Bijlage 2) Samenwerken_aan_veerkracht_en_veiligheid_beleidsplan_vrbn_2024-2027

Samenwerken aan veerkracht en veiligheid.

Beleidsplan 2024-2027

Voorwoord Veiligheid is een fundamentele pijler voor iedereen in onze regio. In een wereld die voortdurend verandert en waar nieuwe uitdagingen zich aandienen, is het van cruciaal belang dat we ons voorbereiden op allerlei scenario’s. Want die ontwikkelingen merken we ook in onze eigen woon- en werkomgeving, hier in de regio. Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van klimaatverandering en de gevolgen van een pandemie zoals corona. Het beleidsplan is het resultaat van een analyse van de veiligheidssituatie en een nauwe samenwerking met vele betrokken netwerkpartners. Met genoegen presenteer ik dan ook dit Beleidsplan 2024-2027 van Veiligheidsregio Brabant-Noord. Onze visie is helder: een veilige en veerkrachtige regio waarin inwoners, bedrijven en instellingen zich beschermd voelen tegen diverse risico’s. Want om fijn te kunnen wonen en werken is dat gevoel van veiligheid zo belangrijk. Om dit te bereiken hebben we een aantal strategische doelstellingen die als leidraad dienen voor ons handelen. Ten eerste zetten we in op het versterken van de samenwerking tussen alle betrokken partijen binnen de veiligheidsregio. Want we doen het samen. Door samen op te trekken en kennis en expertise te delen, kunnen we doelgericht optreden bij incidenten en crises. Daarnaast maken we de verbinding met onze inwoners en bedrijven, zodat zij actief kunnen bijdragen aan een veilige leefomgeving.

een flexibele en innovatieve aanpak. We streven naar een proactieve benadering; risico’s signaleren we vroegtijdig en preventieve maatregelen treffen we om schade te voorkomen. Dat vraagt een risicogestuurde aanpak, waarbij informatiegestuurd werken niet kan en mag ontbreken. Ten derde willen we de veerkracht van onze regio vergroten. Incidenten zijn niet altijd te voorkomen. We willen ook inzetten op het herstel en de nazorg na een crisis. We willen onze inwoners en organisaties ondersteunen bij het opbouwen van weerbaarheid, zodat zij snel kunnen herstellen en weer vooruit kunnen kijken. Tot slot realiseer ik mij dat ook ons dagelijks werk doorgaat. Het Beleidsplan 2024-2027 houdt rekening met deze dagelijkse werkzaamheden en zorgt voor continuïteit van onze operationele taken. Tegelijkertijd werken we aan de strategische doelstellingen van de toekomstige uitdagingen. Ik ben ervan overtuigd dat dit beleidsplan een solide basis vormt voor de verdere ontwikkeling van Veiligheidsregio Brabant-Noord. Samen met alle betrokkenen zullen we inzetten op een veilige en veerkrachtige regio waarin iedereen zich thuis voelt! Jack Mikkers Voorzitter Veiligheidsregio Brabant-Noord

Ten tweede richten we ons op het anticiperen en kunnen reageren op nieuwe en complexe veiligheidsvraagstukken. Technologische ontwikkelingen, klimaatverandering en maatschappelijke veranderingen vragen om

2

De samenleving verandert voortdurend en ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Wat vandaag geldt, kan morgen een andere wending nemen. Ons werkveld en onze organisatie veranderen mee. We zetten ons in om risico’s te verkleinen en incidenten te bestrijden. We staan klaar om onze inwoners en bedrijven te helpen. We groeien in een coördinerende rol bij nieuwe vormen van crises, waarbij we samenwerken met veel partners. De coronacrisis en de vluchtelingencrisis illustreerden dit als geen ander. Daarom investeren we in het versterken van de samenwerking met partners, onze organisatie en onze veerkracht en flexibiliteit. Samenwerking en innovatie vormen een sleutel tot succes voor een veilige en veerkrachtige samenleving. Risicoanalyse en informatie vormen de pijlers van onze aanpak. Vakmanschap, paraatheid en uithoudingsvermogen zijn belangrijk. Dit stelt ons in staat om snel en effectief te handelen en nieuwe ontwikkelingen te omarmen. Ik heb er alle vertrouwen in dat we daar met een gezonde blik vooruit, passend bij de regio, aan werken. Marie-Louise van Schaijk Directeur veiligheidsregio en commandant brandweer

3

Inhoud Wij werken samen aan veiligheid

5

De maatschappij in beweging: onze grote thema’s

8

Onze maatschappelijke bijdrage

11

Voorbereiden op het onbekende

13

Klimaat en natuur

20

Ongevallen en branden

23

Bedreiging vitale en digitale infrastructuur

26

Bijlage – Wettelijke bepalingen

29

4

Wij werken samen aan veiligheid. Dit beleidsplan bevat onze plannen, ambities en voornemens voor de komende vier jaar. We nemen hiervoor ‘de maatschappij’ als uitgangspunt. Wat was onze blik hierop de afgelopen jaren? Welke maatschappelijke trends zien wij de komende jaren?

5

Oss

‘s-Hertogenbosch Heusden

Wij werken samen aan veiligheid. In Veiligheidsregio Brabant-Noord wonen, werken en verblijven ruim 650.000 inwoners. Samen met 1.200 collega’s, waaronder circa 900 brandweervrijwilligers, werken we doel- en toekomstgericht samen aan veiligheid. We zijn de organisatie voor crisisbeheersing en de brandweer. Wij werken aan het voorkomen en bestrijden van branden, crisis en incidenten. Veiligheidsregio Brabant-Noord is een wendbare en lerende netwerkorganisatie. Een organisatie waar het plezierig werken is, je ruimte krijgt om je te ontwikkelen en werkt met collega’s die allemaal betrokken, betrouwbaar, deskundig en paraat zijn. Brandweer Brabant-Noord maakt deel uit van Veiligheidsregio Brabant-Noord en heeft 38 brandweerposten die verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse brandweerzorg in de regio. Bij Brandweer Brabant-Noord werken deels collega’s in vaste dienst, maar het overgrote deel zijn mensen die naast hun reguliere baan ook als vrijwilliger bij de brandweer werken. Onze brandweer zet zich in om branden te blussen, mensen en dieren te redden, ongevallen met gevaarlijke stoffen te bestrijden en verkeersslachtoffers te bevrijden. Daarnaast zet de brandweer zich in voor het voorkomen en beperken van brand en bijbehorende schade en de maatschappelijke aandacht voor brandveiligheid.

Binnen Veiligheidsregio Brabant-Noord werken brandweer, GHOR en Bevolkingszorg samen met vele partners, zoals gemeenten, politie, meldkamer, defensie, waterschappen, vitale organisaties als netbeheerders en landelijke partijen als het Openbaar Ministerie en Rijkswaterstaat. Door samen te werken aan veiligheid zorgen wij ervoor dat we steeds beter voorbereid zijn op het bestrijden van crises en het onder controle houden van risico’s.

Vught

SintMichielsgestel

Bernheze

Meierijstad

Maashorst

Land van Cuijk

Boekel

Boxtel

Maatschappelijke blik: waar komen we vandaan De maatschappij. Dat ben jij! Onder deze slogan opende SIRE in 2002 een spraakmakende campagne. Het doel? Het publiek duidelijk maken dat iedereen dagelijks zelf actief kan bijdragen aan het beter maken van de maatschappij. Deze ontwikkeling lijkt actueler dan ooit. Met bijvoorbeeld een coronacrisis die we alleen samen onder controle krijgen en de spontane maatschappelijke betrokkenheid rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen. We zien dat velen bijdragen aan de maatschappij: er is veerkracht en initiatief. Inwoners nemen verantwoordelijkheid en denken na over wat ze zelf kunnen doen. Tegelijkertijd zien we dat niet iedereen zich in elke situatie kan redden. Als veiligheidsregio staan wij klaar om onze maatschappelijke rol te vervullen en onze bijdrage te leveren daar waar mogelijk. Zowel rondom de rol van de brandweer bij het creëren van een brandveilige woon-, werk- en leefomgeving als de groeiende coördinerende rol die de veiligheidsregio op zich neemt. 6

Ontwikkeling van de veiligheidsregio vanaf 2020

Ons begrensde werkveld: We kunnen niet alles doen

In 2020 stelden we ons tot doel om de veiligheidsregio te ontwikkelen in haar rol als netwerkorganisatie om bij te dragen aan een duurzaam veiliger Brabant. Deze beleidsplanperiode stond grotendeels in het teken van de coronacrisis. De coronacrisis leidde tot een trendbreuk waarin we zagen dat het appèl op ons verandert: de veiligheidsregio staat aan de lat voor andere type crises met nieuwe partners en werkwijzen. Tegelijkertijd blijft de veiligheidsregio steunen op de ‘sterke kolommen’: Brandweer, GHOR en Bevolkingszorg. Deze blijven hun eigen taken goed vervullen en kunnen bijdragen aan overkoepelende veiligheidsvraagstukken. Veel ambities uit het vorige beleidsplan zijn gerealiseerd. In 2021 zagen we dat er op een aantal ambities meer nodig is om ze te realiseren. Deze ambities lopen door in dit beleidsplan: de ontwikkelingen rondom informatiegestuurde veiligheid, vakmanschap bij de brandweer en de ontwikkeling van een informatiegestuurde organisatie.

Dit beleidsplan is het uitvloeisel van de strategische heroriëntatie die heeft plaatsgevonden tijdens een bestuursconferentie van de veiligheidsregio in juli 2022. Daarin is onder andere discussie gevoerd over de rol van de veiligheidsregio bij de sociale impact van crisis. De conclusie hiervan was onder andere het stimuleren en faciliteren van veerkracht en eigen verantwoordelijkheid en samen expliciet afwegen waar de veiligheidsregio van is. VRBN kan namelijk niet alles doen. Dat betekent dat de veiligheidsregio tijdelijk inspringt bij crises met een maatschappelijk aspect als dat nodig is. Wanneer taken regulier worden, dragen we deze weer over: lokaal houden wat lokaal kan.

Ons bewegend werkveld: We kunnen de toekomst niet voorspellen De maatschappij is continu in beweging. De ontwikkelingen hebben vanzelfsprekend ook invloed op onze organisatie. We hebben geconstateerd dat de koers van de afgelopen jaren goed was. We gaan deze koers verder ontwikkelen. Dat betekent dat dit beleidsplan sterk doorgaat op het vorige, bijvoorbeeld met betrekking tot risicoanalyse, informatiedeling en vakmanschap bij de brandweer. Dit vraagt om flexibiliteit, want wat we vandaag verkennen, kan morgen alweer achterhaald zijn. De maatschappij houdt zich immers niet aan een planmatige cyclus van vier jaar.

7

Het vertrekpunt is dat dit beleidsplan gerealiseerd wordt binnen de bestaande kaders zoals die bijvoorbeeld zijn opgenomen in de landelijke doelstellingen rondom Versterking Crisisbeheersing en de prioriteiten vanuit het risicoprofiel. Daarnaast gelden de financiële kaders het proces van plannen en verantwoorden in de kadernota en begroting. Uiteraard blijven we hierover ook de komende vier jaar met onze partners en bestuur in gesprek. Zo wordt tijdens de uitvoering van het beleidsplan gestuurd op de breedte van het taakveld van VRBN.

“De opgaven waarvoor gemeenten staan zijn groter en complexer dan ooit. Met de oplossingen van gisteren gaan we het morgen niet redden. Deze tijden van transitie vragen om anders denken en anders doen. Niet ieder voor zich maar gedeeld leiderschap van partners. Om er samen te staan als het nodig is: voor de veiligheid van onze inwoners. Daarvoor zijn we als veiligheidsregio op aarde. Het gaat immers niet om het systeem maar om de bedoeling!” Harrie Timmermans, coördinerend gemeentesecretaris

Foto: Wim Roefs vluchtelingenopvang Maashorst.

De maatschappij in beweging: onze grote thema’s.

8

Naast een perspectief van dreigingen, staat een perspectief van nieuwe ontwikkelingen waar we mee om moeten gaan. Nieuwe ontwikkelingen bieden ook nieuwe kansen en mogelijkheden.

De maatschappij in beweging: onze grote thema’s De oorlog in Oekraïne, de coronapandemie en langere perioden van droogte in Nederland laten zien dat dreigingen zich kunnen vertalen naar gebeurtenissen die ons raken. Voor het werkveld van de veiligheidsregio betekent dit onder andere dat we, naast de klassieke ‘flitsincidenten’ te maken krijgen met langdurige of complexere crises. Digitalisering en technologische ontwikkelingen brengen ook extra cyberdreigingen en kwetsbaarheden met zich mee. Daarnaast doen maatschappelijke spanningen en complottheorieën afbreuk aan het publieke debat. Vanuit ons eigen risicoprofiel zien we een combinatie van de klassieke fysieke veiligheidsrisico’s die aandacht blijven vragen. Zoals het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor, het risico op overstroming en het toenemende risico van natuurbranden. Daarnaast ontwikkelen risico’s zich. Dit zien we terug in risico’s die de continuïteit van de samenleving bedreigen zoals het risico op verstoring van de energievoorziening, verstoring van telecommunicatie en andere digitale infrastructuur. Het figuur hiernaast, die de veiligheidsstrategie van Nederland weergeeft, laat de verbondenheid zien tussen ontwikkelingen de komende jaren in het perspectief van dreigingen, veiligheidsthema’s en veiligheidsbelangen.

9

Technologische ontwikkelingen en digitalisering van Economische systemen

Economische dreigingen

Technologische ontwikkelingen en digitalisering van systemen

dreigingen

Toegenomen afhankelijkheden en gevolgen voor vitale infrastructuur en economie

Bedreiging vitale infrastructuur

Bedreiging vitale infrastructuur

Klimaatverandering Infectieziekten

Klimaat- en natuurrampen Klimaat- en natuurrampen

Doorsnijdende thema's Dreigingsthema's

Veiligheidsbelangen Doorsnijdende thema's Dreigingsthema's

Cyberdreigingen

Territoriale veiligheid

Hybride dreigingen

Fysieke veiligheid

Ecologische Sociale en politieke veiligheid stabiliteit Klimaatverandering Ecologische veiligheid

Druk op democratische rechtsorde

Ongewenste buitenlandse beïnvloeding en inmenging Internationale rechtsorde en stabiliteit

Internationale rechtsorde en stabiliteit

Maatschappelijke spanningen, dalend vertrouwen, desinformatie en een radicale onderstroom

Sociale en politieke stabiliteit

Cybe

Ongewenste buitenlandse beïnvloeding en inmenging

Extremisme en

Maatschappelijketerrorisme spanningen, dalend vertrouwen, desinformatie en een radicale onderstroom

Extre ter

Polarisatie Druk op democratische rechtsorde Georganiseerde ondermijnende criminaliteit

Veiligheidsbelangen

Internationale militaire dreigingen

economie

Zware ongevallen

Infectieziekten

Internationale militaire dreigingen Geopolitiekeuitdagingen en militaire dreigingen

Hybride dreigingen

Territoriale veiligheid Economische veiligheid Toegenomen afhankelijkEconomische heden en gevolgen voor vitale infrastructuur en veiligheid

Fysieke veiligheid

Zware ongevallen

Geopolitiekeuitdagingen en militaire dreigingen

Polarisatie

Georganiseerde ondermijnende criminaliteit

In een veranderende maatschappij kan de brandweer bijvoorbeeld een bijdrage leveren aan veilige verduurzaming, in een tijd waarin ruimte schaars is. Nederland staat voor een ‘grote verbouwing’ waarbij we de beperkte ruimte zo veilig mogelijk willen inrichten. Ook het gebruik van nieuwe, slimme technologie zoals virtual reality, biedt voor de brandweer nieuwe mogelijkheden voor training en het veiliger optreden bij een incident.

zicht te hebben op risico’s. We zullen rekening moeten houden met onverwachte gebeurtenissen: ‘zwarte zwanen’ of unknown unknowns. In dat geval zullen we moeten anticiperen: alsnog zicht proberen te krijgen op wat ons bedreigt en publieke/private organisaties bij elkaar brengen die een rol kunnen spelen in de bestrijding (door middel van informatie, kennis en/of resources).

De behoefte aan betrokkenheid bij de eigen gemeenschap wordt groter en het aantal burgerinitiatieven gaat naar verwachting flink toenemen. Ook voor de brandweer biedt dit kansen, zoals de toenemende samenwerking met inwoners bij hulpverlening, zodat hulpdiensten zich bijvoorbeeld beter op nietzelfredzamen kunnen richten. Dit draagt bij aan het vergroten van de zichtbaarheid, het creëert een gevoel van een nabije overheid en zal bovendien de lokale bekendheid van en met de brandweer vergroten.

Wendbare crisisbeheersing Naast flitsrampen manifesteren zich andersoortige crises die zich vooral kenmerken door grenzeloze of sluimerende crisis. Crises worden in toenemende mate complexer en raken met elkaar verweven.

Toekomstbestendige brandweer De maatschappij mag van de brandweer verwachten dat er op tijd passende hulp is en dat de brandweer een professionele reactie kan geven op incidenten. Improvisatievermogen en de flitsslagkracht van de brandweer blijven immers kernkwaliteiten van de brandweer.

Door trends en (maatschappelijke) ontwikkelingen actief te volgen, informatie te verzamelen en te delen met relevante organisaties en door snelle en goede analyses te maken, kunnen we proberen om ‘zicht op risico’s’ te krijgen. Door ‘zicht op risico’s’ kunnen we binnen de crisisbeheersing inschattingen maken over de mogelijke gevolgen van dreigingen en of we de effecten van deze dreigingen kunnen voorkomen of beperken. Ook kunnen we verkregen informatie direct toepassen bij de bestrijding van crises. Hoewel we ons ‘zicht op risico’s’ steeds meer kunnen verbeteren, is het een illusie om te denken dat we altijd in staat zijn om volledig

10

Onze maatschappelijke bijdrage. De grote ontwikkelingen in de wereld hebben ook invloed op ons werkveld. Denk aan langere periodes van droogte en extremere neerslag, en het zorgen voor een veilige energietransitie in een periode waarin de noodzaak tot gasbesparing en verduurzaming hoog is. Ook zien we steeds meer crises die elkaar opvolgen en versterken.

11

Onze maatschappelijke bijdrage. We zijn een parate hulpverleningsorganisatie die ook nieuwe en langdurige crises aan moet kunnen. Ook hebben we het besef dat we als overheid niet alles kunnen regelen. De basis van onze organisatie kenmerkt zich door een parate brandweerorganisatie op basis van vrijwilligheid. Een leefomgeving zonder risico’s bestaat niet. Leven en werken brengt risico’s met zich mee. Het is voor de veiligheidsregio van belang zicht te hebben op risico’s. Dit helpt bij het maken van beleidskeuzes en prioriteiten. In ons regionaal risicoprofiel beschrijven we de impact van de risico’s en duiden we de (maatschappelijke) beleving. Het profiel geeft ons focus: welke veiligheidsvraagstukken zijn belangrijk en wat gaan we daarvoor doen? Veiligheidsregio’s worden steeds meer gevraagd voor een coördinerende rol, ook als een crisis buiten de fysieke veiligheid valt. Crises krijgen steeds meer een sociaal maatschappelijke component. Deze crises zijn ook onderdeel van ons werk geworden.

De risico’s met extra prioriteit geven we een plaats in ons beleidsplan. Dit zijn: • De  risico’s die verband houden met klimaatverandering en extremer weer: overstroming, hevige neerslag en natuurbranden als gevolg van langdurige droogte; • Risico’s  op (grote) branden en ongevallen, zoals een ongeval op het spoor met gevaarlijke stoffen; •B  edreiging van de vitale en digitale infrastructuur, zoals verstoring van de energievoorziening of de gevolgen van een cyberaanval. Daarnaast bereiden we ons voor op onbekende sluimerende risico’s: ondersteuning van maatschappelijke thema’s, die tijdelijk uitgroeien tot een (potentiële) crisis. We moeten ons voorbereiden op het onbekende. In ons beleidsplan kiezen we vier uitgangspunten als basis bij het bepalen van onze prioriteiten:

Slim samenwerken Slim samenwerken met bijvoorbeeld onze partners en de maatschappij. Zo stimuleren wij mensen om zelfredzamer te worden en verantwoordelijkheid te nemen als dat kan. De uitdagingen waar we de komende jaren mee te maken krijgen, zijn te complex om als veiligheidsregio alleen op te pakken.

Veerkracht en wendbaarheid Uitgaan van veerkracht en wendbaarheid, zowel voor onze organisatie als bij de aanpak van risico’s. Het is essentieel om ons voor te bereiden op flitsincidenten en langdurige crises. Het is echter onmogelijk om vooraf precies te weten welke incidenten of crises op ons afkomen, maar dát ze komen weten we wel.

Kennis en innovatie We investeren in kennis en innovatie om zo nieuwe en complexere risico’s het hoofd te kunnen bieden. De complexe samenhang van risico’s zorgt dat innovatie en kennisontwikkeling van het grootste belang zijn.

Mens en werk in balans We leveren een bijdrage aan een duurzame inzet van (nieuwe) medewerkers door te werken aan de gezondheid van onze medewerkers en aan de inclusiviteit van onze organisatie. Bij langdurige inzetten of crises verdelen we de last over vele schouders. Wij zorgen voor ‘goed werkgeverschap’ en gaan daarom mee in de huidige ontwikkelingen en hebben oog voor de behoeften van onze mensen: mens en werk in balans.

12

Voorbereiden op het onbekende. We moeten rekening houden met onverwachte gebeurtenissen en ons daarop voorbereiden. Deze onbekende gebeurtenissen worden ook wel ‘zwarte zwanen’ genoemd. Met de inspanningen in dit hoofdstuk anticiperen we zo goed mogelijk op andersoortige risico’s en crises. Onder andere met flexibel en wendbaar crisismanagement als resultaat.

13

Voorbereiden op het onbekende. De rol van de veiligheidsregio is steeds vaker onderwerp van gesprek en wordt steeds meer opgerekt voor vraagstukken die bij de oprichting van de veiligheidsregio nog niet aan de orde waren. Van haar expertise wordt steeds meer gebruik gemaakt ter ondersteuning van maatschappelijke thema’s, die tijdelijk uitgroeien tot een (potentiële) crisis die ook langdurig en sluimerend van aard kan zijn. We hebben deze bovenliggende algemene principes uitgeschreven in onderstaande paragraaf. De specifieke uitwerking in de vorm van het plaatsen van accenten per risicotype volgt daarna.

Van netwerk naar platform Als veiligheidsregio groeien we van een netwerk naar een platform op het gebied van veiligheid, waarin we effectief samenwerken met partners. Dat doen we zowel in de voorbereiding op, tijdens een incident of een crisis, als in de nafase. Alliantievorming en netwerkmanagement We gaan actief allianties aan en investeren in bestaande allianties om veiligheid en weerbaarheid te vergroten. Ons netwerk kenmerkt zich door gezamenlijke inzet en aanpassingsvermogen met behulp van álle aanwezige kennis en ervaring. Allianties kunnen ook tijdelijk zijn en vragen bovendien om wederkerigheid. Dat vraagt om veerkracht en wendbaarheid van onze organisatie. Met onze partners pakken we domeinoverstijgende opdrachten aan wanneer dat nodig is.

Versterken samenwerking zorgpartijen We werken aan het verder versterken van de samenwerking met het Regionaal Orgaan Acute Zorg (ROAZ) in Brabant ten behoeve van de zorgcontinuïteit in de opgeschaalde situatie. Met het veranderen van de samenleving en type crises is deze samenwerking voor zorgcontinuïteit in normale en opgeschaalde situatie belangrijker geworden. Verbeteren interne samenwerking Intern verbeteren we de samenwerking en zorgen we voor integraal advies richting externen. Dit past bij advisering onder de Omgevingswet waarbij we als één veiligheidsregio naar buiten treden en een vraagstuk integraal en omgevingsbewust benaderen. Hiermee verhogen we de kwaliteit van het advies. Denk bijvoorbeeld aan advisering op evenementen, vanuit de invalshoek van crisisbeheersing, preparatie, risicobeheersing en de GHOR. Hierbij is ook aandacht voor risicogericht advies.

“Eén van de belangrijkste lessen die ik geleerd heb uit Covid-19 is dat we elkaar nodig hebben. Ieder vanuit zijn of haar eigen rol en verantwoordelijkheid, maar zij-aan-zij. We hebben ons niet alleen voor te bereiden op de klassieke crises, maar juist ook op complexe en langdurige crises. De uitdagingen in de zorg zijn de komende jaren groot. Dat vraagt om nog betere afstemming en samenwerking in de zorgketen en met veiligheidspartners. Door te investeren in de versterking van onze informatiepositie, krijgen we nog beter zicht op de knelpunten en risico’s. We moeten het sámen doen.” Thérèse Claassen, directeur publieke gezondheid

Voorbereiden op het onbekende.

14

Robuuste en toekomstbestendige (crisis)organisatie Een veerkrachtige en wendbare organisatie is essentieel om ons voor te bereiden op flitsincidenten en langdurige crises. Het is echter onmogelijk om vooraf precies te weten welke incidenten of crises op ons afkomen, maar dát ze komen weten we wel. Deze ‘zwarte zwanen’ zijn onbekend en onverwacht waardoor de impact niet altijd goed in te schatten is. Dat vraagt van ons veel incasseringsvermogen, snelheid en flexibiliteit om toch adequaat op te kunnen treden. Daarom werken we aan een robuuste, toekomstbestendige en flexibele (crisis)organisatie die openstaat voor haar omgeving, zich daar ook op aan kan passen en goed in verbinding is met haar partners. Regionale slagkracht op niveau Naast elkaar snel opvolgende crises, verandert ook onze leefomgeving. Er is sprake van verstedelijking, digitalisering, klimaatverandering en verdichting. Deze ontwikkelingen zorgen voor snelle innovaties en toepassing van nieuwe technologieën. De risico’s hiervan zijn nog onbekend. Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van duurzaam bouwen en de energietransitie. We investeren zowel aan de voor- als achterkant van deze innovaties. Aan de voorkant willen we vroegtijdig betrokken zijn om risico’s te minimaliseren.

Daarnaast is er aandacht voor nieuwe ontwikkelingen en de impact hiervan op het optreden van de brandweer, ook als dat gaat om het organiseren van voortzettingsvermogen in geval van langdurig optreden. We investeren in onze regionale operationele slagkracht, logistieke ondersteuning en expertise.

15

Voorbereiden op het onbekende.

“Het beleidsplan richt zich op het bouwen van een toekomstbestendige brandweer. Met als fundament een parate brandweerorganisatie op basis van vrijwilligheid. Van ons wordt - zoals altijd - vakmanschap verwacht. Maatschappelijke ontwikkelingen zorgen voor veranderende risico’s. Dit vraagt naast vakmanschap ook om flexibiliteit, veerkracht en wendbaarheid. Met deze vaardigheden zijn we in staat ook de ongevallen en (natuur)branden van de toekomst aan te kunnen. Het vervullen van de rol van brandweervrijwilliger was altijd al een prachtige hobby. Anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen zorgt voor mooie nieuwe uitdagingen.”

Vergroten zelf- en samenredzaamheid Het is onze taak om de zelf- en samenredzaamheid Tom Bardoel, van inwoners te vergroten, rondom brandveilig leven postcommandant brandweerpost Ravenstein en de belangrijkste thema’s uit het risicoprofiel. Dat doen we door ze bewust te maken van veiligheidsrisico’s en handelingsperspectief te bieden. Risico- en crisiscommunicatie zijn daarvoor een belangrijk middel. Met risicocommunicatie maken we onze inwoners en bedrijven ‘aan de voorkant’ meer bewust van veiligheidsrisico’s en de bijhorende handelingsperspectieven. Dit draagt bij aan hun veerkracht, zelfredzaamheid én samenredzaamheid. Met crisiscommunicatie bij een daadwerkelijke ramp of crisis borduren we voort op deze handelingsperspectieven en voorzien we onze inwoners van actuele informatie en een duiding op de gevaren. Dit is een cyclisch proces dat zorgt voor een nog stevigere relatie tussen risico- en crisiscommunicatie. Om deze beweging te ondersteunen en versterken, ontwikkelen we in samenwerking met Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost een platform voor risico- en crisiscommunicatie. Op dit platform communiceren we onze risico’s en de bijhorende handelingsperspectieven en volgen we in de warme fase bijvoorbeeld ook verstuurde NL-Alerts op. Vrijwilligheid Om brandweervrijwilligers te binden en boeien wordt er gekeken naar de taken, werkzaamheden en rechtspositie van vrijwilligers.

Hierbij zal ingespeeld worden op duurzame inzetbaarheid (ook in het kader van vitaliteit) en bijbehorende opleiding(seisen) en vakbekwaamheid van de vrijwilligers om mee te kunnen met de beleving en motivatie van vrijwilligers en innovaties op het gebied van inzetbaarheid. Daarnaast vraagt dit een andere manier van werken en inrichten van de vakbekwaamheidsorganisatie.

Voorbereiden op het onbekende.

16

Versterken informatiepositie Informatie speelt een steeds belangrijkere rol in het faciliteren van het dagelijks leven. We kunnen inmiddels spreken van een datagedreven samenleving. Dit biedt veel mogelijkheden, maar maakt ons ook kwetsbaar. De beschikbaarheid van informatie en daarmee ook digitale weerbaarheid wordt steeds belangrijker in het adequaat uitoefenen van ons vak. Als veiligheidsregio krijgen we een steeds grotere (netwerk)rol in het ‘makelen’ van informatie. Zicht op risico’s Een goede informatievoorziening draagt bij aan het kennen en herkennen van veiligheidsrisico’s en de ontwikkeling ervan. Het verbetert onze situational awareness en kan op termijn bijdragen aan voorspellend vermogen. Zo signaleren we risico’s vroegtijdig en kunnen we deze beter beperken of beheersen: we krijgen zicht op risico’s. Dit is een continu proces: door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen ontstaan er nieuwe risico’s of nemen risico’s juist af. Het continu zicht krijgen en houden op risico’s zorgt ervoor dat we kunnen adviseren over het treffen van risicobeperkende maatregelen en het eventueel accepteren van een restrisico. Samenwerken staat centraal. De complexiteit van de informatievraagstukken, de snelheid van ontwikkelingen en de vereiste weerbaarheid vraagt om een blik naar buiten.

We zoeken actief partnerschap op met andere veiligheidsregio’s en met kennisinstellingen in de regio, zoals het JADS (Jheronimus Academy of Data Science).

17

Voorbereiden op het onbekende.

Versterken bovenregionaal informatiemanagement (KCR2) Informatiemanagement vormt een belangrijke spil in de brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. We bouwen samen met de rijksoverheid, andere partners en veiligheidsregio’s aan een gezamenlijke informatievoorziening binnen het ‘Knooppunt Coördinatie Regio’s Rijk’ (KCR2). Zorgvuldig gebruik van data Het benutten van informatie en het verkrijgen van zicht op risico’s biedt ons veel kansen. Tegelijkertijd wordt ook de keerzijde van het gebruik van data zichtbaar. Het is van belang privacy en doelbinding in het oog te houden. Zeker als de veiligheidsregio zich meer gaat bewegen van fysieke veiligheid, naar veiligheid met sociale impact. Eerdere initiatieven bij andere overheden lieten zien dat ethische aspecten niet vergeten mogen worden. Inspelen op maatschappelijke onrust Het inspelen op maatschappelijke onrust zal de komende jaren een belangrijk thema worden. We merken dat er zowel bestuurlijk, als bij onze partners, behoefte is om de informatiepositie te versterken op dit thema. Daar kunnen wij ons netwerk op uitbreiden zodat we beter aanhaken op de beschikbare data binnen dit speelveld. Zo kunnen we dreigende crises eerder signaleren, monitoren en duiden. Innoveren door te experimenteren Om te kunnen innoveren wordt experimenteren als geschikte werkwijze aangedragen: alleen zo ga je ervaren hoe iets écht werkt.

Wij zijn als overheid geen instituut

dat voorop hoeft te lopen in innovaties, maar we moeten wel meebewegen, door zowel in preventie- als in de repressiefases mee te gaan met innovaties. Dit doen we al in de energietransitie.

Aantrekkelijke werkgever De ontwikkelingen op de huidige arbeidsmarkt vragen van ons dat we onze aantrekkelijkheid als werkgever versterken. We hebben te maken met krapte op de arbeidsmarkt, economische tegenwind, vergrijzing, een verschuivende pensioenleeftijd en werken met meerdere generaties. Als brandweer waren we altijd al zichtbaar en we zijn nu als veiligheidsregio ook bekender. We willen dit gebruiken om mensen meer aan ons te binden en de inclusiviteit van onze organisatie te versterken. We investeren in de ontwikkeling van medewerkers. Een organisatie draait goed als haar mensen vitaal zijn. Persoonsontwikkeling en verbinding We zien dat onze mensen behoefte hebben aan een ontwikkeltraject dat aansluit bij hun persoonlijke behoefte. Op die manier willen we ernaar toewerken dat onze mensen met plezier hun werk blijven doen en een leven lang leren. Daarbij willen we mensen meer verbinden aan de organisatie zodat zij langer in dienst blijven, ook onze vrijwilligers. Afspiegeling van de maatschappij Een overheidsorganisatie dient een afspiegeling van de maatschappij te zijn en daarom inclusief, divers en toegankelijk. Onze organisatie en vooral onze posten zijn een afspiegeling van de lokale samenleving en we zijn als organisatie daarom stevig geworteld in de maatschappij. De brandweer is een belangrijke pijler binnen Veiligheidsregio Brabant-Noord.

De maatschappij weet wat zij van ons kan verwachten en wij vormen een sympathiek gezicht van de overheid. We blijven investeren in vrijwilligheid én onze vrijwilligers, want we zijn trots op hen. Desalniettemin zien we kansen om ons meer te introduceren bij en te richten op doelgroepen die momenteel niet of nauwelijks verbonden zijn met ons. We verbeteren onze recruitmentstrategie, creëren mogelijkheden voor al onze medewerkers om (door) te groeien en stimuleren vitaliteit. Op deze manier geven we invulling aan het versterken van een betrouwbare overheid en verbinden we ons verder aan de maatschappij.

Voorbereiden op het onbekende.

18

Duurzame inzet van medewerkers We werken aan de duurzame inzet van medewerkers door te investeren in gezondheid en vitaliteit. Een gezonde en vitale collega werkt efficiënter en met meer plezier. Dit is ook van belang omdat we vaker te maken krijgen met (sluimerende) langdurige crises. Die zetten de continuïteit van ons werk onder druk. Wij streven ernaar om onze mensen vitaal en gezond te houden. Dit draagt bij aan onze kerntaken om de samenleving te helpen en te beschermen. Een organisatie met vitale mensen borgt haar bedrijfscontinuïteit en behaalt betere resultaten.

19

Voorbereiden op het onbekende.

Oog voor going concern Onze organisatie typeert zich door collega’s die sterk betrokken zijn met en loyaal zijn naar de maatschappij. Dat blijkt uit onze grote pool van vrijwilligers en de uitvoerende organisatie, maar ook uit het aantal collega’s dat naast hun functie ook een piketfunctie heeft of een rol heeft in de warme fase van een incident of crisis. We houden oog voor going concern en de uitvoering van onze ambities. Gelet op de werkdruk van onze mensen bij langdurige crises.

Duurzaamheid als rode draad Als verlengstuk van het lokaal bestuur sluit de veiligheidsregio zich aan bij de ambities van gemeenten op het gebied van duurzaamheid. Hierbij blijven we aandacht geven aan de thema’s veiligheid, gezondheid en milieu. Omdat we in 2040 energieneutraal willen zijn en vanwege de snelle stijging van de energiekosten, gaan we onze huisvesting versneld verduurzamen. Diversiteit en de vitaliteit van onze medewerkers staan hoog op de agenda. Naast dat we aandacht besteden aan duurzaamheid in onze interne bedrijfsvoering, gaan we dit ook doen bij advisering en het operationele optreden.

Klimaat en natuur. Door klimaatverandering wordt het weer extremer. Langdurige droogte, hittegolven en extreem veel neerslag komen vaker voor. Landbouw, natuurgebieden, recreatie en evenementen zijn voorbeelden van sectoren die snel te maken hebben met schade en de nadelige gevolgen van extremer weer.

20

Klimaat en natuur. Bijna alle natuurbranden ontstaan door menselijk gedrag. Eén nonchalant weggegooide sigarettenpeuk of een glasscherf kan al de oorzaak zijn van een brand die een enorm natuurgebied verwoest. Er gaat veel mooie natuur verloren en brand vormt een bedreiging voor dieren in de natuur. Voor mensen is het grootste gevaar, dat ze ingesloten raken en niet meer op tijd weg kunnen komen. De gevolgen van een grote overstroming kunnen verwoestend zijn. De gevolgen openbaren zich regelmatig. Het prepareren op de gevaren van hoogwater is daarom een langdurig thema dat continue aandacht blijft houden. Mensen lopen gevaar, stroom kan uitvallen en ook telefoon, internet en tv zijn dan niet beschikbaar. Als er gevaar is voor de volksgezondheid, kan de overheid besluiten om mensen te evacueren. De effecten zijn langdurig.

Versterken (landelijke) samenwerking natuurbrandbeheersing en overstromingsrisico’s We zetten ons in en dragen bij aan het versterken van de regionale en landelijke samenwerking op het gebied van natuurbrandbeheersing en overstromingsrisico’s. Dat houdt in dat er meer samenwerking komt tussen verschillende organisaties (denk onder andere aan natuurbeheerders, gemeenten, provincie en waterbeheerders) die zich richten op het bestrijden en voorkomen van natuurbranden en overstromingen. Voorbeelden zijn het delen van data, kennis, ervaringen, gezamenlijke oefeningen en het tot stand brengen van een gezamenlijk beleid. De ontwikkelingen bij natuurbranden laten zien dat natuurbrandrisico een structureel onderdeel moet worden van het systeem rondom brandveiligheid.

21

Klimaat en natuur.

“De klimaatopwarming raakt ons allemaal. Het extreme weer en het risico op wateroverlast en droogte neemt toe. Daarom is het noodzakelijk dat water en bodem sturend is bij ruimtelijke ordening en dat we ons gebied klimaatrobuust inrichten. Tegelijkertijd moeten we ons voorbereiden op calamiteiten. Dat kan alleen maar als we goed samenwerken.” Mario Jacobs, dijkgraaf waterschap Aa en Maas

Vergroten landelijke slagkracht We dragen bij in slagkracht om daarmee op landelijke schaal tot een evenwichtige spreiding van bovenregionale specialismen op het gebied van natuurbrandbeheersing te komen.

Energietransitie: samenleving veilig laten innoveren De energietransitie vordert gestaag. Innovaties op het gebied van duurzaamheid zijn aan de orde van de dag en introduceren soms nieuwe risico’s in de woon- en leefomgeving. Denk aan buurtbatterijen, alternatief aangedreven voertuigen, et cetera. Deze innovaties vergen ook vakmanschap van onze mensen, zowel als het gaat om het adviseren, beheersen en bestrijden van deze risico’s.

Vakmanschap op nieuwe risico’s Nieuwe risico’s vragen om een andere aanpak bij zowel het beheersen als het bestrijden ervan. Dat betekent dat de inspanningen op het gebied van vakmanschap in de volle breedte van de organisatie, zich de komende periode (ook) zullen richten op deze nieuwe risico’s.

Klimaat en natuur.

22

Ongevallen en branden. Extreme branden in grootte en duur zijn van alle tijden. Maar, industrieën worden complexer, kwetsbare groepen worden groter en kwetsbaarder. Zo zien we bijvoorbeeld dat zorg steeds meer geboden wordt in een reguliere woonomgeving zonder bijbehorende voorzieningen voor brandveiligheid.

23

Ongevallen en branden.

Bijdrage aan maatschappelijke continuïteit brandweer Wij willen ons meer gaan richten op de maatschappelijke betrokkenheid van de brandweer binnen de regio. Wij willen de brandweer laten zien als een partij die niet alleen uitrukt bij branden en ongevallen. Dit kan bijvoorbeeld door samen te werken met lokale organisaties en initiatieven te ondersteunen. Daarnaast willen we de brandweer zichtbaarder maken in de regio, bijvoorbeeld door het organiseren van open dagen en deel te nemen aan evenementen.

Behoeftegestuurde slagkracht Brandweer Brabant-Noord heeft 38 brandweerposten die verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse brandweerzorg in de regio. Eén 24-uurs bemenste beroepspost, en 37 posten op basis van brandweervrijwilligers. Elke brand en incident is uniek. Om beter in te spelen op de behoeften aan mensen en materieel bij een incident gaan we gebruik maken van nieuwe technieken en systemen voor alarmering. Dit stelt ons in staat om meldingen efficiënter en sneller af te handelen. Hier zien we een belangrijke positie van de meldkamer Oost-Brabant.

Brandrisicoprofiel en zorgrisicoprofiel We werken aan en aan de hand van risicoprofielen. Dat doen we samen met onze partners. Hierdoor ontstaat zicht op risico’s en kunnen (beleids)inspanningen worden gericht op die risico’s. Een zorgrisicoprofiel geeft per veiligheidsregio weer welke crisistypen het meest relevant zijn voor de acute en publieke geneeskundige zorg. Op basis van de conclusies en aanbevelingen in het profiel worden de besturen van de veiligheidsregio en de geneeskundige zorgpartners ondersteund in de besluitvorming om disbalansen in vraag en aanbod van zorg bij rampenbestrijding en crisisbeheersing op te lossen dan wel te accepteren. Innoveren op brandveilig leven naar gedragsbeïnvloeding Het verhogen van brandveiligheid in de samenleving is een taak van ons allemaal. Samen kunnen we mensen bewuster maken van de risico’s van brand. We zien dat hierbij de inzet van gedragsbeïnvloeding zich steeds verder ontwikkelt en belangrijker wordt. We kennen de klassieke voorlichtingen van Brandveilig Leven over brandveiligheid in de eigen woon- en werkomgeving al, maar ook het breder inzetten van gedragsbeïnvloeding (bijvoorbeeld in het kader van industriële veiligheid of bij het voorkomen van natuurbranden) is nuttig. Daarnaast willen we meer inzetten op ‘belevingsleren’.

Hierbij staat het beleven van risico’s en het voorkomen ervan centraal, bijvoorbeeld via nagebootste praktijksituaties. Maatschappij laten leren van haar fouten Het is belangrijk om te weten wat er is gebeurd na een incident of brand. Zo kan de brandweer zijn eigen inzet beter of veiliger maken. Ook kunnen we als brandweer anderen bewust maken van een incident, zodat het minder vaak voor kan komen. Daarnaast willen andere partners graag weten wat er is gebeurd na een incident, zodat opgedane inzichten kunnen worden gebruikt bij het zelfredzamer maken van de maatschappij.

Ongevallen en branden.

24

Behouden vrijwilligheid en vrijwilligers Een belangrijk aspect van onze organisatie is vrijwilligheid. De vrijwilligers zijn de kurk waar onze organisatie op drijft en zijn dan ook een groot goed, daar houden we bij het maken van onze keuzes rekening mee. Het werken met vrijwilligers vraagt om aandacht voor de speciale dynamiek; juist door de diversiteit in de achterban zijn we tot in de haarvaten van de maatschappij vertegenwoordigd. Het is dan ook van belang om deze vrijwilligers te blijven koesteren en te zorgen dat zij gemotiveerd blijven om zich in te zetten voor de brandweer. Vakbekwaamheid brandweer op niveau Om adequaat op te kunnen blijven treden bij incidenten, flitsrampen en crises moeten we onze vakbekwaamheid en de brandweerschool verstevigen. Daarnaast passen we het opleiden, trainen en oefenen aan, aan de nieuwe werkelijkheid. Uit landelijk onderzoek blijkt dat het verloop bij de brandweer oploopt en mensen minder lang in dienst zijn of vrijwilliger zijn. We willen voldoende capaciteit realiseren bij de brandweerschool, zodat vrijwilligers tijdig kunnen starten met hun opleiding. Tegelijkertijd moeten we ons mee kunnen ontwikkelen in wat de maatschappij en onze partners van ons vragen en verlangen. Op deze manier dragen we bij aan de toekomstbestendigheid van onze organisatie.

25

Ongevallen en branden.

Bedreiging vitale en digitale infrastructuur. De afhankelijkheid van de digitale omgeving is voor diensten, overheden, burgers en bedrijven enorm. Van kleine storingen tot cybergijzeling, en van black-out tot digitaleoorlogvoering en spionage. Met een druk op de knop kan de meldkamer, het spoor of een universiteit compleet uitvallen of bestolen worden. Ook het economisch verkeer kan stil komen te liggen.

26

Bedreiging vitale en digitale infrastructuur.

Verbeteren van de samenwerking met zorginstellingen om continuïteit van zorg te waarborgen Zorginstellingen vormen een onderdeel van de vitale infrastructuur. Het zorgrisicoprofiel wordt dit jaar opgesteld. Eén van de crisistypen die grote impact heeft op de zorgketen is het uitvallen van elektriciteit en ICT. Dit risico wordt in het zorgrisicoprofiel samen met de zorgpartners verder uitgewerkt.

Stimuleren continuïteit van de samenleving Bij crises ontstaat een maatschappelijke impact en als deze van meer dan plaatselijke omvang is leidt dit tot ontwrichting. Een weerbare en veerkrachtige samenleving is noodzakelijk, zeker nu nieuwe en langdurige crises zich aandienen. Werken aan de continuïteit van de samenleving betekent dat wij gaan investeren in een brede samenhang tussen burgers, bedrijven en diensten, zodat er een vitale samenleving ontstaat. Zo richten wij ons niet alleen meer op preventie en het vinden van de oorzaak van de uitval, maar juist op de samenwerking en respons als er uitval is.

27 Bedreiging vitale en digitale infrastructuur.

Een digitaal weerbare organisatie We zijn een informatieintensieve organisatie en hebben voor onze processen en taken betrouwbare en altijd beschikbare informatie nodig. De gevolgen van een eventueel lek kunnen financieel maar ook qua (bedrijfs)continuïteit groot zijn voor alle betrokkenen. Als veiligheidsregio krijgen we een steeds grotere (netwerk)rol in het ‘makelen’ van informatie. Die informatie betreft ook (bestuurlijk) gevoelige gegevens. Dat maakt de veiligheidsregio voor hackers een interessanter doelwit. Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om er zowel voor te zorgen dat de informatievoorziening binnen de veiligheidsregio op orde is en daarnaast te investeren in informatieveiligheid. Alleen dan kan de gestelde bestuurlijke ambitie van (robuuste) informatienetwerkorganisatie op termijn gerealiseerd worden. De inzet van data om te sturen op risico’s in de leefomgeving, sluit aan bij de ontwikkeling waarbij we als risicogerichte adviseur werken aan een veilige, fysieke leefomgeving.

“Onze sprong voorwaarts? Door met de juiste informatie en een goede risicoanalyse aan de voorkant van incidenten te komen. Het gaat echt niet meer om kennis en daarop handelen alleen. Met onze nieuwe werkwijze leren we risico’s herkennen en weten we steeds beter welke relevante informatie wij moeten verzamelen. Op termijn weten wij aanknopingspunten te vinden in informatie op welk risico dan ook. Met een beetje geluk gaat kunstmatige intelligentie ons daar ook nog een handje bij helpen.“ Nadja van den Meerendonk, teamleider informatiegestuurde veiligheid Oost-Brabant

Getrainde crisisorganisatie De maatschappij wordt steeds afhankelijker van digitale infrastructuur. De dreigingen zijn anders en de eventuele effecten daarvan zijn haast niet te voorspellen. Dat vergt een (crisis)organisatie die getraind is in het voorkomen, beperken en bestrijden van aantasting van vitale en digitale infrastructuur waarvan de effecten wél te bedenken zijn, maar ook van dreigingen waarvan de uitkomst onvoorspelbaar is. Digitaal vakmanschap De digitale wereld ontwikkelt zich in een razend tempo. Dat vergt ook dat ons eigen digitaal vakmanschap blijft aansluiten bij de digitale mogelijkheden die ons ondertussen worden geboden. Daarbij zien we kansen, maar we houden er ook rekening mee dat digitale mogelijkheden een negatieve keerzijde kunnen hebben. We investeren continu in kennis en kunde van onze medewerkers zodat ze ‘bij’ blijven.

Bedreiging vitale en digitale infrastructuur. 28

Bijlage Wettelijke bepalingen. Op basis van de Wet veiligheidsregio’s bevat het beleidsplan een aantal onderdelen. Deze bijlage behandelt de wettelijk verplichte bepalingen van het beleidsplan.

29

Omschrijving operationele prestatie Veiligheidsregio Brabant-Noord verzorgt de volgende taken op onderstaande aandachtsgebieden. Bevolkingszorg Bevolkingszorg omvat alle gemeentelijke processen in de crisisbeheersing. Het doel van Bevolkingszorg is om zo snel mogelijk adequate zorg te verlenen aan burgers die zorg nodig hebben bij ongevallen en rampen. De veiligheidsregio ondersteunt gemeenten hierbij en vervult voor een deel van de taken een coördinerende en/of faciliterende rol. De wettelijke taken die hierbij horen zijn: • het verzorgen van de crisiscommunicatie; • het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking; • het verzorgen van nazorg voor de bevolking; • het registreren van de slachtoffers; • het registreren van schadegevallen; • het adviseren van het regionaal operationeel team. Brandweer Incidentbestrijding De uitvoering van de brandweerzorg steunt op een fijnmazig netwerk van 38 brandweerposten en bestaat voor een groot deel uit brandweervrijwilligers. We bouwen aan de (inter)regionale en landelijke slagkracht met veel aandacht voor vakmanschap, paraatheid, voortzettingsvermogen en adequaat materieel. De operationele prestaties zijn vastgelegd in het Dekkingsplan dat is vormgegeven aan de hand van een landelijke handreiking. Bij het organiseren van brandweerzorg gaan we niet uit van gelijktijdige incidenten.

We kunnen maximaal één zeer grootschalig incident of twee grootschalige incidenten tegelijk aan (drie pelotons, waarvan één peloton beschikbaar is voor interregionale bijstand). We kunnen één peloton voor interregionale bijstand leveren.

Risicobeheersing De sector Risicobeheersing zet zich in voor het voorkomen en beperken van de kans op brand en de schadelijke gevolgen ervan. Met als doel minder slachtoffers en minder onherstelbare schade door brand. Risicobeheersing ondersteunt gemeenten en provincie bij hun verantwoordelijkheid voor het borgen van brandveiligheid. Het basis takenpakket bestaat uit adviezen, toezicht en diensten met betrekking tot: • ruimtelijke ordening en infrastructuur • industriële veiligheid en milieu • Brzo en bedrijfsbrandweer • bouwen • brandveilig gebruik • evenementen • maatschappelijke aandacht voor brandveiligheid Crisisbeheersing en rampenbestrijding Crisisbeheersing en rampenbestrijding zorgt ervoor dat de partners binnen de veiligheidsregio multidisciplinair samenwerken op het gebied van crises en rampen. Het regionaal crisisplan (RCP) vormt de basis van de operationele prestatie van de multidisciplinaire crisisorganisatie. • Het regionaal crisisplan is ingericht conform het Besluit veiligheidsregio’s (Bvr). • De veiligheidsregio heeft een actueel regionaal risicoprofiel en stelt samen met partners, bedrijven en instellingen, rampbestrijdingsplannen en coördinatieplannen op.

• Een 24/7 crisisorganisatie die voldoet aan de basisnormen van crisismanagement o 24/7 een calamiteitencoördinator op de meldkamer die leiding geeft aan het multidisciplinaire meldkamerproces en sturing geeft aan de informatievoorziening bij GRIPsituaties o Opschalingsruimten en een multi-commando-unit met gegarandeerde operationele beschikbaarheid. • Gelijktijdig kunnen twee GRIP-1 incidenten gemanaged worden of één GRIP-2 incident. • Een multi opleidings-en oefenbeleidsplan zodat alle lagen van de crisisorganisatie vakbekwaam worden en blijven.

• Een multi leeragentschap en een lerende organisatie bewerkstelligt continu verbetering van de cisisbeheersingsorganisatie en de zichtbare leer- en verbeterpunten in Rode Draden Analyses. GHOR De GHOR zorgt ervoor dat zorgorganisaties die zich met geneeskundige hulpverlening bezighouden samen één, goed functionerende hulpverleningsketen vormen bij ongevallen en rampen. Denk daarbij aan de Regionale Ambulance Voorziening (RAV), Meldkamer Ambulancezorg (MKA), ziekenhuizen, huisartsen, GGD, verpleeg- en verzorgingstehuizen, thuiszorg, gehandicaptenzorg en GGZ-instellingen. De GHOR heeft de volgende basistaken: • een 24/7 crisisorganisatie die voldoet aan de basisnormen van crisismanagement; • advisering van bevoegde gezagen over o.a. risicobeheersing en regionaal risicoprofiel; • mono- en multidisciplinaire voorbereiding op crises in ketensamenwerking Meldkamer Meldkamer Oost-Brabant heeft een belangrijke rol in de hulpverlening en de veiligheid van burgers in de regio. Zij werkt voor zowel Veiligheidsregio Brabant-Noord als Brabant-Zuidoost. De taken van de meldkamer zijn onder andere: • het ontvangen en verwerken van alarmmeldingen; • het coördineren van de inzet van hulpdiensten; • het informeren van betrokken partijen tijdens een incident; • het monitoren van de veiligheidssituatie en dit beeld terugkoppelen met het veld.

Meldkamer Oost-Brabant zet zich in om deze taken zo efficiënt mogelijk uit te voeren en samen te werken met elevante partners om de veiligheid in de regio te verbeteren. Politie Oost-Brabant Crisisbeheersing is een zeer breed thema dat raakvlakken heeft met een veelheid aan thema’s en processen binnen de eenheid. Dat is de reden dat

30

crisisbeheersing de (operationele) werkzaamheden van iedereen binnen de eenheid raakt en niet de verantwoordelijkheid is van één organisatieonderdeel of een kleine groep mensen. In beginsel heeft in potentie iedere politiemedewerker een rol tijdens een crisis. Het doel van de eenheid Oost-Brabant is om de politiezorg – en de daarbij behorende taken – ook tijdens voorzienbare en onvoorzienbare (en onverwachte) crises – naar behoren goed uit te kunnen blijven voeren. Dat betekent dat de politie samen met de partners van de veiligheidsregio’s afstemt over relevante (maatschappelijke) ontwikkelingen die gezamenlijke aandacht behoeven, zoals de digitalisering van de samenleving en het daarmee samenhangende risico van cyberincidenten. Over Digitale Veiligheid zijn afspraken gemaakt in het Regionaal Veiligheidsplan (RVP) 2023 – 2026. Daarnaast stemt de politie tijdig met de crisispartners af over haar inzet. Daar waar voor langere tijd of aanzienlijke politiecapaciteit gevraagd wordt, vindt vooraf een haalbaarheidstoets plaats. Zodoende is de politie de parate en betrouwbare crisispartner die zij wil zijn.

Concreet betekent bovenstaande dat de politie in Oost-Brabant: • Haar paraatheid heeft georganiseerd en crisisrollen laat invullen door getrainde en opgeleide crisisfunctionarissen conform de afspraken zoals vastgelegd in of op basis van het Regionaal Crisisplan • Samenwerkt met de Veiligheidsregio Brabant-Noord en Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost op het vlak van innovatie, doorontwikkeling en (bijdraagt aan de doorontwikkeling van de) informatievoorziening • Samen met de Veiligheidsregio Brabant-Noord, Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en andere partners op basis van de in het Regionaal Veiligheidsplan 2023 – 2026 vastgelegde afspraken investeert in cybergevolgbestrijding • (Pro-)actief informatie deelt met haar crisispartners vanuit de MKOB • Bijdraagt aan de doorontwikkeling “Veiligheidsinformatie Knooppunt Veiligheidsregio’s” • Samenwerkt en bijdraagt aan de ontwikkeling en

31

implementatie van de visie op crisisbeheersing van de Veiligheidsregio Brabant-Noord en Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost • Deelneemt aan programma’s geïnitieerd vanuit de veiligheidsregio’s • Deelneemt aan multidisciplinaire trainingen (training First Responders)

Landelijke doelstellingen De Minister van Justitie en Veiligheid heeft geen landelijke doelstellingen geformuleerd. Rijksbijdragen die de komende jaren beschikbaar zijn t.b.v. de versterking van crisisbeheersing moeten wel leiden tot een uniforme kwaliteit en capaciteit van crisisbeheersing van de veiligheidsregio’s. Voor deze versterking zijn einddoelen geformuleerd die doorlopen tot na 2026.

Informatieparagraaf informatievoorziening De informatievoorziening binnen de veiligheidsregio is in dit beleidsplan eerder aan de orde gekomen. Bijvoorbeeld de ambities rondom het verkrijgen van zicht op risico’s en versterken van de crisisorganisatie. Informatievoorziening tijdens een crisis staat beschreven in het Regionaal Crisisplan Oost-Brabant 2024-2027

Oefenbeleidsplan Het multidisciplinair oefenbeleidsplan kent (op onderdelen) een Brabantbrede samenwerking en heeft een looptijd tot het einde van deze beleidsperiode. Het plan is vraaggestuurd en kan tussentijds worden bijgesteld op basis van actualiteiten en behoeften. Vanaf 2024 sluit dit plan aan bij het Regionaal Crisisplan 2023.

Niet-wettelijke advies-functie en advisering omgevingsplannen Niet-wettelijke adviesfunctie • participeren en adviseren bij de ontwikkeling van omgevingsvisies en omgevingsplannen • participeren en adviseren over omgevingsveiligheid, ruimtelijke plannen, bluswater en bereikbaarheidsvraagstukken • participeren en adviseren over bouw, gebruik, evenementen, meldingen vuurwerk en milieu/ industriële veiligheid • toezicht met verschillende uitvoeringsvormen bij bouw, gebruik, evenementen en milieu/industriële veiligheid • bewustwording & maatschappelijke beïnvloeding • kennisdeling en communicatie over (rest)risico’s • participeren en adviseren over veiligheidsaspecten van nieuwe ontwikkelingen op bovenstaande taakvelden, waar vaak nog geen toereikende regelgeving voor bestaat • participeren en adviseren op (her)nieuw(d)e wet- en regelgeving en beleid over bovenstaande taakvelden Omgevingswet – adviesfunctie met betrekking tot omgevingsplannen De Omgevingswet treedt 1 januari 2024 in werking. Met de Omgevingswet wordt beoogd de regels voor ruimtelijke ontwikkeling te vereenvoudigen en samen te voegen. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen er een aantal producten en diensten van Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN).

Zo zijn er nieuwe producten waar VRBN een rol in kan spelen (bijvoorbeeld de omgevingsvisie en het omgevingsplan), maar het kan ook zijn dat bestaande producten om een andere vorm van advisering vragen. Veiligheidsregio Brabant-Noord heeft samen met het bevoegd gezag een set aan werkafspraken vastgesteld voor het werken onder de Omgevingswet. Hierin staan zowel procesafspraken als een omschrijving bij welk type initiatieven wij als veiligheidsregio inhoudelijk betrokken willen worden voor advisering. In het participeren en adviseren bij de ontwikkeling van omgevingsvisies en omgevingsplannen wil

de veiligheidsregio betrokken worden bij (fysieke) veiligheidsthema’s binnen de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Nadere invulling van de wijze waarop we als veiligheidsregio betrokken worden en participeren bij de ontwikkeling van omgevingsvisies en omgevingsplannen gaat in overleg met het bevoegd gezag.

Dekkingsplan Conform de Wet veiligheidsregio’s stelt het bestuur van Veiligheidsregio Brabant-Noord elke vier jaar een dekkingsplan voor de (basis)brandweerzorg vast. Hierin onderzoekt de regio hoe de operationele prestaties van de brandweer zich verhouden tot de daaraan gestelde eisen. De komende beleidsperiode zal het Dekkingsplan 20242027 worden opgesteld conform de Handreiking Landelijke Uniforme Systematiek voor Dekkingsplannen. Deze Handreiking is eind 2022 omarmd door de Minister van Veiligheid en Justitie. De Handreiking beoogt een landelijke standaard voor het berekenen en opstellen van dekkingsplannen en een bredere blik op de operationele prestaties van de brandweer. Door het toepassen van de Handreiking wordt de beoordeling bovendien een cyclisch proces, waarin de brandweer vaker dan de wettelijke vierjaarlijkse termijn kan analyseren of het wenselijk is om conclusies en maatregelen bij te stellen. De integratie tussen preventie en repressie is expliciet onderdeel van de systematiek. Ook geeft de Handreiking een nieuwe methode voor het beoordelen van de basisbrandweerzorg, waarbij het accent niet langer ligt op objectgerichte opkomsttijden, maar zich richt tot gebiedsgerichte opkomsttijden. Daarbij wordt gekeken naar de dominante gebiedskenmerken en de risico’s daarvan om op die basis een opkomsttijd te bepalen.

32

Samenwerken aan veerkracht en veiligheid.

Colofon: Uitgave en redactie Veiligheidsregio Brabant-Noord, 1 augustus 2023 Meer informatie: www.vrbn.nl - info@vrbn.nl - 088 0208208 In Veiligheidsregio Brabant-Noord wonen, werken en recreëren ruim 650.000 inwoners in 11 gemeenten. Binnen de Veiligheidsregio werken brandweer, GHOR, politie, meldkamer en gemeenten samen op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.