Bijlage 8 - Beleidsregel Circulair Kwaliteitsplan met Eindverslag inspraak - Gewijzigd
Tekst van het document
Circulair kwaliteitsplan
Inhoud 1 Intro Heesch West 2 Energiek, groen en circulair Heesch West 3 Zo ziet Heesch West eruit 4 Circulaire (beeld)kwaliteit en inspiratie 5 Uitgiftestrategie, borging duurzaamheid, fasering
Het circulair kwaliteitsplan is een integraal visie- ambitie- en
December 2021
kwaliteitsplan voor de duurzame ontwikkeling van het regionale bedrijventerrein Heesch West. Het stelt kaders voor de ontwikkeling en biedt tegelijkertijd ruimte en inspiratie voor nu én de toekomst. Dit plan wordt in de loop van de tijd steeds aangevuld en aangescherpt. Aanpassingen worden vastgesteld door de GR Heesch West in de jaarlijkse beleidscyclus.
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West, betrokken gemeenten Bernheze, ‘s-Hertogenbosch en Oss
H1 Intro Heesch West Het regionaal bedrijventerrein Heesch West heeft de ambitie om
van Heesch West. Ook het landschapspark
het meest duurzame bedrijventerrein van Noord-Brabant te zijn.
komt aan bod in dit document, maar hiervoor
Het terrein ligt aan de zuidzijde van de A59 tussen ’s-Hertogenbosch,
verwijzen we ook graag naar het document
Heesch en Oss. Heesch West geeft ruimte aan middelgrote tot grootscha-
dat in geheel gewijd is aan dit onderwerp.
lige bedrijven. Voor een groot deel zijn dit bedrijven die nu al een regionale
In dit landschapsplan is uitgewerkt hoe het
binding hebben en zich binnen onze regio willen doorontwikkelen. Onder
landschapspark Heesch West vorm moet
andere zijn dit (zeer) grootschalige logistiek en bedrijvigheid in de bouw, circu-
krijgen. Het landschapsplan is leidend voor de
laire economie, regionale topsector Life Sciences en duurzame energieoplossingen.
realisering van het landschapspark. Hierin zijn
Het vestigingsprofiel is gebaseerd op de behoefte zoals die in 2017 in het Masterplan
de ambities van het Circulair Kwaliteitsplan
werd voorzien en begin 2021 is bijgesteld, mede op basis van de regionale schaarste voor bedrijfskavels en een sterk aanhoudende vraag.
verwerkt. De opzet is verder tot stand gekomen in participatie met omwonenden en vertegenwoordigers van natuur- en
De gemeenten ‘s-Hertogenbosch, Oss en Bernheze hebben zich verbonden in de
milieuorganisaties.
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West en zijn samen initiatiefnemer voor het terrein. Heesch West staat voor Energiek, Groen en Circulair: het meest duurzame terrein van
Oss
A50
Brabant.
1.1 Circulair kwaliteitsplan Heesch West De ambities, visie en ontwikkelingen voor
‘s-Hertogenbosch
A59
bedrijventerrein Heesch West komen samen in
A50
dit circulair kwaliteitsplan. Hierin zijn de kaders
Bernheze
opgenomen, maar het biedt vooral ook ruimte en inspiratie voor ontwikkeling nu en in de toekomst. Hierbij gaan we in op de ambities
Landerd
A2
Sint-Michielsgestel Uden
op het gebied van circulariteit duurzaamheid, energie, stedenbouwkunde, landschap, biodiversiteit, klimaatadaptatie, mobiliteit,
Meierijstad
toepassing van materialen en beeldkwaliteit Afbeelding 1.1 Ligging Heesch west
Regionaal bedrijventerrein Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
3
1.2 Co-creatie
uitgiftetrajecten betrokken. Bij de uitgifte van
iedereen nu al de vruchten van innovaties die
Samen zoeken naar de meest duurzame
Heesch West zijn een mix van verplichtende
zijn toegepast op een terrein ingericht op de
oplossing creëert meer duurzame waarde dan
maatregelen én voorstellen van de bedrijven
toekomst. Partijen die traditioneel denken en
het opleggen van (wettelijk niet afdwingbare)
zelf het uitgangspunt. We noemen dat “uitno-
weinig oog hebben voor klimaat en energie
eisen. Heesch West wil daarom samen met
digend maar niet vrijblijvend”.
transitie zullen mogelijk aan dit bedrijventerrein
bedrijven werken aan de ambitie van het
voorbijgaan. Heesch West wil partner zijn voor
meest duurzame bedrijventerrein van Brabant.
De duurzaamheidsambities gaan uiteraard
die bedrijven die meegaan in het toekomstper-
Bij deze benadering zullen bedrijven zich
over de bedrijfskavels en de bedrijven.
spectief “Energiek, groen en circulair”.
identificeren in de ambitie van Heesch West
Daarnaast zijn de doelen ook het uitgangspunt
en zich verder gestimuleerd voelen te zoeken
voor ontwerp en inrichting van het openbare
naar innovaties en de lat hoger te leggen.
gebied. Specifiek voor het landschapspark
Betrokkenheid, inzet en effectiviteit bij duur-
is door de landschapsarchitect een apart
Energietransitie
zame oplossingen zal groter zijn als de motiva-
document opgesteld met plannen, ambities
Aandeel duurzame energie 70% (= 5x
tie vanuit de bedrijven zelf komt, in plaats van
en uitwerkingen dat behoort bij dit circulair
heden)
dat deze is opgelegd via regels.
kwaliteitsplan.
•
Deze uitnodigende houding naar bedrijven is
1.3 Filosofie Heesch West
niet vrijblijvend. Het terrein wordt bijvoorbeeld
Een nieuw terrein is de ultieme kans om con-
aardgasvrij. Een uitdaging voor bedrijven
creet in te spelen op duurzaamheidsdoelen.
om hierop met een duurzaam antwoord te
Heesch West wordt niet ontwikkeld volgens de
komen. Daar staat tegenover dat er voor-
standaard maar we richten de blik nadrukkelijk
zien wordt in een robuust energieconcept.
op de toekomst. Voor energie, klimaat en CO2
Passend bij de specifieke omstandigheden en
richten we ons alvast op de (inter)nationale
100% verkochte auto’s all-electric
bedrijfsvoering van de onderneming is het aan
doelstellingen van 2030. De Toekomst is nu!
CO2 vrachtvervoer -/-35%
Klimaatadaptatie Waterberging/hittestress (regionale maatregelen)
•
Reductie CO2 -/-49% (t.o.v. 1990)
•
Grondstoffenakkoord -/-50% primaire grondstoffen
•
Mobiliteit
de ondernemers om hiervoor een duurzaam alternatief te ontwikkelen.
We doen dat samen met partijen die deze kwaliteiten erkennen en qua huisvesting en
Het circulair kwaliteitsplan vormt een belangrijk
bedrijfsvoering ook de focus vooruit leggen.
basisdocument bij de ontwikkelingsstrategie
Op die manier voorkomen we een noodzake-
voor Heesch West. De ambitie en uitgangs
lijke, ingrijpende aanpassing die in de nabije
punten worden concreet in de acquisitie en
toekomst onvermijdelijk is. Bovendien plukt
Afbeelding 1.2 Nationale en internationale beleidsdoelen 2030 (kleine selectie uit onder andere de volgende bronnen: Klimaatakkoord, Grondstoffenakkoord, energieakkoord).
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
4
Om samen met de bedrijven concrete moge-
In hoofdstuk 4 is dit verder uitgewerkt in
lijkheden aan te pakken worden 5 thema’s
ambities, regels en inspiratie voor de Circulaire
uitgewerkt:
(beeld)kwaliteit. Van zowel de openbare
•
Energie
ruimte, de ontsluitingsstructuur als de te
Bedrijventerrein Heesch West heeft de ambi-
•
Klimaatadaptie
onderscheiden delen van het bedrijventerrein
tie het meest duurzame bedrijventerrein van
•
Landschap en Biodiversiteit
en bebouwing.
Brabant te worden. Om dit te bereiken zet
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
•
Mobiliteit
To the point
de Gemeenschappelijke Regeling Heesch Tot slot komt in hoofdstuk 5 het proces en de
West in op co-creatie: Waarde creëren
uitgiftestrategie aan bod. Aangegeven is de
door samen te zoeken naar de meest duur-
Heesch West krijgt een circulair kwaliteitsteam
manier waarop de duurzaamheidsambities
zame oplossing. Om partners met maximale
en parkmanagement dat ruimte biedt voor
voor Heesch West worden geborgd. De
mogelijkheden voor de toekomst te vinden,
ontmoeting, kennis en collectief organiserend
aanpak van inspiratie én beoordeling van de
worden vijf thema’s uitgewerkt:
vermogen. Samen met de bedrijven vormt dit
plannen van bedrijven vanuit de 5 thema’s
team een stuwende kracht zodat innovatie en
van Heesch West is hiervan een belangrijk
•
Energie
ontwikkeling een doorlopend proces is. Hoe de
onderdeel.
•
Klimaatadaptie
samenwerking er uit ziet en of de zaken collec-
•
Landschap en Biodiversiteit
tief en/of individueel worden georganiseerd, zal
•
Circulair bouwen en ontwikkelen
de praktijk uitwijzen. Heesch West biedt ruimte
•
Mobiliteit
voor experiment, groei en toont lef.
Leeswijzer In hoofdstuk 2 komen de vijf thema’s aan bod op welke Heesch West zich met name richt: Energie, Klimaatadaptatie, Landschap en biodiversiteit, Circulair bouwen en ontwikkelen en Mobiliteit. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving en van hoe Heesch West eruit komt te zien, zowel op ruimtelijk als op circulair gebied.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
5
H2 Energiek, groen en circulair Heesch West Heesch West heeft de ambitie om het meest duurzame bedrij-
park speelt mogelijk ook een rol als het gaat
venterrein van Noord-Brabant te zijn. De planopzet draagt en
om het faciliteren van energieopslag. Heesch
faciliteert deze ambitie, net als het circulair kwaliteitsplan en het
West beoogt een robuust duurzaam energie-
verder te ontwikkelen uitgifteplan. De focus ligt op een “Energiek, groen en circulair” Heesch West. Er liggen unieke kansen voor het bedrijventerrein om zich te onderscheiden. Er is veel potentie voor circulaire ontwikkeling als dit actief en in samenwerking wordt opgepakt en benut. Dit reikt breder dan alleen energie of bouwmaterialen.
concept dat nog kan doorontwikkelen en inspelen op marktinitiatieven. Bijvoorbeeld de vroege introductie van waterstof en duurzame brandstoffen om zo de duurzame mobiliteit of andere waterstoftoepassingen te kunnen faciliteren. Zowel vanuit de aanbiederskant als
Denk ook aan mobiliteit, afval, afvalwater, hemelwater en/of retourstromen. Bedrijven kunnen deze zaken individueel organiseren, maar ook gezamenlijk. Bijvoorbeeld in de vorm van collectieve faciliteiten zoals een wasplaats. Het parkmanagement brengt waar nodig de
vanuit de belangstellende bedrijven worden concrete kansen voorzien. Heesch West inspireert, begeleidt en/of faciliteert dit.
samenwerking op gang, organiseert kennis en bundelt krachten. Klimaatadaptatie Energie
Het terrein draagt bij in de regionale
Bedrijventerreinen en binnensteden zijn
Heesch West heeft een grote potentie als
energiestrategie. De drie stappen van Trias
traditioneel beruchte gebieden als het gaat
het gaat om het duurzaam opwekken van
Energetica vormen de basis om een energie-
om inspelen op het klimaat. Er is veel verhar-
energie. De primaire bron daarvoor is zon.
zuinig ontwerp te maken: Beperk het ener-
ding van gebouwen, pleinen en wegen en
Ook uitwisseling van koude en warmte
gieverbruik, gebruik energie uit hernieuwbare
het ontbreekt vaak aan groen en water. In de
behoort tot de mogelijkheden. Heesch
bronnen en gebruik eindige energiebronnen
zomer zijn deze gebieden vaak gevoelig voor
West ontwikkelt een op mogelijkheden en
zo efficiënt mogelijk. Doordat het terrein
hittestress en in de natte maanden bestaat
behoefte afgestemd energieconcept. Er
aardgasvrij is, vormt energiezuinige (zo
het gevaar van wateroverlast. Hittestress
wordt voorzien in een robuuste aansluiting in
mogelijk energieneutrale of zelfs energieposi-
wordt tegengegaan door de aanleg van een
het elektriciteitsnet. Dat is een kwaliteit maar
tieve) bedrijfshuisvesting een al op voorhand
robuust landschapspark met hoog opgaand
ook een voorwaarde voor het aardgasvrije
duidelijke en belangrijke ontwerpopgave.
groen en waterpartijen die voor koelte zorgen
terrein. De bedrijfsdaken vormen een basis-
De energieopwekking vindt, behalve op
in de hete maanden. In het landschapspark is
potentieel voor duurzame lokale opwekking
de bedrijfspercelen en in bedrijven zelf, ook
meer dan voldoende ruimte om water op te
vanuit de zon.
plaats in het landschapspark. Dit landschaps
vangen in wadi’s, watergangen en plassen.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
6
Robuuste bosrand Vleermuisroute
Waterberging Groen voorterrein Afvalwater lokaal verwerken Hergebruik lokale grondstoffen Waterberging
Duurzaam gebruik dak
Groen voorterrein
Opwekken van duurzame energie
Fiets- en wandelroutes Nieuw leefgebied flora en fauna Klimaatadaptief landschap Waterberging
Afvalwater lokaal verwerken
ven
Nieuw leefgebied flora en fauna - natuur
Hergebruik lokale grondstoffen
Robuuste singelbeplanting
Duurzaam gebruik dak
Bloemrijke bermen
Opwekken van duurzame energie Zichtlocatie
Station duurzame brandstoffen
Bijenlint Waterberging Nieuw leefgebied flora en fauna
Robuuste bosrand
Opwekken van duurzame energie
Vleermuisroute
Bloemrijke vochtige graslanden Insecten en bijenlandschap Boomgaarden Robuuste bosrand Vleermuisroute
KruitKok Landschapsarchitecten
Afbeelding 2 Heesch West in vogelvlucht: energiek, groen en circulair
Op de bedrijfspercelen zelf is ook aandacht
soortenmaatregelen genomen om negatieve
daarbij ook steeds meer naar de interne
voor groen en het vasthouden en infiltreren
gevolgen te voorkomen of verzachten. Ook
kwaliteit van de gebouwen en de effecten
van water. Door uit te gaan van een opvang-
wordt actief ingespeeld op natuurkansen
op gezondheid en welzijn van gebouwge-
capaciteit van 70 mm/uur wordt een robuuste
vanuit de aanwezige Peelrandbreuk.
bruikers. De royale en robuuste groenstructuur
waterberging gecreëerd.
van Heesch West waarin de bedrijven worHet landschapspark biedt een unieke kwaliteit
den ingepast speelt eveneens een belang-
Klimaatbuien kunnen goed worden beheerst.
voor de bedrijven op Heesch West. Daarnaast
rijke rol hierin.
Het landschapspark kan wisselingen in water-
heeft het ook zeker recreatieve waarde voor
standen opvangen. Het peil kan hier fluctue-
de omgeving. Fietspaden en struinpaden
Mobiliteit
ren. Vasthouden en infiltreren van hemelwater
maken het gebied toegankelijk.
Er zijn veel mogelijkheden voor duurzame
levert ook een bijdrage tegen verdroging. Het
mobiliteit, zoals het gebruik van lokaal
totale landschapspark is daarbij niet alleen
Circulair bouwen en ontwikkelen
opgewekte zonne-energie als brandstof in
een buffer voor het bedrijventerrein zelf, maar
Heesch West is een circulair bedrijventerrein,
bedrijfs- en vrachtwagens, heftrucks in maga-
vervult ook een rol in de waterbeheersing van
dat uit zich op allerlei manieren. Bij het bebou-
zijnen en woonwerkverkeer. Ook is waterstof
het onderliggende systeem.
wen en aanleggen van bedrijfskavels en open-
beschikbaar als brandstof.
bare ruimte wordt actief geanticipeerd op het Landschap en biodiversiteit
grondstoffenakkoord 2030. Daarin is bepaald
Beschikbaarheid van de duurzame ener-
In Heesch West komt een omvangrijk circulair
dat er in 2030 50% minder primaire grondstoffen
giebronnen en brandstoffen zijn een eerste
landschapspark, met een totale omvang
worden toegepast, bijvoorbeeld door gebruik
voorwaarde om deze in de bedrijfsprocessen
van ruim 65 hectare. Het landschapspark
van biobased materialen, minimalisering
in te kunnen passen. Heesch West richt zich
bestaat uit verschillende onderdelen die zijn
van materiaalgebruik en herbruikbaarheid
allereerst op de op de doelen afgestemde
beschreven in het landschapsplan, dat hoort
van bouwmaterialen. Circulariteit is ook van
energieinfrastructuur en beschikbaarheid van
bij dit circulair kwaliteitsplan. In hoofdstuk 3
belang voor bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld
duurzame brandstoffen.
is het landschapsplan kort beschreven. De
bij afvalproductie en hergebruik en recycling.
zuidwestelijke zone heeft een dubbelfunctie
Hiermee wordt ook belangrijk bijgedragen aan
Het organiseren en stimuleren van duurzaam
voor zowel energie als natuur. De biodiversiteit
de CO2-doelen in het Klimaatakkoord.
vervoer van medewerkers is ook van belang.
in het gebied neemt enorm toe door een mix
Het stimuleren van (ook elektrisch) fietsge-
aan droge en natte natuur biedt een gevari-
Bij circulair bouwen staan de kwaliteit van
bruik door veilige, aantrekkelijke, veilige en
eerd en kwalitatief hoogwaardig leefgebied
het gebouw en (her)gebruiksmogelijkheden
snelle fietsroutes die aangesloten zijn op de
voor flora en fauna. Bestaande landschappe-
van gebouw en materialen waaruit het is
omgeving en het gebruik van het al aanwe-
lijke structuren worden zoveel mogelijk inge-
opgebouwd op de lange termijn centraal.
zige openbaar busvervoer zijn voorbeelden
past. Als het nodig is, worden bij belangrijke
Ontwikkelaars, bouwers en gebruikers kijken
hiervan.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
8
Goede voorzieningen, zoals voldoende
To the point
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
Op het gebied van klimaatadaptie zijn het tegengaan van hittestress en wateroverlast
scooters en auto’s, zijn belangrijk. Collectief
Heesch West onderscheidt zich op het
belangrijke thema’s. Een robuust land-
privaat vervoer, waarbij werknemers bijvoor-
gebied van duurzaamheid en circulaire
schapspark en aanvullende maatregelen
beeld met busjes worden opgehaald bij
ontwikkeling. Als het gaat om energie
dragen direct bij aan de beheersing van
stations in de omgeving kan interessant zijn
dan heeft met name zon en het benutten
deze effecten van klimaatverandering. De
voor grotere bedrijven of mogelijk ook een
van koude en warmte grote potentie. Het
mix van oevergebonden en natte natuur,
collectieve basis vinden.
bedrijventerrein is aardgasvrij.
droog bosachtig gebied en houtwallen met
Daarbij komen ook de kansen om de opge-
mantelzoomvegetatie biedt tegelijkertijd
wekte energie in te zetten voor mobiliteit
een gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig
aan bod. Duurzaam vervoer wordt verder
leefgebied voor flora en fauna. Bestaande
gestimuleerd door bijvoorbeeld de aanleg
landschappelijke structuren worden zoveel
van aantrekkelijke fietspaden, goede en
mogelijk ingepast. Het te ontwikkelen
veilige aansluiting op doorgaande routes,
landschap wordt een aantrekkelijk gebied
oplaadpunten voor elektrische fietsen en
voor medewerkers van de bedrijven als ook
benutting van openbaar vervoer.
voor de omgeving om in te recreëren.
Heesch West is een circulair bedrijventerrein. Er wordt actief geanticipeerd op het Grondstoffenakkoord zodat er minder primaire grondstoffen worden gebruikt. Circulair bouwen en ontwikkelen geeft meerwaarde aan de gebouwen. Ook bij het bouwrijp maken en de inrichting van de openbare ruimte worden de circulaire kansen en mogelijkheden benut.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
9
H3 Zo ziet Heesch West er uit
Afbeelding 3.1 Ontwerp Heesch West met plaats voor bedrijven, groen en zonnepanelen
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
10
plaats in de nabij de Bosschebaan gelegen kavelzones, daarna volgt de zuidelijke zone.
Afbeelding 3.2 Milieuzonering en bedrijfscategoriën
De groene randen rondom het bedrijventerrein vormen de contouren. Ze markeren de grenzen tussen het bedrijventerrein en de omgeving, zorgen voor inpassing in de omgeving en zorgen voor de nodige afstand tussen de omgeving en het bedrijventerrein. De robuuste groenstructuur (zie ook beschrijving in het landschapsplan) deelt het gebied op in vijf grote kavelzones die variëren in
3.1 Stedenbouwkundige opzet
De stedenbouwkundige opzet heeft een
grootte van circa 11 tot 20 hectare. Het terrein
Heesch West heeft een zelfstandige positie
flexibele structuur die vrijheid biedt in fasering
is specifiek geschikt voor grootschalige bedrij-
met een eigen overwegend regionale iden-
en omvang. De flexibiliteit en vrijheid spelen
vigheid. De minimale kavelmaat is 1 hectare.
titeit. Het terrein is qua ligging en ontsluiting
zich af binnen de contouren van het bedrij-
Alleen in de westelijke kavelzone zijn kavels
georiënteerd op de snelweg A59. Het is een
venterrein. De eerste ontwikkelingen vinden
vanaf 5.000m2 mogelijk.
nieuwe kern, een nieuw werklandschap dat vrij ligt van de omliggende dorpskernen. Dit biedt de kans om een sterk eigen en duur-
Afbeelding 3.3 Stedenbouwkundig plan Heesch West
zaam karakter te creëren, en tegelijkertijd aan te sluiten op het omliggende landschap. Het ontwikkelde landschapsplan geeft daar concreet uitwerking aan. Door de vrije ligging kan het bedrijventerrein ook relatief hogere milieucategorieën aanbieden. Daarbij is het geenszins de bedoeling en ook niet de marktbehoefte om die milieuruimte maximaal te laden. Wel is er hierdoor veel flexibiliteit in de plattegrond en uitgifteplanning voor Heesch West. Een goede beheersing van de omgevingseffecten is hierbij uitgangspunt.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
11
De westzijde is tevens een zichtlocatie. Alle
Afbeelding 3.4 Landschapspark zonering
locaties zijn georiënteerd op en ontsloten aan het landschapspark. Het landschapspark van Heesch West omvat grote landschapszones (parkhart, zon- en biodiversiteitspark en natuurvennen), ruime parksingels en een robuuste groene omkadering. De totale omvang bedraagt circa 65 hectare. Deze omvang is bepalend voor de kwaliteit en uitstraling van Heesch West. Het geeft concreet uitwerking aan een “Energiek, groen en circulair Heesch West”. De thema’s Klimaatadaptatie, Landschap en biodiversiteit, Circulair bouwen en ontwikkelen en Mobiliteit zijn verweven in het hele plan en zijn bepalend geweest in de opzet ervan. Deze thema’s worden toegepast bij zowel de ontwikkeling van de kavelzones door bedrijven als in het landschapspark. Door de oriëntatie van de bedrijvenlocaties op de landschapzones kunnen de bedrijven daar
voor de uitstraling van het terrein naar de
op aansluiten. Het landschapspark haakt ook
omgeving. Het terrein krijgt groene en/of
aan op de omgeving door te kiezen voor een
waterranden die inspelen op het landschap
robuuste groene invulling aan de randen die
ter plaatse.
passen bij het landschap ter plaatse. Bestaande, cultuurhistorische elementen zoals wegen,
Het landschapsplan is opgesteld in een brede
waterlopen, bomen, groen en gebouwen
participatieaanpak, samen met de omgeving,
worden waar mogelijk ingepast en verstevigd.
natuur en milieuvereniging en waterschap. Dit plan is het landschappelijke kader voor
De landschappelijke, groene invulling van de
het bedrijventerrein en is onderdeel van het
randen van het bedrijventerrein is bepalend
Circulair Kwaliteitsplan.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
12
afbeelding 3.5 Doelgroepen Heesch West (Masterplan Buck 2017 en actualisatie 2021)
Doelgroepen
Typering
Voorbeelden
Indicatie omvang kavel
Regio: Sectoraal verplaatsers/ topsectoren
Bouw & infra, agro & food, logistiek. industrie
Distributie, groothandel, productie, bewerking, life sciences
0,5 tot 5 ha
Logistiek
Grootschalige logistiek
Distributiecentra
5 tot 20 ha
Ondersteunend Ondersteunende diensten
Truckparking, tankstation, restaurant
0 tot 1 ha
Sectoraal
Bouwsector, circulaire economie, datacenters
Concepten, pilots
0,5 tot 5 ha
Energie
Zonnepanelen Zonnepark Permanent (>10 jaar) Tijdelijk/mobiel (5-10 jaar)
Innovatieve concepten
Grootschalig
0 tot 10 ha
3.2 Stedenbouwkundig plan Maatvoering Het stedenbouwkundig plan is speciaal op middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven gericht. De robuuste maatvoering van de bedrijven bepaalt de verkaveling. Kavels met een aaneengesloten omvang tot ruim 20 hectare zijn mogelijk op dit terrein. Ook enkele kleinere kavels die gericht zijn op ondersteunende functies bij grootschalige logistiek of energieconcepten zijn mogelijk gericht. De robuuste maatvoering van de bedrijven bepaalt de verkaveling en ontsluiting van de
Afbeelding 3.6 Maatvoering Heesch West
kavelzones. Kavels met een aaneengesloten omvang tot ruim20 hectare zijn mogelijk op dit terrein. Ook enkele kleinere kavels die gericht zijn op ondersteunende functies zijn mogelijk. Flexibiliteit Het stedenbouwkundig plan heeft een flexibele opzet. Het is een plan op hoofdlijnen. De verkaveling is flexibel en modulair van opzet. De verkaveling en ontsluiting is haaks op de Bosschebaan, zodat het terrein flexibel in te delen is en het zich kan aanpassen aan de omvang van de bedrijven. De principes van de ontsluiting en landschaps park liggen vast en zijn cruciaal voor het kwaliteitsbeeld van het bedrijventerrein. Deze principes zijn weergegeven bij de verkeers-
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
13
structuur en landschap. In de westzone loopt een ontsluiting (grotendeels) aan de buitenzijde van de bedrijfskavels omdat dit de zichtlocatie is. De aangrenzende bedrijven zijn hierop georiënteerd. Dit gebied kan verder opgedeeld worden in kleinere kavels vanaf 5.000 m2 en eventueel extra ontsluitingen krijgen, mocht dat nodig zijn. Bij de noordwestelijke entree van dit gebied is de mogelijkheid voor een “duurzaam brandstoffeneiland” opgenomen. De eerste fase van de ontwikkeling van het bedrijventerrein vindt plaats in de noordelijke kavelzones. De zuidzone van het bedrijventerrein wordt opvolgend ontwikkeld. Dit gebied kan in eerste instantie gebruikt worden voor bijvoorbeeld bestaande of nieuwe vormen van (tijdelijk) agrarisch gebruik en voedselvoorziening of tijdelijke natuurontwikkeling. Bestaande landschapselementen kunnen deels nog tijdelijk behouden blijven. Als uit de vraag van bedrijven blijkt dat de zuidzone nodig is dan wordt ook deze kavelzone hiervoor in gebruik genomen. De landschappelijke omkadering, ook van de zuidzone, wordt wel al in de vroege ontwikkelfase van het bedrijventerrein gerealiseerd.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
14
Afbeelding 3.7 Stedenbouwkundig en landschapsplan Hees West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
15
Open en toegankelijk bedrijventerrein
De zuidelijke af-/toerit op de A59 bij Nuland
Heesch West is nadrukkelijk geen anoniem,
wordt aangepast, waarmee een directe
naar binnen gekeerd, afgesloten terrein
route tussen inkomend verkeer uit de richting
exclusief voor bedrijven. Het is een overzichte-
’s-Hertogenbosch en het bedrijventerrein
lijk en toegankelijk gebied, uitnodigend voor
wordt gerealiseerd. Dit ontlast de Van
bedrijven, haar werknemers, klanten én voor
Rijckevorselweg.
recreanten en omgeving.
Bij de afrit Oss/Heesch-West wordt in samenhang met een nieuwe parallel aan de
Ontsluiting
A59 gelegen verbindingsweg het kruispunt
Heesch west is georiënteerd op de A59 en
aangepast met toegevoegde rijbanen om de
verbonden via de afritten Nuland/Vinkel in
afslaande bewegingen goed vorm te geven.
het oosten en Oss/Heesch-West in het westen.
De westelijk en oostelijke maatregelen voor de
Tussen deze afritten komt parallel aan de A59
hoofdontsluiting van het bedrijventerrein zijn
de ontsluiting van Heesch West. Dat gebeurt
ook efficiënt voor algemeen regionaal ver-
deels over bestaand tracé en te versterken
keer. Dit leidt bijvoorbeeld op de bestaande
tracé en deels over nieuw aan te leggen
Bosschebaan bij de entree van Heesch en op
tracé. Dit is de entree van Heesch West.
de Rijksweg-noord bij Nuland tot afname van bestaand regionaal verkeer.
Deze ontsluitingsstructuur zorgt ervoor dat er zo min mogelijk mening is tussen vrachtverkeer
Het verkeer naar de bedrijven langs de
van de A59 en Heesch West enerzijds en
westzijde van de Cereslaan krijgt een naar het
verkeer in de omgeving anderzijds. Het snelle
zuiden toe verlegde toegang. De aanhaking
auto- en vrachtverkeer wordt gescheiden
tussen de Boschebaan en de nieuwe noorde-
van langzamere verkeersdeelnemers zoals
lijke weg gebeurt via een rotonde.
landbouw- en fietsverkeer; voor alle vervoer-
Verder komt er een rotonde met een onder-
vormen wordt gezorgd voor optimale, veilige
doorgang voor de fiets bij de Weerscheut ter
routes. De belasting van het regionaal verkeer-
plaatse van de nieuwe ontsluitingsweg en de
snetwerk wordt zoveel mogelijk beperkt met
huidige tunnel onder de A59. Op deze manier
een zo direct mogelijk afwikkeling van auto-
zijn er voor de verschillende verkeersdeelne-
en vrachtverkeer naar de nabije op-/afritten
mers veilige en vlotte doorgaande routes.
Afbeelding 3.8a Afrit Nuland/ Vinkel
Afbeelding 3.8 b Voorrangsplein Weerscheut Afbeelding 3.8 c Rotonde aansluiting vernieuwde Boschebaan
bij Nuland en Oss/ Heesch-West en verder door bijvoorbeeld een vrachtwagenverbod
In de afbeeldingen hiernaast is te zien hoe dat
op de Weerscheut.
er uit ziet.
Afbeelding 3.8 d Afrit Oss/Heesch West
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
16
Er zijn, anders dan de aansluitingen naar
In een latere fase worden ze, als dat nodig is,
groene parkzone tussen de wegen en geen
de Boschebaan vanuit het bedrijventerrein
aan de zuidzijde met elkaar verbonden.
ruimte tot wildparkeren.
geen directe aansluitingen voor auto’s en
De meest westelijk gelegen bedrijvenzone
vrachtverkeer met de directe omgeving.
(direct naast de Koksteeg) heeft een eigen
In de huidige situatie wordt de Koksteeg
Dit met het oog op verkeersveiligheid, het
ontsluiting. Het verkeer kan in twee richtin-
gebruikt als locale verkeersontsluiting. In de
voorkomen van belasting op de omgeving
gen rijden en gaat buitenom de percelen.
westelijke parkzone ten noorden van de
en het goed kunnen functioneren van het
Afhankelijk van de uitgifte van percelen is het
Ruitersdam wordt een vervangende route aan-
bedrijventerrein. De ontsluiting op het terrein
mogelijk dat in de westzone een interne ont-
gelegd (min of meer in een diagonaal vanaf
zelf kan meegroeien met de ontwikkeling van
sluiting van dit deelgebied wordt gerealiseerd.
de Koksteeg tot aan de Weescheut) die deze
het bedrijventerrein. Vanaf het noorden lopen
rijbeweging mogelijk blijft maken. Agrarisch
drie wegen (Parksingels) in zuidelijke richting
De twee oostelijk gelegen ontsluitingen zijn
verkeer kan hier ook gebruik van maken.
het gebied in waaraan de bedrijven liggen. Ze
ingericht volgens het principe van de paper-
zijn georiënteerd en ontsloten op deze wegen.
clip. Kenmerken zijn een veilige route, eenrich-
Er zijn veilige, vrijliggende en comfortabele
Deze Parksingels functioneren zelfstandig.
tingverkeer, een kwalitatief hoogwaardige
fietsroutes naar en op het bedrijventerrein. Dit maakt regionaal fietsverkeer mogelijk en stimuleert werknemers om met de fiets te gaan. De route vanaf ’s-Hertogenbosch naar Heesch West volgt bestaande tracés aan de noordzijde van de A59 en gaat dan ter hoogte van de Weerscheut onder de tunnel en onder de nieuwe rotonde door naar de zuidzijde van de A59. Hier gaat de fietsroute verder langs Heesch West. Dit gaat via een nieuw aan te leggen fietspad parallel aan de nieuwe ontsluitingsstructuur naar Oss en Heesch. Ook op het bedrijventerrein zijn vrijliggende en veilige fietsroutes om de bedrijven te bereiken. Deze zijn daarnaast geschikt voor recreatief medegebruik. De Koksteeg en Raktstraat op het bedrijventerrein worden ingezet als fietsroutes. De bestaande Koksteeg blijft als
Afbeelding 3.9 Ontsluiting
doorgaande structuur met bestaande bomen
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
17
behouden en wordt getransformeerd tot
kanten van de weg open. Het is van nature
noordzijde van de entree is er ook ruimte voor
fietsroute. Het verlengde van de Raktstraat tot
een natter gebied. Het bedrijventerrein
een duurzaam brandstoffenpunt.
aan de Koksteeg bestaat uit twee type routes.
presenteert zich hier. Dit is juist een plek om het
Een doorgaande functionele fietsroute langs
duurzame karakter te laten zien van zowel de
Orientatie en Presentatie
de bedrijven aan de zuidzijde en een recre-
bedrijven als het terrein. In de zuidwest flank
Het bedrijfsterrein is opgedeeld in verschil-
atieve halfverharde route langs het parkhart
ligt een grote parkzone met een landschappe-
lende delen: westzone, midden-oostzone en
aan de noordzijde. De routes staan zoveel
lijk ingepast zonnepark. In de noordwesthoek
zuidzone.
mogelijk in verbinding met de omgeving zodat
komt een hoogte accent in de bebouwing
De bebouwing in de westzone is naar buiten
interessante netwerken ontstaan.
om het bedrijventerrein te markeren. Aan de
toe gericht en heeft een sterk representatief
Voetgangers kunnen op gras- en zandpaden in het gebied wandelen en ommetjes maken. Zie
Afbeelding 3.10 oriëntatie bedrijvenzones: representatief en hoogwaardig
hiervoor ook het landschapsplan. De bestaande buslijn van ’s-Hertogenbosch naar Grave heeft twee haltes ter hoogte van Heesch West. Door het creëren van comfortabele routes en veilige oversteekplaatsen naar Heesch West is het terrein ook goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Zichtlocatie Het terrein ligt langs de A59 maar is geen typische zichtlocatie. Tussen de A59 en het bedrijventerrein ligt een brede bosstrook die op een aantal plekken een doorkijk biedt. Deze strook is grotendeels eigendom van Rijkswaterstaat en maakt onderdeel uit van de groene uitstraling van het bedrijventerrein. In de verkaveling van het terrein is hier rekening mee gehouden. De westzone van het terrein is wel een open zichtlocatie. De snelweg ligt hier op het niveau van het landschap. Dat is aan allebei de
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
18
en hoogwaardig karakter. Hier vormt de
een oude route is maar ook een ontsluiting
len zones. Daarbij komt de positionering van
bedrijfsbebouwing het visitekaartje van het
aan een parksingel is. Een groene overgang
de gevels aan bod, de hoogte, de oriëntatie
bedrijfsterrein. De bebouwing in de midden en
tussen openbaar gebied en bedrijfsperceel is
en de uitstraling van de gebouwen. Daarnaast
oostzone is vooral gericht op de Parksingels.
van belang voor het beeld van de Koksteeg
zijn algemene aspecten van bebouwing
De Bosschebaan vormt daarbij de hoofdont-
en de Parksingel.
en inrichting weergegeven zoals inrichting
sluiting van het bedrijfsterrein. De bebouwing
buitenterrein en parkeren, erfafscheiding,
die aan de Bosschebaan staat vormt ook het
Overigens geldt voor alle bedrijfspercelen een
beeld van de entree tot de Parksingels. Om
zorgvuldig vormgegeven overgang naar het
die reden worden hier eisen gesteld aan een
openbaar gebied.
representatieve hoekbebouwing waarbij de
reclame en opslag.
3.3 Circulair landschapspark Het circulair landschapspark op Heesch
gevel aan de Parksingel wel de voornaamste
Beeldkwaliteit
West is uniek. Het aandeel landschap op dit
is. De bebouwing aan de singels zelf zijn
Een nadere uitwerking van de beoogde
bedrijventerrein is naar verhouding met meer
minder op de omgeving gericht maar moeten
beeldkwaliteit is opgenomen in H4. Daarin
traditionele bedrijventerreinen bijzonder hoog.
aan de straatzijde wel een hoogwaardige
wordt de ambitie beschreven van de verschil-
Dit park brengt waardevolle landschappelijke,
karakter hebben.
Afbeelding 3.12 Circulair landschapspark
De bebouwing aan de zuidzone is gericht op de centrale parkzone en draagt bij aan het beeld en de beleving van het park. Ook deze bebouwing heeft daarom een representatief en hoogwaardig karakter. Om een goede overgang te realiseren van het openbaar gebied naar de bedrijfspercelen is een onderscheid gemaakt tussen de achterkant van percelen aan de Koksteeg en de andere percelen die met een zij- of achterkant liggen aan een houtwal of een bosachtige inrichting. De westelijke bebouwing aan de Koksteeg staat op een grotere afstand tot het openbaar gebied en heeft ook een groene inrichting. Dit omdat de Koksteeg
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
19
natuurlijke, recreatieve en circulaire kwaliteiten
meerwaarde aan toe te voegen. Bijvoorbeeld
mate behouden en versterkt met (opgaande)
in dit gebied. Het landschapsplan is direct
door op eigen terrein groen aan te leggen dat
groenstructuren.
verbonden aan het Circulair Kwaliteitsplan en
past bij het groen in de openbare ruimte. Dit
Het bedrijventerrein krijgt robuuste randen die
als rapport opgenomen. Voor de uitgebreide
circulair kwaliteitsplan geeft de richting aan.
passen bij het landschap. Op die manier wordt
gebiedsanalyse en planbeschrijving wordt
aansluiting gezocht bij de omgeving.
verwezen naar dit landschapsplan.
Het circulair landschapspark is opgebouwd uit
Ter hoogte van de Zoggelsestraat komt een
Het circulair landschapspark bestaat uit
bestaande en nieuw toe te voegen land-
bosachtig gebied met open plekken. Dat sluit
verschillende onderdelen die samen een
schappelijke structuren. Het huidige landschap
aan bij de karakteristieke kamerstructuur van
robuuste groenstructuur vormen. Deze brengt
heeft weinig elementen met cultuurhistorische
deze straat. Een drietal bestaande percelen
ordening in het bedrijventerrein aan en vormt
waarden. De ruilverkaveling heeft het land
wordt geïntegreerd in deze zone. Aan de
de drager van het gebied. Het is een natuurlijke
schap genivelleerd.
noordzijde is de dichte beplanting tussen de
tegenhanger van de grootschalige bedrijven.
De bestaande waardevolle landschappelijke
A59 en de Bosschebaan bepalend. Deze
Het groen draagt bij aan een meer vriendelijke,
lijnen Raktstraat en Koksteeg en een aantal
ontneemt het zicht op het bedrijventerrein
toegankelijke en ontspannen uitstraling. Zo
kleinere elementen, zoals een klein bos aan de
voor een groot deel.
komt er balans in het gebied, een menselijke
Weerscheut en een landbouwpad, dat loopt
maat (bomen en struiken zijn herkenbare
vanaf de Koksteeg richting Weerscheut, zijn inte-
3.4 Recreatie
elementen) en mogelijkheden voor oriëntatie
graal opgenomen in het circulair landschaps-
Heesch West is een bedrijvenpark en landschap-
op het terrein. De robuuste groenstructuur is
park. Ze zijn onderdeel van het landschapspark,
spark ineen. Het heeft daardoor een bijzondere
een kwaliteitsimpuls op het bedrijventerrein
hebben een nieuwe betekenis gekregen en
uitstraling, sfeer en recreatieve waarde, voor
zelf maar ook voor de omgeving. Het betreft
geven structuur aan het stedenbouwkundig
werknemers in het gebied, maar ook voor
een ook op de omgevingskwaliteiten afge-
plan. Daardoor blijven ze beleefbaar en maken
passanten en recreanten. Het landschapspark
stemd nieuw netwerk met natuurlijk groen en
ze onderdeel uit van het landschap en de
is toegankelijk via een fietspadennetwerk dat
duidelijke ecologische kwaliteiten, betekent
omgeving en wordt de ontginningsgeschiedenis
verbonden is met de omgeving. In het park zelf
een verbetering van de biodiversiteit en het
afleesbaar gemaakt. Het bedrijventerrein wordt
liggen struinpaden. Het robuuste en “wilde”
leefgebied van flora en fauna.
ingekaderd door de Ruitersdam met haar
karakter van het park maakt het geschikt voor
houtopstanden en in het verlengde daarvan
activiteiten als bootcamp, buitenfitness en
Elk bedrijf komt aan de robuuste groenstruc-
de Zoggelsestraat, de laanbeplanting aan de
andere buitenactiviteiten. En natuurlijk kan er
tuur te liggen. Dat maakt dit bedrijventerrein
Weerscheut, de Bosschebaan met haar bos-
gefietst en gewandeld worden. Op ontdek-
in ruimtelijk en duurzaam opzicht anders dan
schages parallel aan de A59 en de watergang
kingstocht door de natuur. De Koksteeg, de
andere terreinen. Voor de deur van elk bedrijf
aan de oostzijde. Ze maken onderdeel uit van
Parksingels en de Raktstraat verbinden de
ligt een kwalitatief hoogwaardige landschaps
de landschappelijke inpassing van het terrein.
routes binnen en buiten het landschapspark. De
park. We dagen de bedrijven uit om daar
De bestaande structuren worden in belangrijke
Ruitersdam is onderdeel van de lange afstands-
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
20
wandelroute het Marikenpad. De Koksteeg zelf
hoeveelheden. Als in afstemming met het
doordringt zorgt voor koelte in hete zomers
is ook onderdeel van de fietsknooppuntenroute
Waterschap wordt vastgesteld dat door een
en ruimte om de droge en natte perioden te
en ligt tussen knooppunt 31 (Geffen) en 72
doelmatige lokale zuivering de waterkwaliteit
reguleren. Niet alleen voor Heesch West, maar
(Berkt). De Weerscheut, Bosschebaan en de
ook goed te borgen is, dan wordt mogelijk een
ook voor de omgeving. Het hele watersysteem
Rijksweg maken onderdeel uit van het regio-
lokale waterzuivering toegepast. Dat geldt niet
in de regio kan robuuster worden.
naal fietsnetwerk.
voor proceswater. Het gaat dan om grotere
Het totale landschapspark, inclusief de singels,
hoeveelheden water met een specifieke vervui-
levert een substantiële bijdrage aan de kli-
3.5 Waterhuishouding
ling. Bedrijven die hiervoor verantwoordelijk zijn,
maatadaptatie van zowel Heesch West als en
De waterstructuur in het gebied is verweven
hebben zelf de meeste kennis hoe dit aan te
een deel van de regio. Er is voldoende ruimte
in de groene robuuste structuur. Belangrijk in
pakken en binnen de bedrijfsprocessen mogelijk
in de groen/blauwe parkstructuur om grote
het plan is de scheiding tussen het regionale
het te gebruiken of zelfstandig te zuiveren.
regenpieken op te vangen. Dit biedt koelte en
en lokale watersysteem. Lokaal water wordt
ruimte voor extra waterberging. In het parkhart
zoveel mogelijk geïnfiltreerd. Het water wordt
Parallelbreuk Peelrandbreuk
ingezet voor zoveel mogelijk natuurwaardes, als
In verband met zijbreuken van de
natuurvriendelijke oevers of plasdras zones.
Peelrandbreuk zijn in het plangebied wijst-
Water
en de Parksingels kan de waterstand variëren.
verschijnselen in de vorm van nattere zones
Als we inzoomen op het uitgeefbaar gebied
Regenwater
aanwezig. Dit betreft kwelwater.
zien we dat het niet noodzakelijk is om dit
Regenwater wordt zoveel mogelijk opge-
In het landschapsplan wordt met de aan-
gebied helemaal te verharden. Ook op de
vangen op eigen terrein en geïnfiltreerd of
leg van enkele natuurvennen op plekken
bedrijfskavels is het mogelijk om groen aan te
vertraagd afgevoerd. Dat gebeurt in de wadi’ s
waar kwel zich manifesteert de breuklijn
brengen, water te infiltreren of op te vangen
in de noord-zuid gerichte Parksingels. Het komt
meer zichtbaar gemaakt en benut voor
en vertraagd af te voeren. In bijgaand
daarna uit in het parkhart en kan daarna (weer)
natuurontwikkeling.
schema is te zien dat het percentage verhar-
vertraagd afgevoerd worden in westelijke
ding 63% is en het percentage groen 37%. In
richting naar de westelijke parkzone. Het water
3.6 Klimaatadaptatie
vergelijking met andere bedrijventerreinen is
wordt zolang mogelijk vastgehouden in het
De meeste bedrijventerreinen zijn slecht toege-
dat al een heel positieve verhouding. Als je
gebied. Het systeem is flexibel en kan extreme
rust op het klimaat. Hittestress en overvloedig
kijkt naar het klimaat moet het nog beter.
droge en natte periodes goed opvangen.
hemelwater zijn vaak lastige elementen
Vuilwater
om op te lossen op bedrijventerreinen. Bij
Niet alle verharding hoeft zo hard te zijn dat er
Vuil huishoudelijk water wordt via bestaande
Heesch West is dat anders. Een grootschalig
geen water meer doorheen kan. Onder par-
rioolwatersystemen afgevoerd naar een RWZI.
landschapspark dat in het gehele gebied
keerplaatsen bijvoorbeeld kan halfverharding
Dat is mogelijk omdat het gaat om kleine
worden toegepast. Daardoor kan het water in
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
21
de bodem infiltreren en langer in het gebied
plaats verzameld, zodat het op een gunstige
vastgehouden worden. Door het parkeren
plek in het landschapspark terecht kan komen.
aan de voorzijde van de bedrijventerreinen te
Het water kan vertraagd afgevoerd worden
situeren (aan de kant van het landschapspark)
door ingenieuze vertragingsroutes op het
Het regionale bedrijventerrein heeft een
kan hiermee een verbinding gemaakt worden.
dak, langs de gevels of met een groen dak.
zelfstandige positie en ligt niet aan de rand
Een reinigingsfilter vangt de vervuiling op en
Het bergingsvermogen van een groen dak is
van een dorp of stad. Er wordt een eigen,
het schone hemelwater kan bij extreme regen
beperkt.
duurzaam karakter gecreëerd. Heesch West
buien het landschapspark in.
To the point
is grootschalig en flexibel opgezet met een Hittestress
open en toegankelijke uitstraling: het is niet
Door slim de benodigde functionaliteiten van
Het landschapspark heeft een dusdanige
alleen voor bedrijven, maar bijvoorbeeld
het terrein te combineren met wateropvang
omvang en structuur dat het flink meehelpt
ook voor recreanten.
ontstaat een klimaatrobuust systeem. Bij
om de hitte tegen te gaan. De kavelzones
Het is geen typische zichtlocatie door de
logitieke bedrijven loopt het terrein iets af naar
grenzen aan het landschapspark. De tempe-
groene strook rond het terrein.
beneden bij de laaddeuren. Op die plek kan
ratuur in het gebied is daardoor lager in de
Het kent een uniek, relatief groot circulair
regenwater verzameld worden, bijvoorbeeld
hete maanden. Er is schaduw van de bomen,
landschapspark dat ook mogelijkheden
bij piekbuien. Alleen het bovenste deel van dit
houtwallen en bosstroken. De grote water-
voor wateropvang en recreatie biedt.
water is vervuild. Dat kan afgevangen worden
oppervlaktes geven koelte af. Bij hittestress is
Parkeren gebeurt bij de bedrijven op het
en gereinigd. De rest is schoon hemelwater
het interessant om niet alleen te kijken naar
eigen terrein. Heesch West is georiënteerd
en kan via de uitgebreide wadistructuur in
het klimaat buiten, maar ook naar het klimaat
op de snelweg A59.
het landschapspark langzaam de bodem
binnen in de bedrijven. Door een slimme
inzakken.
combinatie van constructies, materialen en installaties kan dat zo optimaal mogelijk
De daken van de gebouwen vormen ook
worden ingericht.
een enorm verhardingsoppervlak. Hiervoor kan dezelfde manier van denken worden toegepast. Voor een gebouw is water doorlaten uiteraard niet aan de orde. Wel kan de piekbelasting van een flinke regenbui gedoseerd worden in tijd en in locatie door daarin te sturen met de vormgeving van het dak. Met slimme afschotten wordt water op de juiste
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
22
H4 Circulaire (beeld)kwaliteit en inspiratie Een belangrijke ambitie van de Gemeenschappelijke Regeling is
Een belangrijk verschil met een traditioneel
dat Heesch West het meest duurzame bedrijventerrein van Noord
beeldkwaliteitsplan is dat dit een circulair
Brabant is. Dat uit zich op allerlei manieren. Onder andere in het water-
kwaliteitsplan is. De beeldkwaliteit geeft
beheer, duurzame energieopwekking en de inrichting van het openbaargebied en het landschapspark. De beeldkwaliteit van het openbare gebied en het landschapspark zijn uitgewerkt in het landschapsplan Heesch West. Ook afspraken over de beeldkwaliteit van kavels en gebouwen zijn nodig om een aantrekkelijk werklandschap te maken waarin het prettig werken en recreëren is en die meerwaarde biedt voor het bedrijventerrein en de omgeving.
uitdrukking aan de circulaire ambitie. Bovendien beperkt het zich niet tot alleen ruimtelijke en duurzame ambities voor gebouwen en openbare ruimte. Het gaat ook over bijvoorbeeld de circulaire aspecten van de bedrijfsvoering en inrichting van het bedrijfsperceel. Het nationaal beleid 2030 is daarbij het referentiekader, zoals bijvoorbeeld het grondstoffenakkoord, aandeel duurzame energie 70%, klimaatadaptief bouwen en duurzame mobiliteit. Deze ambities stellen we nu al zoveel mogelijk als uitgangspunt. Sommige van die doelen kunnen nu al worden behaald of soms nog meer, andere ambities worden in elk geval zoveel mogelijk bevorderd. De bijbehorende oplossingen zijn soms nog volop in ontwikkeling. Om ruimte te geven aan vernieuwende oplossingen worden in dit circulair kwaliteitsplan vooral de ambities benoemd en worden er inspiratiebeelden gegeven. De filosofie van Heesch West is om samen, overheden, marktpartijen en omgeving, in co-creatie tot toekomstbestendige oplossingen te komen die passen bij
Afbeelding 4.1: vogelvlucht Heesch West
de ambities.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
23
Bij de beeldkwaliteit onderscheiden we de
positie van het parkeren en eventuele opslag
niet te kiezen voor hoge lantaarnpalen die de
beeldkwaliteit in de openbare ruimte –waar-
op het terrein. Hier wordt letterlijk het aan-
loop van de weg in het landschap nadrukkelijk
onder het landschapspark en de ontslui-
trekkelijke gezicht van het bedrijventerrein
markeren. Hierna wordt de beeldkwaliteit en
tingsstructuur buiten het bedrijventerrein- en
gemaakt. In de openbare ruimte wordt
duurzaamheid per deelgebied beschreven.
de beeldkwaliteit op de kavelzones. De
gekozen voor inheemse beplanting, robuuste
beeldkwaliteit van de openbare ruimte en het
groen- en waterstructuren die geïnspireerd zijn
4.1. Stedenbouwkundige opzet
landschapsplan wordt in het landschapsplan
op de beplantingsstroken die er in het huidige
Indeling in zones
besproken.
gebied aanwezig zijn en in veel gevallen
De stedenbouwkundige opzet van het bedrij-
Op kavel en gebouwniveau wordt een onder-
worden behouden en versterkt.
venterrein deelt het gebied op in vijf kavelzo-
scheid gemaakt in de beeldkwaliteit op de
nes (westzone, middenzone west, middenzone
zichtlocaties in de westzone en de zuidzone
In de ontsluitingsstructuur ligt het accent op
oost, oostzone en zuidzone). Deze zones
en de overige kavelzones. De beeldkwaliteit
een rustige ligging in het landschap met zo min
worden door het landschap ingekaderd met
op de kavel en in het openbaar gebied van
mogelijk verstoringen in de ruimtelijke beleving
robuuste groen randen. De westzone wordt
de westzone en de zuidzone is een belangrijke
in het wijde landschap. Bijvoorbeeld door juist
ontsloten vanaf de buitenzijde van het gebied.
drager voor de uitstraling van Heesch West. Dat betekent dat in deze gebieden veel meer
afbeelding 4.2 kavelzones Heesch West
wordt gevraagd van de kwaliteit van de ruimtelijke uitstraling naast de duurzaamheid. In de overige kavelzones wordt de beeldkwaliteit meer op hoofdlijnen geregeld. Belangrijk is dat de ruimtelijke uitstraling hier een gezicht geeft aan duurzame ontwikkeling en circulaire economie. Noodzakelijk voor de ruimtelijke uitstraling is bijvoorbeeld rust in het kleurgebruik en de positie van de gebouwen op het perceel en in zijn omgeving. Op de zichtlocatie, ten westen van de Koksteeg, is oriëntatie en ligging van de bebouwing van belang, evenals een bepaalde massavorming, erfafscheiding,
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
24
De Parksingels ontsluiten de zones vanaf de
Afbeelding 4.3 Maatvoering en bouwhoogtes
Bosschebaan. Centraal in het gebied ligt het Parkhart. De westzone grenst aan het open buitengebied en is vanaf de autosnelweg zichtbaar. Daarmee vormt dit gebied een zichtlocatie. In het gebied kunnen ook kleinere percelen uitgegeven worden. Om deze percelen te bereiken kan een interne route door de westzone gerealiseerd worden. Aan de oostzijde grenst het gebied aan de Koksteeg. De Koksteeg vormt van oudsher een landelijke historische verbinding. De middenzones en de oostzone grenzen aan de noordzijde aan de Bosschebaan en aan de zuidzijde aan het Parkhart. De oostzone ligt met de achterzijde aan een houtwal met daarachter het zonnepark van de Achterste Groes. De zuidzone ligt aan het Parkhart en wordt aan de achterzijde ingesloten door een robuuste
een maximale bouwhoogte hebben van 20
voldoende tot zijn recht te laten komen wordt
bosstrook. Deze zone wordt eveneens ontslo-
meter. In het middengebied is een bouw-
hier een minimale bouwhoogte aangehouden
ten vanaf de Parksingels.
hoogte mogelijk tot 25 meter.
van 20 meter.
Bebouwing en presentatie
In afwijking daarop is het mogelijk om in de
Voor de middenzone-oost en middenzone
Voor de hoogte van bebouwing is een even-
noordwest hoek van de westzone bebouwing
west geldt eveneens een mogelijkheid om tot
wicht gezocht in de landschappelijke inpassing
op te richten tot 30 meter (zie afbeelding 4.3).
een hogere bouwhoogte te komen. Als het
van het bedrijventerrein en de optimale
Een hogere bebouwing is daar gewenst om
vanuit bedrijfsmatig processen nodig is om tot
bedrijfsmatige inrichting van de bebouwing.
de herkenbaarheid en de uitstraling van het
een hogere bouwhoogte te komen, dan is
Dat heeft er toe geleid dat de bouwhoogte
bedrijventerrein Heesch West te vergroten.
dit mogelijk tot maximaal 30 meter, over een
aan de randen (in de west- oost- en zuidzone)
Om de ruimtelijke uitstraling van deze locatie
maximale gevelbreedte van 20 meter aan
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
25
alle zijden. Waarschijnlijk is dat een eventueel
Afbeelding 4.4 oriëntatie bedrijfsbebouwing: Representatief en hoogwaardig
hoogteaccent verder terugligt van de voorgevel. Daardoor zal deze vanuit het openbaar gebied visueel minder aanwezig zijn. Wanneer aan de parkhartzijde een hogere bouwhoogte wordt gerealiseerd heeft dit wel impact op het zicht vanuit het park. Om die reden kunnen er aanvullende eisen worden gesteld aan de architectuur en de uitstraling van de bebouwing. Eveneens is het in dezelfde middenzones mogelijk om ten behoeve van installaties een bouwhoogte te realiseren van 35 meter. Dit is echter niet mogelijk binnen een afstand van 50 meter tot de parkzone, vanwege het zicht vanuit het park. Op afbeelding 4.3 zijn de reguliere bouwhoogtes aangegeven. Voor het presentatieniveau is een onderscheid gemaakt tussen bedrijfslocaties met een representatief karakter en locaties die minder representatief zijn. Daarbij is de zichtlocatie in
hier hogere esthetische eisen gesteld dan op
het bedrijventerrein. Concreet zijn dit de gevels
de westzone het belangrijkst. Hier toont het
het overige bedrijfsterrein. De zichtlocatie heeft
die aan het landschapspark liggen en daarbij
bedrijventerrein zich naar de omgeving. Om
het hoogste representatieve karakter en kent
in het zicht zijn en de gevels die de entree
die reden is het ook mogelijk om een hoger
een hoogwaardige architectuur.
vormen tot de Parksingels (zie afbeelding 4.4).
het bedrijventerrein herkenbaar en zal de
Naast de zichtlocatie zijn op het bedrijventer-
Van alle gevels op Heesch West wordt verwacht
bebouwing het duurzame karakter van het
rein meer straatwanden waarvoor een repre-
dat het beeld hoogwaardig is. Aan gevels die
bedrijventerrein benadrukken. Omdat de
sentatief karakter wordt gevraagd. Het zijn de
ingebed zijn in een groene omgeving (houtwal
bebouwing al van verre zichtbaar is worden
locaties die van invloed zijn op het beeld van
of bosstrook) worden geen eisen gesteld.
gebouw te realiseren. De bebouwing maakt
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
26
Het volgende onderscheid kan gemaakt wor-
•
De inrichting van het voorterrein van het
zich als een stevige bouwmassa op de
den tussen ‘representatief en hoogwaardig’ en
bedrijfsperceel draagt bij aan de groene
zichtlocatie. Het aspect duurzaamheid
‘hoogwaardig’.
uitstraling van het bedrijventerrein. Deze
moet duidelijk zichtbaar in het ontwerp
Zone Representatief en hoogwaardig
sluit aan bij de inrichting van het openbaar
•
gebied.
De bebouwing richt zich op de omgeving
verwerkt zijn. •
het aspect duurzaamheid moet duidelijk •
• •
•
bij A59 die het bedrijventerrein markeert.
zichtbaar in het ontwerp.;
De nadere bepaling van de bovengenoemde
Maximale hoogte van dit accent is 30
De bedrijven zijn met de voorzijde georiën-
aspecten voor de “zone representatief en
meter. Minimale hoogte is 20 meter. Het
teerd op het openbaar gebied. Daaraan
hoogwaardig” en de “zone hoogwaardig” is
gebied waar dit geldt is aangegeven
liggen ook de meest publieke ruimtes van
verder uitgewerkt in de volgende paragrafen
met een vlak op de verbeelding. Deze
het bedrijf;
van dit hoofdstuk 4. De aspecten bebouwing
hoogtes gelden voor tenminste 1 gebouw.
Op hoeksituaties is sprake van representa-
en presentatie zijn ook benoemd in het vooraf-
Andere gebouwen binnen dit vlak hoeven
tieve uitstraling naar beide zijden;
gaande van paragraaf 4.1.
overigens niet aan deze eisen te voldoen.
Hier worden eisen gesteld aan massa-op-
Wanneer binnen de zone meer gebouwen
bouw, situering, duurzame uitstraling,
4.2 Beeldkwaliteit westzone
circulariteit en kleurstelling;
Positie, hoogte, oriëntatie en uitstraling
De inrichting van het voorterrein van het
gebouwen
bedrijfsperceel draagt bij aan de groene
•
komen moet sprake zijn van een evenwichtig beeld. •
Voor de representativiteit van de zichtloca-
De minimale afstand tot de zijwaartse en achterste perceelsgrens is 5 meter.
uitstraling van het bedrijventerrein. Deze
tie is het van belang dat de hoofdgebou-
sluit aan bij de inrichting van het open-
wen op gelijke afstand tot de ontsluiting
Kleurstelling en (duurzame) materialisering
baar gebied.
staan, dat ze georiënteerd zijn op deze
gebouwen
ontsluiting en dat ze dichtbij de ontsluiting
•
Zone Hoogwaardig
staan (minimaal 18 en maximaal 25 meter
•
De oriëntatie van de bebouwing ligt op de
uit de perceelsgrens). Het eerste gebouw
doorgetrokken lijn;
dat gebouwd wordt bepaalt de precieze
•
De bebouwing richt zicht op de singels;
•
bedrijven aan de Parksingels ontsluiten ook
•
Hoogte-accent is gewenst op de hoek
•
Gevels gebouwen in midden grijstinten en/of groene (planten!) gevels zijn toegestaan.
•
De kleuren van laaddeuren zijn terug-
ligging van deze bebouwingslijn.
houdend en harmoniëren goed bij de
Bij hoeklocaties geldt dat de oriëntatie
midden-grijstinten van de gevel.
op de singel;
aan de westzijde voorrang heeft en dat de
Er worden geen eisen gesteld aan massa-
oriëntatie op de andere zijde niet hoeft te
geschikt kleuraccent in de gevel. Met
voldoen aan genoemde afstand hierboven.
ondergeschikt wordt ook echt onderge-
De bebouwing heeft een representatieve,
schikt bedoeld. Dus maximaal 10% van het
hoogwaardige uitstraling en presenteert
geveloppervlak.
opbouw en geleding, wel worden eisen gesteld aan duurzaamheid, circulariteit en kleurstelling;
•
•
Andere kleuren zijn toegestaan als onder-
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
27
alle zijden. Vanwege het zicht vanuit het park kunnen aanvullende eisen worden gesteld aan architectuur en uitstraling van de bebouwing. •
In de middenzone-oost en middenzone-west is ten behoeve van installaties plaatselijk een maximale hoogte van 35 meter mogelijk, met uitzondering van de percelen die binnen 50 meter uit de zijde
Afbeelding 4.5 inspiratie – referentie bebouwing zichtlocatie
van het parkhart liggen. •
•
Gevels bekleed met een vorm van zonne-
door hergebruik van te verwijderen beplan-
panelen of andere energieopwekking zijn
ting of andere te verwijderen materialen uit
eveneens toegestaan.
het gebied of de regio van de woningen en
Ook een houten gevel of geveldelen
schuren die afgebroken worden. Eventuele
sloten aan de Parksingels. De bebouwing
is voorstelbaar zolang er sprake is van
afwijking moet worden gemotiveerd.
moet representatief zijn.
duurzaam houtgebruik. •
•
•
De minimale afstand tot zijwaartse en achterste perceelsgrens is 5 meter.
•
•
Gebouwen zijn georiënteerd op en ont-
De bebouwing in de oostzone vormt
zame functie hebben. Uitgangspunt is dat
4.3 Beeldkwaliteit midden- oost- en zuidzone
minimaal 80% van het totale dakoppervlak
Positie, hoogte, oriëntatie en uitstraling
wordt gebruikt om op duurzame wijze
gebouwen
dubbel oriëntatie. Er is een oriëntatie zowel
energie/warmte/koude op te wekken. De
•
De gebouwen staan op minimaal 20 meter
op de Parksingel als op de Bosschebaan
dakconstructie moet hiervoor geschikt zijn.
van de voorste perceelsgrens. De 20 meter
en Raktstraat. Dit zijn de plekken waarop
Bijvoorbeeld voor zonnepanelen, groen-
bebouwingsvrije ruimte is noodzakelijk om
nadrukkelijk de circulaire kwaliteiten van
dak, wateropvang of andere duurzame
de waterbergingsopgave op eigen terrein
Heesch West in de architectuur zichtbaar
oplossingen.
te faciliteren in samenhang met naastgele-
gemaakt moet worden.
De vijfde gevel, het dak moet een duur-
De ambitie is toepassing materialen conform ambitie grondstoffenakkoord 2030.
gen bedrijven. •
zoveel mogelijk een aaneengesloten wand om geluid naar de omgeving te weren. •
•
Bij hoeksituaties is er sprake van een
De bebouwing aan de Bosschebaan ligt
In de middenzone-oost en de middenzone-
aan de hoofdontsluiting. Deze bebouwing
Dat betekent 50% minder primaire grond-
west is een hoogteaccent: Per bedrijf mag
heeft een rustige stedelijke wand. Gezien
stoffen gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld door
er maximaal 1 gebouw(deel) 30 meter
de gevellengte kunnen er aanvullende
toepassing van biobased materialen, door
hoog worden. Dit gebouw(deel) heeft een
eisen worden gesteld aan de geleding van
minimalisering materiaalgebruik maar ook
maximale gevellengte van 20 meter aan
de gevelwand.
Circulair kwaliteitsplan Heesch west
28
Kleurstelling en (duurzame) materialisering
stoffen gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld door
gebouwen
toepassing van biobased materialen, door
•
Gevels gebouwen in midden grijstinten
minimalisering materiaalgebruik maar ook
en- of groene (planten!) gevels zijn
door hergebruik van te verwijderen beplan-
toegestaan.
ting of andere te verwijderen materialen uit
De kleuren van laaddeuren zijn terug-
het gebied of de regio van de woningen en
houdend en harmoniëren goed bij de
schuren die afgebroken worden. Eventuele
midden-grijstinten van de gevel.
afwijking moet worden gemotiveerd.
•
•
Andere kleuren zijn als ondergeschikt schikt wordt ook echt ondergeschikt
4.4 Beeldkwaliteit Zoggelsestraat en Koksteeg
bedoeld. Dus maximaal 10% van het
De beeldkwaliteit van de kavels en het open-
geveloppervlak.
bare gebied van de Zoggelsestraat en de
Gevels bekleed met een vorm van zonne-
Koksteeg wordt integraal beschreven in het
panelen of andere energie-opwekking zijn
landschapsplan. Dit omdat de bebouwingsmo-
eveneens toegestaan.
gelijkheden een sterke verwevenheid hebben
Ook een houten gevel of geveldelen
met de landschappelijke inpassing van de
is voorstelbaar zolang er sprake is van
percelen.
kleuraccent in de gevel. Met onderge-
•
•
duurzaam houtgebruik. •
• Afbeelding 4.6 boven: referentiebeeld middenzones onder: referentie installatie, in architectuur openomen
zame functie hebben. Uitgangspunt is dat
4.5 Algemene aspecten van bebouwing en inrichting
minimaal 80% van het totale dakoppervlak
Niet alleen de beeldkwaliteit van de gebou-
wordt gebruikt om op duurzame wijze
wen en de inrichting van het openbaar gebied
energie/warmte/koude op te wekken. De
bepaalt het beeld van het bedrijventerrein.
dakconstructie moet hiervoor geschikt zijn.
Ook inrichtingsaspecten van de buitenruimte