Bijlage 3.4. Gemeenschappelijke Regeling Heesch West, Accountantsverslag 2023

Gemeenschappelijke Regeling Heesch West Accountantsverslag controle 2023

661077231/RS/1101

Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Heesch West t.a.v. de directie Postbus 5 5340 BA Oss

Heliumstraat 64 2718 SL ZOETERMEER telefoon (088) 236 80 00 e-mail Audit@flynth.nl

kenmerk 661077231/RS/1101

datum 6 mei 2024

behandeld door R.L. van der Sande MSc RA

onderwerp Accountantsverslag 2023

Geachte leden van het algemeen bestuur,

Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2023. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2023 en voor het beoordelen van de financiële positie van uw Gemeenschappelijke regeling Heesch West (hierna: Heesch West). De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2023 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de Heesch West. Wij hebben deze rapportage op 3 april 2024 met uw directie besproken. Eventuele vragen worden zijn toen beantwoord. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.

Wij bedanken de medewerkers van de gemeenschappelijk regeling voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.

Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Ronald van der Sande

R.L. van der Sande MSc RA Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.

Inleiding In het kader van de door het algemeen bestuur aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2023 van Heesch West brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaars controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeenschappelijke regeling. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2023 van Heesch West en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Wij zitten in de afrondende fase van onze controle. Na afronding van de laatste werkzaamheden en het verkrijgen van duidelijkheid rondom de rechtmatigheidsverantwoording en de wijze waarop dit in de controleverklaring verwoord dient te worden kunnen wij overgaan tot opstellen en verstrekken van de controleverklaring.

Significante risico’s

Wij hebben de concept versie van deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst op 3 april 2024 met de directie. Structuur rapportage Interne beheersing

Hoofdstuk 1

Bestuurlijke samenvatting

Hoofdstuk 2

Jaarrekening

Hoofdstuk 3

Jaarverslag

Hoofdstuk 4

Significante risico’s

Hoofdstuk 5

Interne beheersing

Hoofdstuk 6

Externe ontwikkelingen

Bijlage A

(Gecorrigeerde) bevindingen

Bijlage B

Onafhankelijkheid

Bijlage C

Onze communicatie met u

661077231/RS/1101

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Bestuurlijke samenvatting

661077231/RS/1101

Onze belangrijkste conclusies Controleverklaring

Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van Heesch West afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. Inleiding

De voor fouten en onzekerheden gehanteerde materialiteit bedraagt € 38.300 respectievelijk € 114.900. De bevindingen in onze rapportage zijn opgenomen vanaf € 7.660 (20% van de goedkeuringstolerantie). De gehanteerde grenzen sluiten aan op het controleprotocol. Reikwijdte van de controle

In de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Gedurende het verloop van de controle over boekjaar 2023 is op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van de controle van Heesch West.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Grondslagen en verantwoording conform BBV

De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het dagelijks bestuur gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2023 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen in het BBV en relevante notities uitgebracht door de Commissie BBV.

Schattingen

Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel. Aandachtspunt is het toereikend onderbouwen van de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten in de grondexploitatie.

Analyse vermogen en resultaat

Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt nihil. Dit komt doordat in de gemeenschappelijke regeling is afgesproken dat het resultaat wordt terugbetaald aan de deelnemers. Ook het begrote resultaat is nihil. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar hoofdstuk 4 toelichting op overzicht baten en lasten over 2023.

661077231/RS/1101

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (1/2) Grondexploitaties

Door Heesch West is de exploitatieberekening van de grondexploitatie ten behoeve van de jaarrekening 2023 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de bouwgronden in exploitatie is € 84,4 miljoen. Een voorziening voor het verlies van de exploitaties is getroffen voor € 43,5 miljoen.

Inleiding

Het verloop van de bouwgronden in exploitatie is als volgt: Verloopoverzicht bouwgronden in exploitatie

Bedrag * €1.000

Stand per 1 januari 2023

€ 37.207

Vermeerderingen

€ 3.436

Verminderingen

€0

Boekwaarde

€ 40.643

Mutatie verliesvoorziening

€ 217

Stand per 31 december 2023

€ 40.860

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.3.

Interne beheersing

Onze conclusie is dat de schattingen door het dagelijks bestuur bij de actualisatie van de exploitatieberekening en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie aanvaardbaar zijn. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties.

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (2/2) Rechtmatigheidsverantwoording

Uw organisatie dient te voldoen aan de EU-aanbestedingsregels zoals opgenomen in uw normenkader. De verbijzonderde interne controle (VIC) heeft vastgesteld dat sprake is van onrechtmatigheden ten aanzien van de EU-aanbestedingsregels. Bij drie leveranciers is vastgesteld dat de inkoop niet voldoet aan de gestelde voorwaarde. Inleiding

De controle van de aanbestedingen is een tijdrovend proces. Dit komt doordat in de opzet van de spendanalyse niet alle benodigde controle-informatie is opgenomen. In dat kader adviseren wij het gehanteerde model voor de controle van de aanbestedingen aan te passen en aan te sluiten bij het model van beter aanbesteden zodat wordt gewaarborgd dat alle benodigde stappen worden uitgevoerd en benodigde informatie voor de controle is opgenomen. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft u een onrechtmatigheid ten aanzien van de aanbestedingsregels opgenomen van in totaal € 312.000. Uit onze werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn geen bevindingen gebleken. De opgenomen toelichting van het dagelijks bestuur voldoet. Verder achten we de werkzaamheden van het dagelijks bestuur toereikend om tot een oordeel te komen. Frauderisicoanalyse

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Heesch West beschikt nog niet over een frauderisicoanalyse. In de managementletter hebben wij aangegeven om de frauderisico’s per proces in kaart te brengen en bij het identificeren van de frauderisico’s specifiek gebruik te maken van de fraudedriehoek.

Significante risico’s

Wij adviseren u verder in de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag, een tekstuele toelichting op te nemen inzake frauderisico’s.

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening

661077231/RS/1101

Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording (1/5) Definitie rechtmatigheid

Verantwoordingsen rapportagegrens

Het juridische begrip rechtmatigheid heeft betrekking op alle geldende wet- en regelgeving. Rechtmatigheid is het handelen in overeenstemming met de wet- en regelgeving. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is een minder omvattend begrip. Hierbij bestaat er een duidelijke relatie met het financieel beheer. Er moet immers worden verantwoord dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheersingshandelingen. De verantwoordingsgrens valt binnen een bandbreedte van 0% en 3% van de totale lasten van de gemeenschappelijke regeling, inclusief toevoegingen aan de reserves. Voor zowel de fouten als voor onduidelijkheden afzonderlijk geldt hetzelfde percentage, waarbij fouten en onduidelijkheden niet bij elkaar opgeteld worden.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 3%. In de financiële verordening heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van € 100.000. Het besluit accountantscontrole decentrale overheden hanteert een percentage van 1% voor fouten, waardoor uw verantwoording lagere zekerheid verschaft. Normen en toetsingskader

Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft uw inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving. Het normenkader heeft u geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving en is vastgesteld op 24 november 2023. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en interne regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uit gevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en interne regelgeving. Het operationaliseren van het normenkader is een taak van het dagelijks bestuur en wordt vastgelegd in een toetsingskader. In het toetsingskader is per wet/regeling/verordening vastgelegd welke artikelen relevant zijn voor de toetsing. Uw organisatie heeft ervoor gekozen geen toetsingskader vast te stellen, waardoor de operationalisatie van het normenkader niet inzichtelijk is voor het algemeen bestuur. Op basis van de kadernota rechtmatigheid ben u niet verplicht het toetsingskader vast te stellen, maar we adviseren u het toetsingskader wel vast te stellen vanuit een oogpunt van transparantie.

661077231/RS/1101

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (2/5) Begrotingscriterium

Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Inleiding

Uitgangspunt is het niveau waarop het algemeen bestuur de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft, in lijn met de door u vastgestelde financiële verordening. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn op hoofdlijnen door de wetgever bepaald (artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet) en heeft het algemeen bestuur nader ingevuld en geconcretiseerd in de financiële verordening. Uw algemeen bestuur heeft het begrotingscriterium geconcretiseerd door de volgende criteria: • Onderschrijdingen van de lasten als ook onder- en overschrijdingen van de baten worden gelijktijdig gemeld met de jaarrekening en zijn indien dit het geval is tijdig verantwoord. • Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. • De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. Dit houdt in dat de financiële beheersingshandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de juiste investering, het toereikend zijn van het begrotingsbedrag en het begrotingsjaar van belang zijn.

Als blijkt dat de gerealiseerde bedragen hoger zijn dan de, ook na de laatste begrotingswijziging, geraamde bedragen dan kan sprake zijn van onrechtmatige uitgaven (begrotingsonrechtmatigheid). Deze lasten zijn dan namelijk buiten het budgetrecht van het algemeen bestuur tot stand gekomen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

In deze paragraaf gaan wij in op het begrotingscriterium en de verschillende onderwerpen die het begrotingscriterium raken. Bijlagen

Het algemeen bestuur bepaalt zelf op welk niveau de budgetten in de begroting en investeringen worden geautoriseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet.

661077231/RS/1101

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (3/5) Begrotingsrechtmatig heid - programma’s

Programma

Lasten

Begroting na wijziging

Verschil

Oordeel dagelijks bestuur

Grondexploitatie

€ 3.830.000

€ 4.006.000

€ 176.000

Geen overschrijding.

Inleiding Programma

Baten

Begroting na wijziging

Verschil

Oordeel dagelijks bestuur

Grondexploitatie

€ 4.047.000

€ 4.006.000

€ -/- 41.000

De overschrijding is acceptabel.

Uit de werkzaamheden uitgevoerd door ons om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording te toetsen zijn we niet tot een ander oordeel gekomen dan het dagelijks bestuur. De afweging heeft het dagelijks bestuur uitgevoerd in lijn met de criteria vastgesteld in de financiële verordening.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (4/5) Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium

De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen, zijn functionerende beheersmaatregelen nodig. Het gaat er bij het M&O-criterium om dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen, en dat vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. Om dit te bewerkstellingen is een mix van maatregelen nodig. Uw organisatie heeft geen (kader)nota M&O-beleid opgesteld met de algemene uitgangspunten en de filosofie van de organisatie met betrekking tot het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Dit omdat de subsidie die ontvangen wordt van de provincie buiten het bereik van het M&O-criterium valt. Daarmee is het M&O-criterium niet van toepassing op Heesch West. Dit is als zodanig toelicht in de paragraaf van de rechtmatigheidsverantwoording.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording (5/5) Voorwaardencriterium

Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheersingshandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Inleiding

In de hierna volgende paragrafen worden de voorwaarden met de hoogste impact / risico binnen de jaarrekening nader toegelicht. Voorwaardencriterium - Aanbestedingswet

De regels over aanbesteden staan in de Aanbestedingswet 2012 en het Aanbestedingsbesluit. Om de rechtmatigheid van de aanbestedingen vast te stellen heeft u een analyse uitgevoerd op de verstrekte inkoopopdrachten over een periode van vier jaar. In de analyse heeft u beoordeeld of de opdrachten tijdig zijn aanbesteed. Voor de aanbestede opdrachten is beoordeeld of de realisatie van de inkoopopdracht aansluit op de aanbesteding. Ten aanzien van het onderliggende proces van toetsing hebben wij geconstateerd dat de toetsing vooral heeft plaatsgevonden aan het eind van het jaar en ten behoeve van de accountantscontrole.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Wij constateren dat er voldoende aandacht binnen de organisatie is voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Wel adviseren wij u het model dat gehanteerd wordt voor de spendanalyse aan te passen om zodoende alle controlepunten ten aanzien van het naleven van de vigerende aanbestedingsregels zichtbaar te controleren en te onderbouwen. In dit kader kan het best worden aangesloten bij het controlemodel van beter aanbesteden. Er zijn 3 afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd ter grootte van in totaal € 312.000. Dit bedrag aan onrechtmatigheden is meegenomen in de door het dagelijks bestuur opgestelde rechtmatigheidsverantwoording ten behoeve van het boekjaar 2023. Voorwaardencriterium - Wet Fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo

661077231/RS/1101

De Wet financiering decentrale overheden (Fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), bevatten regels die de risico’s voor Heesch West moeten beperken bij lenen en beleggen. Aan deze overtredingen van de Wet fido zijn in veel gevallen geen (directe) financiële gevolgen verbonden. Uit de werkzaamheden van de verbijzonderde interne controle (VIC) blijken geen bevindingen.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening – Grondexploitaties (1/2) Algemeen

Ontwikkeling risicoprofiel

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het dagelijks bestuur beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen. De ontwikkeling van de grondexploitatie is in 2023 beperkt. Dit wordt veroorzaakt doordat het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is verklaard als gevolg van circa 30 bezwaren die bij de Raad van State zijn ingediend. De verwachting is dat eind 2024 alle bezwaren zijn afgehandeld en het bestemmingsplan onherroepelijk wordt verklaard.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Als gevolg hiervan heeft de grondexploitatie een vertraging opgelopen waardoor meer plankosten zijn en worden gemaakt en de oplevering van de bouwrijpe kavels met een 1,5 jaar circa is vertraagd. Jaarverslag

De netto boekwaarde is toegenomen met € 3,4 miljoen waardoor op de balans een saldo is opgenomen van € 40,9 miljoen. De mutatie wordt voornamelijk veroorzaakt door een aantal verwervingen en oplopende plankosten.

Significante risico’s

Projectspecifieke risico’s zijn toegenomen/afgenomen met € 6,5 miljoen waardoor in het weerstandsvermogen € 15,1 miljoen is opgenomen als totaal risico. Interne beheersing

Verliesvoorziening

De verliesvoorziening is gebaseerd op de eindwaarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitatie is de voorziening naar beneden bijgesteld door de aanpassing van de bijdrage van de deelnemende gemeenten.

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening – Grondexploitaties (2/2) Gehanteerde parameters

Behoedzaamheidsmarge

Wij hebben de parameters en uitgangspunten van de grondexploitaties gecontroleerd. Wij hebben vastgesteld dat de parameters voor de grondexploitaties evenwichtig zijn bepaald • De rekenrente is gehanteerd op de werkelijke rentelasten van de aangegane leningen en een markrente van 4% voor de periode wanneer deze leningen zijn afgelopen. We constateren dat de rente aansluit op de vereisten vanuit het BBV. • De indexatie van de kostenramingen is gebaseerd op BouwkostenKompas. Conform voorgaand jaar wordt een percentage van 2% gehanteerd. We achten dit percentage passend gezien de (nog) lange looptijd van de grondexploitatie. • De opbrengsten zijn bepaald op basis van het grondprijs rapport van de Stec Groep. Op deze grondprijzen is een behoedzaamheidsmarge toegepast. Conform voorgaand jaar is geen indexatie van de opbrengsten ingerekend. We achten dit passend gezien het stadium van de grondexploitatie en de (nog) lange looptijd van de grondexploitatie. Stec heeft in het verleden een advies afgegeven met de bandbreedte voor de te hanteren grondprijzen voor de kavels. Het toepassen van een behoedzaamheidsmarge op deze (advies) grondprijzen is vanuit het oogpunt van het voorzichtigheidsprincipe toegestaan. Dit past ook bij het stadium waar de grondexploitatie zich bevindt en de lange looptijd die met de grondexploitatie gemoeid is.

Belangrijk hierbij is wel dat de ingerekende / toegepaste grondprijs is voorzien van een toelichting en onderbouwende documentatie, waaruit blijkt dat de ingerekende / toegepaste grondprijs de meest realistische inschatting is op de gehanteerde peildatum.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Bij de (jaarlijkse) actualisatie van de grondexploitatieopzet dient de grondprijs opnieuw te worden beoordeeld en kan bijstelling van de grondprijs plaatsvinden. De oorsprong van deze bijstelling dient daarbij voort te komen vanuit de ontwikkeling van de grondexploitatie en/of andere inzichten in de inschatting van de grondopbrengsten ontstaan door marktontwikkelingen (bijvoorbeeld verkopen van andere vergelijkbare kavels). Het bijstellen van grondprijzen door het aanpassen van de behoedzaamheidsmarge om naar de verliesvoorziening toe te rekenen is binnen het BBV niet toegestaan.

Bijdrage deelnemende gemeenten

De deelnemende gemeenten hebben een bijdrage van € 43,7 miljoen verstrekt voor het verlies uit de grondexploitatie. Deze bijdrage ziet enerzijds toe op de boekwaarde van de grondexploitatie en anderzijds op de kosten die niet binnen de WRO / BRO kostensoortlijst pasten die direct in het resultaat zijn verantwoord en daarmee tot een negatief eigen vermogen hebben geleid. Om de bijdrage van € 43,7 miljoen op een goede wijze te verdelen is in het boekjaar 2023 een bedrag van € 217.000 vrijgevallen ten gunste van het resultaat, om zodoende de kosten die niet binnen de WRO / BRO kostensoortlijst pasten en tot een negatief eigen vermogen hebben geleid, te ‘vergoeden’. Deze aanpassing leidt tot een eenmalige bate in het jaar 2023, waarbij bij de vaststelling van de jaarrekening het bestuur middels de bestemming van het resultaat zal dienen te besluiten dat het positieve resultaat van € 217.000 dient te worden toegevoegd aan de algemene reserve.

661077231/RS/1101

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Jaarrekening – Schattingen Algemeen

Belangrijk schattingen

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur belangrijke boekhoudkundige schattingen beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het dagelijks bestuur beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen. Mate van Subjectivitei t

Waardering grondexploitatie

Hoog

Onze beoordeling 2022

Samenvatting

Toelichting

2023

Inleiding

De grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze gewaardeerd. Aan de exploitatieopzet liggen berekeningen en onderbouwingen ten grondslag waarbij op een conservatieve wijze wordt rekening gehouden met toekomstige kosten en opbrengsten. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de waardering van de grondexploitatie is bepaald.

Jaarrekening

Jaarverslag Waardering vorderingen

Laag

Minimaal jaarlijks wordt de waardering van de vorderingen geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de waardering van de vorderingen is bepaald.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

= controleverschil

661077231/RS/1101

= Optimistisch

= Evenwichtig

= Voorzichtig

Jaarrekening – Nadere toelichting Wijziging in overige wet- en regelgeving

In de jaarrekening 2023 zijn geen stelsel- en/of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeenschappelijke regeling heeft de jaarrekening opgesteld volgens de verslaggevingsvereisten van het besluit begroting en verantwoording (BBV). Inleiding

Bevestiging van het dagelijks bestuur

Wij hebben het dagelijks bestuur ter confirmatie een schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.

Reikwijdte van de controle

Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het dagelijks bestuur geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het dagelijks bestuur van uw gemeenschappelijk regeling de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Wet Normering Topinkomens (WNT)

Wij wijzen u erop dat een wettelijke verplichting is om de jaarstukken openbaar te maken. Openbaarmaking kan gebeuren door het plaatsen van uw jaarstukken op uw website. Wij hebben geconstateerd dat uw jaarstukken over voorgaand jaar openbaar zijn gemaakt. Binnen de WNT gelden specifieke regels voor de samenloop van uitvoerende topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. In overeenstemming met het controleprotocol WNT hebben wij geen controlewerkzaamheden uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatieregeling. Dit is net als in voorgaande jaren in de controleverklaring tot uitdrukking gebracht.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarverslag

661077231/RS/1101

Jaarverslag – Kwaliteit toelichting Jaarverslag voldoet aan eisen BBV

Kwaliteit paragrafen

In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt

In het BBV zijn diverse eigen opgenomen voor de mate van toelichting in de paragrafen. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de paragrafen voldoet aan de vereisten vanuit het BBV.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag

Informatiewaarde

Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval.

We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit perspectief van het algemeen bestuur. De inzichtelijkheid is toereikend en geeft de gebruiker voldoende inzicht in de ontwikkelingen, gerealiseerde prestaties en de oorzaken van de afwijkingen.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarverslag - Kengetallen Relatie tussen kengetallen

De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden verkregen van de financiële positie van uw organisatie. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van uw financiële positie. De analyse van de weerstandsratio en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol is vastgesteld of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat.

Weerstandsvermogen

In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het dagelijks bestuur een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bedraagt volgens deze paragraaf € 0 (2022: € 0). Het niet aanhouden van een weerstandsvermogen is een bewuste keuze. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. Uw organisatie heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan gewogen risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 1,5 miljoen (2022: € 1,3 miljoen). In de bijbehorende programmaverantwoording in de paragraaf weerstandsvermogen is een specificatie van deze risico’s opgenomen. Heesch West heeft zelf geen weerstandsvermogen doordat eventuele tekorten door de deelnemende gemeenten worden aangevuld.

Ratio grondexploitatie

Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, des te minder risico’s de gemeenschappelijke regeling loopt. De ratio grondexploitatie van Heesch West is gestegen ten opzichte van voorgaand jaar door de beperkte voortgang van uw grondexploitatie. De ratio grondexploitatie bedraagt in 2023 1.010% (2022: 47%). Naarmate de gronden zullen worden verkocht zal de ratio van de grondexploitatie verbeteren.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Significante risico’s

661077231/RS/1101

Jaarrekening – Significante risico’s (1/2) Omschrijving risico

Het significante risico voor de waardering van de grondexploitatie

Aanpak management Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Eigen controlewerkzaamheden Het significante risico is gerelateerd aan de inschatting van de verliesvoorziening. Wij hebben dit risico kunnen mitigeren door gegevensgerichte detailcontroles uit te voeren, op de nog te maken kosten & opbrengsten, indexatie van schatting en fasering van de grondexploitatie.

Inleiding

Uit onze werkzaamheden zijn meerdere significante bevindingen naar voren gekomen. Zie hiervoor Bijlage A2 – Gecorrigeerde bevindingen.

Samenvatting

Omschrijving risico

Aanpak management

Eigen controlewerkzaamheden

Het frauderisico op onrechtmatige betalingen komt voort vanuit een aantal bevindingen zoals ook opgenomen in de managementletter 2023:

Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Wij hebben dit risico kunnen mitigeren door gegevensgerichte detailcontroles uit te voeren, waaronder de aansluiting van het bankrekeningnummer van inkoopfacturen met de daadwerkelijke betaling en een analyse op dubbele bankrekeningnummers bij dezelfde crediteuren.

•

Er is geen vier-ogen principe ingeregeld voor het aanmaken en wijzigen van crediteurstamgegevens.

•

Er is geen batch- en hash total aanwezig op de betaallijst.

•

Er is geen geformaliseerd proces voor de controle op de betaallijst.

Jaarrekening

Jaarverslag

Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voor frauduleuze betalingen naar voren gekomen.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening – Significante risico’s (2/2) Omschrijving risico

Aanpak management

Eigen controlewerkzaamheden

Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersing te doorbreken die anderszins effectief lijkt te werken. Het risico is verondersteld in alle entiteiten aanwezig.

Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.

Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekening slechts beperken, en niet volledig mitigeren, wegens de inherente beperkingen van interne beheersmaatregelen.

Wij hebben dit risico specifiek onderkend ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie. Risicorichting is dat de waardering te hoog is. Daarnaast hebben wij dit risico onderkend ten aanzien van de memoriaalboekingen die worden gemaakt in het afsluitingsproces.

Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten en het maken van schattingen. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het ITsysteem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken. Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Tevens hebben wij specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van belangrijke schattingen van het dagelijks bestuur zoals de waardering van de grondexploitatie Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het dagelijks bestuur bij deze posten. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het dagelijks bestuur.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Uw verantwoordelijkheid

•

•

• • •

Onze verantwoordelijkheid

•

• • • • •

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het opzetten en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële rapportage, de werking van de bedrijfsvoering en naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Het uitvoeren, vastleggen en actualiseren van de frauderisicoanalyse als geïntegreerd onderdeel van de bij uw gemeenschappelijke regeling in gebruik zijnde interne beheersing, een evaluatie van de mogelijke impact en waarschijnlijkheid van frauderisico's en de ondernomen acties om frauderisico's te beperken, inclusief de risico's van omkoping, corruptie en frauderisico's met betrekking tot cybersecurity. Het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van uw onderneming integer zijn en ethisch gedrag bevorderen.

Het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur wordt gebracht; en Daarnaast is het algemeen bestuur verantwoordelijk voor het monitoren van het risico op managementfraude, voor het bepalen of de interne beheersmaatregelen voldoende zijn om frauderisico's te identificeren, voor de beoordeling van de competentie en integriteit van zichzelf en van het dagelijks bestuur en voor het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag.

Wij hebben een fraudediscussie gevoerd en bevestigingen verkregen van het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en anderen binnen de entiteit ten aanzien van de interne beheersing, risico-inschattingen (inclusief de processen om de risico's op fraude in de entiteit te identificeren en erop in te spelen), en eventuele kennis met betrekking tot fraude of vermoede fraude. Verder hebben wij het dagelijks bestuur verzocht om informatie die het eventueel aan zijn werknemers heeft meegedeeld over haar visie op bedrijfspraktijken en ethisch gedrag. Daarnaast hebben wij inzicht verkregen in de wijze waarop het algemeen bestuur toezicht uitoefenen op de door het dagelijks bestuur gevolgde processen om de risico's op fraude te identificeren en hierop in te spelen. Wij hebben de geplande controlewerkzaamheden besproken met het algemeen bestuur. Wij moeten adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude. Wij rapporteren over onze gevolgde controleaanpak met betrekking tot fraude(risico’s) in de controleverklaring.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Geen aanwijzingen

Tijdens onze controlewerkzaamheden zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen.

Bijlagen

661077231/RS/1101

Interne beheersing

661077231/RS/1101

Algeheel beeld interne beheersing Proces

Status 2023

Financial reporting (P&C Cyclus) Memoriaalboekingen Inkopen en aanbesteden

Inleiding

Betalingen Aanbestedingen

Samenvatting

Grondexploitatie Treasury

Jaarrekening

IT

Toelichting

Jaarverslag

Wij hebben in bovenstaand overzicht aangegeven wat de kwaliteit van het primaire proces is. Oranje wil zeggen dat niet alle risico’s zichtbaar in het proces worden afgedekt. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat een controle onvoldoende zichtbaar is of omdat het een bewuste keuze is om een bepaald risico te accepteren omdat het bijvoorbeeld te veel inspanning kost om het risico in het proces zelf te mitigeren. Slot- en sluitstuk van de controle van de gemeenschappelijke regeling is de verbijzonderde interne controle (VIC). De VIC stelt achteraf gegevensgericht vast of transacties op een juiste manier tot stand zijn gekomen en zijn verwerkt in de administratie. Op basis van de huidige informatie hebben wij dan ook geen indicatie dat de bevindingen van invloed hoeven te zijn op het oordeel bij de jaarrekening. In algemene zin zien wij dat gemeenten en gemeenschappelijke regelingen over een VIC beschikken die gegevensgerichte werkzaamheden uitvoert en niet de effectieve werking vaststelt. Dit is ook bij GR Heesch West het geval, waardoor de status van het proces oranje kwalificeert. Deze kwalificatie sluit hiermee aan bij wat wij ook zien bij andere gemeenschappelijke regelingen.

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen Status agenda De inrichting van het proces is zodanig dat een (deels)systeem gerichte controle mogelijk is. De systeem gerichte controle is alleen mogelijk wanneer proces opzet is beschreven, de IT passende maatregelen heeft, toereikende interne beheersing en de VIC de werking heeft vastgesteld. De inrichting van het proces voldoet gedeeltelijk, maar de risico’s die ermee samenhangen, vormen geen directe bedreiging voor de bedrijfsprocessen De inrichting van het proces voldoet niet en geeft aanvullende wezenlijk aanvullende risico’s voor de jaarrekeningcontrole. 661077231/RS/1101

Significante bevindingen interim-controle (1/2) #

Bevinding

1.

Inkopen Geen vier-ogen principe mutatie crediteuren stamgegevens

Impact

Risico en aanbeveling Constatering: Er is geen geformaliseerd proces en vier-ogen principe ingeregeld voor het aanmaken en wijzigen van crediteurstamgegevens. Risico: Het risico is dat ongeautoriseerde of onnauwkeurige wijzigingen in de crediteur stamgegevens worden doorgevoerd welke kunnen leiden tot onrechtmatige betalingen.

Inleiding

Aanbeveling: We adviseren u om het aanmaken en wijzigen van crediteuren stamgegevens middels een vier-ogen principe af te dwingen.

Samenvatting

Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Steekproef van de inkopen doortrekken tot en met de betaling, waarbij wordt vastgesteld dat het bedrag op het juiste bankrekeningnummer is betaald. Aangevuld met een analyse vanuit de betalingen op dubbele bankrekeningnummers per crediteur. 2.

Betalingen

Constatering: Er is geen geformaliseerd proces voor de controle op de betaallijst.

Geen controle op de betaallijst

Risico: Het risico dat lasten (en betalingen) zijn verantwoord in de jaarrekening die onrechtmatig zijn. Aanbeveling: We adviseren u om een zichtbare controle op in ieder geval het bankrekeningnummer en bedrag van de crediteuren in de betaallijst in te voeren. Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Steekproef van de inkopen doortrekken tot en met de betaling, waarbij wordt vastgesteld dat het bedrag op het juiste bankrekeningnummer is betaald.

3.

Betalingen Geen batch- en hash total aanwezig op de betaallijst

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Constatering: Er is geen batch- en hash total aanwezig op de betaallijst. Hierdoor is ook geen controle op het batch- en hash total van de betaallijst mogelijk.

Externe ontwikkelingen Risico: Het risico dat lasten (en betalingen) zijn verantwoord in de jaarrekening die onrechtmatig zijn. Aanbeveling: We adviseren u een batch- en hash total aan de betaallijst toe te (laten) voegen en zichtbaar te toetsen op het batch- en hash total om vast te stellen dat geen wijziging aanwezig is tussen de gecontroleerde betaallijst en de feitelijke betaling in de bankomgeving. Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Steekproef op de betalingen waarbij wordt vastgesteld dat betalingen rechtmatig hebben plaatsgevonden (juiste bankrekeningnummer en juiste bedrag).

661077231/RS/1101

Jaarrekening

Bijlagen

Significante bevindingen interim-controle (2/2)

#

Bevinding

Impact

4.

Memoriaalboekingen Geen vier-ogen principe memoriaalboekingen

Risico en aanbeveling Constatering: Er is geen geformaliseerd proces en vier-ogen principe ingeregeld voor het opstellen en goedkeuren van memoriaalboekingen. Risico: Het risico bestaat dat er onjuiste en/of onrechtmatige memoriaalboekingen plaatsvinden, omdat hierop geen controle is ingericht.

Inleiding

Samenvatting

Aanbeveling: We adviseren u om het opstellen en goedkeuren van memoriaalboekingen middels een vier-ogen principe af te dwingen.

Jaarrekening Aanvullende werkzaamheden jaarrekening 2023: Inhoudelijke analyse memoriaalboekingen, waarbij specifiek aandacht dient te zijn voor de boekingen rondom jaareinde (december 2023 en januari 2024).

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing Bevinding

Impact

Stand van zaken follow-up en conclusie

Hoog

Bevinding is van groot belang voor de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne beheersing, waarbij een risico aanwezig is dat hierdoor de jaarrekening een afwijking van materieel belang kan bevatten of de organisatie kwetsbaar is voor fraude.

Externe ontwikkelingen

Midden

Bevinding is van belang voor de kwaliteit van de administratieve organisatie en interne beheersing, waarbij een risico aanwezig is dat hierdoor de jaarrekening een afwijking van materieel belang kan bevatten.

Bijlagen

Laag

De opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en interne beheersing is op orde. Met opvolging van deze bevinding kan de kwaliteit van de AO/IB nog verder worden vergroot en kunnen efficiencyslagen worden behaald.

661077231/RS/1101

IT-omgeving Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomge ving

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarnaast maken wij in onze controleaanpak de afweging voor welke processen en stromen wij een gegevensgerichte aanpak passend vinden en voor welke processen en stromen wij in belangrijke mate steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Externe ontwikkelingen

661077231/RS/1101

Externe ontwikkelingen (1/3) Inhuur van externen

Op 1 mei 2006 is de Verklaring Arbeidsrelatie vervallen en vanaf dat moment is de Wet DBA van kracht geworden. Hierbij heeft de Belastingdienst in overleg modelovereenkomsten bij de inhuur van externen, direct of via bijvoorbeeld een uitzendbureau, of bemiddelingsbureau opgesteld.

Op het moment dat exact volgens deze regels wordt gewerkt, loopt de opdrachtgever geen risico, in de praktijk is dat echter over het algemeen niet zo. Een externe doet mee aan het personeelsfeest, ontvangt een kerstpakket, werkt op een laptop van de opdrachtgever, werkt er al jaren 4 dagen per week etc. De modelovereenkomsten voor vrije vervanging zijn bijvoorbeeld per 1 januari 2024 vervallen waar niet altijd op wordt gelet. Tot en met 2024 geldt er vanuit de Belastingdienst nog het handhavingsmoratorium, maar dat vervalt per 1 januari 2025. Dit houdt in dat de Belastingdienst dan kan gaan naheffen, niet terug naar het verleden, maar wel vanaf dat moment. Op dit moment wordt er ook gecontroleerd door de Belastingdienst, zij hebben hiervoor extra personeel aangenomen en bij deze controles wordt vaak geconstateerd dat er geen sprake is van een externe, maar gewoon van een werknemer. Dit bijvoorbeeld omdat iemand via zijn eigen B.V. wordt ingehuurd tijdens ziek en piekdiensten. Het is van belang om in 2024 ervoor te zorgen dat het proces bij de inhuur van externen op orde is. Notitie Grondbeleid

De nieuwe grondbeleid is een actualisatie van de notitie grondbeleid uit 2019. Vanwege de invoering van de Omgevingswet is een actualisatie noodzakelijk. Alle wijzigingen in de notitie die te maken hebben met de Omgevingswet treden in werking gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Alle overige wijzigingen treden in werking met ingang van begrotingsjaar 2025. Toepassing met ingang van de jaarrekening 2024 is mogelijk maar niet verplicht. Voor de tussenliggende periode is de notitie uit 2019 leidend aangevuld met het addendum uit december 2022 inzake warme gronden. Naast aanpassingen in terminologie vanwege wijzigingen in wet- en regelgeving heeft de invoering van de Omgevingswet met name gevolgen voor de verslaggevingsaspecten bij faciliterend grondbeleid.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Externe ontwikkelingen (2/3) NIS2

De NIS2-regelgeving introduceert strenge(re) eisen op het gebied van cyber- en informatiebeveiliging voor de ondernemingen die onder de nieuwe wet als essentiële of belangrijke entiteit worden aangewezen. Volgens de NIS2-regelgeving kan Heesch West als een NIS2 essentiële entiteit worden aangemerkt. Het moeten voldoen aan NIS2 is niet op basis van aanwijzing, maar automatisch. Belangrijke nieuwe verplichtingen zijn: • Verplichting tot uitvoeren risicobeoordeling en nemen van passende maatregelen om risico’s te mitigeren; •

Verplichting tot het melden van incidenten binnen 24 uur; en

•

Verplichting tot het registreren in een Europees register.

Inwerkingtreding van de NIS2-regelgeving is per 1 september met handhaving vanaf 1 oktober 2024. Het is van belang dat u tijdig voorbereidingen treft. Het niet voldoen aan de NIS2-regelgeving kan significante boetes tot gevolg hebben in de vorm van geldboetes als ook eventuele persoonlijke aansprakelijkheid van het bestuur.

Inleiding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarverslag

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Externe ontwikkelingen (3/3) Duurzaamheid - ESG

In een tijdperk waarin duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan, wordt de noodzaak voor duurzaamheidsverslaggeving in de publieke sector steeds urgenter. Organisaties in de publieke sector hebben een intrinsieke verantwoordelijkheid om transparantie te bieden over hun impact op mens en milieu. Het opstellen en delen van een duurzaamheidsverslag is niet langer een optionele praktijk, maar eerder een essentiële stap naar het opbouwen van vertrouwen, het voldoen aan verwachtingen van belanghebbenden en het stimuleren van positieve verandering. Duurzaamheidsverslaggeving is momenteel geen wettelijke vereiste voor organisaties in de publieke sector, maar het belang ervan wordt steeds groter. De samenleving hecht veel waarde aan duurzaamheid en verslaggeving hierover. Vanaf het boekjaar 2024 zullen beursgenoteerde bedrijven zich conformeren aan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) als leidende richtlijnen voor duurzaamheidsverslaggeving.

Samenvatting

Jaarrekening

Duurzaamheidsonderwerpen worden volgens de laatste standaarden gecategoriseerd in Environmental, Social en Governance, ofwel ESG. Dit gaat dus verder dan alleen klimaat gerelateerde aspecten. In de ESRS is een nuttig kader opgenomen van thema’s die relateren aan ESG. Het is echter geen allesomvattend model, aangezien er voor organisaties mogelijk relevante thema’s zijn die niet zijn opgenomen, en omgekeerd. Het kader en de thema’s zoals opgenomen in de ESRS kan ook de publieke sector ondersteunen bij verantwoordingsprocessen.

Jaarverslag

Voor publieke organisaties die geen onderneming voeren (zijnde een grote B.V. of N.V.) is de CSRD momenteel niet van toepassing. Het is nog niet duidelijk of andere Nederlandse rechtspersonen waaronder die in de publieke sector in de toekomst mogelijk verplicht zullen worden om een duurzaamheidsverslag op te stellen. Mogelijk kunt u wel worden benaderd door een CSRD plichtige onderneming die u vragen stelt over uw duurzaamheidsbeleid en doelstellingen.

Interne beheersing

Gezien de kerntaak van de publieke sector om duurzame meerwaarde voor de samenleving te creëren, ligt het voor de hand dat de sector bekend is met het rapporteren van toegevoegde waarde in het jaarverslag. Het toevoegen van duurzaamheidsinformatie zou dan ook een logische stap zijn. De publieke sector kan hierbij leren van (beursgenoteerde) bedrijven om op die manier meer maatschappelijke waarde te genereren. Indien u meer informatie wenst over dit onderwerp, verzoeken wij u dit aan te vragen bij uw bekende contactpersoon bij Flynth.

661077231/RS/1101

Inleiding

Significante risico’s

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Bijlage A1 – Niet-gecorrigeerde bevindingen Niet van toepassing. Alle bevindingen zijn gecorrigeerd.

Aanbiedingsbrief

Samenvatting

Jaarverslag

Jaarrekening

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Bijlage A2 – Gecorrigeerde bevindingen Omschrijving

Fouten

Onzekerheden

Reclassificatie vordering openbaar lichaam

€ 109.000

-

Nog te maken kosten a.g.v. anterieure overeenkomsten in de grondexploitatie zijn te hoog verantwoord.

€ 958.000

-

Nog te maken kosten bijdrage duurzaamheid in de grondexploitatie zijn te hoog verantwoord.

€ 614.000

-

Nog te maken kosten voor sanering in de grondexploitatie zijn te hoog verantwoord.

€ 42.000

-

Onjuiste verdeling bijdragen deelnemende gemeenten / verliesvoorziening

€ 217.000

-

Aanbiedingsbrief

Samenvatting

Jaarverslag

Jaarrekening WNT is niet juist toegelicht (toelichting)

-

-

Onrechtmatigheden en onduidelijkheden zijn niet juist toegelicht in de rechtmatigheidsverantwooding (toelichting)

-

-

€ 1.940.000

-

Totaal

Significante risico’s

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

661077231/RS/1101

Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd

Bevestiging van onafhankelijkheid

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van Heesch West, inclusief haar verbonden derden, in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.

Aanbiedingsbrief

Samenvatting

Jaarverslag

Rotatie

Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de controle van een controlecliënt meewerken.

Jaarrekening

Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Significante risico’s

Er heeft voor de accountantscontrole 2023 geen rotatie plaatsgevonden. Het is eveneens niet noodzakelijk om voor de accountantscontrole 2024 te roteren. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties

Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid

Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Flynth en haar medewerkers en Heesch West inclusief haar verbonden derden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd moeten worden.

De onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Flynth, een bestuurder of interne toezichthouder van Flynth of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan ondernemingen in de groep of een bij de rechtspersoon betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid, die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben, ontvangen of verstrekt.

661077231/RS/1101

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Onze communicatie met u Bevestiging van onafhankelijkheid

Door middel van dit accountantsverslag informeren wij het bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2023. Bevestigingen van het dagelijks bestuur Wij hebben bij het bestuur ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen opgevraagd aangaande de verantwoordelijkheden inzake de jaarrekening en de andere informatie. Daarnaast hebben wij een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening van de Heesch West ontvangen.

Onze communicatie met algemeen bestuur

Wij hebben in ons audit plan gecommuniceerd over onze verantwoordelijkheden en onafhankelijkheid. Door middel van ons audit plan hebben wij ook een beschrijving gegeven van de reikwijdte en timing van onze controle, waaronder significante risico’s en materialiteit.

Aanbiedingsbrief

Samenvatting

Eveneens door middel van dit accountantsverslag informeren wij het algemeen bestuur over de belangrijkste aangelegenheden naar aanleiding van onze accountantscontrole 2023. Geen meningsverschillen met bestuur en/of beperkingen in reikwijdte van de controle

Er zijn geen meningsverschillen met het bestuur geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle.

Jaarverslag

Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze opdracht door het dagelijks bestuur en de medewerkers van de Heesch West de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Jaarrekening

Proces van de controle

Wij hebben een goed maar intensief controleproces gehad met de organisatie. Bij de start van de jaarrekeningcontrole was niet alle gevraagde informatie beschikbaar. Daarnaast leidde de beperkte opgeleverde controledocumentatie rondom de grondexploitatie ook tot veel aanvullende vragen. Dit heeft tot een vertraging geleid in het controletraject.

Significante risico’s

Bij de controle van de grondexploitatie was tevens sprake van aantal onderwerpen die tot de nodige afstemming en ook bevindingen hebben geleid. Dit zag bijvoorbeeld toe op de anterieure overeenkomsten, de bijdrage van de deelnemende gemeenten en het toepassen van de behoedzaamheidsmarge in combinatie met het toerekenen naar de verliesvoorziening. Daarnaast heeft de lage materialiteit door de hiermee samenhangende mate van diepgang van onze controle tevens bijgedragen aan het intensieve proces. Doordat onze (voorgeschreven) materialiteit gebaseerd is op 1% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en de lasten in 2023 beperkt waren, heeft dit tot diepgaande controlewerkzaamheden geleid. Wij gaan met de organisatie evalueren op welke wijze voor zowel ons als de organisatie de controle efficiënter kan worden uitgevoerd. Belangrijk aandachtspunt is om bij aanvang van de controle te kunnen beschikken over een volledig controledossier. Ten aanzien van de controledocumentatie is het van belang dat deze navolgbaar is alsmede dat de ontvangen informatie is onderbouwd met objectieve controle informatie zoals bijvoorbeeld overeenkomsten. 661077231/RS/1101

Interne beheersing

Externe ontwikkelingen

Bijlagen

Introductie

Samenvatting

Belangrijkste bevindingen

Oordeel bij de jaarrekening

Overige onderwerpen Disclaimer en beperking in gebruik en verspreidingskring Dit accountantsverslag is alleen bestemd voor het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Heesch West en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit accountantsverslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij aandacht van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit accountantsverslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel.