dat al een heel positieve
De daken van de gebouwen vormen ook
mogelijk worden ingericht.
verhouding. Als je kijkt naar het klimaat moet
een enorm verhardingsoppervlak. Hiervoor
het nog beter.
kan dezelfde manier van denken worden
To the point
toegepast. Voor een gebouw is water Niet alle verharding hoeft zo hard te zijn
doorlaten uiteraard niet aan de orde. Wel
Het regionale bedrijventerrein heeft een
dat er geen water meer doorheen kan.
kan de piekbelasting van een flinke regenbui
zelfstandige positie en ligt niet aan de rand
Onder parkeerplaatsen bijvoorbeeld kan
gedoseerd worden in tijd en in locatie door
van een dorp of stad. Er wordt een eigen,
halfverharding worden toegepast. Daardoor
daarin te sturen met de vormgeving van
duurzaam karakter gecreëerd. Heesch West
kan het water in de bodem infiltreren en
het dak. Met slimme afschotten wordt water
is grootschalig en flexibel opgezet met een
langer in het gebied vastgehouden worden.
op de juiste plaats verzameld, zodat het op
open en toegankelijke uitstraling: het is niet
Door het parkeren aan de voorzijde van
een gunstige plek in het landschapspark
alleen voor bedrijven, maar bijvoorbeeld
de bedrijventerreinen te situeren (aan de
terecht kan komen. Het water kan vertraagd
ook voor recreanten.
kant van het landschapspark) kan hiermee
afgevoerd worden door ingenieuze
Het is geen typische zichtlocatie door de
een verbinding gemaakt worden. Een
vertragingsroutes op het dak, langs de gevels
groene strook rond het terrein.
reinigingsfilter vangt de vervuiling op en het
of met een groen dak. Het bergingsvermogen
Het kent een uniek, relatief groot circulair
schone hemelwater kan bij extreme regen
van een groen dak is beperkt.
landschapspark dat ook mogelijkheden voor wateropvang en recreatie biedt.
buien het landschapspark in. Hittestress
Parkeren gebeurt bij de bedrijven op het
Door slim de benodigde functionaliteiten van
Het landschapspark heeft een dusdanige
eigen terrein. Heesch West is georiënteerd
het terrein te combineren met wateropvang
omvang en structuur dat het flink meehelpt
op de snelweg A59.
ontstaat een klimaatrobuust systeem.
om de hitte tegen te gaan. De kavelzones
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
22
H4 Circulaire (beeld)kwaliteit en inspiratie Een belangrijke ambitie van de Gemeenschappelijke Regeling
Een belangrijk verschil met een traditioneel
is dat Heesch West het meest duurzame bedrijventerrein van
beeldkwaliteitsplan is dat dit een circulair
Noord Brabant is. Dat uit zich op allerlei manieren. Onder andere in
kwaliteitsplan is. De beeldkwaliteit geeft
het waterbeheer, duurzame energieopwekking en de inrichting van het openbaargebied en het landschapspark. De beeldkwaliteit van het openbare gebied en het landschapspark zijn uitgewerkt in het landschapsplan Heesch West. Ook afspraken over de beeldkwaliteit van kavels en gebouwen zijn nodig om een aantrekkelijk werklandschap te maken waarin het prettig werken en recreëren is en die meerwaarde biedt voor het bedrijventerrein en de omgeving.
uitdrukking aan de circulaire ambitie. Bovendien beperkt het zich niet tot alleen ruimtelijke en duurzame ambities voor gebouwen en openbare ruimte. Het gaat ook over bijvoorbeeld de circulaire aspecten van de bedrijfsvoering en inrichting van het bedrijfsperceel. Het nationaal beleid 2030 is daarbij het referentiekader, zoals bijvoorbeeld het grondstoffenakkoord, aandeel duurzame energie 70%, klimaatadaptief bouwen en duurzame mobiliteit. Deze ambities stellen we nu al zoveel mogelijk als uitgangspunt. Sommige van die doelen kunnen nu al worden behaald of soms nog meer, andere ambities worden in elk geval zoveel mogelijk bevorderd. De bijbehorende oplossingen zijn soms nog volop in ontwikkeling. Om ruimte te geven aan vernieuwende oplossingen worden in dit circulair kwaliteitsplan vooral de ambities benoemd en worden er inspiratiebeelden gegeven. De filosofie van Heesch West is om samen, overheden, marktpartijen en omgeving, in co-creatie tot toekomstbestendige oplossingen te komen
Afbeelding 4.1 Vogelvlucht Heesch West
die passen bij de ambities.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
23
Bij de beeldkwaliteit onderscheiden
positie van het parkeren en eventuele
niet te kiezen voor hoge lantaarnpalen die de
we de beeldkwaliteit in de openbare
opslag op het terrein. Hier wordt letterlijk het
loop van de weg in het landschap nadrukkelijk
ruimte –waaronder het landschapspark
aantrekkelijke gezicht van het bedrijventerrein
markeren. Hierna wordt de beeldkwaliteit en
en de ontsluitingsstructuur buiten het
gemaakt. In de openbare ruimte wordt
duurzaamheid per deelgebied beschreven.
bedrijventerrein- en de beeldkwaliteit op
gekozen voor inheemse beplanting, robuuste
de kavelzones. De beeldkwaliteit van de
groen- en waterstructuren die geïnspireerd zijn
4.1. Stedenbouwkundige opzet
openbare ruimte en het landschapsplan
op de beplantingsstroken die er in het huidige
Indeling in zones
wordt in het landschapsplan besproken.
gebied aanwezig zijn en in veel gevallen
De stedenbouwkundige opzet van het
Op kavel en gebouwniveau wordt een
worden behouden en versterkt.
bedrijventerrein deelt het gebied op in vijf kavelzones (westzone, middenzone west,
onderscheid gemaakt in de beeldkwaliteit op de zichtlocaties in de westzone en de zuidzone
In de ontsluitingsstructuur ligt het accent op
middenzone oost, oostzone en zuidzone). Deze
en de overige kavelzones. De beeldkwaliteit
een rustige ligging in het landschap met zo min
zones worden door het landschap ingekaderd
op de kavel en in het openbaar gebied van
mogelijk verstoringen in de ruimtelijke beleving
met robuuste groen randen. De westzone
de westzone en de zuidzone is een belangrijke
in het wijde landschap. Bijvoorbeeld door juist
wordt ontsloten vanaf de buitenzijde van het
drager voor de uitstraling van Heesch West. Dat betekent dat in deze gebieden veel meer
Afbeelding 4.2 Kavelzones Heesch West
wordt gevraagd van de kwaliteit van de ruimtelijke uitstraling naast de duurzaamheid. In de overige kavelzones wordt de beeldkwaliteit meer op hoofdlijnen geregeld. Belangrijk is dat de ruimtelijke uitstraling hier een gezicht geeft aan duurzame ontwikkeling en circulaire economie. Noodzakelijk voor de ruimtelijke uitstraling is bijvoorbeeld rust in het kleurgebruik en de positie van de gebouwen op het perceel en in zijn omgeving. Op de zichtlocatie, ten westen van de Koksteeg, is oriëntatie en ligging van de bebouwing van belang, evenals een bepaalde massavorming, erfafscheiding,
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
24
gebied. De Parksingels ontsluiten de zones
Afbeelding 4.3 Maatvoering en bouwhoogtes
vanaf de Bosschebaan. Centraal in het gebied ligt het Parkhart. De westzone grenst aan het open buitengebied en is vanaf de autosnelweg zichtbaar. Daarmee vormt dit gebied een zichtlocatie. In het gebied kunnen ook kleinere percelen uitgegeven worden. Om deze percelen te bereiken kan een interne route door de westzone gerealiseerd worden. Aan de oostzijde grenst het gebied aan de Koksteeg. De Koksteeg vormt van oudsher een landelijke historische verbinding. De middenzones en de oostzone grenzen aan de noordzijde aan de Bosschebaan en aan de zuidzijde aan het Parkhart. De oostzone ligt met de achterzijde aan een houtwal met daarachter het zonnepark van de Achterste Groes. De zuidzone ligt aan het Parkhart en wordt aan de achterzijde ingesloten door
en zuidzone) een maximale bouwhoogte
voldoende tot zijn recht te laten komen wordt
een robuuste bosstrook. Deze zone wordt
hebben van 20 meter. In het middengebied is
hier een minimale bouwhoogte aangehouden
eveneens ontsloten vanaf de Parksingels.
een bouwhoogte mogelijk tot 25 meter.
van 20 meter.
Bebouwing en presentatie
In afwijking daarop is het mogelijk om in de
Voor de middenzone-oost en middenzone
Voor de hoogte van bebouwing is een
noordwest hoek van de westzone bebouwing
west geldt eveneens een mogelijkheid om
evenwicht gezocht in de landschappelijke
op te richten tot 30 meter (zie afbeelding 4.3).
tot een hogere bouwhoogte te komen. Als
inpassing van het bedrijventerrein en de
Een hogere bebouwing is daar gewenst om
het vanuit bedrijfsmatig processen nodig is
optimale bedrijfsmatige inrichting van de
de herkenbaarheid en de uitstraling van het
om tot een hogere bouwhoogte te komen,
bebouwing. Dat heeft er toe geleid dat de
bedrijventerrein Heesch West te vergroten.
dan is dit mogelijk tot maximaal 30 meter,
bouwhoogte aan de randen (in de west- oost-
Om de ruimtelijke uitstraling van deze locatie
over een maximale gevelbreedte van 20
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
25
meter aan alle zijden. Waarschijnlijk is dat een
Afbeelding 4.4 Oriëntatie bedrijfsbebouwing: Representatief en hoogwaardig
eventueel hoogteaccent verder terugligt van de voorgevel. Daardoor zal deze vanuit het openbaar gebied visueel minder aanwezig zijn. Wanneer aan de parkhartzijde een hogere bouwhoogte wordt gerealiseerd heeft dit wel impact op het zicht vanuit het park. Om die reden kunnen er aanvullende eisen worden gesteld aan de architectuur en de uitstraling van de bebouwing. Eveneens is het in dezelfde middenzones mogelijk om ten behoeve van installaties een bouwhoogte te realiseren van 35 meter. Dit is echter niet mogelijk binnen een afstand van 50 meter tot de parkzone, vanwege het zicht vanuit het park. Op afbeelding 4.3 zijn de reguliere bouwhoogtes aangegeven. Voor het presentatieniveau is een onderscheid gemaakt tussen bedrijfslocaties met een representatief karakter en locaties die minder representatief zijn. Daarbij is de zichtlocatie in
hier hogere esthetische eisen gesteld dan op
beeld van het bedrijventerrein. Concreet zijn
de westzone het belangrijkst. Hier toont het
het overige bedrijfsterrein. De zichtlocatie heeft
dit de gevels die aan het landschapspark
bedrijventerrein zich naar de omgeving. Om
het hoogste representatieve karakter en kent
liggen en daarbij in het zicht zijn en de gevels
die reden is het ook mogelijk om een hoger
een hoogwaardige architectuur.
die de entree vormen tot de Parksingels (zie
gebouw te realiseren. De bebouwing maakt
afbeelding 4.4).
het bedrijventerrein herkenbaar en zal de
Naast de zichtlocatie zijn op het
bebouwing het duurzame karakter van het
bedrijventerrein meer straatwanden waarvoor
Van alle gevels op Heesch West wordt verwacht
bedrijventerrein benadrukken. Omdat de
een representatief karakter wordt gevraagd.
dat het beeld hoogwaardig is. Aan gevels die
bebouwing al van verre zichtbaar is worden
Het zijn de locaties die van invloed zijn op het
ingebed zijn in een groene omgeving (houtwal
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
26
of bosstrook) worden geen eisen gesteld.
•
Er worden geen eisen gesteld aan
•
Bij hoeklocaties geldt dat de oriëntatie
Het volgende onderscheid kan gemaakt
massaopbouw en geleding, wel worden
aan de westzijde voorrang heeft en dat de
worden tussen ‘representatief en
eisen gesteld aan duurzaamheid,
oriëntatie op de andere zijde niet hoeft te
hoogwaardig’ en ‘hoogwaardig’. Zone Representatief en hoogwaardig •
•
voldoen aan genoemde afstand hierboven.
circulariteit en kleurstelling; •
De inrichting van het voorterrein van het
•
De bebouwing richt zich op de omgeving
bedrijfsperceel draagt bij aan de groene
hoogwaardige uitstraling en presenteert
het aspect duurzaamheid moet duidelijk
uitstraling van het bedrijventerrein. Deze
zich als een stevige bouwmassa op de
zichtbaar in het ontwerp.;
sluit aan bij de inrichting van het openbaar
zichtlocatie. Het aspect duurzaamheid
De bedrijven zijn met de voorzijde
gebied.
moet duidelijk zichtbaar in het ontwerp verwerkt zijn.
georiënteerd op het openbaar gebied.
•
•
•
Hoogte-accent is gewenst op de hoek
Daaraan liggen ook de meest publieke
De nadere bepaling van de bovengenoemde
ruimtes van het bedrijf;
aspecten voor de “zone representatief en
bij A59 die het bedrijventerrein markeert.
Op hoeksituaties is sprake van
hoogwaardig” en de “zone hoogwaardig” is
Maximale hoogte van dit accent is 30
representatieve uitstraling naar beide
verder uitgewerkt in de volgende paragrafen
meter. Minimale hoogte is 20 meter. Het
zijden;
van dit hoofdstuk 4. De aspecten bebouwing
gebied waar dit geldt is aangegeven
Hier worden eisen gesteld aan massa-
en presentatie zijn ook benoemd in het
met een vlak op de verbeelding. Deze
opbouw, situering, duurzame uitstraling,
voorafgaande van paragraaf 4.1.
hoogtes gelden voor tenminste 1 gebouw.
circulariteit en kleurstelling; •
De bebouwing heeft een representatieve,
Andere gebouwen binnen dit vlak
De inrichting van het voorterrein van
4.2 Beeldkwaliteit westzone
het bedrijfsperceel draagt bij aan de
Positie, hoogte, oriëntatie en uitstraling
voldoen. Wanneer binnen de zone meer
groene uitstraling van het bedrijventerrein.
gebouwen
gebouwen komen moet sprake zijn van
Deze sluit aan bij de inrichting van het
•
openbaar gebied.
hoeven overigens niet aan deze eisen te
Voor de representativiteit van de zichtlocatie is het van belang dat de
een evenwichtig beeld. •
hoofdgebouwen op gelijke afstand tot de
De minimale afstand tot de zijwaartse en achterste perceelsgrens is 5 meter.
Zone Hoogwaardig
ontsluiting staan, dat ze georiënteerd zijn
•
De oriëntatie van de bebouwing ligt op de
op deze ontsluiting en dat ze dichtbij de
Kleurstelling en (duurzame) materialisering
doorgetrokken lijn;
ontsluiting staan (minimaal 18 en maximaal
gebouwen
•
De bebouwing richt zicht op de singels;
25 meter uit de perceelsgrens). Het eerste
•
•
bedrijven aan de Parksingels ontsluiten ook
gebouw dat gebouwd wordt bepaalt de
en/of groene (planten!) gevels zijn
op de singel;
precieze ligging van deze bebouwingslijn.
toegestaan.
Gevels gebouwen in midden grijstinten
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
27
4.3 Beeldkwaliteit midden- oost- en zuidzone Positie, hoogte, oriëntatie en uitstraling gebouwen •
De gebouwen staan op minimaal 20 meter van de voorste perceelsgrens. De 20 meter bebouwingsvrije ruimte is noodzakelijk om de waterbergingsopgave op eigen terrein te faciliteren in samenhang met
Afbeelding 4.5 inspiratie – referentie bebouwing zichtlocatie
naastgelegen bedrijven. •
•
•
•
•
De kleuren van laaddeuren zijn
hiervoor geschikt zijn. Bijvoorbeeld voor
terughoudend en harmoniëren goed bij de
zonnepanelen, groendak, wateropvang of
west is een hoogteaccent: Per bedrijf mag
midden-grijstinten van de gevel.
andere duurzame oplossingen.
er maximaal 1 gebouw(deel) 30 meter
Andere kleuren zijn toegestaan als
In de middenzone-oost en de middenzone-
De ambitie is toepassing materialen
hoog worden. Dit gebouw(deel) heeft een
ondergeschikt kleuraccent in de gevel.
conform ambitie grondstoffenakkoord
maximale gevellengte van 20 meter aan
Met ondergeschikt wordt ook echt
2030. Dat betekent 50% minder
alle zijden. Vanwege het zicht vanuit het
ondergeschikt bedoeld. Dus maximaal 10%
primaire grondstoffen gebruiken. Dit
park kunnen aanvullende eisen worden
van het geveloppervlak.
kan bijvoorbeeld door toepassing van
gesteld aan architectuur en uitstraling van
Gevels bekleed met een vorm
biobased materialen, door minimalisering
de bebouwing.
van zonnepanelen of andere
materiaalgebruik maar ook door hergebruik
energieopwekking zijn eveneens
van te verwijderen beplanting of andere
west is ten behoeve van installaties
toegestaan.
te verwijderen materialen uit het gebied of
plaatselijk een maximale hoogte van 35
Ook een houten gevel of geveldelen
de regio van de woningen en schuren die
meter mogelijk, met uitzondering van de
is voorstelbaar zolang er sprake is van
afgebroken worden. Eventuele afwijking
percelen die binnen 50 meter uit de zijde
duurzaam houtgebruik.
moet worden gemotiveerd.
van het parkhart liggen.
De vijfde gevel, het dak moet een
•
•
•
•
duurzame functie hebben. Uitgangspunt is dat minimaal 80% van het totale
De minimale afstand tot zijwaartse en achterste perceelsgrens is 5 meter.
•
dakoppervlak wordt gebruikt om op
Gebouwen zijn georiënteerd op en ontsloten aan de Parksingels. De
duurzame wijze energie/warmte/koude op te wekken. De dakconstructie moet
In de middenzone-oost en middenzone-
bebouwing moet representatief zijn. •
De bebouwing in de oostzone vormt
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
28
zoveel mogelijk een aaneengesloten wand om geluid naar de omgeving te weren. •
opwekking zijn eveneens toegestaan. •
Bij hoeksituaties is er sprake van een
is voorstelbaar zolang er sprake is van
dubbel oriëntatie. Er is een oriëntatie zowel op de Parksingel als op de Bosschebaan
•
Ook een houten gevel of geveldelen duurzaam houtgebruik.
•
De vijfde gevel, het dak moet een
en Raktstraat. Dit zijn de plekken waarop
duurzame functie hebben. Uitgangspunt
nadrukkelijk de circulaire kwaliteiten van
is dat minimaal 80% van het totale
Heesch West in de architectuur zichtbaar
dakoppervlak wordt gebruikt om op
gemaakt moet worden.
duurzame wijze energie/warmte/koude
De bebouwing aan de Bosschebaan ligt
op te wekken. De dakconstructie moet
aan de hoofdontsluiting. Deze bebouwing
hiervoor geschikt zijn. Bijvoorbeeld voor
heeft een rustige stedelijke wand. Gezien
zonnepanelen, groendak, wateropvang of
de gevellengte kunnen er aanvullende
andere duurzame oplossingen.
eisen worden gesteld aan de geleding van de gevelwand.
•
De ambitie is toepassing materialen conform ambitie grondstoffenakkoord 2030. Dat betekent 50% minder
Kleurstelling en (duurzame) materialisering
primaire grondstoffen gebruiken. Dit
gebouwen
kan bijvoorbeeld door toepassing van
•
Gevels gebouwen in midden grijstinten
biobased materialen, door minimalisering
en- of groene (planten!) gevels zijn
materiaalgebruik maar ook door hergebruik
toegestaan.
van te verwijderen beplanting of andere
De kleuren van laaddeuren zijn
te verwijderen materialen uit het gebied of
terughoudend en harmoniëren goed bij de
de regio van de woningen en schuren die
midden-grijstinten van de gevel.
afgebroken worden. Eventuele afwijking
Andere kleuren zijn als ondergeschikt
moet worden gemotiveerd.
•
•
kleuraccent in de gevel. Met ondergeschikt wordt ook echt ondergeschikt bedoeld. Dus maximaal 10% van het geveloppervlak. Afbeelding 4.6 Boven: referentiebeeld middenzones onder: referentie installatie, in architectuur openomen
•
Gevels bekleed met een vorm van zonnepanelen of andere energie-