Bijlage 3. Veiligheidsmonitor 2019

Diefstal uit en vanaf auto’s

P In 2022 zijn er maximaal 6,5 diefstallen uit/vanaf auto’s per 1.000 inwoners. Het aantal diefstallen uit en vanaf auto’s neemt sinds 2015 af. Tussen 2018 en 2019 is het aantal diefstallen met 11% afgenomen, van 897 naar 794. Dat komt neer op 5,1 misdrijven per 1.000 inwoners in 2019. Hiermee voldoen we momenteel aan de doelstelling. Echter, in vergelijking met andere grote gemeenten12 scoren we op dit onderwerp niet erg gunstig; we staan op plek 6 met relatief de meeste diefstallen uit en vanaf auto’s. In 2019 vonden relatief veel diefstallen plaats in de buurten Binnenstad centrum, de Hofstad, Vughterpoort en Vinkeloord. In deze buurten vonden tussen de 10 en 20 diefstallen uit en vanaf auto’s plaats per 1.000 inwoners. Afbeelding 12: Diefstallen uit/vanaf auto’s per 1.000 inwoners 20 15

12,2

11,1 8,2

10

5,8

Doel 2022

5 5,1 0 2015

2016

2017

2018

2019

Bron: Politie In 2019 geeft 7% van de respondenten aan dat zij het afgelopen jaar zelf slachtoffer zijn geworden van diefstal uit of vanaf hun auto. Daarnaast geeft 8% van de respondenten aan dat diefstal uit auto’s of diefstal van auto-onderdelen vaak voorkomt in hun buurt. Dit wordt het vaakst aangegeven door respondenten uit Vughterpoort, Abdijenbuurt en Lokeren In deze buurten vindt minimaal 20% dat diefstallen uit of vanaf auto’s vaak voorkomen in hun buurt. Het Plan van Aanpak auto-inbraak 2019 is grotendeels uitgevoerd en wordt in 2020 afgemaakt. Hierbij wordt samengewerkt met andere partners. Er worden schouwen uitgevoerd op hotspots en er wordt gewerkt op basis van voorspellingen. Er zijn spiegelhangers beschikbaar en opkopers in de autobranche blijven herinnerd worden aan het Digitaal Opkopers Register (DOR).

12

Ranglijst van de 31 grootste gemeenten in Nederland (gemeenten met meer dan 100.000 inwoners).

Veiligheidsmonitor 2019

-

24

Diefstal van motorvoertuigen

P In 2022 zijn er maximaal 1,3 diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inwoners. Sinds 2017 neemt het aantal geregistreerde diefstallen van motorvoertuigen af. Tussen 2018 en 2019 was er een afname van 40%, van 203 naar 121 diefstallen. Dit komt neer op 0,8 diefstallen per 1.000 inwoners in 2019. Hiermee wordt voldaan aan de doelstelling. Het merendeel betreft diefstallen van personenauto’s (64%). Daarnaast registreerde de politie ook diefstallen van motoren (21%) en vrachtauto’s/bestelauto’s (14%). In alle wijken en dorpen van de gemeente ’s-Hertogenbosch is het aantal diefstallen van motorvoertuigen het afgelopen jaar gedaald of bleef het aantal gelijk. In 2019 geeft 2% van de respondenten aan dat hun auto het afgelopen jaar is gestolen. Afbeelding 13: Aantal diefstallen van motorvoertuigen per 1.000 inwoners

Bron: Politie

Diefstal af/uit/van andere motorvoertuigen In 2019 registreerde de politie 268 diefstallen af, uit of van andere motorvoertuigen. Dit komt neer op 1,7 diefstallen per 1.000 inwoners. Dit is al enkele jaren ongeveer hetzelfde. In vergelijking met andere grote gemeenten13 scoren we op dit onderwerp niet erg gunstig; we staan op plek 5 met relatief de meeste diefstallen af/uit/van overige voertuigen. Eén procent van de respondenten geeft aan dat het afgelopen jaar ‘een ander motorvoertuig’ van hen is gestolen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een brommer, scooter of motor.

Fietsendiefstal Het aantal geregistreerde (brom-/snor-)fietsendiefstallen is tussen 2018 en 2019 verder afgenomen met 11%, van 994 naar 889 diefstallen. Dat komt neer op 5,7 fietsendiefstallen per 1.000 inwoners in 2019. Ongeveer twee derde betreft diefstallen van fietsen en elektrische fietsen. Een derde gaat over diefstallen van brom-/snorfietsen. Het aantal (brom-/snor-)fietsendiefstallen is relatief hoog in Rosmalen centrum met 42 diefstallen per 1.000 inwoners in 2019. Gevolgd door het Zand en Binnenstad centrum, met respectievelijk 40 en 32 diefstallen per 1.000 inwoners. De verklaring hiervoor ligt in het aantal gestalde fietsen in het centrumgebied en rondom de treinstations.

13

Ranglijst van de 31 grootste gemeenten in Nederland (gemeenten met meer dan 100.000 inwoners).

Veiligheidsmonitor 2019

-

25

Afbeelding 14: Aantal (brom-/snor-)fietsendiefstallen per 1.000 inwoners 20 15 10

8,1

6,6

7,6

6,5

5,7

2018

2019

5 0 2015

2016

2017

Bron: Politie In 2019 gaf 6% van de respondenten aan dat zij het afgelopen jaar zelf slachtoffer zijn geworden van diefstal van een (elektrische) fiets. Daarnaast geeft 4% van alle respondenten aan dat er in hun buurt vaak diefstallen zijn van (elektrische) fietsen. In de buurten de Hofstad, het Zand, Vughterpoort, de Muntel, Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt en de Kruiskamp ligt dit aandeel hoger dan gemiddeld. In deze buurten vindt 10% tot 15% van de respondenten dat er vaak sprake is van fietsendiefstallen. Het fietsendiefstalpreventieteam speelt onder andere actief in op de hotspots die in beeld zijn vanuit aangifteoverzichten. Daarnaast zijn zij actief op plekken waar veel fietsen worden gestald. Naast het actief zoeken naar gestolen fietsen houden zij ook toezicht. In de Binnenstad zijn vier gratis bewaakte fietsenstallingen. De huidige stallingen kennen een goede bezetting en worden ook met name goed gebruikt tijdens evenementen. Mensen die een tweedehands fiets willen kopen kunnen via het RDW controleren of deze als gestolen geregistreerd staat. De gemeente verwijst hiernaar op haar website. Handelaren in tweedehands fietsen zijn inmiddels allemaal aangemeld in het Digitaal Opkopers Register (DOR) waardoor zij kunnen controleren of een iemand een gestolen fiets aanbiedt en/of achteraf gezien kan worden of zij een gestolen fiets in voorraad hebben.

Hiermee proberen we de handel in gestolen fietsen moeilijker te maken.

3.2.3 Overvallen en straatroven In 2019 waren er 11 overvallen in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Dit is er één meer dan in 2018. In 2019 waren er 5 overvallen op geld- en waardetransporten en 6 overvallen op overige objecten. Er waren geen overvallen op woningen. In 2019 werd 45% van de overvallen opgehelderd. Het aantal geregistreerde straatroven daalt sinds 2016. De afname van het afgelopen jaar is iets kleiner dan de voorgaande jaren, van 19 straatroven in 2018 naar 17 in 2019. De meeste straatroven vonden plaats in de Binnenstad. In de Binnenstad daalde het aantal straatroven tussen 2017 en 2019 van 16 naar 5 straatroven. In 2019 werd 24% van de straatroven opgehelderd. Volgens 1% van de respondenten komt zakkenrollen of beroving in hun buurt vaak voor. Dat is dezelfde uitkomst als in 2017. Daarnaast geeft 2% van de respondenten aan het afgelopen jaar zelf slachtoffer te zijn geworden van zakkenrollen of beroving. Ook dit is vergelijkbaar met 2017.

Veiligheidsmonitor 2019

-

26

Afbeelding 15: Aantal overvallen en straatroven Straatroof

50 40

Overval

35 31

31

30 19

20 10

14

17

10

10

11

2017

2018

2019

5

0 2015

2016

Bron: Politie

3.2.4 Geweld Geweld is een breed begrip. We maken daarom onderscheid tussen enkele varianten van geweld: bedreiging, mishandeling en openlijk geweld.

Bedreiging Het aantal geregistreerde bedreigingen is tussen 2018 en 2019 met 21% toegenomen, van 291 naar 351 bedreigingen. Dat komt neer op 2,3 bedreigingen per 1.000 inwoners in 2019; het ligt weer rond het niveau van 2017. Als we inzoomen op de onderliggende delicten, dan betreft ongeveer 85% van de registraties ‘bedreiging’ en 12% ‘stalking’. In de buurten het Zand, Graafsebuurt noord, Sprookjesbuurt, Abdijenbuurt, Willemspoort, de Moerputten en de Schutskamp is het aandeel bedreigingen (iets) hoger dan gemiddeld. Afbeelding 16: Aantal misdrijven van bedreiging per 1.000 inwoners 10 8 6 4

2,6

2,8

2015

2016

2,4

1,9

2,3

2018

2019

2 0 2017

Bron: Politie Volgens 1% van de respondenten komt bedreiging vaak voor in hun buurt. Dit is vergelijkbaar met 2017. In alle buurten vindt tussen de 0% en 5% dat er vaak sprake is van bedreiging in hun buurt. Er zijn dus geen buurten met opvallende uitschieters. Daarnaast geeft in 2019 7% van alle respondenten aan dat zij het afgelopen jaar zelf slachtoffer zijn geworden van bedreiging.

Veiligheidsmonitor 2019

-

27

Mishandeling In 2019 registreerde de politie 497 mishandelingen in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Dat komt neer op 3,2 mishandelingen per 1.000 inwoners. Dit is ongeveer hetzelfde als in 2018. Het merendeel van de misdrijven betreft ‘eenvoudige’ mishandeling (86%) in 2019. Bij 14% gaat het om ‘zware’ mishandeling. In de buurten Binnenstad centrum, Binnenstad oost, het Zand, Graafsebuurt noord en Willemspoort is het aandeel mishandelingen hoger dan gemiddeld. In deze buurten waren minimaal 10 mishandelingen per 1.000 inwoners in 2019. Afbeelding 17: Aantal misdrijven van mishandeling per 1.000 inwoners 10 8 6 4

3,6

3,7

3,4

3,2

3,2

2015

2016

2017

2018

2019

2 0

Bron: Politie Volgens 1% van de respondenten komt mishandeling vaak voor in hun buurt. Dat is dezelfde uitkomst als in 2017. Er zijn geen buurten met opvallende uitschieters. Daarnaast geeft 1% van alle respondenten aan dat zij het afgelopen jaar zelf slachtoffer zijn geworden van mishandeling.

Openlijk geweld In 2019 registreert de politie 90 openlijke geweldplegingen in de gemeente ’s-Hertogenbosch. Dat komt neer op 0,6 openlijke geweldplegingen per 1.000 inwoners. Dit is iets hoger dan vorig jaar. Het aantal openlijke geweldplegingen was in 2019 opvallend hoog in Graafsebuurt noord, met 13 misdrijven per 1.000 inwoners. Tussen 2018 en 2019 steeg het aantal openlijke geweldplegingen in deze buurt van 3 naar 27. Dat is 30% van alle openlijke geweldplegingen in de gemeente ’sHertogenbosch. De stijging komt onder andere doordat er veel geweldsmisdrijven zijn geregistreerd rond de voetbalwedstrijd FC Den Bosch tegen Go Ahead Eagles op 22 mei. Afbeelding 18: Aantal misdrijven van openlijk geweld per 1.000 inwoners 10 8 6 4 2

0,4

0,5

0,5

0,5

0,6

2015

2016

2017

2018

2019

0

Bron: Politie

Veiligheidsmonitor 2019

-

28

Ook in de Binnenstad worden relatief veel openlijke geweldplegingen geregistreerd (37 misdrijven). Dit heeft te maken met de concentratie van mensen, vooral op uitgaansavonden en evenementen, waarbij in veel gevallen alcohol en/of drugs in het spel is (zie H4).

3.2.5 Preventie en repressie In deze paragraaf worden enkele preventieve en repressieve middelen beschreven, waarmee we woninginbraken en andere vormen van criminaliteit willen voorkomen. Dit doen we samen met inwoners en andere veiligheidspartners. Er wordt bijvoorbeeld actief ingezet op burgerparticipatie onder de noemer ‘Samen zien we meer’. Daarnaast werken we informatiegestuurd. Bijvoorbeeld door BOA’s op basis van actuele politiegegevens preventief te laten surveilleren op hotspots.

Brandgangen en achterpaden De gemeente, BrabantWonen, Zayaz en Woonstichting Joost krijgen regelmatig vragen over het vergroten van de veiligheid van brandgangen en achterpaden bij woningen. Bijvoorbeeld door het plaatsen van poorten of het aanbrengen van verlichting. De gemeente en corporaties denken met bewoners mee hoe zij de brandgang bij hun woning veiliger kunnen maken. Dit kan zijn het plaatsen van verlichting, spiegels, lage hekjes aan de buitenzijde, een hek in het midden van het achterpad of afsluiting van het achterpad door middel van poorten aan de buitenzijde. Dit gebeurt alleen bij voldoende draagvlak onder bewoners. In 2019 zijn er 3 initiatieven gerealiseerd.

Bossche Buurttent De ‘Bossche Buurttent’ wordt wekelijks ingezet in buurten waar in de week ervoor is ingebroken. In de Buurttent ontvangen bewoners informatie en advies om inbraken te voorkomen. In 2019 werd de Buurttent 31 keer (regulier) ingezet. Daarnaast is de Buurttent 5 keer ingezet bij activiteiten zoals weekmarkten en festivals. In 2019 heeft 31% van de respondenten wel eens gehoord van de Bossche Buurttent. Van degenen die bekend zijn met de Buurttent, heeft 14% de Buurttent het afgelopen jaar bezocht. Tussen 2017 en 2019 is de bekendheid met de Buurttent iets toegenomen, van 26% naar 31%. Echter minder respondenten hebben de Buurttent ook daadwerkelijk bezocht; dit aandeel is gedaald van 20% naar 14%.

Gratis preventieadvies De kans op woninginbraak neemt af wanneer een woning voldoet aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW). Inwoners van de gemeente kunnen gratis preventieadvies en beveiligingstips krijgen. Een onafhankelijke, gemeentelijke preventieadviseur gaat bij de mensen thuis langs. Deze vertelt welke maatregelen mensen kunnen nemen om hun woning veiliger te maken. In 2019 hebben 243 huishoudens een bezoek gehad van de preventieadviseur.

Buurt Informatie Netwerk (BIN) Het BIN is een netwerk van buurtgenoten die elkaar en de politie informeren over verdachte situaties. Het vergroot het veiligheidsgevoel en de betrokkenheid van de inwoners. En het helpt misdrijven te voorkomen. Het BIN wordt georganiseerd door een vrijwilligersnetwerk. BIN-leden ontvangen per e-mail informatie van politie en gemeente, bijvoorbeeld als er in hun buurt is ingebroken. Het BIN telt bijna 10.000 abonnees. De nieuwe versie van BIN is online. In 2019 is samen met de vrijwilligers en de politie gekeken naar de doorontwikkeling. Als dat gaat lopen dan kunnen we in de toekomst kijken hoe we BIN nog beter kunnen promoten. In 2019 geeft 28% van de respondenten aan dat zij wel eens gehoord hebben van het BIN. Daarnaast geeft 14% van alle respondenten aan lid te zijn van het BIN; nog eens 30% is nog geen lid zijn van het BIN, maar geeft aan dat zij hier wel in geïnteresseerd zijn. Er zijn geen noemenswaardige verschillen ten opzichte van 2017. Veiligheidsmonitor 2019

-

29

Afbeelding 19: Hebt u wel eens gehoord van ....? 2019

2017

28%

Buurt Informatie Netwerk

68%

Burgernet

73%

Buurtpreventieteams 31%

Buurttent 0%

20%

40%

60%

80%

100%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid Afbeelding 20: Bent u lid van ...? Of zou u hier lid van willen zijn? (2019) Ja, ik ben lid Buurt Informatie Netwerk

14%

Burgernet

30%

19%

Buurtapp

29%

27%

Buurtpreventieteams

Nee, maar ik ben hier wel in geïnteresseerd

24%

10% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Buurtapps Met een buurtapp(groep) kunnen bewoners makkelijk onderling communiceren over onveilige en ongewenste situaties in de wijk. Het succes van een buurtapp valt of staat met de betrokkenheid van bewoners. In de gemeente zijn diverse initiatieven van buurtapps. Bijna iedereen gebruikt WhatsApp, maar er zijn ook andere kant en klare buurtapps. In 2019 is 27% van de respondenten lid van een buurtapp. Nog eens 24% is nog geen lid van een buurtapp, maar is hier wel in geïnteresseerd. Tussen 2017 en 2019 is het gebruik van buurtapps toegenomen. In 2017 was 21% lid van een buurtapp. Dat is 27% in 2019.

Burgernet Burgernet vraagt de hulp van burgers bij spoedsituaties, zoals vermiste personen en inbraak. Of doorrijden na een aanrijding in de buurt. Deelnemers ontvangen een spraak-, sms- of appbericht met de vraag uit te kijken naar een persoon of voertuig. In 2019 heeft zo’n twee derde van de respondenten wel eens gehoord van Burgernet (68%). Dit is vergelijkbaar met twee jaar eerder. Daarnaast geeft 19% van alle respondenten aan lid te zijn van Burgernet; nog eens 29% is nog geen lid, maar is hier wel in geïnteresseerd. Er zijn geen noemenswaardige verschillen ten opzichte van 2017.

Veiligheidsmonitor 2019

-

30

Buurtpreventieteams In ’s-Hertogenbosch zijn steeds meer buurtpreventieteams actief. Inwoners gaan samen de wijk in. Ze letten op onveilige situaties om te voorkomen dat onveiligheid of overlast ontstaat. Dat kan een team doen door extra op te letten. Bijvoorbeeld op openstaande ramen. Een buurtpreventieteam trekt samen op met politie en gemeente. Ze zorgen voor een veilige wijk waar het prettig wonen is. Dankzij de ervaringen van het buurtpreventieteam zijn de politie en buurtbewoners beter op de hoogte van de ontwikkelingen in een buurt. Momenteel telt de gemeente 11 buurtpreventieteams. In 2019 heeft er een onderzoek over buurtpreventieteams plaatsgevonden (door student Avans) en dat willen we in 2020 vertalen naar beleid. In 2019 heeft bijna driekwart van de respondenten wel eens gehoord van buurtpreventieteams (73%). Dit bekent een lichte afname ten opzichte van 2017 (78%). Daarnaast geeft 1% van de respondenten aan lid te zijn van een buurtpreventieteam. Nog eens 10% van de respondenten is nog geen lid, maar is hier wel in geïnteresseerd. Er zijn geen opvallende verschillen ten opzichte van 2017.

Top X aanpak Top X is een persoonsgerichte aanpak op notoire High Impact Crime plegers (woninginbraak, straatroof, overvallen en geweld). Het uitgangspunt voor de Top X aanpak is een door de politie digitaal gegenereerde lijst met individuen. Deze lijst wordt door het OM en gemeente aangevuld met relevante informatie. Op dit moment zijn er voorbereidingen om een dynamische lijst op te stellen waarbij systeeminformatie (‘hard’) aangevuld wordt met straatinformatie (‘zacht’) en wordt de lijst gemaximeerd op vijf casussen. Zodra een casus is afgerond valt deze van de lijst en wordt er via de dynamische lijst een casus op de TOP- X lijst gezet conform het principe 2 eraf- 2 erbij. Twee maal per jaar wordt de TOP X-aanpak in de driehoek besproken. De werkwijze van het Zorg- en Veiligheidshuis vormt hierbij de basis.

Bureau Nazorg Ex-gedetineerden Bureau Nazorg Ex-gedetineerden helpt iedereen die uit detentie komt om het leven weer op de rit te krijgen. Veel mensen die in detentie komen, hebben problemen. Bureau Nazorg helpt om deze problemen aan te pakken. Op het gebied van werk, woonruimte, zorg, schulden en ID bewijs. Het is een laagdrempelige ingang voor antwoord op praktische vragen van (ex-)gedetineerden. Dit met het doel om recidive zoveel mogelijk te voorkomen. In 2019 zijn er 224 personen gedetineerd geraakt (dit is 7% minder dan het jaar ervoor), waarvan 37 personen 2 keer of vaker. Het recidivepercentage komt daarmee uit op 16,5%. De toegenomen complexiteit van de doelgroep zorgt voor een toenemende belasting op de capaciteit.

Digitaal opkopersregister en digitaal opkopersloket Heling wordt aangepakt middels het digitaal opkopersregister en het digitaal opkopersloket. Ondernemers die tweedehands goederen in- en verkopen moeten aan strenge eisen voldoen. Zo moeten zij alles wat ze inkopen controleren op diefstal en registreren in het Digitaal Opkoper Register (DOR). Het sanctioneringsbeleid geeft mogelijkheid om naast het strafrecht ook bestuursrechtelijk op te treden. Zo volgt niet alleen straf, maar ook maatregelen om de openbare orde te herstellen. Een sluiting zorgt er bijvoorbeeld voor dat criminelen gestolen spullen niet meer kunnen verkopen in dat pand. In 2018 en 2019 hebben we een project opgestart om opkopers in de hele gemeente te bewegen om aan te melden voor het DOL en het DOR. In 2020 zorgen we ervoor dat ook de laatste opkopers in het register worden toegevoegd.

Veiligheidsmonitor 2019

-

31

Donkere dagen offensief In de wintermaanden slaan criminelen veelvuldig hun slag, vaak met een piek voor de feestdagen. Een donkere dagen offensief zet in deze periode extra maatregelen in tegen overvallen, straatroven, woningen auto-inbraken. In 2019 hebben we hierop ingezet tijdens carnaval en de kerstperiode.

Veiligheidsontmoetingen in de wijk Het Mobiel Media Lab is een speciale aangepaste politietruck als mobiele onderzoeksruimte. Bewoners kunnen in het Mobiel Media Lab meedoen aan onderzoek over veiligheidsbeleving in de wijk. We hebben de inzet van het Mobiel Media Lab verbreed en acht veiligheidsontmoetingen georganiseerd. Hierbij zijn ook de Bossche Buurttent, brandweer, het Rode Kruis en buurtbemiddeling aangesloten. Ook kan men er terecht voor tips over brand- en inbraakpreventie, of zich aanmelden voor het Buurt Informatie Netwerk, buurtpreventieteam of AED netwerk. De politie blijft het Mobiel Media Lab periodiek inzetten en doorontwikkelen. De inzet in 2019 bij evenementen was redelijk succesvol. Het liep niet storm op het moment dat de MML “alleen” werd ingezet. Om die reden zetten we hem in 2020 niet in en gaan we de Buurttent breder inzetten.

Fysieke inrichting, onderhoud en beheer Bij (her)inrichting wordt het uitgangspunt ‘Veilig Ontwerp’ toegepast. Hiermee worden sociaal onveilige plekken aangepakt door bijvoorbeeld groenonderhoud en aanpassen verlichting. Dit is mede onderdeel van de wijkaanpakken.

3.3

Wijkgerichte aanpak

Voor wijken en buurten waar verschillende bedreigingen bij elkaar komen, voeren we een integrale, gebiedsgerichte aanpak. Veiligheid is daarbij één van de componenten, naast onder meer zorg en welzijn, openbare ruimte, inrichting/infrastructuur en economie. Vanuit het veiligheidsbeleid worden veiligheidsonderdelen ingebracht en uitgevoerd voor deze programmatische aanpak. Betreffende wijken worden geselecteerd op basis van de tweejaarlijkse wijk- en buurtmonitor. Naast deze gebiedsgerichte intensivering voor twee à drie wijken zetten we in alle wijken en buurten van ’s-Hertogenbosch ‘op maat’ op veiligheid en leefbaarheid in. Daartoe stellen we wijkveiligheidsplannen op. Op basis daarvan bepalen we wat nodig is per wijk. Belangrijk vertrekpunt van de inzet in elke wijk is goede samenwerking tussen wijkprofessionals en tussen professionals en inwoners. We funderen deze samenwerking in vaste uitgangspunten en werkwijzen. En sluiten aan op de reeds bestaande ‘Leefbaarheidsteams’ in de wijken; in deze teams participeren onder meer de politie (wijkagenten), woningcorporaties en Stadstoezicht. Speciale aandacht hebben we hierbij voor de wisselwerking met de teams Toegang & Regie en gebiedsteams (Wmo, Jeugdwet). We zorgen dat we als professionals met één mond praten en verstevigen zo onze betrouwbaarheid én effectiviteit.

Doelstelling 2022: Door maatwerk, scherpte en integraliteit in onze aanpak voor alle wijken en buurten een tenminste aanvaardbaar en stabiel veiligheids- en leefbaarheidsniveau in stand houden en waar nodig bewerkstelligen. We werken hierbij vanuit een solide informatiepositie en zijn als gemeente zichtbaar, aanspreekbaar en betrouwbaar voor de burger.

Veiligheidsmonitor 2019

-

32

Veiligheidsbeleving

P In 2022 is het gemeentelijke rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt minimaal een 7,3. De respondenten uit de gemeente ’s-Hertogenbosch beoordelen in 2019 de veiligheid van de woonbuurt gemiddeld met een 7,0 als rapportcijfer. In 2017 was dit een 6,9. Om aan de doelstelling te voldoen, moet het rapportcijfer verder stijgen naar minimaal een 7,3 in 2022. Afbeelding 21: Rapportcijfer veiligheid woonbuurt 10 9 8 Doel 2022

7 6

6,8

6,9

7,0

2015

2017

2019

5

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

O In 2022 hebben alle buurten een rapportcijfer van minimaal 6,0 voor de veiligheid in de buurt. We willen dat in 2022 alle buurten een rapportcijfer hebben van minimaal een 6,0 voor de veiligheid in de buurt. In 2019 voldoen zeven buurten hier niet aan: Grevelingen, Graafsebuurt zuid, de Slagen, Sprookjesbuurt, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt en de Kruiskamp. De respondenten uit deze buurten geven de veiligheid van de woonbuurt gemiddeld een rapportcijfer van 5,6 tot en met 5,9. In 2017 voldeden drie buurten niet aan de doelstelling: de Reit, Sprookjesbuurt en Muziekinstrumentenbuurt. De onderstaande kaart geeft voor de meeste buurten weer in welke mate inwoners tevreden zijn met de veiligheid in hun buurt. Met groene en rode kleuren wordt aangegeven of een buurt gunstig of ongunstig scoort (in bijlage C is een overzichtskaart van alle wijken en buurten opgenomen). Afbeelding 22: Rapportcijfer veiligheid per buurt

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid 2019

Veiligheidsmonitor 2019

-

33

Aan de respondenten is gevraagd hoe vaak men zich onveilig voelt in de eigen buurt. In 2019 voelt 3% zich vaak onveilig in de eigen buurt. Nog eens 17% voelt zich hier soms onveilig. Afbeelding 23: Hoe vaak voelt u zich onveilig in uw buurt? Vaak

2019

3%

2017

2%

2015

2% 0%

Soms

17%

17%

15% 10%

20%

30%

40%

50%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid De onderstaande kaart geeft voor de meeste buurten weer in welke mate inwoners zich onveilig voelen in hun buurt. Met groene en rode kleuren wordt aangegeven of een buurt gunstig of ongunstig scoort. Afbeelding 24: Buurtscores op het aspect onveilig voelen in de eigen buurt

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid 2019 De onveiligheidsgevoelens in de gemeente ’s-Hertogenbosch verschillen naar (achtergrond)kenmerk. De volgende groepen inwoners hebben meer kans om zich onveilig te voelen in de eigen buurt: · Inwoners die (veel) sociale overlast in de buurt ervaren · Inwoners die (veel) fysieke verloedering in de buurt ervaren · Slachtoffers van geweldsdelicten · Inwoners die (veel) geweldsdelicten in de buurt ervaren, zoals zakkenrollen/beroving, bedreiging en mishandeling · Vrouwen · Inwoners die minder sociale cohesie in de buurt ervaren De volgende groepen inwoners hebben juist minder kans om zich onveilig te voelen in de eigen buurt: · Inwoners die behoren tot een huishouden zonder thuiswonende kinderen · Inwoners die (veel) sociale cohesie ervaren in de buurt

Veiligheidsmonitor 2019

-

34

Waarom mensen zich onveilig voelen in hun eigen woonbuurt heeft verschillende oorzaken. De top 5 belangrijkste redenen in 2019 zijn: · rondhangende jongeren · drugsdealers en/of drugsverslaafden · verkeer · donkere, slecht verlichte plekken · personen die zich verdacht gedragen/uitzien De redenen waarom mensen zich onveilig voelen worden gepresenteerd in afbeelding 25. Bij de categorie ‘anders, namelijk’ werden vooral buurtbewoners en slachtofferschap genoemd. Afbeelding 25: Wat zijn de belangrijkste redenen waarom u zich vaak/soms onveilig voelt in uw eigen buurt? (2019) Rondhangende jongeren

38%

Drugsdealers en / of drugsverslaafden

35%

Verkeer

34%

Donkere, slecht verlichte plekken

33%

Personen verdacht gedragen/uitzien

30%

Criminaliteit

20%

Stille, afgelegen plekken

17%

Dronken mensen

13%

Verwarde personen

12%

Zwervers / daklozen

8%

Negatieve berichten over mijn buurt

6%

Horeca- en uitgaansgelegenheden

4%

Andere reden

13%

Weet niet / geen mening 0%

10%

20%

30%

40%

50%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Vermijdingsgedrag In 2019 doet 13% van de respondenten ’s avonds de deur vaak niet open, omdat men dit niet veilig vindt. Verder staat 6% hun kind(eren) niet toe om ergens naar toe te gaan in de buurt, omdat men het niet veilig vindt. Tot slot loopt of rijdt 4% van de respondenten vaak om in de eigen buurt om onveilige plekken te vermijden.

Veiligheidsmonitor 2019

-

35

Afbeelding 26: Hoe vaak komt het voor dat u in uw buurt:... (% vaak) 2019

2017

2015

13%

's avonds/'s nachts uw deur niet open doet, omdat u het niet veilig vindt 6%

uw kind(eren) ergens niet naartoe mogen, omdat u het niet veilig vindt 4%

omloopt/omrijdt om onveilige plekken te vermijden 0%

5%

10%

15%

20%

25%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Onveilige plekken in de woonplaats Aan de respondenten is verder gevraagd hoe veilig of onveilig men zich voelt op verschillende plekken in hun woonplaats. In 2019 voelen mensen zich het meest onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen: 8% van de respondenten voelt zich hier vaak onveilig. Daarnaast voelt 7% zich vaak onveilig op plekken waar verwarde personen rondhangen. Op de andere onderzochte plekken voelen minder respondenten zich vaak onveilig. Afbeelding 27: Voelt zich vaak onveilig op de genoemde plekken in de eigen woonplaats 2019

2017

2015

8%

Plekken waar groepen jongeren rondhangen 7%

Plekken waar verwarde personen rondhangen 3%

Rondom uitgaansgelegenheden 2%

Op het treinstation

2%

In het winkelgebied/winkelcentrum

2%

In het centrum

1%

In uw eigen huis

1%

In het openbaar vervoer 0%

5%

10%

15%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Criminaliteitsperceptie

O In 2022 vindt maximaal 9% van de inwoners dat er veel criminaliteit plaatsvindt in hun buurt. Van de respondenten heeft 12% het idee dat er veel criminaliteit in de eigen buurt plaatsvindt; dat is vergelijkbaar met twee jaar eerder. Het merendeel (60%) denkt echter dat er weinig criminaliteit plaatsvindt en 12% denkt dat er geen criminaliteit voorkomt. Om aan de doelstelling te voldoen, willen we dat in 2022 maximaal 9% van de inwoners vindt dat er veel criminaliteit plaatsvindt in hun buurt. In de wijk West geven relatief veel respondenten aan dat er veel criminaliteit voorkomt in hun buurt (27%). Ook in de Binnenstad is dit percentage vrij hoog (21%). Veiligheidsmonitor 2019

-

36

Afbeelding 28: Oordeel inwoners over mate van criminaliteit in de buurt Veel

Weinig

Geen

Weet niet/geen mening

2019

12%

60%

12%

16%

2017

12%

60%

11%

16%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Misdrijven per buurt De onderstaande kaart geeft weer in welke mate misdrijven plaatsvinden in de verschillende buurten in 2019. Het gaat dan om alle soorten misdrijven, variërend van vermogensdelicten en vernielingen tot geweldsmisdrijven. Met groene en rode kleuren wordt aangegeven of een buurt gunstig of ongunstig scoort. Afbeelding 29: Aantal misdrijven per 1.000 inwoners

Bron: Politie

Wijkveiligheidsplannen In 2019 is de gemeente van start gegaan met het opstellen van wijkveiligheidsplannen. De wijkveiligheidsplannen geven een beeld van hoe het gaat met de veiligheid in wijken, dorpen en buurten in ’s-Hertogenbosch. Door het voeren van gesprekken met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en professionals in wijken en dorpen willen we een meer gedetailleerd beeld krijgen van wat er speelt op het gebied van overlast en criminaliteit in de verschillende wijken en dorpen van onze gemeente en om een zo groot mogelijk draagvlak te creëren. We maken hierbij ook gebruik van beschikbare onderzoeken en –data, waaronder deze veiligheidsmonitor. Per wijk of dorp wordt een wijkveiligheidsplan gemaakt. Op basis van de wijkveiligheidsplannen worden per wijk of dorp veiligheidsagenda’s opgesteld. Het wijkveiligheidsplan voor Maaspoort is gereed.

Veiligheidsmonitor 2019

-

37

‘Gestelse buurt werkt’ Volgens verschillende professionals staan de leefbaarheid en veiligheid in de Gestelse buurt onder druk. Ook zijn er sociale problemen op het gebied van armoede en jeugdzorg. Gemeente, politie, BrabantWonen en Farent hebben daarom de handen ineengeslagen. Samen hebben ze het plan ‘Gestelse buurt werkt’ gemaakt. Dat plan gaat over hulp aan inwoners, over veiligheid en openbare orde én over de huizen en het openbaar gebied. Meer informatie hierover is terug te vinden op: www.s-hertogenbosch.nl/gestelsebuurt/

Veiligheidsmonitor 2019

-

38

4.

Veilig uitgaan en veilige evenementen

Als gemeente hebben we een krachtig uitgaans- en evenementenprofiel. Dit betreft zonder twijfel een belangrijke kwaliteit van onze gemeente. In het veiligheidsbeleid ligt de focus op het bewaken en waar nodig verbeteren van de veiligheidscondities rond uitgaan en evenementen. Zodat we als gemeente en samenleving optimaal en duurzaam kunnen blijven profiteren van deze cruciale economische pijler.

Doelstelling 2022: Een zodanige combinatie van procedures en veiligheidschecks en –instrumenten enerzijds en samenwerking met én initiatief van ondernemers anderzijds dat de veiligheid rond uitgaan en evenementen duurzaam beheersbaar zijn. We zorgen ervoor dat veiligheid op het eerste plan blijft staan bij keuzes over uitgaan en evenementen.

4.1

Veilig uitgaan

O In 2022 voelt maximaal 2% van de inwoners zich vaak onveilig rondom uitgaansgelegenheden. In 2019 voelt 3% van de respondenten zich vaak onveilig rondom uitgaansgelegenheden. Dat is vergelijkbaar met 2017. Om aan de doelstelling te voldoen, willen we dat in 2022 maximaal 2% van de inwoners zich vaak onveilig voelt rondom uitgaansplekken. Afbeelding 30: % voelt zich vaak onveilig rondom uitgaansgelegenheden 10% 8% 6% 4%

3%

3%

2%

Doel 2022

2% 0% 2015

2017

2019

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Overlast van horecagelegenheden

O In 2022 ervaart max. 2% van de inwoners vaak overlast van horecagelegenheden in de buurt. Het aandeel respondenten dat in hun buurt vaak overlast ervaart van horecagelegenheden, zoals cafés, restaurants en snackbars, is tussen 2017 en 2019 licht toegenomen, van 2% naar 3%. Om aan de doelstelling te voldoen, dient dit percentage weer af te nemen naar maximaal 2%. In een aantal buurten ervaren meer mensen overlast van horecagelegenheden dan gemiddeld. Bijvoorbeeld in Binnenstad centrum, Binnenstad oost, de Hofstad, het Zand, Graafsebuurt zuid en Orthenpoort. In deze buurten ervaart minimaal 10% van de respondenten vaak overlast van horecagelegenheden in hun buurt.

Veiligheidsmonitor 2019

-

39

Afbeelding 31: % ervaart vaak overlast van horecagelegenheden in de buurt 10% 8% 6% 4%

3%

2%

2%

Doel 2022

2% 0% 2015

2017

2019

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Uitgaansgeweld Onder uitgaansgeweld verstaan we misdrijven van bedreiging, mishandeling en openlijk geweld die plaatsvinden tijdens de uitgaansuren (donderdag-, vrijdag- en zaterdagavond/-nacht tussen 21.00 en 7.00 uur). In 2019 vonden in het centrum van ’s-Hertogenbosch14 105 misdrijven van uitgaansgeweld plaats. Dit is ongeveer de helft van alle geweldsmisdrijven die in het centrum van ’s-Hertogenbosch plaatsvonden. Van invloed is de concentratie mensen tijdens het uitgaan waarbij in veel gevallen alcohol en/of drugs in het spel is. Wel zien we een positieve ontwikkeling. Sinds 2017 is het aantal misdrijven van uitgaansgeweld afgenomen. Het afgelopen jaar gaat het om een afname van 17%. Afbeelding 32: Aantal misdrijven van uitgaansgeweld in het centrum van ’s-Hertogenbosch Uitgaansavonden 2019

105

2018

203 126

230

2017

166

2016

165

2015

233 256

148 0

Totaal (24/7)

100

254 200

300

400

500

Bron: Politie Bij het uitgaansgeweld gaat het in 2019 voor een groot deel om ‘eenvoudige mishandeling’ (63%). Daarnaast gaat het ook om ‘openlijke geweldpleging’ (15%), ‘zware mishandeling’ (12%) en ‘bedreiging’ (10%). Het aantal geweldsmisdrijven is het hoogst op zaterdagavond, gevolgd door de vrijdagavond en donderdagavond. Het meeste uitgaansgeweld vindt plaats tussen 23 uur en 5 uur.

14

Het centrum is te verdelen in een drietal horeca-hotspots waar de meeste bedrijvigheid van ‘harde’ horeca (cafés en discotheken) plaatsvindt en die het overgrote deel van het publiek trekken. De horeca-hotspots liggen in de twee buurten ‘Binnenstad centrum’ (Markt, Karrenstraat/Uilenburg) en ‘Binnenstad oost’ (Parade/Torenstraat). Deze twee buurten rekenen we hier tot het centrum van ’s-Hertogenbosch.

Veiligheidsmonitor 2019

-

40

De locaties waar in 2019 het meeste uitgaansgeweld werd geregistreerd zijn de Markt (12), Hinthamerstraat (9) en de Torenstraat (9). Op de Karrenstraat en Parade werden in de periode 20152018 jaarlijks tussen de 10 en 20 geweldsmisdrijven geregistreerd. Dit is afgenomen naar respectievelijk 6 en 5 geweldsmisdrijven in 2019. In de tweejaarlijkse monitor veilig uitgaan wordt het veilig uitgaan in het centrum van de gemeente geëvalueerd. In de tweede helft van 2020 verschijnt er een nieuwe monitor veilig uitgaan.

Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan De Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan (KVU) helpt de gemeente, politie en horecaondernemers samen de veiligheid in het uitgaansgebied te verbeteren. Een uitgaansgebied met aandacht voor veiligheid komt de werkomgeving van het horecapersoneel en de politie ten goede. De maatregelenmatrix KVU is een meerjarig, dynamisch stramien voor publiek-private inzet op veilig uitgaan. Accenten liggen onder meer op de toepassing van ZSM (Zo snel mogelijk-snelrecht), het lokaalverbod, gebiedsontzegging en collectieve horeca-ontzegging. De maatregelenmatrix wordt voortgezet en actueel gehouden. In 2020 wordt onder meer verkend wat de mogelijkheden zijn van een gebiedsontzegging zonder waarschuwing en de mogelijkheid van wijziging van de APV in verband met de verplichte aanwezigheid van portiers tijdens volksfeesten met ruimere sluitingstijden.

Cameratoezicht Eind 2017 zijn er camera’s geplaatst in de Binnenstad. De camera’s in de omgeving van het station zijn gedeeltelijk vernieuwd. Samen met de bestaande camera’s in Boschveld en het tunneltje in de Maaspoort worden de beelden uitgekeken in de eigen cameratoezichtruimte (CTR) van de gemeente. Cameratoezicht kan worden gebruikt voor / worden ingezet bij evenementen (crowd management), handhaving openbare orde (bijvoorbeeld betogingen), horeca/uitgaansgebieden (incl. looproutes), opsporing strafbare feiten, etc.

Horecakwaliteitskring De Horecakwaliteitskring is een permanent overlegplatform van gemeente, politie, KHN afdelingen ’sHertogenbosch en Rosmalen en bewonersverenigingen BLB en Rosmalen. Binnen de Horecakwaliteitskring is een subgroep die zich richt op het toezicht en de aanpak van overlast en geweld in de horeca/tijdens het uitgaan. De subgroep komt in ieder geval samen rondom carnaval, maar ook themagericht zoals op alcohol- en drugsgerelateerd uitgaansgeweld. Vanuit evenementen wordt bekeken of er aanvullende maatregelen nodig zijn met problematiek als overlast, geweld en drugsgebruik. Politie en gemeente stemmen samen af hoe ze dit onderwerp het beste kunnen aanpakken.

Veiligheidsmonitor 2019

-

41

4.2

Veilige evenementen

In 2019 is er voor het eerst aan respondenten gevraagd of zij wel eens overlast ervaren van evenementen in de buurt. Gemiddeld geeft 3% van de respondenten aan dat zij vaak overlast ervaren van evenementen. Nog eens een op de vijf respondenten ervaart hier soms overlast van. In een aantal buurten geven meer mensen dan gemiddeld aan overlast van evenementen te ervaren. Bijvoorbeeld in Binnenstad centrum, Binnenstad oost, Orthenpoort, Boschveld en Rosmalen centrum. In deze buurten ervaart minimaal 10% van de respondenten vaak overlast van evenementen in hun buurt. Ook in het Omnibusonderzoek van de gemeente zijn vragen gesteld over overlast van evenementen. Aan respondenten die ‘vaak’ of ‘af en toe’ overlast ervaren van evenementen is gevraagd om welke evenementen het gaat. Hier zijn vier evenementen en locaties vaker genoemd. Dit zijn carnaval, de Brabanthallen, dance en hardcore evenementen (zoals in de Brabanthallen en Maaspoort) en de kermis (zowel in de Binnenstad als Rosmalen). Dezelfde respondenten is gevraagd om wat voor soort overlast het gaat. Veelal betreft dit geluidsoverlast. Maar ook de (beperkte) toegankelijkheid (zoals afgezette wegen) wordt wat vaker door een aantal respondenten genoemd. Andere overlast betreft parkeer- en verkeersoverlast, rommel op straat, wildplassen, alcohol, etc.

Bij grootschalige evenementen worden aan de organisatie van evenementen eisen gesteld om de veiligheid van personen en goederen te garanderen. Deze eisen betreffen onder andere het creëren van vluchtwegen, het reguleren van bezoekersstromen, de bereikbaarheid voor hulpdiensten en de aanwezigheid van EHBO en beveiliging. Ervaringen in Nederland, maar ook in het buitenland, hebben de aandacht voor crowd management in ’s-Hertogenbosch en in andere gemeenten sterk doen toenemen. De gemeente blijft extra aandacht besteden aan crowd management bij evenementen als carnaval, 11/11, Koningsdag en Bevrijdingsfestival. Het crowd management systeem is voor carnaval uitgebreid en ook in 2020 wordt gezocht naar nieuwe ontwikkelingen. Er zijn vaste draaiboeken voor grote evenementen als carnaval, Koningsdag en oud op nieuw. Voor locaties waar regelmatig evenementen plaatsvinden is een profiel gemaakt. Deze profielen worden ieder jaar opnieuw vastgesteld en zijn onderdeel van het evenementenbeleid. Aan de hand van dit profiel kunnen organisatoren op voorhand weten wat op deze locatie al dan niet mogelijk is. Ook voor omwonenden en andere belanghebbenden is het duidelijker wat er op een bepaalde locatie mag en wat er niet mag. We zien in de afgelopen jaren een toename van het aantal evenementen in de stad, en met name in de Binnenstad.

Om voor meer verspreiding te zorgen start de gemeente in 2020 met pilots op een aantal nieuwe locaties. Het gaat hier om het Sportiom, het Zuiderpark en het Engelermeer. Gedurende het jaar moet bepaald worden of er een locatieprofiel gemaakt gaat worden voor een van deze locaties. Om dit te bepalen worden de evaluaties van de evenementen gebruikt en worden de desbetreffende wijkraden geraadpleegd. In 2019 heeft de gemeente een aanpak voor drugs(gebruik) tijdens evenementen toegevoegd aan het evenementenbeleid. Deze aanpak wordt in 2020 uitgevoerd en later in het jaar geëvalueerd. Daarnaast blijft de gemeente bezig met het verminderen van alcoholgebruik door jeugd bij grote evenementen zoals 11/11 en carnaval.

Veiligheidsmonitor 2019

-

42

5.

Problematische jeugd en jeugdgroepen

Jeugd is enerzijds oorzaak, ‘dader’ van onveiligheid, anderzijds slachtoffer. Deze ambivalentie is onontkoombaar en het noodzakelijke kompas van onze aanpak. Aan de ‘daderkant’ zien we overlast en criminaliteit, soms geconcentreerd op specifieke locaties. Groepen kunnen daadwerkelijk intimiderend richting omgeving en professionals zijn. Sommige jongeren ‘groeien door’, komen in aanraking met criminele groepen. Aan de ‘slachtofferkant’ zien we kwetsbaarheid door problematische omstandigheden op school en thuis, mogelijk GGZ-componenten, alcohol- en drugsvraagstukken. Ook sexting en loverboyproblematiek kunnen een rol spelen. Essentie: er is altijd een integrale, groeps- én persoonsgerichte aanpak nodig met zowel preventieve als repressieve componenten, strafrechtelijke én zorgcomponenten. Een aanpak die zich richt op het individu in de groep maar ook op het individu thuis, op school en werk, bij sport en bij het uitgaan. We hebben deze aanpak deels ‘staan’ maar zijn er nog niet.

Doelstelling 2022: Via integrale sets van maatregelen, met zorg en veiligheidscomponenten en zowel persoons- als groepsgericht, in samenwerking met partners en in wisselwerking met ander gemeentelijk beleid, zodanig investeren in problematische jeugd dat ongewenst gedrag ‘duurzaam’ vermindert en de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie.

5.1

Jongerenoverlast

O In 2022 zijn er maximaal 4,8 incidenten van overlast jeugd per 1.000 inwoners. Tussen 2016 en 2018 nam het aantal geregistreerde incidenten van jeugdoverlast af, van 1.022 naar 731. Vervolgens is het aantal registraties met 16% toegenomen, naar 846 incidenten in 2019. Dat komt neer op 5,5 incidenten per 1.000 inwoners in 2019. Om aan de doelstelling te voldoen, moet het aantal incidenten dalen naar maximaal 4,8 incidenten per 1.000 inwoners in 2022. Op verschillende plekken in de gemeente is de jongerenoverlast hoger dan gemiddeld. Bijvoorbeeld in de buurten Binnenstad centrum, Binnenstad oost, Aawijk zuid, Hinthamerpoort, Sprookjesbuurt en Abdijenbuurt. In deze buurten werden minimaal 10 incidenten van jongerenoverlast per 1.000 inwoners geregistreerd in 2019. Afbeelding 33: Aantal incidenten van overlast jeugd per 1.000 inwoners 10 8

6,4

6,7 5,9

6

5,5

4,8

Doel 2022

4 2 0 2015

2016

2017

2018

2019

Bron: Politie

Veiligheidsmonitor 2019

-

43

O In 2022 ervaart maximaal 4,5% vaak overlast van groepen jongeren de buurt. In 2019 vond 9% van de respondenten dat in hun buurt vaak sprake is van overlast door rondhangende jongeren. In 2017 was dit 7%. Om aan de doelstelling te voldoen, willen we dat in 2022 maximaal 4,5% van de inwoners vaak overlast ervaart van rondhangende jongeren in hun buurt. De meeste overlast wordt ervaren in de buurten Binnenstad oost, de Rompert, Sprookjesbuurt, Boschveld, Paleiskwartier en de Kruiskamp. In deze buurten ervaart ten minste 20% van de respondenten vaak overlast van rondhangende jongeren in de buurt. Afbeelding 34: % ervaart vaak overlast door groepen jongeren in de buurt 20% 15% 11% 10%

9%

7%

Doel 2022

5% 0% 2015

2017

2019

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid 2022 voelt maximaal 5% van de inwoners zich vaak onveilig op plekken waar groepen O Injongeren rondhangen. In 2019 voelt 8% van de respondenten zich vaak onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen. Dat is dezelfde uitkomst als in 2017. Om aan de doelstelling te voldoen, willen we dat in 2022 maximaal 5% van de inwoners zich vaak onveilig voelt op plekken waar groepen jongeren rondhangen. In een aantal buurten voelen meer mensen dan gemiddeld zich onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen. Bijvoorbeeld in Aawijk zuid, Aawijk noord, de Reit, Muziekinstrumentenbuurt, Edelstenenbuurt, Maasdal, Maasstroom, Deuteren en de Kruiskamp. In deze buurten voelt ten minste 15% van de respondenten zich vaak onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen. Afbeelding 35: % voelt zich vaak onveilig op plekken waar groepen jongeren rondhangen 20% 15% 10%

8%

8%

8%

2015

2017

2019

5% 0%

Bron: Leefbaarheid & Veiligheid

Veiligheidsmonitor 2019

-

44

5.2

Aanpak

De integrale aanpak van jeugdoverlast en –criminaliteit wordt doorontwikkeld op basis van het landelijke 7-stappenmodel. We leggen de accenten op de balans ‘zorg, veiligheid en participatie’, aanhaking Teams Toegang & Regie in verband met persoonsgerichte aanpak/individuele problematiek en het betrekken van maatschappelijke partners en in het bijzonder ouders. Afbeelding 36: 7 stappenmodel aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag

Straatcoaches Sinds 2010 zet de gemeente straatcoaches in. De straatcoach houdt toezicht en is speciaal bedoeld om jongeren aan te spreken op hun (ontoelaatbare) gedrag. Straatcoaches hebben geen speciale bevoegdheden, maar opereren op basis van hun uitstraling, natuurlijk gezag en sociale vaardigheden. De straatcoaches kennen de jongerencultuur, spreken straattaal en durven (groepen) jongeren die zich intimiderend gedragen aan te spreken en aan te pakken. Ze werken in koppels en werken ook in de avonduren. De straatcoaches worden informatie gestuurd ingezet in de hele gemeente.

PowerUp073 PowerUp073 is een netwerkorganisatie die Bossche jongeren uitdaagt om het beste uit zichzelf te halen. Vier jongerenwijkteams met jongerenwerkers, sportwerkers en JPP jeugdpreventiewerkers (Farent) zetten zich in voor talentontwikkeling, jongerenparticipatie en individuele begeleiding in de gebieden Noord, Zuid-Oost, West en Rosmalen-Nuland-Vinkel. PowerUp073 focust zich niet alleen op jongeren, maar ook op het versterken van de kracht van de ouders en de sociale omgeving. De focus van PowerUp073 ligt op het stimuleren en activeren van de jeugd en signaleren en doorgeleiden van overlastsituaties en individuele problematiek.

Stedelijk Hotspot Overleg In januari 2018 is het Stedelijk Hotspot Overleg ingesteld. Aan het overleg nemen deel: teamleiding PowerUp073, politie, straatcoaches en wordt voorgezeten door de beleidsverantwoordelijke vanuit OOV. In dit overleg wordt zicht gehouden op alle plekken in de gemeente waar jeugd(groepen) zich manifesteren en wordt bepaald hoe daarop wordt geïntervenieerd, bijvoorbeeld het aanvragen van een groepsscan en de regievoering op aanpakken.

Veiligheidsmonitor 2019

-

45

Integrale aanpak jongeren in de Hambaken en West Uit de wijken West en Hambaken komen signalen dat er op steeds jongere leeftijd sprake is van beïnvloeding door oudere jeugd en dat jongeren steeds vroeger in hun leven in aanraking komen met criminaliteit, verslaving en overlast. Dit heeft effect op het ontwikkelperspectief van jongeren. Daarnaast is er een hoger aantal schoolverlaters, een zwaardere druk op specialistische jeugdhulp in met name Hambaken en een groeiend aantal jongeren dat zich in verenigingsverband bezig houdt met criminaliteit in met name West. Er wordt om die reden ingezet op een integrale aanpak om het ontwikkelperspectief van jongeren in deze wijken te vergroten en op het voorkomen dat jongeren de overstap maken naar criminaliteit. Er wordt meer preventief ingezet. In beide wijken gaan uitvoeringsprofessionals op basis van een integrale aanpak als sterke alliantie samenwerken. De actoren en activiteiten binnen de alliantie van de Hambaken verschillen van de actoren en activiteiten binnen de alliantie van West. Specifieke problemen krijgen hierdoor een specifieke aanpak met partners uit de eigen wijk. De focus ligt bij het verstevigen van de samenwerking tussen uitvoeringsprofessionals in de wijk en het plegen van interventies in de verschillende leefgebieden waarin de jongere zich beweegt.

Er wordt stevig ingezet op het creëren van een vertrouwensband tussen het gezin, de jongere en de uitvoeringsprofessionals in de wijk. Dit door outreachend te werken en zo preventief mogelijk jongeren te activeren en motiveren in hun eigen ontwikkeling. Om deze situatie te bereiken is naast de inzet van het PowerUp073 team Noord ook de inzet van expertise van Hambaken Gym, leerplicht, wijkagent, medewerkers van het SWT en wijkwerkers uit het buurtteam van belang. De verwachting is dat deze preventieve inzet (op termijn) van invloed is op het verminderen van specialistische jeugdhulp in de Hambaken en op het voorkomen van afglijding naar criminaliteit en repressieve trajecten. De aanpak in West is met name gericht op het voortzetten van de aanpak op criminele jeugdgroepen, het voorkomen dat broertjes, zusjes en vrienden aanhaken en op het ombuigen van de straatcultuur. Voor de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag op de Churchilllaan wordt het 7 stappenmodel gevolgd. De integrale aanpak is gericht op het terugdringen van recidive. De regie op de aanpak van de jeugdgroep ligt bij OOV. Het OM voert regie op de strafrechtketen en de politie op opsporing. Het OM zet in op betekenisvolle afdoening.

De gemeente zet in op het gehele systeem: voorkomen van recidive, versterken van de positie van ouders en oog hebben voor broertjes en zusjes; dat betekent dat op de dag van de aanhouding de gemeente (OOV en SWT) de ouders bezoekt. De lijnen zijn kort, trajectplannen worden gezamenlijk opgesteld, waar mogelijk met behulp van de jongere zelf en/of hun ouders. Verder wordt er een programma ontwikkeld voor ‘meelopers’, en wordt er een aanpak op verharde straatcultuur ontwikkeld.

Veiligheidsmonitor 2019

-

46

6.

Ondermijning

Fenomenen als drugsproductie en –handel, fraude en witwassen, mensenhandel, cybercrime, gaan óók aan ’s-Hertogenbosch niet voorbij. De precieze aard en omvang zijn, zoals gebruikelijk bij deze fenomenen, niet goed vast te stellen. Er zijn fijnmazige, diffuse verbindingen met de lokale samenleving en economie. Georganiseerde criminaliteit werkt ondermijnend als de werking van overheidsinstrumenten erdoor aangetast wordt, de integriteit en veiligheid van publieke taken onder druk staan en de democratische rechtsorde in het geding is. We hebben in afgelopen jaren al belangrijke stappen gezet om de ondermijnende criminaliteit aan te pakken, de speelruimte te ontnemen. Vervolgstappen zijn echter nodig. We kunnen de activiteiten en invloed van criminele netwerken nog effectiever ontregelen. We blijven werken volgens de systematiek van de Taskforce Brabant-Zeeland.

Doelstelling 2022: Via consequente inzet van de bestuurlijke instrumenten, in samenwerking met onze partners de speelruimte en invloed van criminele netwerken/fenomenen verder verkleinen. We zijn bestuurlijk weerbaar en ondersteunen maatschappelijke weerbaarheid. Gezamenlijk werpen we een dam op tegen de criminele industrie.15

Ondermijning In 2019 is ondermijning verder aangepakt door de ‘Lokale Stuurtafel Ondermijning’ (gemeente, politie, OM en belastingdienst). De verschillende partners bereiden op ambtelijk niveau samen met het RIEC dossiers voor. Aan de hand van de voorbereide dossiers wordt de prioriteit binnen de Lokale Stuurgroep Ondermijning (LSO) bepaald. In 2019 zijn er 12 casussen in behandeling geweest, waarvan er 5 succesvol zijn afgerond. Iedere casus heeft een projectleider die, samen met de basisteam programmaleider, sturing geeft aan de casus. De Lokale Stuurtafel fungeert als bestuurlijk opdrachtgever. Het ambtelijk ondermijningsteam vergadert eens per twee weken. Daarnaast zijn we, omwille van de versterking van onze informatiepositie, gestart met de oprichting van een lokaal overleg (LIO). Dit is een interne procedure waarmee gemeentelijke informatie door verschillende afdelingen wordt gedeeld en verzameld in het kader van de aanpak van ondermijning. Een gemeentelijk informatieknooppunt (GIK) versterkt de informatiepositie. Het GIK is in 2019 in gebruik genomen. In 2019 hebben we het Ondermijningsartikel in de APV opgenomen. Dit artikel zorgt ervoor dat een onveilig, niet leefbaar en malafide ondernemersklimaat kan worden tegengegaan.

Drugsbezit en -handel Het aantal geregistreerde misdrijven van drugsbezit/-handel stijgt al enkele jaren op rij. Tussen 2018 en 2019 is het aantal registraties toegenomen van 126 naar 194 misdrijven. Het merendeel gaat om het bezit van soft- of harddrugs (133). In mindere mate is er sprake van vervaardigen van drugs (40) en handel in drugs (21). De stijging van het aantal drugsmisdrijven komt waarschijnlijk door verbeterde registraties en een geïntensiveerde aanpak in samenwerking tussen politie en gemeente.

15

Goede kwantitatieve indicatoren voor het meten van de effecten van onze aanpak ontbreken bij dit thema. We evalueren onze resultaten vooral kwalitatief, aan de hand van onder meer de ondermijningsbeelden van het RIEC.

Veiligheidsmonitor 2019

-

47

Afbeelding 37: Aantal misdrijven van drugsbezit/-handel 500 400 300 194 200 99

92

2015

2016

120

126

2017

2018

100 0 2019

Bron: Politie Er worden relatief veel misdrijven van bezit harddrugs geregistreerd tijdens Masters of Hardcore. Dit evenement vindt altijd in maart plaats in de Brabanthallen in het Veemarktkwartier. In 2019 werden er in maart 24 misdrijven van drugsbezit door de politie geregistreerd in deze buurt. Dit is weer wat hoger dan in 2018 (9) maar wel nog steeds lager dan in 2017 (36). De gemeente past het Damocles-beleid toe. Volgens artikel 13b van de Opiumwet heeft de burgemeester voor de handhaving van de handel in drugs in panden de mogelijkheid bestuursdwang toe te passen. In de praktijk is dit feitelijk sluiting van een pand. Het gaat in dit geval om het aantreffen van verdovende middelen uit Lijst 1 en 2 Opiumwet. Het doel hiervan is om drugshandel en –productie te stoppen en de openbare orde te herstellen. In 2019 zijn 27 woningen gesloten en 2 maal werd volstaan met een waarschuwing wegens omstandigheden. In 6 woningen werden harddrugs en softdrugs aangetroffen. In 3 woningen werden er materialen aangetroffen ter voorbereiding van een hennepkwekerij. In de overige 18 woningen werd alleen hennep aangetroffen. Twee bedrijfspanden zijn gesloten wegens aantreffen harddrugs. De sluitingen en waarschuwingen geschiedde conform het Damocles-beleid.

Bibob De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan het bevoegde bestuursorgaan de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kan het bestuursorgaan een advies aanvragen bij het Bureau Bibob. In 2019 zijn er gemeentelijk 61 Bibob-toetsen uitgevoerd. In 2018 waren dit er 86 en in 2017 93. In januari 2019 is het gehele Bibob-beleid herzien op het gebied van alle vergunningen voor onder andere bouwen, milieu, horeca, prostitutie en evenementen. Ook is beleid ontwikkeld op het gebied van vastgoed en aanbestedingen. Het Bibob-beleid rondom subsidies is in het tweede kwartaal van 2019 vastgesteld.

Wapenbezit/-handel Het aantal geregistreerde misdrijven van wapenbezit/-handel nam tussen 2018 en 2019 verder toe, van 63 naar 100 misdrijven. Alle misdrijven betreffen het bezit van wapens. Zo’n een vijfde betreft het bezit van vuurwapens. De rest gaat over het bezit van overige wapens. Er zijn geen voorvallen geregistreerd van wapenhandel.

Veiligheidsmonitor 2019

-

48

Afbeelding 38: Aantal misdrijven van wapenbezit/-handel 500 400 300 200 45

43

39

2015

2016

2017

100

100

63

0 2018

2019

Bron: Politie

Fraude/witwassen Door de politie worden drie vormen van fraude geregistreerd: horizontale fraude, verticale fraude en overige fraude. Horizontale fraude is gericht tegen burgers, bedrijven en financiële instellingen. Het aantal geregistreerde misdrijven van horizontale fraude is tussen 2018 en 2019 met 42% toegenomen, van 588 naar 837. Ook landelijk is er een toename van horizontale fraude (+30%). In de gemeente ’sHertogenbosch betreft ruim de helft van de zaken fraude met online handel. Voor de rest gaat het met name om ‘overige’ horizontale fraude, zoals online oplichting via WhatsApp (25%), identiteitsfraude (11%) en fraude met betaalproducten (7%). Bij verticale fraude is de overheid slachtoffer. Hiervan waren er in 2019 vijf zaken, dat aantal is het afgelopen jaar gelijk gebleven. Denk bij ‘overige fraude’ voornamelijk aan misdrijven waarbij vals geld is uitgegeven. Het aantal misdrijven van overige fraude is tussen 2018 en 2019 gestegen, van 27 naar 36. Tabel 3: Aantal misdrijven van fraude in de gemeente ’s-Hertogenbosch Horizontale fraude

2015

2016

2017

2018

2019

322

625

590

588

837

Verticale fraude

4

5

3

5

5

Overige fraude

110

16

14

27

36

Totaal fraude

436

646

607

620

878

Bron: Politie

Cybercrime In de landelijke veiligheidsmonitor wordt naast slachtofferschap van ‘traditionele’ criminaliteit ook aandacht besteed aan slachtofferschap van cybercrime. Dat wil zeggen criminaliteit die te maken heeft met internet of andere digitale informatiedragers. In 2019 is 13% van de Nederlanders slachtoffer geweest van een of meerdere cybercrimedelicten. In ’s-Hertogenbosch is dit 12%. In 2017 was dit nog 10%. Wel is het aandeel slachtoffers lager in vergelijking met 2015 (15%). In ’s-Hertogenbosch komt hacken het meest voor, gevolgd door cyberpesten, koop- en verkoopfraude en ten slotte identiteitsfraude.

Veiligheidsmonitor 2019

-

49

(Digitale) identiteitsfraude is zonder toestemming gebruik maken van persoonsgegevens voor financieel gewin. In de context van cybercrime gaat het dan enerzijds om ‘skimming’, het kopiëren van een bankpas of creditcard in een winkel of bij een pinautomaat, en anderzijds om ‘phishing/pharming’, het kopiëren van betalingsinformatie via het internet, bijvoorbeeld via een gehackte computer of via een valse website. In 2019 werd minder dan één procent van de respondenten uit ’s-Hertogenbosch hier slachtoffer van. Bij koop- en verkoopfraude gaat het om het niet leveren van gekochte goederen of diensten (koopfraude) en/of het niet betalen voor geleverde goederen of diensten (verkoopfraude). Landelijk komt koopfraude veel meer voor dan verkoopfraude. In 2019 werd 3% van de Bossche respondenten slachtoffer van koop- en/of verkoopfraude. Bij ‘hacken’ gaat het om het met kwade bedoelingen inbreken of inloggen op iemands computer, emailaccount, website of profielsite (bijvoorbeeld Facebook, Twitter). In 2019 werd 8% van de Bossche respondenten hier slachtoffer van. Dit is meer dan in 2017 (5%) en meer dan het Nederlands gemiddelde (6%). Onder cyberpesten, pesten via het internet, worden in de landelijke veiligheidsmonitor verschillende verschijningsvormen geschaard, variërend van laster en stalken tot chantage/afpersing en bedreiging met geweld.

In ’s-Hertogenbosch werd 4% van de (volwassen) respondenten hier slachtoffer van. Afbeelding 39: % slachtoffer van cybercrime in de afgelopen 12 maanden 2019

2017

2015

8%

Hacken 4%

Pesten via internet

3%

Koop- en verkoopfraude 0%

Identiteitsfraude

12%

Cybercrime totaal 0%

5%

10%

15%

20%

25%

Bron: Veiligheidsmonitor 2019 CBS (maart 2020) In het Regionaal Veiligheidsplan (RVP) is cyber een geprioriteerd thema. De focus ligt op: Het vergroten van kennis en kunde bij politie, Openbaar Ministerie en gemeenten ten aanzien van cybercrime en informatieveiligheid; · Het vergroten van de bewustwording, kennis en weerbaarheid bij burgers (met een extra focus op kwetsbare doelgroepen als jongeren en ouderen) en bedrijven; · Het verbeteren van de informatiepositie van gemeenten, politie en OM (intelligence); · Het versterken van de informatieveiligheid. Om dit te bereiken wordt ingezet op het voorlichten van burgers, bedrijven en eigen organisaties, worden nieuwe publiek-private samenwerkingsverbanden aangegaan en worden gezamenlijke instrumenten op het gebied van informatieveiligheid en informatie-uitwisseling ontwikkeld. De bestuurlijke werkgroep cyber neemt de uitvoering ter hand. Het regionale Platform veilig ondernemen heeft hierin een ondersteunende rol.

Veiligheidsmonitor 2019

-

50

7.

Overige strategische thema’s

Naast de prioriteiten hebben we zeven overige strategische veiligheidsthema’s benoemd. Op deze thema’s willen we consolideren ofwel het veiligheidsniveau vasthouden en de lopende aanpak voortzetten.

7.1

Veilig winkelgebied, veilige bedrijventerreinen

Winkelgebieden en bedrijventerreinen zijn belangrijk voor onze gemeente. Maar dit gaat ook gepaard met bepaalde vormen van onveiligheid. Hierbij kan het gaan om het veiligheidsgevoel van winkelend publiek en ondernemers. Maar ook om het concreet plaatsvinden van delicten zoals zakkenrollen, winkeldiefstal, bedrijfsinbraken en overvallen.