Bijlage 2 Publieksconcept

–

Publieksconcept Groot Tuighuis Erfgoed ’ s- Hertogenbosch 31 maart 2021

Publieksconcept Groot Tuighuis

Inhoudsopgave 1 Visie en uitgangspunten

3

2 Doelgroepen

6

3 Positionering

7

4 Educatie

8

5 Vlekkenplan

9

6 Publieksconcept presentatie in middenschip

11

7 Beschrijving van exhibits

13

2 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

1 Visie en uitgangspunten Ontdekken, Onderzoeken, Ontmoeten. Dat is waar het Groot Tuighuis voor staat. Het Groot Tuighuis is een ontmoetingsplek, tussen collecties van verschillende erfgoed-disciplines, maar bovenal tussen mensen. Een modern erfgoedcentrum dat midden in de samenleving staat en waar je makkelijk binnenloopt. Van jong tot oud en van historische leek tot onderzoeker. Een uitnodigende plek waar historische informatie over ’s-Hertogenbosch uit verschillende disciplines samenkomt tot een geheel. Waar ruimte is voor diverse perspectieven op het verleden, heden en de toekomst. Iedereen is hier welkom om te werken, ervaren, leren, maken, studeren, spelen, in contact te komen, vragen te stellen en kennis te maken met het verleden, het heden en met elkaar.

1.1 Reis door de tijd

De thuisbasis van de gemeentelijke afdeling Erfgoed ’s-Hertogenbosch is een plek voor en door de stad. Dé plek waar je het heden en verleden volop kunt beleven en zelf actief kan meemaken. De geschiedenis van ’s-Hertogenbosch en omgeving komt hier tot leven, vanaf de prehistorie tot heel recent, voor jong en oud. Aan de hand van unieke vondsten en verhalen uit de collecties van Erfgoed ’s-Hertogenbosch nemen we je mee op een reis door de tijd. Daarbij kom je steeds letterlijk in aanraking met historisch onderzoek en krijg je een kijkje in de keuken van archeologie, bouwhistorie en het archief. We laten bezoekers op nieuwe manieren ontdekken hoe rijk de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch is. Dat er ongelooflijk veel bijzondere collectiestukken voor eenieder te bewonderen en te gebruiken zijn. En dat 3 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

geschiedenis en de collectie het leven van vandaag de dag kunnen verrijken en een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de stad. Originele bronnen worden verrijkt met gebruik van digitale media, zodat ‘digitaal erfgoed’ en erfgoeddata kansen bieden. We zijn een gastvrije plek waar bewoners en bezoekers van ’s-Hertogenbosch zich thuis voelen en graag terugkeren. Een plek waar samenwerking centraal staat, met bewoners als individu, in een groep of als partner in (erfgoed)organisaties.

1.2 Concept: erfgoed delen

Erfgoed is van en voor ons allemaal en verbindt ons met elkaar. Een belangrijke waarde van erfgoed is de beleefbaarheid ervan: het kan gezien, gehoord, gevoeld, ervaren, gebruikt, veranderd, doorgegeven of aangevuld worden. Die mogelijkheden bieden wij in het Groot Tuighuis. Archeologie, bouwhistorie, monumentenzorg en geschreven bronnen en beeldmateriaal uit het archief komen voor het eerst samen op één plek en vertellen het verhaal van ’s-Hertogenbosch. Het is een locatie waar bezoekers in aanraking komen met het erfgoed vanuit diverse lagen en perspectieven. Met erfgoed bedoelen we in deze context de domeinen van de archieven, archeologie, bouwhistorie, monumenten en stadsgeschiedenis. Daarbij betreft het zowel materieel (monumenten, collectie, digitale bronnen) als immaterieel erfgoed (verhalen, tradities, vakmanschap). In het Groot Tuighuis wordt de historie onderzocht en doorgegeven. Door informatie op een eigentijdse wijze te presenteren, divers en erfgoed-breed, weten we het publiek te trekken en zijn we tot in de wijde omtrek een begrip als kenniscentrum op het gebied van erfgoed. Bezoekers kunnen individueel of als groep terecht voor onderzoek en beleving. Informatie en bronnen zijn zowel fysiek als digitaal beschikbaar. De digitale voorzieningen zijn zeer publieksvriendelijk en geschikt voor educatieve (onderwijs)activiteiten voor verschillende leeftijdsgroepen.

Er zijn open archeologische en bouwhistorische depots en er kunnen tentoonstellingen worden gehouden. Er is ruimte voor het geven van lezingen en het organiseren van bijeenkomsten en workshops. Een koffiecorner in een loungeachtige sfeer maakt het geheel tot een aantrekkelijke en gastvrije plek in de stad.

1.3 Ruimtelijke indeling

Vrijwel de gehele benedenverdieping van het Groot Tuighuis is een ruimte waar mensen binnenlopen, elkaar ontmoeten en erfgoed kunnen onderzoeken en beleven. Via een basispresentatie in het schip maken bezoekers kennis met de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch en de verschillende facetten van erfgoedonderzoek en het werk van de afdeling. Dat alles in één ruimte. Het is een ideaal startpunt om de rest van het Groot Tuighuis en het erfgoed van en in de stad verder te ontdekken.

4 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

Het schip van de voormalige kerk is het middelpunt van waaruit de bezoekers de andere delen van het gebouw kunnen verkennen voor verdere verdieping en activiteiten. Het publiek kan bijvoorbeeld meekijken en meedoen in het archeologisch lab (ArcheoHotspot) en komt in contact met de vrijwilligers en medewerkers van Erfgoed ’s-Hertogenbosch. Ook de studiezalen van het archief zijn laagdrempelig toegankelijk. De koorruimte wordt een multifunctionele erfgoedlounge, een fijne plek om een kop koffie te drinken en je individueel te verdiepen in de geschiedenis van de stad. Daarnaast is dit een mooie plek om schoolklassen kennis te laten maken met erfgoed en een prettige ruimte om lezingen en presentaties te geven. Onder begeleiding is het mogelijk de open depotruimten van archeologie en bouwhistorie te bezoeken, en is ook de gelaagdheid van het gebouw zelf (een kerk uit 1430 die daarna verschillende functies heeft gehad) ervaarbaar.

Het schip van het Groot Tuighuis nu.

1.4 Ontmoetingsplaats

Het Groot Tuighuis is een plek waar de bezoeker het verleden volop kan beleven en er tegelijkertijd ook zelf actief aan kan meewerken. Een plek voor kennismaking waar je je onderdeel kunt voelen van de geschiedenis, maar ook voor onderzoek, dialoog en interactieve publiekspresentaties. Het publiek wordt zelf onderdeel van de geschiedenis en van de processen van erfgoedonderzoek. Het gebouw biedt plaats aan ontmoetingen met de Bossche geschiedenis en aan historisch geïnteresseerden. Een erfgoedcentrum, een ‘honk’, waar samenwerking centraal staat, met bewoners als individu, in een groep of als partner in (erfgoed)organisaties.

5 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

2 Doelgroepen Erfgoed is van iedereen en moet voor iedereen toegankelijk zijn. Erfgoed krijgt pas waarde als het gezien en gebruikt kan worden. We richten ons daarom op de brede doelgroep: van professional tot leek, van jong tot oud en van inwoner tot bezoeker. Het Groot Tuighuis richt zich op: • individuele bezoekers (Bosschenaren, dagjesmensen) • gericht bezoek (studiezaal, lezingen, tentoonstellingen, ArcheoHotspot, vergaderen) • oriënterend bezoek (belangstelling, nieuwsgierigheid, in combinatie met ander bezoekdoel zoals het JBAC of Huis van Bosch) • groepsbezoek (educatief of toeristisch) We staan open voor ieders verhaal over de stad, iedereen is welkom. We stellen de collecties van de stad open voor iedereen en proberen het erfgoed ook toegankelijk te maken voor niet-reguliere doelgroepen.

2.1 Meertaligheid

De teksten op prints in het Groot Tuighuis zullen in het Nederlands zijn. Anderstaligen worden bediend met Engelstalige hand-outs op gelamineerde prints. Audiovisuele uitingen (films, applicaties, games) krijgen (voor zover mogelijk) een Nederlandse en Engelse ondertiteling.

2.2 Bezoekers met een beperking

Belangrijk is dat we in de presentaties en in de inrichting zoveel mogelijk rekening houden met bezoekers met beperkingen. Dit betekent dat onderdelen voldoende bereikbaar zijn voor rolstoelgebruikers, en we filmpjes, applicaties en games zullen ondertitelen.

2.3 Ambitie

In 2019 zijn er ruim 3500 bezoekers geteld. De ambitie is om dit aantal binnen 5 jaar na oplevering van de publieksvoorziening te laten groeien naar 7.000 á 10.000 bezoekers per jaar.

6 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

3 Positionering Het Groot Tuighuis is hét Bossche erfgoedcentrum voor het toegankelijk maken van het verleden, heden en de toekomst van ’s-Hertogenbosch. Door een bezoek aan het Groot Tuighuis voelen de Bosschenaren en bezoekers zich verbonden met de stad. Iedereen, van jong tot oud, is van harte welkom om op deze plek informatie te halen of te brengen, voor hobby, werk of studie, voor erfgoededucatie of als bewoner/bezoeker van ’s-Hertogenbosch.

3.1 Eerste kennismaking

Voor bezoekers van de stad biedt het Groot Tuighuis een eerste kennismaking met het verhaal van ’sHertogenbosch, van prehistorie tot heel recent. Daarnaast geven we inzicht in de processen achter de collecties, we laten zien hoe erfgoed wordt onderzocht, dat het kan leiden tot nieuwe inzichten en kan worden ingezet bij de ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Daarmee zijn we complementair aan de cultuurhistorische highlights in ’s-Hertogenbosch die een deelaspect belichten zoals het Jheronimus Bosch Art Center, het Huis van Bosch, het Water- en Vestingmuseum in het Kruithuis, het Design Museum Den Bosch en het Zwanenbroedershuis of juist een bredere reikwijdte hebben zoals het Noordbrabants Museum.

3.2 Culturele zone

Het Groot Tuighuis maakt onderdeel uit van een culturele zone in de binnenstad met de nadruk op cultureel erfgoed, het zogenoemde ‘Jeroen Bosch Kwartier’. Het nieuwe erfgoedcentrum vervult daarin een belangrijke rol.

3.3 Springplank

Het Groot Tuighuis zal als ‘erfgoedcentrum’ met een nadrukkelijke publieksfunctie uitstekend dienen als introductie op de Bossche geschiedenis en springplank voor verdere verkenning en verdieping. Het Groot Tuighuis zal daarom complementair zijn aan andere plekken in de stad waar ook meer over het verleden van ‘s-Hertogenbosch valt te ontdekken. Het gebouw is één van de hoekstenen in het Jeroen Bosch Kwartier met Huis73, het Zwanenbroedershuis, het Huis van Bosch, het JBAC en de Sint Jan. Dit deel van de Hinthamerstraat wordt zo economisch, cultureel en toeristisch aantrekkelijker.

7 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

4 Educatie Leren stopt niet buiten de klas. Het bieden van educatie in het Groot Tuighuis is daarom gebaseerd op het principe van ‘een leven lang leren’. Erfgoed ‘s-Hertogenbosch biedt verschillende mogelijkheden om leerlingen, studenten en volwassenen te betrekken bij de regionale geschiedenis en onze werkzaamheden.

4.1 Aansluiting op regulier onderwijs

We hebben speciale lesprojecten ontwikkeld voor basisscholen en middelbare scholen. Dat doen we in samenwerking met Huis73 en het lokaal en regionaal onderwijs. Het Groot Tuighuis is toegankelijk voor kinderen en aangepast aan de manier waarop zij erfgoed tot zich nemen. Dit is zichtbaar in alle publieksruimtes. Zo sluiten we in onze publiekspresentatie aan bij de tien tijdvakken en de canonvensters uit het onderwijs. Een educatieve ruimte biedt een plek voor leerlingen om het verleden te beleven en er actief aan bij te dragen.

4.2 Buitenschoolse educatie

Maar educatie beperkt zich niet tot het onderwijs. Ook volwasseneneducatie, in brede zin of voor specifieke doelgroepen draagt bij aan het actief leren en beleven. Het Groot Tuighuis biedt ook ruimte voor workshops, lezingen en om te studeren voor volwassenen.

8 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

5 Vlekkenplan

5.1 Receptie

Het toegangsprincipe is ‘open deur’. Bezoekers moeten zich bij de ingang kunnen melden voor afspraken of vragen. Dagelijks komen diverse soorten externe bezoekers in het Groot Tuighuis, met en zonder afspraak. Daarom is een uitnodigende entreeruimte met garderobe/lockers en balie gewenst. Bezoekers worden ontvangen door de baliemedewerker. Externe bezoekers zijn onder meer: archiefonderzoekers, schoolklassen, individuele bezoekers voor expositie en/of ArcheoHotspot, bezoekers voor werkoverleg met medewerkers van Erfgoed ’s-Hertogenbosch, bezoekers voor lezingen, externe erfgoedpartners die gebruikmaken van vergaderruimtes etc. Deze balie kan worden gecombineerd met de ontvangst van studiezaalbezoekers.

5.2 Multifunctionele hal in het middenschip

Grote multifunctionele ruimte voor laagdrempelige (ook digitale) presentaties aan een breed publiek. Op deze plek wordt het verhaal van de stad verteld aan de hand van zes markante historische Bosschenaren. Ook is er ruimte voor wisselexposities. Het schip moet flexibel zijn en moet gemakkelijk kunnen worden omgebouwd om enkele malen per jaar een grotere groep van maximaal 200 personen te kunnen ontvangen. Hiertoe zijn bepaalde onderdelen verrijdbaar. Denk bijvoorbeeld aan lezingen, congressen en

9 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

presentaties zoals een Erfgoedavond of Monumentenavond, maar ook een kerstborrel voor de vrijwilligers.

5.3 Erfgoedlounge

De erfgoedlounge is een uitnodigende ruimte waar bezoekers van het Groot Tuighuis ontvangen kunnen worden. Waar ze een kop koffie/thee kunnen drinken en relaxed kunnen zitten. Waar ze in informele sfeer kunnen lezen en studeren. En met ruimte voor kleine informele vergaderplekken. Deze ruimte kan ook dienen als wachtruimte voor mensen die afspraken hebben en wellicht als ruimte waar bezoekers die de hele dag aanwezig zijn hun lunch kunnen nuttigen. Ook is het de ‘foyer’ voor groepsontvangsten in het koor en het schip.

5.4 Koor

In het Groot Tuighuis worden meerdere keren per maand activiteiten georganiseerd voor groepen van zo’n 30 à 40 personen. Denk bijvoorbeeld aan cursussen, (lunch)lezingen, afdelingsbijeenkomsten, grotere vergaderingen en filmvertoningen, maar ook educatieve activiteiten voor schoolklassen. Een groot deel van het educatief programma zal zich binnen een afsluitbare ruimte afspelen zodat een les ongestoord kan worden gegeven (en zonder hierbij de rest van het gebouw te storen). Op de momenten dat er geen groep aanwezig is, is de ruimte beschikbaar voor individuele bezoekers en wordt daarmee een verlenging van de Erfgoedlounge.

5.5 Laboratorium

Ruimte waar bezoekers onder begeleiding met archeologisch materiaal kunnen werken (ArcheoHotspot). Hier kunnen bezoekers zelf ervaren hoe het is om archeoloog te zijn. Ook werken hier vrijwilligers aan en met het materiaal.

5.6 Studiezaal

De studiezaal biedt een rustige werkplek voor bezoekers die originele archiefstukken en/of digitale informatie willen inzien. Daarnaast doen mensen er archief- en stamboomonderzoek en onderzoek in de bibliotheekcollectie.

5.7 Vergaderruimtes

Het Groot Tuighuis dient als een erfgoedhonk voor verschillende erfgoedwerkgroepen in de stad. Denk bijvoorbeeld aan de heemkundekringen, de Bossche Tijdmachine en de Klokkenluiders. Zij komen regelmatig naar het Groot Tuighuis om met elkaar te vergaderen en gebruik te maken van de faciliteiten in het Groot Tuighuis. Dat betekent dat vergaderruimtes ook te gebruiken zijn door externe bezoekers. Dat gaat meestal om besloten vergaderingen met zo’n 6 personen.

10 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

6 Publieksconcept presentatie in middenschip Het Groot Tuighuis is dé plek waar je het heden en verleden volop kunt beleven en zelf mee kan maken. De geschiedenis van ’s-Hertogenbosch en omgeving komt hier tot leven, vanaf de prehistorie tot heel recent, voor jong en oud. Aan de hand van unieke vondsten en verhalen uit de collecties van Erfgoed ’sHertogenbosch nemen we je mee op een reis door de tijd. Daarbij kom je steeds letterlijk in aanraking met historisch onderzoek en krijg je een kijkje in de keuken van archeologie, bouwhistorie en het archief. Originele bronnen worden verrijkt met gebruik van digitale media, zodat ‘digitaal erfgoed’ en erfgoeddata kansen bieden.

6.1 Tijdlijn en zes tijdvakken

We delen de geschiedenis op in zes tijdvakken waarin het verhaal van ’s-Hertogenbosch (inclusief de dorpen en kernen) telkens een andere wending krijgt. Elke scène vertelt een deel van de Bossche geschiedenis op een prikkelende manier. De verschillende tijdvakken worden met elkaar verbonden via een zichtbare tijdlijn. Deze Bossche tijdlijn combineren we met de tien tijdvakken zoals die in het primair onderwijs worden gebruikt. De Bossche historie zit bovendien in de muren en ruimtes van het Groot Tuighuis. Het gebouw zelf komt daarom ook terug in de presentatie.

6.2 Personages

In het Groot Tuighuis kom je oog in oog te staan met historische personages. Zes ‘Bosschenaren’ vertellen je over het gebied en de stad waarin zij leefden. Hun verhaal speelt zich af binnen een ontwikkeling of gebeurtenis die typisch Bosch is. De zes personages bieden allerlei aanknopingspunten, zoals thematische audiotours door de stad, een educatief programma of speciale evenementen.

11 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

6.3 Thema’s uit de Bossche geschiedenis

We benaderen de geschiedenis vanuit verschillende kanten. Een streven is daarom om deze thema’s terug te laten komen in de tijdvakken. • Landschap: relatie met water, nat en drassig, ophogingen, delta •

Religie: Cleyn Rome, godsdienstoorlog, positie katholieken, Bisdom

•

Dagelijks leven: wonen, eten, drinken, vermaak, rituelen

•

Vestingstad: uitbreiding, verval, behoud

•

Migratie: religieuze migratiestromen, garnizoen, Belgische vluchtelingen, gastarbeiders

•

Kunst en Cultuur: Jeroen Bosch, Bossche School

•

Economie: nijverheid, ambachten, fabrieken

•

Politiek: positie binnen het gewest, land en wereld

6.4 Onderzoek

In ieder tijdvak koppelen we een onderzoeksmethode van Erfgoed ’s-Hertogenbosch. Op deze manier nemen we de bezoeker mee in de dagelijkse praktijk, een kijkje in de keuken. We laten de bezoeker zoveel mogelijk zelf meezoeken, kijken en voelen. Dit onderdeel laat zien hoe ons onderzoek ten grondslag ligt aan de verhalen die we vertellen.

6.5 Wisseltentoonstellingen

Naast de semipermanente expo realiseren we ook een plek speciaal voor wisseltentoonstellingen. Op deze manier kunnen we snel aanhaken bij actuele thema’s en nieuwe vondsten. Het is ook de perfecte manier om herhaalbezoek te stimuleren, zeker voor de Bosschenaren.

12 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

7 Beschrijving van exhibits 7.1 Entree

De bezoeker wordt bij binnenkomst direct geconfronteerd met silhouetten van de zes Bosschenaren. Subtiele lijntekeningen op het glas geven direct een hint van de persoonlijke historische verhalen die volgen. De lijnen zijn een abstracte variant van glas-in-lood, verwijzend naar de kerkelijke historie van het Groot Tuighuis.

7.2 Even voorstellen…

Gaat men de glazen deuren door, dan staat men oog in oog met Bosschenaren uit verschillende tijden, zoals hiervoor beschreven. Allereerst als manshoge hologrammen in een prachtige, antieke vitrine- of kledingkast uit de collectie van het Groot Tuighuis. Dit effect wordt bereikt door middel van een ultrashort-throw laserbeamer op halfdoorlatend projectiedoek. De personages lopen de vitrine als het ware in en uit, stellen zich voor en geven in korte, prikkelende zinnen een inkijk in de Bossche geschiedenis en hun leven. Ze gaan daarbij ook met elkaar in gesprek, als 13 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

ware het geesten uit het verleden die ervaringen uitwisselen. “In mijn tijd ging dat anders…” De bezoeker wordt ook direct aangesproken: “Wat kom jij hier eigenlijk doen?”

Deze korte show dient als introductie op de rest van de expositie in het schip. Het zet de bezoeker de juiste bril op en maakt hem of haar warm voor wat komen gaat… In het geval van een lezing of ander evenement kan deze vitrine (en dus de projectie op het doek) dienen als ‘billboard’ waarop het evenement staat aangekondigd. De vitrine hoeft dan niet verplaatst te worden.

7.3 Ontmoet de Bosschenaar

Elk Bosschenaar heeft zijn een eigen ‘station’. Per station plaatsen we het personage op een sokkel, in een levensechte, evocatieve houding, passend bij een scene uit het persoonlijke verhaal van deze figuur. Zo probeert het meisje van De Gruyter iets te pakken van de hoogste plank van de winkelkast achter haar. Of kloosterzuster Barbara Disquis in stil gebed, op haar knieën en met de handen ineengevouwen. Elk personage draagt historisch correcte kleding (die aangeraakt mag worden!), gemaakt door de ateliers van Erfgoed ’s-Hertogenbosch.

14 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

Andere elementen per station zijn: • collectiestukken uit het desbetreffende tijdvak, zowel objecten (echt) als documenten (replica’s). Deze krijgen plaats in de huidige vitrinekasten. Wanneer mogelijk worden bepaalde objecten onderdeel van het tableau vivant. • een korte introductie op het tijdvak (print). • het verhaal van het personage (audio en moving comic). Lades die kunnen worden geopend met daarin kleine ‘doe-activiteiten’/spellen.

Een sfeerimpressie van elementen in een station.

7.4 De bezoeker centraal

Het laatste en zevende personage betreft de bezoeker zelf. Wat is de rol in de geschiedenis van de huidige bewoners van de stad? Op een (aanraak)scherm is actuele/statistische informatie te zien over de Bosschenaar, zoals leeftijdsverdeling, opleidingsniveau, nationaliteiten, arbeidsverdeling, recreatie etc. Bovendien zal de bezoeker (op termijn) via dit scherm ook zelf persoonlijke informatie/beelden/ verhalen/herinneringen kunnen toevoegen om zo een bijdrage te leveren aan het erfgoed van ’sHertogenbosch.

15 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

7.5 Werkzaamheden Erfgoed ’s-Hertogenbosch

Een prikkelende en kleurrijke infographic geeft informatie over de werkzaamheden van Erfgoed ’sHertogenbosch en toont wat een plek krijgt in het Groot Tuighuis. Welke collectie gaat naar het archief of depot, hoe wordt de selectie gemaakt, en hoe wordt dit opgeslagen en bewaard?

7.6 Straatbeeld en landschap

We hergebruiken ook de oude tafelvitrines van het vroegere Noordbrabants Museum, waarbij we het klassieke uiterlijk verrijken met een moderne twist. Elk van de drie tafels heeft twee zijdes, in totaal dus zes zijdes. We plaatsen de tafels in het midden van het schip, waarbij elke zijde naar één van de zes personages wijst. In elke rechtervitrine plaatsen we een scherm, met daarop een animatie van een straatscene of landschap uit het leven van elk personage. De linker vitrine toont collectie die te zien is in de animatie. De vitrines zijn verrijdbaar en kunnen indien nodig worden verplaatst.

7.7 Tijdlijn

Op de onderzijde van de vitrinekasten (waar nu de lades zitten), plaatsen we een tijdlijn van prehistorie tot nu. Deze loopt door van de eerste tot de huidige bewoners. Het is een strak vormgegeven, eenvoudige tijdlijn met beknopte informatie: een jaartal en korte omschrijving van de gebeurtenis. Parallel aan de Bossche tijdlijn loopt een tijdlijn met herkenbare (inter)nationale gebeurtenissen. Hierdoor kunnen bezoekers een en ander goed plaatsen. Met de tijdlijn sluiten we aan bij de tien tijdvakken zoals deze in het onderwijs worden gebruikt.

7.8 Interactief scherm: Den Bosch Time Machine

Op een interactief scherm tonen we de resultaten van verschillende projecten van de Den Bosch Time Machine. Met de Den Bosch Time Machine brengen we de geschiedenis tot leven. We verbinden

16 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

kilometers aan historische archieven, objecten, archeologische vondsten en monumenten in een digitaal informatiesysteem met tal van toepassingen voor onderzoek, stadsontwikkeling, toerisme en educatie. Het doel is alle digitale data over de geschiedenis van de stad met elkaar te verbinden en te koppelen aan historische kaarten en 3D-modellen. Op die manier kunnen personen, objecten en gebeurtenissen die bepalend zijn geweest voor de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch worden onderzocht, gevisualiseerd en verbonden met het heden. Denk bijvoorbeeld aan een soort Google Earth voor het verleden, waarin je door de historische stad kunt navigeren in ruimte en tijd. Andere voorbeelden zijn publieksvriendelijke ‘data-dashboards’ waarmee de bezoeker visualisaties kan oproepen over bijvoorbeeld alle procesdossiers (Dataschurk), de Poortregistraties uit de 18e eeuw of de bevolkingsregisters uit de 19e eeuw.

7.9 Groot projectiescherm

Achter in het schip kan een groot projectiescherm naar beneden zakken. Dit scherm kan (samen met een beamer) worden gebruikt bij presentaties en evenementen. Bij niet-gebruik wordt deze netjes achter de grote plafondbalk omhoog getakeld.

7.10 Erfgoedlounge

De overvloed aan collectiestukken die in het gebouw zichtbaar is bindt alles samen en zorgt voor een huiskamersfeer en die maakt dat je er langer wil blijven. Op de wanden en/of tafels van de Erfgoedlounge komen detailprints van topstukken uit de collectie van Erfgoed ’s-Hertogenbosch. De vitrine naar het koor biedt ruimte om andere thema’s uit te lichten. Denk aan uitleg over werkzaamheden archeologie, bouwhistorie en archief, of juist tijdelijke expo’s of een overzicht van gelijksoortige objecten om de ontwikkeling te tonen door de eeuwen heen.

7.11 Koor

In het koor trekken we de lijn van de Erfgoedlounge door. Ook hier aankleding met historische stukken die moeten zorgen voor een prettige sfeer. In het koor plaatsen we een interactief touchscreen. De individuele bezoeker kan via dit scherm de Bossche canonvensters ontdekken en grasduinen in de beeldcollectie en deze levensgroot vergroten. Ook is het scherm te gebruiken voor andere tijdelijke thema-presentaties. We nodigen de bezoeker hier (op termijn) uit om zelf informatie/beelden/ verhalen/herinneringen toe te voegen en zo een bijdrage te leveren aan het erfgoed van ’sHertogenbosch. Dit interactieve scherm is daarnaast ook te gebruiken voor lezingen, presentaties, filmvoorstellingen en andere groepsactiviteiten. De verschillende tafels kunnen worden voorzien van prints met foto’s van de collectie van Erfgoed ’sHertogenbosch.

17 / 18

www.podium.nl

Publieksconcept Groot Tuighuis

7.12 Studiezaal

In deze ruimte wordt geconcentreerd gewerkt. Hier komen geen echte ‘exhibits’. Wel is er ruimte om bijvoorbeeld subtiele prints toe te voegen van afbeeldingen van de collectie van Erfgoed ’s-Hertogenbosch. Denk bijvoorbeeld aan vergrotingen van mooie oude handschriften uit de archieven of afbeeldingen uit de beeldcollectie.

Een sfeerimpressie van het middenschip.

18 / 18

www.podium.nl