Bijlage 5 Rapportage uitkomsten vragenlijst
Tekst van het document
Rapportage Brabantbad
Onderzoek & Statistiek Maart 2021
Samenvatting Tegen de achtergrond van de woningbouwopgave wil de gemeente ’s-Hertogenbosch o.a. de locatie Brabantbad ontwikkelen. Het is een locatie waar een gemengd woningbouwprogramma van circa 180 appartementen gerealiseerd kan gaan worden. Enkele jaren geleden is de planvorming voor deze locatie gestart. Met het project Brabantbad wil de gemeente ‘sHertogenbosch een project neerzetten die past in de omgeving van het Prins Hendrikpark. De gemeente wil graag weten via een onderzoek wat de omwonenden en inwoners van de plannen vinden. Het onderzoek is van 8 februari tot 6 maart uitgezet onder het omwonenden. Daarnaast zijn inwoners via (sociale) media uitgenodigd om de digitale vragenlijst in te vullen. Na sluiting op 6 maart hadden in totaal 1.737 inwoners de vragenlijst ingevuld. Figuur 1 Artist Impression Brabantbad
Wonen Een kleine kwart van de respondenten geeft aan graag te willen wonen in een dergelijk wooncomplex. Bijna twee derde heeft geen interesse, waarvan het overgrote deel aangeeft in het geheel geen interesse te hebben.
2
Prins Hendrikpark en de torens Tal van respondenten geven aan dat ze bang zijn dat de kwaliteit van het park achteruitgaat door de geplande torens. Vooral het aanwezige groen en de recreatieve functie van het park dienen te worden versterkt. Er is weinig vertrouwen over dat de functiemenging in de torens een bijdrage levert aan het park. Als er al een functionele invulling aan dient te worden gegeven zijn de horecafuncties het meest gewenst in de Plint.
Deelmobiliteit Deelmobiliteit is onderdeel van het plan. Er is een lichte voorkeur voor de auto (19%) gevolgd door de fiets met 15%. Een groot deel is niet geïnteresseerd.
Meedenken Veel respondenten (41%) willen meedenken over met name het groen in het park en de nadere invulling van de Plint in de torens. Geïnteresseerden in een woning willen relatief gezien het meest meedenken.
Opmerkingen Een groot deel van de respondenten heeft een opmerking gemaakt. De reacties zijn sterk verdeeld. Het overwegende deel van de reacties is negatief.
3
Inhoudsopgave Samenvatting.................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 4 1.
2.
3.
4.
Inleiding ..................................................................................................................................... 5 1.1
Aanleiding en doel............................................................................................................. 5
1.2
Methodiek .......................................................................................................................... 5
Wonen ....................................................................................................................................... 5 2.1
De geïnteresseerden......................................................................................................... 5
2.2
De niet geïnteresseerden.................................................................................................. 6
Het Prins Hendrikpark en de torens ......................................................................................... 7 3.1
Het Prins Hendrikpark ....................................................................................................... 7
3.2
De torens ........................................................................................................................... 8
3.3
De Plint .............................................................................................................................. 9
Deelmobiliteit .......................................................................................................................... 10 4.1
5.
Meedenken ............................................................................................................................. 11 5.1
6.
Voorkeur .......................................................................................................................... 10 Wonen en meedenken .................................................................................................... 11
Opmerkingen .......................................................................................................................... 12
Een kleine bloemlezing van de vele opmerkingen:........................................................................ 12
4
1.
Inleiding
1.1
Aanleiding en doel
In februari 2021 heeft de afdeling Onderzoek & Statistiek van de gemeente ’s-Hertogenbosch een inwonersonderzoek gehouden over het plan Brabantbad. Met dit onderzoek willen we te weten komen wat de opvattingen zijn van de omwonenden van het Prins Hendrikpark en inwoners van ’s-Hertogenbosch met betrekking tot dit plan. Er is bijvoorbeeld gevraagd of inwoners er zouden willen wonen, wat hun opvattingen zijn met betrekking tot de leefbaarheid in en om de torens in relatie tot het park en of men ideeën heeft voor het park en de torens. Daarnaast is gevraagd of men hierover contact zou willen hebben. Opdrachtgever voor dit onderzoek is het projectteam Brabantbad van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De uitkomsten van het onderzoek worden gebruikt om eventuele (extra) aanpassingen te doen.
1.2
Methodiek
Het onderzoek is uitgezet door middel van een brief aan omwonenden en er is via diverse media een zogenaamde open link naar de digitale vragenlijst verspreid. Het onderzoek heeft open gestaan van maandag 8 februari tot en met zaterdag 6 maart. Er zijn ruim 2250 brieven verstuurd naar omwonenden. Via bekendmaking in de media is een onbekend aantal respondenten bereikt die de vragenlijst hebben ingevuld. Dit heeft geresulteerd in 1.737 volledig ingevulde vragenlijsten.
2.
Wonen Een kleine kwart van de respondenten geeft aan graag te willen wonen in een dergelijk wooncomplex. Bijna twee derde heeft geen interesse, waarvan het overgrote deel aangeeft in het geheel geen interesse te hebben.
2.1
De geïnteresseerden
Men heeft interesse onder voorwaarden 22% van de respondenten is het (helemaal) eens met de stelling dat men graag in een van de 180 appartementen in het Prins Hendrikpark zou willen wonen. Zie figuur 2. De opmerkingen die men er bij plaatst zijn veelal onder voorwaarden gesteld. Men wil er wel wonen maar dan moet het wel voldoen aan bepaalde criteria zoals betaalbaarheid voor lage inkomens en jongeren. De indeling van de woning en de aanwezigheid van voldoende buitenruimte is voor sommige potentiële bewoners een belangrijke kwaliteit. Sommigen willen doorstromen om zo ruimte te maken op de woningmarkt maar dan zou toewijzing aan Bosschenaren meer gewenst zijn. Tal van mensen geven aan een emotionele band te hebben met de plek. Jeugdherinneringen aan het bad en de speeltuin.
5
Figuur 2 Ik zou graag in een van de 180 appartementen in het Prins Hendrikpark willen wonen. (N =1683)
4%
Weet niet / geen mening
Helemaal oneens
52%
Oneens
12%
Niet mee eens, niet mee oneens
10%
Mee eens
8%
Helemaal mee eens
14% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Ik zou graag in een van de 180 appartementen in het Prins Hendrikpark willen wonen.
2.2
De niet geïnteresseerden
Veel negatieve reacties over bouwplannen 12% van de respondenten is het oneens met de stelling en 52% is het helemaal oneens met de stelling er graag te willen wonen. Zie figuur 2. Een belangrijk deel daarvan uit zich in negatieve termen over de voorgenomen bouw van appartementen op die plek. In de opmerkingen uit men zich vooral over de hoogte van de torens, de ronde vorm van de glimmende torens en de locatie van de torens. Men is bang voor onvoorspelbare windpatronen rond de torens en schaduwvorming. De invloed van de torens op het park zouden desastreus zijn op het open karakter van het park dat een belangrijke sociale functie heeft voor Bosschenaren. Zo spreekt men liefkozend over het Vondelpark van ’s-Hertogenbosch en over “de kuil” op de locatie van het voormalige bad waar men kan zonnen, voetbalen, vliegeren en in de winter kan sleeën. Voor veel respondenten is het mogelijke verlies van tal van recreatiemogelijkheden een bron van negatieve kwalificaties. Men is bang voor verlies van groen in het park en dat de druk op het park en de parkeerruimte nog groter wordt. Kortom niet bouwen op die plek is het adagium. De reacties zijn deels ook van opbouwende aard, van bouw eerder appartementen in leegstaande kantoren of bouw op een andere locatie. Zo worden genoemd het gebied bij de Brabant hallen en de Gamma, ook aan het water.
En bouw aan de randen van ’s-Hertogenbosch, bij het Provinciehuis, aan de Oosterplas, bij het Sportiom, het KPN gebouw bij Station Oost of ook bij de afgesloten Aartshertogenlaan grenzend aan de noordoosthoek van het park. Sommige reacties gaan over dat men te weinig terugziet van eerder gemaakte opmerkingen over het plan. Van de groep respondenten die niet geïnteresseerd zijn geven een aantal ook aan dat ze al prima wonen en daardoor niet geïnteresseerd zijn. Daarnaast is er ook een groep die zegt hier niet te willen wonen om anderen het plezier in het park niet te willen ontnemen.
6
3.
Het Prins Hendrikpark en de torens Tal van respondenten geven aan dat ze bang zijn dat de kwaliteit van het park achteruitgaat door de geplande torens. Vooral het aanwezige groen en de recreatieve functie van het park dienen te worden versterkt.
3.1
Het Prins Hendrikpark
Aan de respondenten is de open vraag voorgelegd “Welke kansen ziet u om de kwaliteit van het Prins Hendrikpark te verbeteren (denk bijvoorbeeld aan hoe u beter in het park kunt verblijven of recreëren)?”. Vrees dat kwaliteit park achteruitgaat Op deze vraag zijn 1361 antwoorden gegeven die samenvattend veelal de angst uitdrukten dat het park door de torenbouw in kwaliteit achteruitgaat. In principe drukt de meerderheid zich tegen de bouw uit, maar mochten de torens er dan toch komen dan worden tal van suggesties gedaan de kwaliteit van het park zoveel mogelijk te behouden. Zo kan men het park verbeteren door er voor te zorgen dat er een voldoende breed wandel- c.q. fietspad rondom aanwezig is met eventuele afslagen naar de aanliggende trottoirs. Betere scheiding van wandelaars en fietsers of het verbannen van bepaalde vervoermiddelen in het park door haag of hekwerk. Er is grote bezorgdheid over het behoud van voldoende groen in het park en de mogelijke kap van belangrijke bomen. Besteed aandacht aan voldoende groen in het park. Zo zou er volgens een aantal voorstellen plek moeten zijn voor een pluktuin, natuurspeeltuin en picknickmogelijkheden. Het park goed schoonhouden, een parkwachter en een groot hondenuitlaatveld met vuilnisbakken alsmede meer bankjes om op te zitten zijn tal van andere suggesties.
Figuur 3 Wordcloud vraag over kansen om kwaliteit van het Prins Hendrikpark te verbeteren. (N=1.361)
Verder worden vaak inrichtingszaken genoemd zoals het verplaatsen of opheffen van het Esso tankstation om zodoende ruimte te creëren voor een andere inrichting van het plan. De torens 10 meter dichter op elkaar, iets naar het zuiden verder van de plas, parkeren (deels) ondergrond zodat de locatie genaamd “De Kuil” gehandhaafd zou kunnen worden. De speeltuin aan de Westerburgerweg vernieuwen en betrekken bij het park wordt genoemd.
7
Functies die genoemd worden om het park te verlevendigen zijn o.a. creëren van zwemmogelijkheden door de aanleg van een stadsstrand, bootjes verhuren, waterfietsen, kleine (mobiele) horeca, theehuis, bouw toilettenunits en het opzetten van sport- en beweegfaciliteiten.
3.2
De torens
Aan de respondenten is de stelling voorgelegd “Een combinatie van wonen en voorzieningen in de torens dragen bij aan de levendigheid van het park.”. Weinig vertrouwen dat functiemenging in de torens een bijdrage levert aan het park De meeste respondenten (63%) vinden dat de combinatie van wonen en voorzieningen in de torens geen bijdrage levert aan de levendigheid van het park. 29% geeft aan dat zij wel een voordeel daarin zien. Figuur 4 Een combinatie van wonen en voorzieningen in de torens dragen bij aan de levendigheid van het park. (N =1674)
Weet niet / geen mening
1%
Helemaal oneens
52%
11%
Oneens Niet mee eens, niet mee oneens
7%
Mee eens
16%
Helemaal mee eens
13% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Een combinatie van wonen en voorzieningen in de torens dragen bij aan de levendigheid van het park.
Met betrekking tot de bovenstaande keuze is door 1040 respondenten een nadere toelichting gegeven. Het komt er veelal op neer dat de voorzieningen extra druk gaat zetten op het park qua bezoekersaantallen en parkeerproblemen. Het zou aan levendigheid ten onder kunnen gaan. Het is niet in het belang van het park. Er zijn al voldoende voorzieningen in de buurt en men is bang dat dit tot leegstand gaat leiden gelet op het aanbod van kantoren en horeca in de buurt en de nabijgelegen Binnenstad. Het hangt er dus vanaf welke voorzieningen in de torens gaan komen in hoeverre dat een bijdrage kan leveren. Functies als openbare toiletten, speelgoed uitleen in verband met de nabijgelegen speeltuin e.d. zouden bijvoorbeeld iets kunnen toevoegen. Daarnaast zou de combinatie van functies tot overlast voor toekomstige bewoners kunnen leiden.
8
3.3
De Plint
De gemeente ’s-Hertogenbosch vindt het belangrijk dat er een mix is van wonen en voorzieningen in de wijken en buurten. Daarom willen we in de plint (de begane grond) van de torens ruimte maken voor commerciële functies. Bijvoorbeeld horeca overdag of een gezondheidscentrum. Veelal horecafuncties gewenst in de Plint Via bovenstaande tekst konden de respondenten reflecteren op de vraag “Welke functies ziet u graag in de Plint?”. Voor de keuze gesteld kiest men het meest voor een restaurant (36%) of voor een café (35%) in de Plint. Zie figuur 5. Figuur 5 Welke functies ziet u graag in de Plint? (N =1.694) Anders, namelijk:
48%
Restaurant (open tussen 10:00-22:00u)
36% 35%
Café (open tussen… Bakker
24%
Sportcentrum (bv sportschool, yoga…
24%
Gezondheidscentrum
17%
Verzamelplek voor flexwerkers
16% 10%
Kapper Weet niet / geen mening
9%
Fietsenwinkel
6% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Welke functies ziet u graag in de plint?
Opvallend is het hoge percentage (48%) dat gekozen heeft voor Anders, namelijk. Het blijkt dat een groot deel van deze keuze is terug te voeren op negatieve reacties in de zin, van “Stop met de plannen” e.d. Een klein deel komt met functies als een activiteitencentrum op thema’s als natuur of kunst, een wijk- of buurtcentrum, een crèche of een gezondheidscentrum/apotheek c.q. thuiszorginstelling. Ook openbare toiletten worden genoemd alsmede functies gerelateerd aan de recreatie rond de plas als een botenverhuurcentrum of ligstoelenverhuur. In combinatie met de horeca kan mogelijk ook gedacht worden aan een brouwerij.
9
4.
Deelmobiliteit Deelmobiliteit is onderdeel van het plan. Er is een lichte voorkeur voor de auto (19%) gevolgd door de fiets met 15%. Een groot deel is niet geïnteresseerd.
4.1
Voorkeur
Bij het plan willen we ruimte bieden aan verschillende mobiliteitsvormen, zoals deelmobiliteit. Het samen delen van een vervoermiddel noemen we deelmobiliteit. Denk bijvoorbeeld aan het delen van een auto of fiets. De deelvoorzieningen zijn niet alleen voor de bewoners van de nieuwe torens. Ook bewoners uit de buurt kunnen hier gebruik van maken. Vooral voorkeur voor auto Via bovenstaande tekst konden de respondenten reflecteren op de vraag “In welke vorm(en) van deelmobiliteit bent u mogelijk geïnteresseerd?”. Voor de keuze gesteld kiest men het meest voor de auto (19%) als vorm van deelmobiliteit, gevolgd door de fiets (15%). Figuur 6 In welke vorm(en) van deelmobiliteit bent u mogelijk geïnteresseerd? (N =1.698)
Geen interesse
64% 19%
Auto Fiets
15%
Brommer / scooter
8%
Bakfiets
8%
Ander vervoermiddel
7%
Motor
1% 0%
20%
40%
60%
80%
100%
In welke vorm(en) van deelmobiliteit bent u mogelijk geïnteresseerd?
Het overgrote deel (64%) van de respondenten heeft geen interesse in deelmobiliteit. Andere vervoermiddelen die genoemd worden zijn de elektrische step, een scootmobiel of de zogenaamde ‘benen’-wagen. Zie figuur 6.
10
5.
Meedenken Veel respondenten (41%) willen meedenken over met name het groen in het park en de nadere invulling van de Plint in de torens.
5.1
Wonen en meedenken
Veel respondenten willen meedenken Een groot deel (41%) van de respondenten wil meedenken. Uitgesplitst naar de eventuele woonvoorkeur in een van de appartementen valt op dat met name de groep die zich het meest geïnteresseerd toont in het wonen ook het meest wil meedenken (57%). Figuur 7 Kruistabel: "Ik zou graag in een van de 180 appartementen in het Prins Hendrikpark willen wonen" met "Wilt u met ons meedenken?" (N=1.605)
Totaal
59%
41%
Weet niet / geen mening
53%
47%
Helemaal oneens
64%
36%
Oneens
40%
60%
Niet mee eens, niet mee oneens
44%
56%
Mee eens
43%
57%
Helemaal mee eens
43%
57%
0%
10%
20%
30% Ja
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Nee
De groep die er het in het geheel niet zou willen wonen toont zich het minst geïnteresseerd in het meedenken (36%). Zie figuur 7.
11
6.
Opmerkingen Een groot deel (1069 reacties) van de respondenten heeft een opmerking gemaakt. De reacties zijn sterk verdeeld, maar het overwegende deel van de reacties is negatief.
Een kleine bloemlezing van de vele opmerkingen:
Denk niet alleen vanuit het perspectief van de woningbouwopgave. Zie af van dit plan. Het geld kan beter in de wijkontwikkeling gestoken worden, dat is beter voor de levendigheid en kwaliteit van ’s-Hertogenbosch. Er is weinig gebeurd met de kritiek op het plan. Meer groen en bouw voor lage inkomens. Groen incorporeren in de torens. Urban jungle-idee. Zodat torens en park een geheel worden. Behoud “de Kuil”. Gedurfd, bouwen! Goed initiatief! Zou er graag willen wonen. ‘Schaande’. Kritiek op achteraf ‘meedenken’. Denk aan een windplan rondom de torens. Neem de buurt mee in de plannen. Kies een andere plek voor die torens. Verplaats ze, verder weg van plas. Vraagstelling was bij tijd en wijle te (positief) sturend. Ik vraag de gemeente om actief nieuwe manieren te bedenken om bewoners te overtuigen om mee te denken over dit schitterende park.
Figuur 8 Wordcloud opmerkingen
12