Bijlage 4 Procesbeschrijving en verslagen plenaire overleggen onderhandelaars

Verslag formatieproces Geachte leden van de Gemeenteraad, Allereerst wil ik de Gemeenteraad hartelijk danken voor het vertrouwen dat bij motie is bevestigd om het formatieproces te mogen gaan begeleiden. Evenals de fase van het informatieproces, met nogmaals dank aan Liesbeth van Tongeren voor de fijne samenwerking, kijk ik ook op deze fase met veel plezier en genoegen terug. Het heeft wel ongemakkelijk gevoeld om de onderlinge discussie bij het duidingsdebat aan te horen over hoe partijen verschillend over de processen na de verkiezingen bleken te denken. Ik wil u meegeven om in de aanloop naar volgende verkiezingen al veel bewuster en explicieter met elkaar te doorleven welk proces u in gezamenlijkheid voorstaat. U doet daar de samenleving een plezier mee, want die houdt niet van gedoe, maar niet in de laatste plaats ook uzelf, de ambtelijke organisatie, griffie en (in-)formateur. De dag na het duidingsdebat is het formatieproces direct gestart. Het heeft heel effectief uitgepakt om op dat moment het gehele (beoogde) tijdspad en dagen te definiëren. Het ligt met drukke agenda’s op de loer dat het wekenlang dagdelen of uurtjes sprokkelen wordt. In mijn ogen verdient een dergelijk proces juist een aanpak van “Japans plannen”, waarbij het geheel van begin tot eind wordt uitgelijnd. Je kunt omstandigheden tegenkomen, waardoor je ook in de planning moet bijschaven.

En dat hebben we in dit proces ook gedaan. Op 20 mei is er een dag ingepland en uiteindelijk bleek dit een dusdanig productieve dag, dat we in materiële zin op 22 mei het proces hebben kunnen afronden. De reeds ingeplande dag van 29 mei is daarmee komen te vervallen. Deze laatste week van mei is vooral gebruikt om formuleringen te schaven, de opmaak en vormgeving te organiseren en de presentatie van het akkoord voor te bereiden. In nagenoeg alle formaties klinken altijd de formuleringen “goede sfeer” en “constructieve houding”. Laat ik me daar nu eens van onthouden, alhoewel er wel sprake was van beide aspecten. Ik heb vooral opgemerkt dat de formerende partijen een fijne nieuwsgierigheid hebben naar elkaars perspectieven en gemakkelijk een stap richting de ander zetten. Ik vind dat getuigen van de houding die een gemeente verder brengt. In verkiezingstijd maak je duidelijk waar je voor staat – en dat verlaat je niet - maar je probeert wel daarna elkaars ideeën in elkaar te weven. Het woord “onderhandelen” of een afgeleide daarvan is niet gebruikt gedurende het proces. Het associeert naar mijn mening te veel naar een “zero-sum-game”, waarbij het resultaat van de ene partij automatisch het verlies van een andere partij zou inhouden.

Vanuit het denken van inweven van elkaars gedachten en speerpunten in een gezamenlijk verhaal, hebben we bewust in dit formatieproces het zwaartepunt aan de voorkant gelegd om dit verhaal op te bouwen. De hoofdboodschap werd al snel die van een groeiende gemeente en het maken van een kwaliteitssprong voor huidige inwoners, organisaties en ondernemingen. Deze hoofdboodschap is vertaald naar de verschillende beleidsvelden. In de aanpak van het proces heb ik veel aandacht geschonken aan de kennis vanuit de ambtelijke organisatie, zowel ingebracht vanuit het overdrachtsdocument als vanuit aanwezigheid op de diverse overlegdagen. Het samenspel tussen politieke ideeën en deze kennis, maakt dat er een robuust bestuursakkoord ligt, inclusief een gefundeerde financiële onderbouwing. Ik wil via deze weg ook nogmaals de inzet vanuit de ambtelijke organisatie als totaal in dit formatieproces roemen en de diverse vertegenwoordigers heel hartelijk danken. Bijzondere vermelding uiteraard voor Neeltje en Sander, die een buitengewone inspanning hebben verricht door er alle dagen bij te zijn, en ook tussentijds een enorme hoeveelheid werk hebben verricht. Neeltje, dank voor de uitstekende coördinatie en het overzicht! Sander, dank voor jouw analyses en kloeke teksten!

Voor uw gemeente is het bij dit bestuursakkoord een novum om dit bestuursakkoord, bij opdracht door de gemeenteraad, spoedig te vertalen naar een collegeprogramma. Ik ben van harte voorstander van deze aanpak, omdat in dit collegeprogramma meer precies kan worden opgetekend hoe zaken daadwerkelijk zullen worden gerealiseerd, die nu in het bestuursakkoord veelal nog op hoofdlijn zijn beschreven. U voorkomt daarmee onderling procesgedoe, want u beschouwt straks als orgaan dit collegeprogramma. Daarmee kunt u dus aankomende zomer ook een heldere streep onder de verkiezingsperiode zetten. En rolvast als gemeenteraad opereren vanuit uw taken, zoals u dit ook van het college mag verwachten in haar rol en takenpakket.

Ik wens u allen een plezierige en productieve bestuursperiode toe.

Met hartelijke groet, Paul de Beer

Vrijdag 10 april 2026 Locatie: Nieuw Annaland, Vught Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent) Opening en mededelingen Donderdagavond 9 april vond het duidingsdebat plaats over het voorstel van de verkenners. Er wordt kort teruggeblikt op deze avond. Paul de Beer spreekt zijn dank uit aan de onderhandelaars dat hij per motie is aangesteld tot formateur. Waar werken we naar toe qua akkoord. - Partijen spreken de behoefte uit om toe te werken naar een akkoord op hoofdlijnen, dat ruimte geeft aan het College voor nadere invulling. Wanneer nodig vertalen we deze hoofdlijnen door naar het hoe, nader bezien op welke opgaven dit goed is om te doen. - Partijen nemen de 'Groei naar 200.000 inwoners en wat dat betekent voor al onze inwoners' als hoofdboodschap en fundament onder het akkoord. Vertaal deze hoofdboodschap door in wat dit betekent op thema’s als mobiliteit, wonen, voorzieningen, klimaat, zorg, veiligheid en leefbaarheid. - Partijen willen de ruimte bieden voor gesprekken met de samenleving over thema’s gedurende de komende vier jaren.

Planning besprekingen plenaire tafel - Vrijdag 17 april en - Zaterdag 18 april (tweedaagse met overnachting voor eigen rekening onderhandelaars) - Maandag 20 april van 9:30 – 14:00 (met uitloop tot 15:30) - Zondag 3 mei van 9:30 – 17:00 - Vrijdag 8 mei van 9:30 – 17:00 - Donderdag 14 mei van 9:30 – 17:00 (Hemelvaartsdag) - Vrijdag 15 mei van 9:30 – 17:00 - Vrijdag 22 mei van 9:30 – 17:00 (onder voorbehoud) - Vrijdag 29 mei van 9:30 – 17:00 (onder voorbehoud) Ambtelijke gesprek over Financiën Marjolein van Scheppingen en Norbert Klein Swormink geven toelichting op de financiële situatie van de gemeente. Vragen die gesteld worden voor nadere informatie: - Wat betekenen al onze ambities voor de benodigde ambtelijke capaciteit? - Zijn er knoppen op incidenteel niveau die kansrijk zijn voor structurele opgaven? - Inzicht aan beeld op de niet-kostendekkende lasten? - Inzicht aan beeld op de parkeerexploitatie i.r.t. verhogen tarieven en tekorten in exploitatie - Hoe kunnen we slim omgaan met de jaarlijkse incidentele onderbesteding incidenteel i.r.t.

structurele opgaven? - Hoe zit het met traject van wendbaar begroten (oud voor nieuw)? - Combinatie met maatschappelijk vastgoed en grondbedrijf en de knoppen die we daarin hebben qua verduurzaming van de panden, wat de opgave is en welke keuzes er te maken zijn? - Lastendruk vanuit riool- en afvalstoffenheffing: Is het mogelijk een vijf jaren forecast op te hebben?

Ambtelijke presentatie 2: Participatie Berend van der Ploeg en Guido Jochems geven een toelichting op het onderwerp Participatie. Vragen die gesteld worden voor nadere informatie: - Vanuit welk domein is momenteel een gebrek aan participatie? - Waar zou dit programma Participatie over vijf jaar moeten staan? - Hoe verhoudt deze opgave zich tot reeds beschikbare capaciteit communicatie & participatie?

Vrijdag 17 april 2026 Locatie: Huize Bergen, Vught. Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent), Jannemiek Verhoeven (Communicatie) Opzet tweedaagse Dag 1: - Inspiratie verhaal door Mark de Greef (directeur Den Bosch Partners). - Verkennen en formuleren van de bouwstenen voor de hoofdboodschap van het Bestuursakkoord (in aanwezigheid van bestuur communicatie adviseur Verhoeven). - Verkenning inhoudelijke thema’s Cultuur, Wonen & verstedelijking en Energie. - Inhoudelijke doelen formuleren op de besproken thema’s. Dag 2: - Verkenning inhoudelijke thema’s Mobiliteit en Sociaal Domein - Inhoudelijke doelen formuleren op de besproken thema’s - Vervolgproces uitlijnen en afspraken maken. Deel 1: Bouwen aan het verhaal van de coalitie De aftrap wordt – op uitnodiging door formateur – verzorgd door de Greef wat inspiratie geeft voor het gesprek dat volgt. Vervolgens wordt gestart met het bouwen van het eigen verhaal. Dit gebeurt aan de hand van een pitch per onderhandelende partij waarbij ‘de groei naar 200.000 inwoners’ als vertrekpunt wordt genomen. In deze pitches komt het volgende naar voren: - De groei van aantal inwoners moet gepaard gaan met een kwaliteitssprong.

Kansen voor het vergroten van de kwaliteit van leven en daarbij horende voorzieningen. - Hoe kan groei en geluk slim aan elkaar verbonden worden? En, hoe geef je ruimte aan inwoners om hun beste en meeste gelukkige leven te leiden in een situatie van schaarste en onzekerheid? - De kracht in het DNA van ’s-Hertogenbosch is een stevige basis om op voort te bouwen, dit vraagt ook om eigenwijsheid om stappen vooruit te maken, anders kijken en anders doen, vooruit! - Voor wat betreft Klimaat en Energie is betaalbaarheid en leveringszekerheid van belang. - Voor mobiliteit en woningbouw is er ook sprake van schaarste, dus voelen partijen zich genoodzaakt (op een andere manier) op zoek te gaan naar ruimte voor ontwikkeling en voortgang, in een (blijvende) context van schaarste. Daar waar nodig zijn partijen bereid scherpe keuzes te maken. - De huidige tijd vraagt om een nieuwe manier van kijken naar zorgzame wijken, sterke gemeenschappen en welvaart in brede zin. Ook de Bossche Economie is relevant en daar mag de vooruitgang die gemaakt wordt meer zichtbaar worden. - Cultuur moet voor iedereen toegankelijk zijn en biedt kansen op verbinding en samenleven. - Daarnaast moet er aandacht blijven voor veiligheid, op straat en in de wijken. - Dit alles in een zorgvuldige financiële huishouding én samen met anderen, in goed partnership.

-

De regio is hierbij ook van belang en verdient aandacht in het geheel. We werken toe naar een dienende agenda met slagkracht voor de stad. Consistente lijnen continueren en tegelijkertijd streven naar vernieuwing.

Afronding deel 1 Er wordt met elkaar oriënterend gesproken over hoe het Bestuursakkoord te presenteren; waar, met wie, op welke manier en met welke boodschap. Jannemiek Verhoeven (BCA) zal op zondag 3 mei op de plenaire tafel terugkomen met een advies hierop. Deel 2: Thema’s verkennen Aan de hand van een aantal thema’s wordt het gesprek gevoerd om deze met elkaar te verkennen. Wonen en verstedelijking - Partijen omarmen de insteek is om voort te bouwen op de huidige ambitie en nadrukkelijk aandacht te hebben voor het beter benutten van de bestaande voorraad. - Partijen houden vast aan zowel inbreiding- als uitbreidingsgebieden. - Partijen zetten nadrukkelijk in op de volgende ontwikkellocaties: Spoorzone, de Groote Wielen en De Vliert. - Partijen spreken de behoefte uit om innovatief om te gaan met vraagstukken zoals de stagnatie van woningbouw vanwege bijvoorbeeld de stikstofopgave. Slimmer en anders kijken, bijvoorbeeld dook bij Willemspoort. - Partijen leggen de focus op zowel de harde als de zachte plancapaciteit. Voor wat betreft de harde plancapaciteit: hier wordt niet aan getornd. - Partijen zien de methodiek van Stedelijk programmeren als essentieel bij de opgaven die voorliggen. - Partijen spreken de behoefte uit om de mate van stedelijkheid met elkaar nader te duiden, de hoogte in is zeker een optie, en dat kan kansen bieden voor de woningbouwopgave.

- Partijen hanteren de ingezette lijn als het gaat over de Bossche mix, 30-10-30-30. - Partijen spreken uit om flexibel te blijven kijken naar welke locaties passend zijn voor welke type woningbouw. De verdeling vooral op gemeentelijk niveau hanteren en niet per se per woningbouwlocatie. - Partijen zijn zich van bewust dat het vasthouden aan de Bossche Mix lastig kan worden in een situatie van schaarste als het gaat over energie, parkeren, stikstof en woningbouw. Voorop staat dat partijen zich hierbij blijven inspannen om woningen te bouwen. - Voor wat betreft de Spoorzone en De Vliert zetten partijen ‘hoogstedelijkheid’ voorop. - Partijen zijn zich ervan bewust dat de woningbouwopgave niet vlotgetrokken wordt zonder een aanpak op Stikstof, Netcongestie en Parkeren (Parkeerhuizen). Energietransitie - Partijen willen verantwoordelijkheid nemen voor de Energieopgave en de stap vooruit maken. - Partijen geven aan dat iedereen moet mee kunnen doen met de Energietransitie. - Partijen zien kansen in ondernemerschap en innovatie als het gaat over Energietransitie. Het probleem van netcongestie dwingt ons om slimmer en innovatiever te denken en handelen. Wat kunnen we nu in het fundament doen om daarna te versnellen? - Partijen geven aan deze periode een start te willen maken met warmtenetten.

Daarvoor is het nodig om eerst voor elke wijk in beeld te hebben wat warmteoplossingen zijn; collectief of individueel. - Partijen vinden het van belang om energie-initiatieven die er in de wijken zijn, goed te ondersteunen. - Opwek van duurzame energie draagt bij aan de ambitie op klimaatneutraal en energieonafhankelijkheid. Voor de Duurzame Polder is gezondheid van belang, dit vraagt een zorgvuldige duiding. En het is van belang dat de lusten en lasten eerlijk verdeeld worden. Zo concreet mogelijk de lusten kunnen duiden. Bij voorkeur de lusten naar voren halen.

Openbare Orde en Veiligheid Partijen hebben de wens om het gesprek over dit thema te voeren in aanwezigheid van Burgemeester Mikkers. Dat wordt gepland op zondag 3 mei. Er wordt wel kort uitgewisseld. - Partijen vinden het van belang om in te (blijven) zetten op preventieve maatregelen op het gebied van veiligheid. - De samenwerking tussen jongerenwerk, jongerencoaches, jeugd BOA en wijk BOA op de aanpak overlast onder jongeren wordt van belang geacht en de partijen zijn van mening dit te continueren. Als er problemen zijn met jongeren bieden we naast repressie ook altijd perspectief. Trots zijn op dat wat we al doen en dat laten zien. - Partijen willen zichtbaarheid van handhaving in wijken en dorpen. Waarbij ingezet wordt op zowel fysieke maatregelen als op gedragsaanpassingen. - Partijen vragen gedeeld aandacht voor veiligheid van vrouwen en LHBTIQ+, data veiligheid en voor cybercrime. To do - Werkgroep op thema Energietransitie inrichten om hier verdiepend in klein groepje over door te praten.

Zaterdag 18 april 2026 Locatie: Huize Bergen, Vught. Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent). Inchecken en opzet dag Er wordt teruggeblikt op een productieve dag waar een start gemaakt is met het formuleren van een gemeenschappelijke, ambitieuze en daadkrachtige koers. Het is nu zaak om de lijnen uit deze gemeenschappelijke koers door te vertalen naar de inhoudelijke opgaven die spelen. Hiervoor wordt vandaag verder gegaan op het bespreken van inhoudelijke thema’s. Er wordt gesproken over de wijze van fractiebetrokkenheid gedurende het proces en over de betrokkenheid van de tweede wethouder D66. - Voor wat betreft de betrokkenheid van de fracties wordt medio mei een moment geprikt om de eigen fracties in gezamenlijkheid bij te praten. - Het onderhandelproces vindt plaats met 2 personen per onderhandelende partij. De tweede wethouder zal aanschuiven ter kennismaking en bij de portefeuilleverdeling. - Vanuit betrokkenheid richting de andere raadsfracties wordt een belronde gedaan. Deel 1: thema’s verkennen Sociaal domein - Partijen zien een zorgzame samenleving als vertrekpunt waarbij mensen in eerste instantie met behulp van het eigen netwerk zelf aan zet zijn.

- Partijen begrijpen hierbij de beweging naar het werken met stevige lokale teams. Er is behoefte aan inzicht in deze beweging en de daarbij behorende financiële kaders. Dit wordt geagendeerd voor vrijdagmiddag 8 mei met de ambtelijke vertegenwoordiging. - Partijen ondersteunen de beweging op voorliggende hulp en ondersteuning, ook als dit betekent dat we afscheid moeten nemen van bestaande werkende systemen. - Partijen zijn vastberaden de komende periode de inzet van lokale teams versneld door te zetten omdat dit bijdraagt aan de beweging naar voorliggende inzet van ondersteuning. - Partijen willen initiatieven in de wijk de ruimte geven door meer gebiedsgericht en wijkgericht te werken. Aansluiten bij wat werk in een bepaalde wijk of dorp (Rosmalen bijvoorbeeld aansluiten bij HEVO en Hambaken bijvoorbeeld Hambaken Connect). - Partijen streven naar een verlichting van de administratieve lasten die zorgprocedures met zich meebrengen onder het mom: minder regels, meer ruimte voor professional. Armoede en Schulden - Partijen onderschrijven een vroegtijdige aanpak om te voorkomen dat mensen in armoede en in schuldensituaties terecht komen. - Partijen willen de aanpak van vroeg signaleren van schulden continueren en versterken, ook in samenwerking met de woningcorporaties en energieleveranciers. - Partijen achten het essentieel om het gebruik van minimaregelen te stimuleren.

- De Bossche Pas is in 2025 gelanceerd met incidentele dekking tot en met 2029. In 2028 wordt de Bossche Pas geëvalueerd. Partijen benadrukken dat uit deze evaluatie moet blijken wat de pas betekent voor toename van het gebruik onder minima en partijen bezien op basis van deze evaluatie op welke wijze de pas wordt gecontinueerd

-

Partijen zien het 'bouwdepot’ waarbij jongeren met schulden begeleidt worden naar werk en school als een effectief en kansrijk project en willen dit continueren. Partijen spreken de behoefte uit om buiten de huidige systemen te kijken naar inzet van andere type ondersteuning aan gezinnen in armoede. Informatieverzoek aan organisatie: Wat zijn de financiële consequenties bij het ophogen van de BBZ naar 130% en de IIT naar 130%?

Werk en Inkomen - Partijen onderschrijven het belang van werk of participatie voor inwoners om tot ontwikkeling en ontplooiing te komen en van daaruit mee te kunnen doen aan en in de samenleving. Hiernaast is het essentieel om zoveel als mogelijk mensen naar werk te begeleiden, gezien de huidige arbeidsmarktproblematiek in de zorg, bouw en politie. - Partijen willen het succesvolle Werkbedrijf WeenerXL in positie houden, ook met de uitdagingen die hier spelen. - Partijen vragen nadrukkelijk aandacht voor het mogelijk maken van werk vanaf dag 1 voor vluchtelingen. Informatieverzoek aan organisatie: Er is behoefte aan inzicht in de resultaten uit de eerder gedane pilot over ‘bijverdienen in de bijstand’. Mobiliteit - De stad groeit, partijen willen ervoor zorgen dat de stad leefbaar is en goed bereikbaar blijft en willen zich inspannen om dit goed te accommoderen. - Partijen zien asfalt hierbij niet als de (enige) oplossing, er moet nadrukkelijk aandacht zijn voor de toekomst van het OV, deelmobiliteit en fietsnetwerken. - Partijen zien het Station van essentieel belang en gaan door op de ingestoken weg. - Partijen willen een forse vergroening van de binnenstad. Met minder auto’s in de binnenstad is er meer ruimte voor groen en een leefbare binnenstad.

- Partijen vragen aandacht voor parkeeroplossingen op de ring, dit in relatie tot het verminderen van het straatparkeren in de binnenstad in een context van groei naar 200.000 inwoners. - Partijen onderschrijven de noodzaak voor een mobiliteitspakket oostelijke ontsluiting (MOSH). Als de ontsluiting niet geregeld is zet dit een rem op de woningbouw. - Nadrukkelijk aandacht hebben partijen voor het aanpakken van de verkeersveiligheid rond scholen, rond fietspaden en bij rotondes van fietspaden. - Partijen willen de werking van het STS-systeem nader bezien vanuit de bedoeling en daarop anticiperen hoe het middel toe te passen. Op het onderwerp mobiliteit is nader verkend in hoeverre de standpunten in de basis te verenigen zijn, dat is het geval gebleken. Er wordt verdiepend in een werkgroep met een vertegenwoordiging van de vier partijen en met ambtelijke vertegenwoordiging hierover doorgepraat om vervolgens het gesprek aan de plenaire tafel een vervolg te geven.

Maandag 20 april 2026 Locatie: Kasteel Steenenburg, Nieuwkuijk Aanwezig: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent). Afwezig: Johan Kouwenberg Ambtelijk aanwezigen: Gebiedsontwikkelingen (en mobiliteit): Gido ten Dolle, Bart Raemakers, Ruud van Helden. Economie: Gido ten Dolle, Eveline Kramer, Marianne de Beer. Inchecken en terugblik tweedaagse - Er wordt teruggeblikt op een intensieve tweedaagse waar veel is uitgewisseld op hoofdlijnen en al de diepte ingegaan is op een aantal bepalende thema’s. - Er wordt een verdieping gemaakt voor wat betreft twee thema’s (Mobiliteit en Energie) in een werkgroep met ambtelijke vertegenwoordiging. - Voor de overige besproken thema’s geldt dat er gewerkt wordt aan basisteksten. - Er is behoefte om de uitgangspunten voor de verdeling van (schaarse) financiële middelen te bepalen met elkaar. De eerste bespreking hierover staat gepland op 8 mei. Vervolgens is het gewenst om hierop de botsproef te doen aan de hand van de uitgewerkte inhoudelijke ambities op een aantal thema’s samen met de ambtelijke vertegenwoordiging vanuit Financiën, wat zal plaatsvinden op 14 mei. - Er is behoefte aan inzicht in welke financiële consequenties eraan zitten te komen.

In het ambtelijk overdrachtsdocument staat genoemd wat allemaal noodzakelijk eraan zit te komen en in de actualisatie Begroting zit het overige. Uit die document wordt geput om dit inzicht te bieden. Zo spreken we met elkaar over: - Onontkoombare opgaven: in ambtelijk overdrachtsdocument, actualisatie begroting. - Incidenteel bekostigde inzet: in ambtelijk overdrachtsdocument. - Nieuwe wensen: bijvoorbeeld het lopende onderzoek Stadion. - Grotere ontwikkelgebieden en voorfinanciering zoals NOVEX. Op dit laatste is expliciet ook de behoefte uitgesproken om met elkaar te spreken over systematiek Structuurfonds Opzet van de dag Vandaag op het programma: het ophalen van nadere informatie over Gebiedsontwikkeling (en de relatie met mobiliteit) en Economie. De gesprekken worden achtereenvolgens gevoerd in aanwezigheid van ambtelijke vertegenwoordiging. Op basis van het gesprek zijn er gedachten uitgewisseld met elkaar over gebiedsontwikkelingen, hieruit kwamen de volgende zaken naar voren: - Partijen maken vaart met de urgente gebiedsontwikkelingen (Bossche Stadsdelta, de Vliert, Innovatiekwartier, Herpense Weide, Innovatiekwartier, Groote Wielen) en kleine projecten met een maatschappelijk belang (zoals de Donken en Hintham). - Partijen houden vast aan de woningbouwproductie van 1000 woningen per jaar.

- Partijen zien de 4800 woningen in de Spoorzone als prioritarie focus voor de stedelijke groei.

-

-

-

-

Dit alles betekent ook dat partijen op zoek gaan naar slimme manieren hoe om te gaan met schaarste v.w.b. energie (aansluitingen), stikstof, mobiliteit, beschikbare openbare ruimte. Partijen willen hierin nadrukkelijk samen optrekken met het Rijk. Partijen willen ook de kleine woningbouwprojecten mogelijk blijven maken, naast de grote opgaven die zij zien. Partijen staan voor een mogelijk versimpeling in procedures van meer eenvoudige verzoeken. Het belang van de aanwezigheid van parkeerhuizen om ook de woningbouw te realiseren in specifieke gebieden wordt onderschreven. Er bestaat behoefte om financieel verder door te praten als het gaat over de parkeervoorzieningen die nodig zijn in relatie tot de te maken schaalsprong. Er wordt door partijen aandacht gevraagd voor de systematiek van het Structuurfonds, hier wordt nader over doorgesproken met het bespreken van de financiele uitgangspunten. Partijen onderschrijven dat er inzet nodig is op de economische positionering. Als het gaat om bedrijventerreinen willen partijen dat er gekeken wordt naar effectief ruimtegebruik, mogelijkheden voor groei van lokale ondernemers en meer ruimte voor klimaat en vergroening van bedrijventerreinen. Ook in het kader van netcongestie zien partijen kansen om in samenwerking met ondernemers op bedrijventerreinen naar oplossingen toe te werken.

Partijen zien de invloed van data en AI op dienstensector, en nadrukkelijk hoe hiermee om te gaan in ethische zin. Partijen zien dan ook kansen in de verdere ontwikkeling van Fairtech als economische propositie.

Afspraken proces - De volgende plenaire tafel vindt plaats op 3 mei. - In de tussenperiode komt de werkgroep Mobiliteit bij elkaar. - Er wordt een start gemaakt met het schrijven van de conceptteksten Bestuursakkoord en ook het raamwerk voor het akkoord wordt opgemaakt.

Zondag 3 mei 2026 Locatie: Nieuw Annaland, te Vught Aanwezigen: Marieve Craste (vanaf 13:00 uur), Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent). Van 14:00 – 15:00: Jannemiek Verhoeven en Dorothe Gevers. Van 15:00 – 16:30: Jack Mikkers. Opening dag met incheck en programma opzet 1. Verdiepend gesprek over thema Mobiliteit Paul de Beer leidt het gesprek in en blikt terug op de werkgroep die samengekomen is met ambtelijke vertegenwoordiging. De volgende gedachten worden uitgewisseld met elkaar: -

-

-

Partijen hebben behoefte aan meer aanvullende vormen van collectief vervoer en ervoor te zorgen dat deze ook buiten de spits beschikbaar zijn. Partijen onderschrijven het reduceren van het straatparkeren in de binnenstad. Partijen onderschrijven een stevige vergroening van de binnenstad. Er is behoefte aan inzicht in de kosten van de vergroeningsambitie in de binnenstad. Noodzaak tot realisatie Oostelijke Ontsluitingsweg wordt door partijen onderschreven om bouwtempo in de Groote Wielen aan te houden. De benodigde Rijksfinanciering hiervoor wordt gezien als randvoorwaarde. De urgentie wordt uitgesproken door partijen om daarom stevig in te (blijven) zetten op de lobby richting het Rijk hiervoor. Partijen willen aandacht voor ‘autovrije zones’ rondom scholen. Eerst ‘voor-investeren’ en dan floreren; eerst infra op orde om woningbouw te realiseren in Spoorzone, dorpen en wijken en binnenstad. Partijen willen inzetten op een goede monitoring van de knip aan de Zuid-Willemsvaart en uitdiepen wat de mogelijkheden zijn van ontheffing. Partijen zien het STS niet als doel op zich, maar als middel ten behoeve van de verblijfskwaliteit van een bepaald gebied. Hiervoor willen partijen de dialoog opzoeken met inwoners en ondernemers hierover. Partijen vragen aandacht voor fietsnetwerk en mogelijkerwijs een proef met verschillende snelheden.

2. Gesprek over presentatie van het Bestuursakkoord Jannemiek Verhoeven en Dorothé Gevers schuiven aan voor een toelichting over presentatie, opmaak en vormgeving van het Bestuursakkoord. Er worden gedachten uitgewisseld over de vormgeving en het presentatiemoment van het Bestuursakkoord. In een werkgroep wordt tot een advies gekomen. Hierin zit een vertegenwoordiging van de onderhandelende partijen samen met ambtelijke ondersteuning vanuit Communicatie. 3. Brieven van externen Er zijn ruim 70 brieven binnengekomen van externe partners, gericht aan de formateur. Dit betreft een diversiteit aan landelijke, regionale en lokale organisaties en belangenbehartigers die met hun brief bepaalde zaken willen meegeven aan de onderhandelaars. Er wordt een brief geformuleerd vanuit de formateur om deze brievenschrijvers te bedanken en ze uit te nodigen voor de presentatie van het Bestuursakkoord.

4. Betrokkenheid fracties en kennismaking Rutger Schonis De raads- en commissieleden van de coalitiefracties worden op vrijdag 15 mei in de gelegenheid gesteld om bijgepraat te worden door de onderhandelaars over het proces en verdieping van het bestuursakkoord. Rutger Schonis zal op donderdagmiddag 14 mei aanschuiven bij de onderhandelaars voor een nadere kennismaking. 5. Procesbrief naar de raad dinsdag 5 mei De formateur stuurt een procesupdate aan de leden van de raad in de week van 4 mei. 6. In gesprek met Burgemeester Mikkers over portefeuille Burgemeester Mikkers schuift aan voor een gesprek met de onderhandelaars. Het is gebruikelijk dat dit gesprek wordt gevoerd om ook de inhoudelijke portefeuilledelen van de Burgemeester met elkaar te kunnen bespreken en eventuele ambities op opgaven hierin een plek te kunnen geven in het akkoord. Dit gesprek vindt plaats aan de hand van de verschillende rollen die de Burgemeester heeft. Als voorzitter van de raad, als portefeuillehouder van verschillende portefeuilles en als voorzitter van het College. De volgende gedachten worden uitgewisseld met elkaar als het gaat over de portefeuille OOV: - Partijen ondersteunen de aanpak ondermijning vanuit de gedachte dat ‘de kleine norm alleen gehanteerd kan worden als we ook de grote excessen aanpakken’.

- Partijen onderschrijven de integrale wijkplannen als instrument voor de te formuleren veiligheidsopgave per wijk. Waarbij leefbaarheid, (maatschappelijke) weerbaarheid en veiligheid de basis vormen. - Partijen vragen aandacht voor cyberveiligheid en dataveiligheid. - Partijen zien een gezond samenspel tussen ondernemers en overheid is essentieel als het gaat over veiligheid op bedrijventerreinen en winkelstrips. - Partijen onderschrijven de gedachte dat de basis op orde moet zijn om te kunnen groeien naar een gemeente van 200.000 inwoners. Dit betekent dat we de ingezette weg continueren en we blijven werken met de wijkveiligheidsplannen waar ook weerbaarheid een onderdeel van is. De volgende gedachten worden uitgewisseld als het gaat over de positie in de regio - Partijen zien dat 's-Hertogenbosch steeds meer een extern gerichte stad wordt als het gaat om lobby, regionale samenwerking, contacten met Den Haag. - Partijen vinden het essentieel om (meer) leiderschap te tonen in de regio, het goede voorbeeld te geven en slagkracht te realiseren. Hierbij spreken partijen de behoefte uit om een strategie te hanteren om regionaal zaken echt voor elkaar te krijgen. 6.

Vervolgproces De volgende plenaire onderhandelingsdag op vrijdag 8 mei staat in het teken om op een aantal inhoudelijke thema’s informatie te verkrijgen door de ambtelijke organisatie, hiervoor worden ambtelijke vertegenwoordigers voor genodigd. Het gaat hier specifiek over: Fysieke leefomgeving (water en groen), Cultuur, Evenementen, Sport, Onderwijs en gelijke kansen (Talentontwikkeling), Gezondheid, Sociaal Domein.

Vrijdag 8 mei 2026 Locatie: De Vergaderij, Den Dungen. Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent), Annelies de Ridders (scribent) Ochtend en middag: Carrousel van inhoudelijke onderwerpen met wisselende vertegenwoordiging vanuit de ambtelijke organisatie. Gespreksthema 1: ‘Groots vergroenen’ over fysieke leefomgeving (groen en water) Er wordt een presentatie verzorgd door Piet Elfring, William Jans en Maurice Bockting. Partijen wisselen met elkaar de volgende gedachten uit: - Partijen kiezen voor het doen van extra investeringen in groen in versteende gebieden. - Partijen onderschrijven de koppelkansen voor vergroening in de stedelijke ontwikkeling. - Partijen continueren de ingezette lijn van natuurversterkend ontwikkelen ten behoeve van natuurherstel rondom de Natura 2000 gebieden in relatie tot de stikstofproblematiek. - Partijen achten het van belang dat de gemeenten stroomopwaarts van de Aa en de Dommel zich inspannen voor het vasthouden van water (sponswerking) zodat we de voeten drooghouden in 's-Hertogenbosch. - Partijen zijn zich bewust dat deze vergroeningsopgave een investering vraagt, hier vragen partijen inzicht in.

Gespreksthema 2: Cultuur en Evenementen Marike Arents, Femke van Hest en Wouter Oosterhuis geven een ambtelijke presentatie over deze onderwerpen. Partijen wisselen met elkaar de volgende gedachten uit over het thema Cultuur: - Partijen willen dat de cultuur bereikbaar is voor iedereen, de culturele infrastructuur moet in de basis zo zijn ingericht dat iedereen hieraan kan meedoen. - Partijen benadrukken het belang van cultuureducatie, talentontwikkeling en participatie in het licht van wat cultuur kan betekenen. Partijen wisselen met elkaar de volgende gedachten uit over het thema Evenementen: - Partijen onderschrijven de behoefte aan meer sturing op wat we als gemeente willen qua evenementen, het formuleren van een integraal evenementenbeleid kan hier inzicht in bieden en koers in bepalen. - Partijen herkennen de schaarste aan evenemententerreinen en wil onderzoeken of het mogelijk is om een extra evenemententerrein toe te voegen. - Partijen onderschrijven het belang van een goede spreiding van evenementen over de gemeente. Gespreksthema 3: Sport Marike Arents en Corniel Groenen geven een ambtelijke presentatie over Sport. Partijen wisselen met elkaar gedachten uit over het thema Sport. - Sport wordt door partijen gezien als een drager voor leefbaarheid en sociale cohesie. - Partijen vinden het belangrijk dat sport voor iedereen toegankelijk moet zijn.

- Partijen spreken uit dat ook met de schaalsprong het sportaanbod voldoende divers moet zijn wat mogelijk vraagt om nieuwe vormen van sport en bewegen. - Partijen onderschrijven het uitgangspunt van optimaal multifunctioneel gebruik van sportvoorzieningen.

Gespreksthema 4 Werk en Participatie Er wordt een presentatie verzorgd door Rudy Slegers, Iris van Kollenburg, Liselot Roeling en Paul van Engelen. Partijen wisselen met elkaar gedachten uit over dit onderwerp. - Partijen onderschrijven het behouden van de koploper positie die WXL heeft als het gaat om de toekomstbestendige basisinfrastructuur voor het begeleiden van inwoners naar werk en het bieden van werkgelegenheid. - Partijen onderschrijven het belang van het circulair ambachtscentrum 2.0 en willen een volgende stap zetten met Vindingrijk op het gebied van circulariteit samen met Afvalstoffendienst. - Partijen onderschrijven de opgave om asielzoekers direct naar werk te begeleiden. Gespreksthema 5: Onderwijs en gelijke kansen Er wordt een presentatie verzorgd door Rob Ceelen en Marleen Damen. Partijen wisselen met elkaar gedachten uit over dit onderwerp. - Partijen onderschrijven het speerpunt dat een kind alles uit zichzelf moet kunnen halen, ongeacht waar zijn wieg staat. Ongelijk investeren is noodzakelijk om gelijke kansen te bieden. Partijen willen doorbouwen op de stevige basis die is gelegd. - Partijen vragen nadrukkelijk aandacht voor continuering en mogelijk uitbreiding van ‘de Rijke Schooldag’ op de scholen. Gespreksthema 6: Gezondheid Er wordt een presentatie verzorgd door Pam de Graaf en Marleen Damen.

Partijen wisselen met elkaar gedachten uit over dit onderwerp. - Partijen onderschrijven het belang van preventieve inzet op gezondheid, het programma Samen Gezond continueren. - Partijen geven aan nadrukkelijk aandacht te willen hebben voor de mentale gezondheid van jongeren en de inzet van online instrumenten om het bereik te vergroten. - Partijen zijn gecharmeerd van het formuleren van een integraal huisvestingsplan voor maatschappelijke accommodaties, zoals er ook voor onderwijshuisvesting bestaat. Bespreking financiële opgaven Sociaal Domein Marleen Damen en Ayse Ulsuguoy geven een toelichting op de financiële ontwikkelingen in het sociaal domein. Partijen nemen hier kennis van en benadrukken de inzet op preventie en onderschrijven de beweging naar meer vernieuwende en eigentijdse vormen van zorg. Communicatie aanpak van presentatie bestuursakkoord Jannemiek Verhoeven en Marleen Draisma schuiven aan voor een toelichting over de communicatie aanpak voor de presentatie van het Bestuursakkoord. De volgende afspraken worden gemaakt: - De presentatie van het Bestuursakkoord vindt plaats op donderdagmiddag 4 juni. Voorafgaand aan de presentatie vindt het persmoment plaats. De locatie voor de presentatie is Huis73. De genodigdenlijst wordt opgesteld vanuit communicatie. De gespreksleiding wordt in handen gelegd van Suzan van Iersel.

Financiële uitgangspunten - Partijen onderschrijven de financiële uitgangspunten uit het vorige bestuursakkoord. Dit zijn de volgende; o De financiële ruimte is bepalend voor het tempo waarin we de ambities kunnen realiseren. o Bij nieuwe wensen kijken we eerst naar 'oud voor nieuw'. o We hanteren een gezonde risicobuffer in algemene reserve.

o o o o o

Structurele uitgaven worden gedekt met structurele middelen. Nieuw beleid kan ook incidenteel in de begroting een plek hebben. Bij investeringen horen onderhoud en exploitatielasten. De lastendruk houden we laag in vergelijking met andere gemeenten van vergelijkbare omvang. Begrotingssystematiek hanteren met verwerking circulaires van het Rijk.

-

Partijen spreken aanvullend hierop de behoefte uit om: o De systematiek van het Structuurfonds (rondom fasering en indexering) nadrukkelijk te bespreken. o Inzicht te hebben in andere mogelijkheden om investeringsruimte te creëren.

-

Reactiebrief formuleren namens de formateur op de ingediende brieven. De brief wordt uitgestuurd parallel met de verzending van de uitnodiging voor de presentatie Bestuursakkoord. In duo’s van partijen worden een aantal onderwerpen uitgewerkt in tekst als bouwstenen voor het akkoord. De teksten worden uiterlijk dinsdag 12 mei aangedragen bij de ondersteuning formateur. Waarna deze uitgezet worden voor de financiële plaat te formuleren. Op donderdag 14 mei zullen partijen met elkaar in gesprek gaan over de financiële consequenties van hetgeen besproken is.

Acties

-

-

Donderdag 14 mei 2026 Locatie: Kampinastaete, the Green Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent) Annelies de Ridder (scribent) Marjolein van Scheppingen (directeur D&B) en Norbert Klein Swormink (afdelingshoofd Financiën). Vanaf 17:00 schuiven Rutger Schonis, Femke Hoekstra-Wittebol en Hessel Bos aan ter kennismaking en om bijgepraat te worden over het formatieproces.

Check-in Er wordt teruggeblikt op de afgelopen week waarin de onderhandelaars de inhoudelijke bouwstenen voor het bestuursakkoord hebben geformuleerd. Op basis van deze bouwstenen is er op hoofdlijnen een doorvertaling gemaakt van wat de financiële consequenties hiervan zijn. Het gesprek hierover staat vandaag centraal. Afstemming met raadsfracties Er heeft een belronde plaatsgevonden met alle raadsfracties, waarbij is teruggeblikt op het duidingsdebat en is gesproken over wat zij mogelijkerwijs willen meegeven in het formatieproces en in de samenwerking met de coalitie. Gesprek over de financiële toets op de inhoudelijke ambities Naar aanleiding van de gestelde vragen over financiële uitgangspunten wordt een presentatie verzorgd door Marjolein en Norbert. Hierbij wordt ook stilgestaan bij de systematiek van het Structuurfonds. Over de volgende zaken worden gedachten uitgewisseld: − − −

Partijen spreken de behoefte uit om meer realistisch om te gaan met het te hanteren prijspeil bij het opvoeren van investeringsopgaven in de verkenningsfase in het Structuurfonds. Er wordt stilgestaan bij de mogelijkheden om een deel van de reservepositie in te zetten voor investeringen die noodzakelijk zijn om de schaalsprong te kunnen aangaan. Partijen wensen daar wel het inzicht in te hebben en maken daar vooralsnog geen keuze in. Het vertrekpunt is de huidige structurele en incidentele financiële ruimte in de meerjarenbegroting:  De beschikbare structurele ruimte is 5,5 miljoen.  De beschikbare incidentele ruimte is 32 miljoen.

Inventariseren vragen bij partijen over de financiële doorvertaling De volgende inzichten worden uitgewisseld: − − − −

Partijen hebben behoefte aan meer duiding bij de ophoging van de IIT naar 130%. Partijen hebben behoefte aan inzicht in de vertaling van verduurzaming maatschappelijk vastgoed naar wat er structureel of incidenteel nodig is de komende periode. Partijen hebben behoefte aan inzicht in de kosten om dubbelzijdige rotondes eenzijdig te maken en wensen budget vrij te maken voor onoverzichtelijke kruisingen en rotondes (Sint Theunislaan, Rompert en Aartshertogenlaan). Partijen vragen aandacht voor een impulsbudget bedoeld voor de ruimtelijke ambities in relatie tot de complexe opgave die we hierin hebben vanwege netcongestie, stikstof en mobiliteit.

Lunchopdracht: − − − − − − − − − − − − − − − −

Per partijkoppel een top 5 van zaken die nadrukkelijk een plek moeten hebben (financieel) in het bestuursakkoord. En een top 3 van zaken waar geen draagvlak voor is. Welke financiële randvoorwaarden willen partijen meegeven:  Qua formatie en ambities in overdrachtsdocument niet stapelen, wel vervangen. Hoe stoppen we met bepaalde taken om ruimte te creëren voor andere taken. Hoe kijken partijen aan tegen de genoemde punten uit het overdrachtsdocument: zoals OOV, evenementen, afvalstoffendienst. Herzie paragraaf Participatie: hetzelfde doen maar met minder of met bestaande capaciteit. Opdracht aan directie om scherp tegen het licht te houden of eventueel taakstellend zetten. In Collegeprogramma. Er wordt aandacht gevraagd voor de beheerkosten van de vergroeningsopgave die partijen wenselijk vinden. Partijen kiezen ervoor om vergroening toe te passen in de meer versteende gebieden. Partijen vragen aandacht voor de Energietransitie en stellen hier middelen voor ter beschikking. Publiekstrekker afschalen in financiële zin met 20mio en hierbij uitgaan van publiek private samenwerking. Financieel ruimte houden van 10mio voor doorontwikkeling Design Museum op huidige locatie. Partijen willen niet-gebruik van armoederegelingen voorkomen.

Daarom wordt de werking en het gebruik van de Bossche Pas geëvalueerd nadat deze twee jaar in werking is, vervolgens wegen partijen of deze wel of niet te continueren. Om de woningbouw in de Groote Wielen te realiseren is een goede ontsluiting essentieel. Hierbij zetten partijen maximaal in op Rijksfinanciering voor de Oostelijke Ontsluiting. Partijen kiezen voor een ophoging van de regeling BBZ naar 130% BBZ en van de Individuele Inkomenstoeslag naar 130%. Partijen willen inzetten op Participatie met een dedicated team gewerkt waarbij geld nodig is voor het houden van burgerberaden en fte voor projectleider die zich inspant om te bouwen aan een expertteam in de organisatie. De uitbreiding van de BOA’s zien partijen als essentieel. Partijen kiezen voor inzet op ondermijning. Partijen nemen op dat Sparrenburgbos toegankelijk blijft. Partijen leggen bij de sportaccommodaties het accent op verduurzamen en onderhoud. Partijen willen investeren in toekomstbestendige dorpskernen. Hiervoor stellen zij 10mio beschikbaar. Mogelijkheden bezien in combinatie met woningbouw en uit grondexploitatie.

Gehoord hebbende het gesprek komt de formateur met input vanuit de ambtelijke ondersteuning met een financieel voorstel aan de partijen.

Inhoudelijk doorspreken van de teksten uit het concept Bestuursakkoord Er wordt een toelichting gegeven door Sander de Vuyst op de wijze waarop de geproduceerde teksten door de onderhandelaars een plek hebben gekregen in het concept Bestuursakkoord. Annelies de Ridder (scribent) is aanwezig bij dit onderdeel. Er wordt gereflecteerd op de teksten zoals ze voorliggen: − − − −

Veel waardering en complimenten voor het stuk wat nu voorligt. Ambtelijke botsproef op sommige teksten ontbreekt nog. Check op inhoudelijke haalbaarheid op teksten is wenselijk. Vertrekpunt vanuit mensbeeld zit er volgens partijen voldoende in.

Afsluiting dag

Vrijdag 15 mei 2026 Locatie: MonQui, ‘s-Hertogenbosch Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent), Annelies de Ridder (scribent) Na afloop van de sessies hebben de formerende partijen een ontmoeting met hun achterbannen om tussentijds een update te geven. Portefeuilleverdeling Formateur is in gesprek met de beoogd wethouders gekomen tot de portefeuilleverdeling. De portefeuilleverdeling blijft onder embargo tot het moment van presentatie Bestuursakkoord. Voor een aantal portefeuille-onderdelen wordt expliciet uitgesproken dit samen met de Burgemeester op te willen pakken. In het constituerend beraad van het College B&W wordt de definitieve gedetailleerde portefeuilleverdeling vastgesteld. Doorlopen teksten akkoord In een parallelle sessie is gesproken over de conceptteksten van het akkoord, waaruit nog een aantal zaken naar voren zijn gekomen die nadere bespreking vragen. Dit zijn de volgende: -

Partijen willen in beeld gebracht zien wat het financieel betekent om uit te gaan van een vast tarief toeristenbelasting vakantiehuisjes in plaats van tarief gebaseerd op aantal personen. Partijen spreken de behoefte uit om bij de vervolgbespreking van de financiële plaat ook te spreken over de OZB-tarieven en parkeertarieven. Partijen houden financiële ruimte beschikbaar voor doorontwikkeling Museum op de huidige locatie. Voor de publiekstrekker in de Citadelpoort willen partijen mogelijkheden onderzoeken tot publiek-private samenwerking. Partijen kiezen ervoor om in het akkoord aan te kondigen dat de nadere uitwerking van prioritaire opgaven een plek krijgt in een Collegeprogramma.

Woensdag 20 mei 2026 Locatie: Leuvenzaal, Bestuurscentrum ‘s-Hertogenbosch Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver (digitaal), Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent) Marjolein van Scheppingen (Directeur D&B), Norbert Klein Swornink (AH Financien), Hendrik-Jan Scherp (financiën) Terugblik 15 mei Er wordt kort teruggeblikt op de informele middagsessie met de fracties afgelopen vrijdag 15 mei waarin zij zijn bijgepraat over het formatieproces en de huidige stand van zaken. Ambities doorvertaald in de financiële plaat In aanwezigheid van Marjolein van Scheppingen, Norbert Klein Swormink en Hendrik-Jan Schep wordt het gesprek gevoerd over de financiële doorrekening van de gestelde ambities door de partijen samen. Partijen kiezen voor een meerjarenbegroting in het Bestuursakkoord, waarbij op onderdelen de nadere uitwerking plaatsvindt in het Collegeprogramma. Vertrekpunt hierbij is de structurele en incidentele financiële ruimte in de meerjarenbegroting, met daarbij de meest actuele gegevens uit de actualisatie Begroting 2026. Aan de hand van de gestelde ambities van partijen is een financiële doorvertaling gemaakt die voorligt en besproken wordt.

Partijen wisselen de gedachten hierover met elkaar uit, wat leidt tot de volgende algemene uitgangspunten aan de financiële kant: -

-

Partijen kiezen voor het robuust maken van de systematiek van het Structuurfonds als het gaat over bijvoorbeeld fasering en prijspeil, dit wordt een opdracht voor het College om het een plek te geven in het Collegeprogramma. Partijen spreken uit om het Structuurfonds de komende jaren financieel te blijven voeden. Partijen kiezen ervoor een plafond toe te passen als het gaat om toeristenbelasting voor vakantiehuizen. Partijen willen nader verkennen wat het realiseren van de gestelde ambities betekent voor het bespreken van een eventuele verhoging van de OZB-tarieven.

Aan de hand van de financiële plaat worden de ambities doorgelopen. Vervolgens wordt per partij aangegeven welke zaken zij nog aanvullend hierop terug wensen te zien. Met die aanvullingen wordt er op donderdag 21 mei verder doorgerekend wat dit financieel betekent. Partijen worden opgeroepen om elkaar op te zoeken voorafgaand aan vrijdag 22 mei. Op vrijdag 22 mei worden de teksten alsook de financiële doorvertaling van het akkoord in een te verwachte finale bespreking doorgenomen.

Vrijdag 22 mei 2026 Locatie: MonQui, ‘s-Hertogenbosch Aanwezigen: Marieve Craste, Steven Elders Wies Korver, Pieter Paul Slikker Ralph Geers, Pieter Schuurmans Jochem Huibers, Johan Kouwenberg Paul de Beer (formateur) Neeltje van der Heijden (AH BO), Sander de Vuyst (scribent) Marjolein van Scheppingen (directeur D&B) en Norbert Klein Swormink (afdelingshoofd Financiën) Dorothe Gevers (Bestuurscommunicatie) Incheck Er wordt teruggeblikt op de sessie van 20 mei waarin de financiële plaat is doorgesproken en hoe eenieder hier nu aan tafel zit. Gedeeld wordt waar nog behoeften zitten als het gaat om financiële doorvertaling van de ambities. Financiële plaat bespreken Er wordt een toelichting gegeven op hoe de inzichten uit het gesprek van 20 mei verder zijn verwerkt in het financieel overzicht. Hierbij worden de volgende zaken aangegeven: Structuurfonds - Partijen komen in 2027 met een actueel prijsoverzicht van het Structuurfonds. - Partijen ervaren nu een hiaat tussen de te verwachte noodzakelijke investeringsbedragen i.r.t. het bedrag dat in het verleden is opgevoerd (gebaseerd op prijspeil moment van opvoering). - Partijen kijken hierbij ook naar de fasering van projecten in het Structuurfonds. - Partijen kiezen ervoor om zaken bedoeld als ‘impuls’ te bekostigen met incidentele middelen.

- Partijen kiezen voor een dotatie aan het Structuurfonds ter hoogte van 1,5mio per jaar wat betekent dat we hiermee 37,5 mio investeringsruimte toevoegen. Keuzes aan de inkomstenkant - Partijen kiezen ervoor om in de jaarschijven 2027 en 2028 uit te gaan van een taakstelling van 3 mio en in de jaarschijven 2029 en 2030 een taakstelling van 4 mio. Nadrukkelijk wordt hierbij aangegeven op zoek te gaan naar slimme vormen van werken (bijv. inzet van AI), het aantrekken van Rijksmiddelen en kostenbesparing door te kijken naar oud-voor-nieuw. - Partijen kiezen ervoor om een deel van het te verwachte overschot uit jaarschijf 2027 voor een bedrag van 500k te investeren in AI-toepassingen om deze opgave dichterbij te brengen. - Partijen kiezen voor een eenmalige verhoging van 4% op de OZB niet-woningen vanaf 2027. - Partijen kiezen voor een verhoging van 5% op de parkeertarieven vanaf 2028. Presentatie Bestuursakkoord, lay-out en vormgeving Partijen nemen kennis van de vormgeving/ opmaak van het Bestuursakkoord dat op 4 juni gepresenteerd wordt. Voorafgaand aan de presentatie van het Bestuursakkoord zal er om 15:30 een persgesprek plaatsvinden (voorbereiding vanaf 15:00), waarna om 16:15 de presentatie van het Bestuursakkoord is. Deze vindt plaats in de grote zaal van Huis73 waar 120 personen in kunnen.

De genodigden zijn de raads- en commissieleden, de brievenschrijvers (als reactie op hun brief wordt ook verwezen naar dit presentatie moment), ambtelijk wordt beperkt genodigd (GMT, Bestuursondersteuning en griffie). De afspraak wordt gemaakt om komende week na de bespreking van het concept akkoord met de fracties de uitnodiging uit te doen.