Bijlage 2. Programmabegroting 2026 - ter zienswijze
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
Uitgave en redactie Veiligheidsregio Brabant-Noord, 3 juli 2025 Meer informatie www.vrbn.nl
In Veiligheidsregio Brabant-Noord wonen, werken en recreëren ruim 670.000 inwoners in 11 gemeenten. Binnen deze veiligheidsregio werken brandweer, GHOR, meldkamer en gemeenten samen op het gebied van risicobeheersing, brandweerzorg, crisisbeheersing & rampenbestrijding, bevolkingszorg en geneeskundige hulpverlening in de regio.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
2
Samenvatting De Programmabegroting 2026 volgt de koers van ons beleidsplan 2024-2027, getiteld “Samenwerken aan veerkracht en veiligheid”. We zetten eerdere accenten voort, zoals de versterking crisisbeheersing en verbetering landelijke samenwerking, toekomstbestendige brandweerzorg en het huisvestingsplan 2024-2027. En we werken onze inzet voor 2026 uit aan de hand van de thema's uit het beleidsplan. Deze thema's zijn: ‘Voorbereiden op het onbekende’, ‘Klimaat en natuur’, ‘Ongevallen en branden’ en ‘Bedreiging van vitale en digitale infrastructuur’. In de kaderbrief 2026 heeft deze inhoudelijke aanpak al op volledige steun kunnen rekenen. Deze programmabegroting 2026 bevat daarmee dus géén nieuwe beleidsvoornemens met financiële gevolgen. We zijn ons als veiligheidsregio bewust van de moeilijke financiële situatie waarin onze gemeenten zich verkeren. We beseffen ons dat de gemeentelijke opgaven per gemeente verschillen, evenals de pijnlijke keuzes die lokaal gemaakt moeten worden. VRBN wil bijdragen aan deze uitdagingen. In 2025 hebben we de lijn uitgezet om geen nieuw beleid en nieuwe ambities te formuleren, tenzij door het Rijk gefinancierd, en diverse opgaven intern op te lossen. Deze lijn hebben we doorgetrokken naar 2026. We merken dat de verwachtingen naar veiligheidsregio’s toenemen door de ontwikkelingen die ons raken.
We leven in een snel veranderende wereld, met groeiende risico's en snel wisselende dreigingsbeelden. Dit uit zich bijvoorbeeld in het gesprek over de bijdrage van veiligheidsregio’s aan de weerbaarheidsopgave en het ondersteunen van een veerkrachtige en parate samenleving. We bevorderen maatschappelijke weerbaarheid door flexibele strategieën en plannen te ontwikkelen en verkennen ook de mogelijkheid om ondersteuningspunten in te richten (o.a. op brandweerposten). Dit geven wij vorm in het programma Weerbare samenleving, dat wij in nauwe samenwerking met de gemeente vormgeven. We roepen ook op tot samenredzaamheid, maar blijven ook het vangnet voor kwetsbaren. Denk aan het voorbereiden op langdurige stroomuitval samen met (zorg)organisaties. Daarnaast hebben we ook om te gaan met de gevolgen van extreem weer zoals clusterbuien en betere voorbereiding op natuurbranden. Voor de versterking van crisisbeheersing richten wij onze antennes op de buitenwereld, participeren in veerkrachtige netwerken en richten flexibel en wendbaar crisismanagement in. We maken bijvoorbeeld inzichtelijk welke effecten kunnen optreden bij cyberincidenten en hoe we onszelf en onze omgeving daarop kunnen voorbereiden. De samenwerking met vitale- en kolompartners blijven we richten op een afgestemde voorbereiding van diverse soorten crises, bijvoorbeeld door gezamenlijke risicoanalyses.
Ook blijven we inzetten op het verminderen van de risico’s en de impact van natuurbranden door het in 2025 opgezette Programma Natuurbrandbeheersing voort te zetten. We blijven bijdragen bij aan het verbeteren van brand- en omgevingsveiligheid. Gezien maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zoals verduurzaming, verdichting en vergrijzing, is het van belang proactief in te spelen op veranderingen en adequaat te blijven adviseren. Bijvoorbeeld door in 2026 een intensievere koppeling te maken tussen de activiteiten van Brandveilig Leven en de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid (2026-2029). We zullen voorlichtingen op maat ontwikkelen en aanbieden aan verschillende doelgroepen, zoals bewoners van woongebouwen. De primaire brandweerzorg blijft zich richten op het bieden van hulp aan mens en dier in noodsituaties, zoals brandbestrijding, duiken en het bevrijden van beknelde slachtoffers. Het behoud van gemotiveerde vrijwilligers blijft een prioriteit, waarbij aandacht, beeldvorming en maatwerk centraal staan. We waarborgen een goed functionerende brandweerzorg vanuit onze vrijwillige
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
3
brandweerposten door te investeren in oefen- en trainingsprogramma’s, duidelijke plannen en onderhouden voertuigen en materiaal. We richten ons op toekomstbestendigheid en ook op continuïteit van de brandweerzorg. Bedrijfsvoering bouwt voort op de stappen die we in de afgelopen jaren hebben gezet, met de focus op het optimaliseren van processen en het waarborgen van continuïteit. Bedrijfsvoering richt zich op flexibel, duurzaam en kostenbewust werken. We zetten ons actief in voor ons belangrijkste kapitaal, de mens. Met extra aandacht voor de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers en het versterken van de aantrekkelijkheid van ons als werkgever. We gaan verder met de versterking van digitale weerbaarheid en informatiebeveiliging. We houden er rekening mee dat onze belangrijke processen als vitaal worden aangemerkt. Daarom zullen we in kaart brengen hoe we dit op de juiste manier kunnen implementeren. In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan het huisvestingsplan 2024-2027 en werken we aan renovaties en bouw in Berghem, Drunen, Liempde en Oss.
Financieel overzicht In lijn met het verzoek van de portefeuillehouders Financiën Regio Noord-Oost Brabant (brief van 9 februari 2024) hebben wij de begroting 2026 met een kritische blik bekeken. In de voorbereiding van deze begroting ontvingen we echter een nieuwe brief van de portefeuillehouders Financiën van de regio Noordoost Brabant, met het verzoek om de begroting te bevriezen en de ambities voor de komende jaren af te stemmen op de huidige financiële kaders. Het verzoek was om de gemeentelijke bijdrage niet te verhogen en de loon- en prijscompensatie binnen het bestaande budget op te vangen door middel van ombuigingen. Wat betreft de financiële kaders hebben we voor 2026 te maken met drie ontwikkelingen: risico op een landelijke taakstelling, wens van de regionale portefeuillehouders en een onvoorziene ontwikkeling binnen VRBN. Deze ontwikkelingen kunnen een substantiële impact hebben op de omvang van de begroting van VRBN. Voorafgaand aan de Kaderbrief is binnen onze begroting gezocht naar structurele dekking, maar uit de financiële analyses van de Bestuursrapportage 2024 zijn destijds geen andere dekkingsmogelijkheden gevonden. De 3Oontwikkeling wordt binnen de begroting opgevangen door risicovoller te begroten. Dit is niet gepaard gegaan met een fundamentele taakdiscussie.
De keuze om deze ruimte in te zetten betekent dat deze middelen niet meer beschikbaar zijn voor andere doeleinden, zoals het afdekken van tegenvallers of aanvullende ombuigingen. We zijn ons ervan bewust dat deze keuze gevolgen heeft voor de flexibiliteit die we in de toekomst nog kunnen inbouwen in onze begroting. Verder past VRBN de loonen prijsindexatie regulier toe. Het niet toepassen leidt namelijk tot een negatief effect op de operatie van VRBN door het uitvoeringsgerichte karakter. Ombuigingen raken daarnaast direct aan crisisbeheersing, basisbrandweerzorg, opleidingen van vrijwilligers, kazernes en brandweermateriaal en raken aan de veiligheid van inwoner en uitwerking daarvan vraagt om een nadere integrale en zorgvuldige afweging. Tot slot hebben we te maken met het risico op een landelijke taakstelling. Net als de meeste veiligheidsregio’s neemt VRBN de eventuele landelijke BDUR-taakstelling op in de risicoparagraaf van de begroting 2026.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
4
In het onderstaand overzicht is de begroting op totaalniveau voor 2026 inclusief het meerjarenperspectief voor de jaren 2026 t/m 2029 opgenomen.
Veiligheid
Lasten Baten Saldo Programma's Algemene middelen Saldo verrekening reserves Resultaat
Bedragen x € 1.000,Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
58.044 2.249 -55.795 59.337 -3.542 -
65.597 2.689 -62.908 62.816 92 -
66.223 2.689 -63.534 63.635 -101 -
66.223 2.689 -63.534 63.635 -101 -
66.223 2.689 -63.534 63.635 -101 -
In de vastgestelde nieuwe indexeringsmethodiek gaan we uit van het Centraal Economisch Plan 2025 (CEP 2025) van het Centraal Planbureau (februari 2025). Op basis van het CEP 2025 stijgen de prijzen met 2,7% (0,2% lager dan Kaderbrief 2026) en de lonen met 6,12% (0,5% hoger dan Kaderbrief 2026). De gewogen indexering over de lonen en prijzen komt daarmee op 4,67% (0,2% hoger dan Kaderbrief 2026).
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
5
Inhoudsopgave SAMENVATTING ............................................................................................................... 3 INHOUDSOPGAVE .................................................................................................................. 6 1. PROGRAMMA VEILIGHEID ................................................................................... 7 1.1 1.2 1.3 1.4
Crisisbeheersing .................................................................................................................................... 8 Risicobeheersing ................................................................................................................................. 11 Brandweerzorg ................................................................................................................................... 14 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 17
2.
VERPLICHTE PARAGRAFEN ...............................................................................19
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 19 Financiering ........................................................................................................................................ 21 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................... 23 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................. 27 Verbonden partijen............................................................................................................................. 27 Openbaarheid – Wet open overheid ................................................................................................... 30
3.
FINANCIËLE BEGROTING ....................................................................................31
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Overzicht van baten en lasten............................................................................................................. 32 Kaders totstandkoming begroting....................................................................................................... 33 Financiële positie ................................................................................................................................ 36 Gemeentelijke bijdrage 2026 .............................................................................................................. 36 Incidentele en structurele lasten en baten.......................................................................................... 38
BIJLAGEN .........................................................................................................................39 Bijlage 1: Investeringen .................................................................................................................................. 40 Bijlage 2: Reserves en voorzieningen.............................................................................................................. 44 Bijlage 3: Leningen ......................................................................................................................................... 45 Bijlage 4: Baten en lasten per taakveld .......................................................................................................... 45 Bijlage 5: Begroting naar hoofdkostensoort ................................................................................................... 46 Bijlage 6: Overige technische uitgangspunten ................................................................................................ 50 Bijlage 7: Lijst van veelgebruikte afkortingen ................................................................................................. 52
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
6
1. Programma Veiligheid
1.1
Crisisbeheersing
1.1.1 Waar gaan we voor? Uit de Trendanalyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid uit 2024 blijkt dat een aantal genoemde bedreigingen zich in de tijd versnellen en een groter verstorend effect hebben dan aanvankelijk werd verwacht. Dit betreft ook de eventuele gevolgen van de geopolitieke situatie. De diversiteit en intensiteit van dreigingen en crises is veel dynamischer en ontwikkelen zich verder en sneller dan voorzien. Dit vraagt om anticipatievermogen, leiderschap, flexibiliteit en het vermogen om in wisselende coalities/netwerken te kunnen werken. De weerbaarheid van burgers en organisaties moet daarom ook verhoogd worden. Kortom, we willen naar een crisisbeheersing die wendbaar is, die een positie kan innemen in een veranderende wereld en de gevolgen van crises voor de samenleving kan beperken. Maar die daarnaast ook in staat is om acute flitsincidenten en ongevallen te bestrijden. In 2026 zullen we ons bij de versterking van crisisbeheersing in de basis blijven richten op de volgende drie pijlers: 1. antennes gericht op de buitenwereld, 2. veerkrachtige netwerken en netwerkmanagement, 3. flexibel en wendbaar crisismanagement. 1.1.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende & Bedreiging vitale en digitale infrastructuur 1. Antennes gericht op de buitenwereld Zicht op risico’s – versterken informatiepositie De relatie met landelijke opgaven en ontwikkelingen en ervaringen in andere regio’s wordt verder versterkt, zodat landelijke, regionale en lokale risico’s beschikbaar zijn en worden gedeeld tussen relevante partners en bestuurslagen. We streven ernaar dat Informatie Gestuurde Veiligheid (IGV) ieder moment een actueel risicobeeld biedt voor operationele en tactische crisisbeheersing. In 2026 is het Strategische Informatie Knooppunt werkend, waarin vanuit een actueel strategisch risicobeeld de informatiepositie van adviseurs en bestuurders wordt verbeterd en waarmee partners in staat zijn besluiten te nemen over de mate en wijze waarop zij zich verder willen voorbereiden risico's en dreigingen. Wij zullen inzichtelijke maken welke effecten op kunnen treden bij cyberincidenten en hoe we onszelf en onze omgeving daarop kunnen (helpen) voorbereiden. We vergroten het bewustzijn over cyberveiligheid onder vitale-, en kolom partners bij continuïteit van de samenleving. 2.
Veerkrachtige netwerken en netwerkmanagement Alliantievorming en netwerkmanagement De vooruitgang die sinds 2024 is geboekt in het versterken van de samenwerking met vitale en kolompartners en het verkrijgen van inzicht in de mate van voorbereiding van partners en de crisisorganisatie op crises, zal in 2026 worden voortgezet en waar nodig worden verbeterd. Bijvoorbeeld door het maken van gezamenlijke risicoanalyses.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
8
Vergroten zelf- en samenredzaamheid – versterking weerbaarheid en veerkracht VRBN realiseert, in nauwe afstemming en samenwerking met gemeenten, het integrale programma Weerbare samenleving met meerdere speerpunten waaronder: Het bieden van een platform voor alle betrokken partijen die weerbaarheid willen verhogen en bevorderen, en het netwerk (mede) in stand houden. Het uitwisselen van landelijke en regionale informatie en ervaringen op het gebied van weerbaarheid, veerkracht en burgerhulp. Het intensiveren van samenwerking en training met partners om samen effectief te zijn en maatschappelijke continuïteit te bevorderen. Het stimuleren van het vormgeven van burgerhulp, evenals het bevorderen van de coördinatie/samenwerking hiervoor. Het realiseren van noodsteunpunten voor burgers volgens landelijke afspraken, inclusief voorzieningen en coördinatiestructuur. Bijvoorbeeld brandweerposten en aanvullende locaties per gemeente. Het bijdragen aan het in kaart brengen van kwetsbare doelgroepen en bestaande initiatieven op het gebied van weerbaarheid, evenals het vergroten van jongerenparticipatie voor een weerbare samenleving, bijvoorbeeld met behulp van een Risk Factory. Het verbeteren en doorontwikkelen van regionale alarmerings- en communicatiemiddelen voor inwoners, inclusief handelingsperspectief en duidelijke overheidscommunicatie.
Het verhogen van weerbaarheid op specifieke thema's zoals militaire en hybride dreigingen, klimaatverandering, uitval van nutsvoorzieningen en de effecten hiervan in onze regio. Het bevorderen van het stimuleren van /vormgeven aan burgerhulp en de coördinatie/samenwerking hiervoor. Het ondersteunen van specifieke weerbaarheidsverhogende initiatieven, zoals de promotie van een noodpakket. 3. Flexibel en wendbaar crisismanagement Regionale slagkracht op niveau – getrainde crisisorganisatie We verstevigen de crisiscapaciteit en -kwaliteit van de hulpverlening onder andere door regionale en landelijke samenwerking en coördinatie. Vitale en kolompartners blijven in programmavorm actief samenwerken aan de verbetering van de crisisorganisatie op risico’s wat leidt tot nieuwe handelingsperspectieven, actualisatie van plannen en een OTO-programma dat is afgestemd op behoeften van partners. VRBN blijft inzetten op het actief opleiden, trainen en oefenen van (crisis) functionarissen voor hun rol tijdens een incident of crisis. Burgers zullen meer worden betrokken bij vakbekwaamheidsactiviteiten en bij de evaluatie van incidenten. B. Klimaat en natuur Versterken samenwerking natuurbrandbeheersing In 2026 willen we bijdragen aan een beter voorbereid en veiliger Brabant-Noord, waarbij we actief werken aan het verminderen van de risico’s en de impact van natuurbranden.
In 2025 heeft VRBN het Programma Natuurbrandbeheersing gestart, dat in 2026 wordt voorgezet. In 2026 zullen we verdere opvolging geven aan de verschillende projecten. We zullen landelijke adviseurs inzetten om de coördinatie en samenwerking te verbeteren, met een focus op gebiedsgerichte en risicogerichte aanpakken. We versterken de risicocommunicatie tijdens bijvoorbeeld extreme droogte of een natuurbrand om burgers juist en tijdig te informeren.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
9
C.
Evenementveiligheid In 2026 blijven we gemeenten ondersteunen met het beoordelen van (risicovolle) evenementen in het kader van vergunningverlening en het toezicht op evenementen. VRBN beoogt de rol van gemeenten in het kader van evenementenbeleid te versterken, maar tracht tegelijkertijd de ervaren regeldruk te beperken. VRBN ondersteunt gemeenten casusgericht, bijvoorbeeld met een advies, schouw of controle van een evenement. VRBN biedt ook opleidingen en thematische kennisbijeenkomsten. VRBN ontwikkelt ondersteunende tools.
1.1.3 Wat zijn de kosten? Crisisbeheersing Bedragen x € 1.000,-
Crisisbeheersing Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
totaal lasten
3.548
3.999
5.200
5.172
5.172
5.172
totaal baten Saldo van baten en lasten C&R Dotaties aan reserves
478 -3.070 316
507 -3.492 -
597 -4.602 -
597 -4.574 -
597 -4.574 -
597 -4.574 -
Onttrekkingen aan reserves
-
-
200
200
200
200
saldo mutatie reserves
-316
-
200
200
200
200
-3.386
-3.492
-4.402
-4.374
-4.374
-4.374
Saldo na verrekening reserves C&R Bevolkingszorg totaal lasten totaal baten
707
815
856
856
Bedragen x € 1.000,856 856
-
-
-
-
-
-
-707
-815
-856
-856
-856
-856
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-707
-815
-856
-856
-856
-856
2.294
Bedragen x € 1.000,2.294 2.294
Saldo van baten en lasten Bevolkingszorg
Saldo na verrekening reserves Bevolkingszorg GHOR totaal lasten totaal baten
2.007
2.255
2.294
-
-
-
-
-
-
-2.007
-2.255
-2.294
-2.294
-2.294
-2.294
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-2.007
-2.255
-2.294
-2.294
-2.294
-2.294
Saldo van baten en lasten GHOR
Saldo na verrekening reserves GHOR
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
10
1.2
Risicobeheersing
1.2.1 Waar gaan we voor? In 2026 werken we in het kader van risicobeheersing verder aan de preventie en beheersing van risico’s. Ons doel is om de brand- en omgevingsveiligheid te blijven verbeteren, resulterend in minder slachtoffers en minder onherstelbare schade. Door risico's in kaart te brengen en te adviseren over veiligheidsverbeteringen, streven we naar een veilige fysieke leefomgeving. We willen een betrouwbare en deskundige partner blijven op het gebied van brandveiligheid. In de komende jaren zullen maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, zoals verduurzaming, verdichting en vergrijzing, ons werkveld blijven beïnvloeden. Daarom is het essentieel om in 2026 proactief in te spelen op deze ontwikkelingen en ons aan te passen aan veranderende omstandigheden. Dit stelt ons in staat om adequaat te blijven adviseren over een veilige leefomgeving. Ons doel voor 2026 is om risicobeheersing verder te ontwikkelen en te professionaliseren. We investeren in kennis en innovatie om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan. Dit doen we door samen te werken met partners en het bevorderen van brandveilig gedrag. Met een veerkrachtige en flexibele aanpak zijn we in staat om nieuwe risico's te identificeren en effectieve maatregelen te implementeren. Daarnaast richten we ons op het versterken van onze adviserende rol binnen de sector.
We streven ernaar om een leidende rol te spelen in het bevorderen van een veilige en gezonde leefomgeving. Dit bereiken we door continue verbetering van onze methoden en processen, en door het ontwikkelen van innovatieve oplossingen die bijdragen aan onze missie. Kortom, in 2026 werken we toe naar een verder geprofessionaliseerde en adaptieve risicobeheersing, met als ultiem doel de veiligheid en het welzijn van onze samenleving te waarborgen. 1.2.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende Verbeteren interne samenwerking We zullen blijven samenwerken met interne en externe partners om onze adviezen te verbeteren in het licht van de Omgevingswet. We zullen onze interne samenwerking verder versterken door te werken binnen één zaaksysteem. Extern zullen we ons netwerk blijven versterken en uitbreiden. Door nauwer samen te werken met partners kunnen we geïntegreerde en omgevingsbewuste adviezen geven op verschillende vraagstukken. B. Klimaat en natuur Energietransitie: samenleving veilig laten innoveren VRBN beoogt de bewustwording en samenwerking op het gebied van duurzame energieoplossingen in 2026 verder te bevorderen. We zullen continu de ontwikkelingen in de energietransitie blijven volgen om up-to-date te blijven met de laatste trends en technologieën. De kennisbank zal worden uitgebreid met nieuwe informatie over de energietransitie en deze informatie zal actief worden verspreid binnen de eigen organisatie en richting externe partners en de samenleving.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
11
C. Ongevallen en branden Maatschappij laten leren van haar fouten De bestaande afspraken rondom stalbrandonderzoek blijven gehandhaafd en zullen worden voortgezet. Dit blijft een belangrijk onderdeel van onze werkzaamheden. Daarnaast zullen we de mogelijkheid onderzoeken om aanvullende afspraken te maken, zodat we beter kunnen inspelen op acute verzoeken. Dit draagt bij aan een flexibele en responsieve aanpak. Innoveren op brandveilig leven VRBN zal in 2026 een intensievere koppeling maken tussen de activiteiten van Brandveilig Leven en de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid (2026-2029). We zullen voorlichtingen op maat ontwikkelen en aanbieden aan verschillende doelgroepen, zoals bewoners van woongebouwen. Hierbij kiezen we voor methoden die aansluiten bij de betreffende doelgroep, om zo de effectiviteit van onze voorlichtingsinspanningen te vergroten. D. Going concern Adviseren bevoegd gezag VRBN adviseert het bevoegd gezag over de naleving van brandveiligheidsvoorschriften, brandveilig bouwen, brandveilig gebruik, brandveiligheidsinstallaties, evenementen, milieuactiviteiten en omgevingsveiligheid.
Uitvoering toezichtstrategie brandveiligheid In 2026 start een nieuwe cyclus van de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid (2026-2029), waarbij nieuwe instrumenten zoals systeemtoezicht en voorlichting op maat worden ingezet om gedrag en bewustwording verder te beïnvloeden. Hiermee wordt, naast toezicht en handhaving, ook ingezet op gedragsbeïnvloeding en bewustwording van risico’s, met als doel de brandveiligheid van gebouwen in de regio te verhogen. Industriële veiligheid VRBN zal toezicht blijven houden op circa 16 Seveso-inrichtingen om zware ongevallen te voorkomen en risico’s te beperken. In 2026 zullen wij anticiperen op een lichte stijging van het aantal inrichtingen. Het doel is dat VRBN in 2026 blijft voldoen aan de bestuurlijke doelstellingen rondom toezicht bij Seveso-inrichtingen. VRBN zal ook bijdragen aan het verhogen van de veiligheidscultuur en bewustwording van de veiligheidscultuur en bewustwording van circa 60 bedrijven die werken grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Maatschappelijke aandacht voor veiligheid In samenwerking met andere partijen wil VRBN de inwoners, bedrijven en instellingen in Brabant-Noord bewust maken van de (brand)risico’s in hun werk- en fysieke leefomgeving en hen aanzetten tot het maken van reële keuzes om eigen zelfredzaamheid en die van anderen te vergroten.
VRBN sluit aan bij de landelijke speerpunten rondom brandveilig leven met haar activiteiten.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
12
1.2.3 Wat zijn de kosten? Brandweer Bedragen x € 1.000,-
Subprogramma Risicobeheersing Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
totaal lasten
3.609
4.276
4.370
4.444
4.444
4.444
totaal baten
14
23
12
12
12
12
-3.595
-4.253
-4.358
-4.433
-4.433
-4.433
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten Risicobeheersing
saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reserves Risicobeheersing
-
-
-
-
-
-
-
-3.595
-4.253
-4.358
-4.433
-4.433
-4.433
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
13
1.3
Brandweerzorg
1.3.1 Waar gaan we voor? De primaire brandweerzorg blijft zich richten op het bieden van primaire hulp aan mens en dier in noodsituaties. Dit omvat onder andere brandbestrijding, duiken, het stabiliseren van ongevallen met gevaarlijke stoffen en het bevrijden van beknelde slachtoffers. In samenwerking met onze ketenpartners staan wij paraat op het moment dat onze inwoners ons nodig hebben, waarbij onze meldkamer een cruciale rol speelt. Lokale verankering en het behoud van vrijwilligheid blijven belangrijke aandachtspunten. Zo bouwen wij aan een toekomstbestendige brandweer, door en voor de inwoners. Ons uitgangspunt is het waarborgen van een goed functionerende brandweerzorg vanuit al onze, hoofdzakelijk vrijwillige, brandweerposten. Wij streven ernaar dat onze brandweermensen optimaal voorbereid hun werk kunnen uitvoeren. Daarom blijven we investeren we in uitgebreide oefen- en trainingsprogramma’s, stellen we gedetailleerde plannen en procedures op voor incidentbestrijding en zorgen we voor goed onderhouden voertuigen en materiaal. Daarnaast hechten we belang aan nazorg na incidentbestrijding. We zorgen voor onze medewerkers door middel van arbeidshygiëne, stimuleren vitaliteit en bieden op verzoek professionele nazorg, ondersteund door een team van eigen medewerkers. Tot slot blijven we ons optreden evalueren om onze dienstverlening voortdurend te verbeteren. 1.3.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende Continuïteit van eigen organisatie We streven naar continuïteit van onze brandweerorganisatie, wat essentieel is om onze taken te kunnen blijven vervullen. Dit omvat risicoanalyse om potentiële dreigingen en kwetsbaarheden binnen de organisatie te identificeren. Bovendien speelt samenwerking een cruciale rol, waarbij we nauw samenwerken met andere hulpdiensten en organisaties om een gecoördineerde respons te garanderen. Maatschappelijk weerbaarheid en de rol van de brandweer De brandweer speelt een onmiskenbare rol in het bestrijden van incidenten, het nemen van preventieve maatregelen en het samenwerken met andere organisaties en de gemeenschap. Om een veilige en veerkrachtige samenleving te bevorderen, anticiperen wij op zowel bekende als onbekende risico’s door flexibele strategieën en plannen te ontwikkelen. In 2025 zal, naar aanleiding van een bestuurlijke opdracht van het Veiligheidsberaad, op landelijk niveau worden verkend of en hoe brandweerposten mogelijk ingezet kunnen worden als resilience points, waarbij de eventuele financiële consequenties worden geanalyseerd en in kaart gebracht als randvoorwaarde voor de uitvoering van de taak, met mogelijke doorwerking in 2026. B.
Klimaat en natuur Meteorologische veranderingen We bereiden ons voor op meteorologische veranderingen door samen te werken met relevante partners en de impact hiervan op de samenleving te mitigeren. De impact van klimaatverandering wordt namelijk steeds duidelijker, met frequentere extreme weersomstandigheden zoals hevige regenval, hittegolven en stormen. Dit heeft directe gevolgen voor de brandweerorganisatie.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
14
C. Ongevallen en branden Risicogericht werken Wij hanteren een risicogerichte benadering, waarbij we in gesprek blijven met partijen aan de voorkant van de veiligheidsketen om risico’s te beperken en verwachtingen over de mogelijkheden van de brandweer te managen. Op basis van geïdentificeerde risico’s bereiden we onze repressieve brandweerorganisatie voor met aanvullende kennis, handelingsperspectieven en doorontwikkeling van ons materieel. Bijdrage maatschappelijke continuïteit en meerwaarde brandweer De brandweer heeft de beschikking over flitskracht met (specialistisch) materieel, kennis en vooral ook improvisatievermogen. Wij zijn het vangnet van de maatschappij en willen onze unieke kracht blijven inzetten daar waar we maatschappelijk van meerwaarde zijn. Hiervoor kijken we verder dan onze wettelijke taakstelling, maar blijven we dicht bij onze kracht. Hoewel deze brede blik zich niet beperkt tot een bepaald jaartal, verwachten we in 2026 een mogelijke doorwerking van de eventuele taakverbreding van de brandweer. Behouden vrijwilligheid en vrijwilligers Wij blijven ons inzetten om de het belang van de vrijwilligers te koesteren en te zorgen dat zij gemotiveerd blijven. Het werken met vrijwilligers vraagt om specifieke aandacht voor de dynamiek binnen deze groep.
Dankzij de diversiteit van onze vrijwilligers zijn we vertegenwoordigd tot in de haarvaten van de maatschappij. Aandacht, beeldvorming en maatwerk zijn leidende principes bij het duurzaam organiseren van vrijwilligheid. Bij hoge werkdruk op een vrijwilligerspost onderzoeken we de meest passende paraatheidsconcepten ter ondersteuning. D. Going concern Landen in ’s-Hertogenbosch De inrichting, werkwijzen en (logistieke) processen van de werkplaatsen op locatie ’s-Hertogenbosch worden verder geoptimaliseerd en integraal afgestemd met de reeds nieuw in gebruik genomen locatie in Zeeland.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
15
1.3.3
Wat zijn de kosten? Bedragen x € 1.000,-
Subprogramma Brandweerzorg Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
totaal lasten
32.425
32.588
37.400
37.979
37.979
37.979
totaal baten
1.532
1.700
1.993
1.993
1.993
1.993
-30.893
-30.888
-35.406
-35.986
-35.986
-35.986
3.311
3.680
207
299
299
299
568
32
132
32
32
32
Saldo van baten en lasten Brandweerzorg Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves saldo mutatie reserves
-2.743
-3.648
-75
-267
-267
-267
Saldo na verrekening reserves Brandweerzorg
-33.636
-34.536
-35.481
-36.253
-36.253
-36.253
*Nieuwe principe afspraken in het kader van bluswatervoorziening hebben ertoe geleid dat deze taak niet meer bij VRBN wordt belegd, maar bij de gemeenten. Dit zorgt op regionaal niveau jaarlijks voor een structurele besparing van de directe kosten aan Brabant Water van circa €297.000 miljoen. De financiële middelen die VRBN via de gemeentelijke bijdrage (€799.000) ontving voor de taakuitoefening in het kader van de bluswatervoorziening, vloeien terug naar de gemeenten en is geëffectueerd in de begroting 2026. Het terugvloeien van deze financiële middelen zorgt voor een verlaging van de bijdrage per gemeente, zie pagina 35.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
16
1.4
Bedrijfsvoering
1.4.1 Waar gaan we voor? VRBN bevindt zich in een snel veranderende wereld, waarin wisselende dreigingsbeelden en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om constante aanpassing. Bedrijfsvoering speelt hierin een cruciale rol door breed te ondersteunen bij de uitvoering van onze wettelijke taken en de doelstellingen zoals vastgelegd in beleidsplan 2024-2027. We blijven voortbouwen op de stappen die we in 2025 hebben gezet, met de focus op het optimaliseren van processen en het waarborgen van continuïteit. Bedrijfsvoering richt zich niet alleen op het actualiseren en flexibiliseren van processen, maar ook op duurzaam, efficiënt en kostenbewust werken. We zijn ons bewust van de uitzonderlijke prijsstijgingen en bezuinigingen, die gevolgen hebben voor de gehele organisatie. Deze ontwikkelingen maken het nog belangrijker om slim om te gaan met middelen, zodat we onze doelen blijven realiseren in een financieel gezonde en verantwoorde organisatie. 1.4.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende Aantrekkelijke werkgever en duurzame inzetbaarheid We streven ernaar dat onze collega’s gezond en gemotiveerd blijven werken. Samen bouwen we aan een toekomst waarin iedereen productief en met voldoening zijn of haar werk kan doen. De verwachting is dat gezondheids- en welvaartsziekten de komende jaren een probleem zullen worden voor de maatschappij en organisaties. Door de toenemende werkdruk voelen we de urgentie om hier actief op in te spelen. Het is belangrijk dat onze collega’s duurzaam inzetbaar blijven, vooral in een 24/7 organisatie. In een krappe arbeidsmarkt is het bovendien cruciaal om collega’s te ontwikkelen, te behouden en optimaal in te zetten. De komende jaren zetten we hierop in met activiteiten binnen het programma Duurzame Inzetbaarheid, om met bestaande middelen meer preventieve voorlichting te geven waardoor we duurzaam inzetbaar blijven. Wij zetten ons actief in om onze aantrekkelijkheid als werkgever te versterken, zodat we de continuïteit van onze crisisorganisatie waarborgen. Dit doen we door een strategisch en toekomstgericht wervings- en selectiebeleid, dat aansluit op maatschappelijke trends en de veranderende taken binnen de veiligheidsregio. We willen niet alleen de juiste mensen aantrekken, maar hen ook goed begeleiden en behouden.
Daarom besteden we aandacht aan duurzame inzetbaarheid, zodat medewerkers en vrijwilligers zich kunnen blijven ontwikkelen en met plezier hun bijdrage leveren aan de organisatie. We brengen met betrokkenen de prioriteiten en verbeterkansen verder in kaart. Duurzaamheid huisvesting/materieel Duurzaamheid dient structureel onder de aandacht te blijven om de duurzaamheidsambities voor 2040 in processen en projecten waar te maken. In het huisvestingsplan 2024-2027 geven we concreet invulling aan de duurzaamheidsambitie van VRBN. Vanuit dit plan zijn reeds middelen voor beschikbaar gesteld. In 2026 gaan we de kazerne Berghem renoveren en tegelijkertijd verduurzamen. Daarnaast onderzoeken we welke duurzaamheidsmaatregelen voor de kazerne in Megen mogelijk zijn.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
17
Zorgvuldig gebruik van data Het is belangrijk dat VRBN meegaat met de (landelijke) technologische ontwikkelingen. In 2026 ligt de focus van VRBN met betrekking tot data op de verdere doorontwikkeling van het datawarehouse op basis van privacy by design, het uitwerken van nieuwe kernregistraties, het uitrollen van de datamanagementstrategie en de data governance die in 2025 ontwikkeld worden. Gezien de geopolitieke ontwikkelingen, nieuwe wet- en regelgeving en technologische vooruitgangen, mede op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI), blijft collectieve aandacht voor informatieveiligheid en privacy essentieel. B. Bedreiging vitale en digitale infrastructuur Digitaal weerbare organisatie Voor VRBN is het met name cruciaal dat de continuïteit van de informatievoorziening gewaarborgd is. De aandacht voor informatiebeveiliging is de laatste jaren mede vanwege de berichtgeving over het toenemende aantal cyberaanvallen sterk toegenomen. VRBN wil digitaal weerbaarder zijn, waarbij wordt voldaan aan de wet – en regelgeving. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en ISO 27001 wordt hiervoor als standaard gehanteerd. In samenspraak met het ministerie van Justitie en Veiligheid zal worden bezien welke consequenties en acties volgen uit het voornemen om een aantal processen binnen de veiligheidsregio’s als vitaal aan te merken. C.
Ondersteunende thema’s Huisvesting en Materieel In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan het huisvestingplan 2024-2027. Concreet betekent dit dat we gaan beginnen met de renovatie van de kazerne in Berghem, de nieuwbouw van de kazerne in Liempde en de renovatie/nieuwbouw van de kazerne in Oss opgestart zijn. In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan de (her)investeringen van ons materieel en materiaal. Concreet worden er een aantal dienstvoertuigen en tankautospuiten vervangen, en wordt een gedeelte van de standaardbepakking, zoals warmtebeeldcamera’s, vernieuwd. 1.4.3 Wat zijn de kosten? Bedrijfsvoering Bedragen x € 1.000,-
Bedrijfsvoering VR (exclusief GHOR) Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
totaal lasten
13.052
14.111
15.478
15.478
15.478
15.478
totaal baten
113
19
86
86
86
86
-12.939
-14.092
-15.391
-15.391
-15.391
-15.391
Dotatie aan reserves
saldo van baten en lasten Bedrijfsvoering
284
34
34
34
34
34
Onttrekkingen aan reserves
538
140
-
-
-
-
saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reserves Bedrijfsvoering
254
106
-34
-34
-34
-34
-12.685
-13.986
-15.425
-15.425
-15.425
-15.425
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
18
2. Verplichte paragrafen In dit hoofdstuk komen de paragrafen aan bod. Het doel van een paragraaf is om voor overstijgende onderwerpen één totaalbeeld te geven. Volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) zijn de volgende paragrafen verplicht: • Bedrijfsvoering • Financiering • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen • Verbonden partijen • Grondbeleid • Lokale heffingen Omdat wij als veiligheidsregio geen lokale heffingen heffen en niet over grondposities beschikken, zijn de paragrafen lokale heffingen en grondbeleid niet opgenomen in deze begroting. Wel hebben we een openbaarheidsparagraaf opgenomen met het oog op de Wet open overheid. Het overzicht investeringen is in bijlage 2 opgenomen om een eenduidig en volledig beeld te geven.
2.1
Bedrijfsvoering
Formatie In onderstaand overzicht is onze formatie opgenomen. Dit betreft de medewerkers met een aanstelling. De brandweervrijwilligers zijn uitgezonderd van het fte-overzicht en apart verantwoord in deze paragraaf. Onderstaande grafiek geeft de formatie per onderdeel weer.
Formatie VRBN 170,00
180,00 160,00 140,00 120,00 100,00
81,00
80,00 60,00 40,00
41,00
34,00
20,00 Risicobheersing
Brandweerzorg
Bedrijfsvoering
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
De totale formatie van de veiligheidsregio (excl. de GHOR) is 327,43 FTE (stand per 1 januari 2025).
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
19
Naast de medewerkers met een aanstelling bij VRBN zijn in 2026 ook medewerkers vanuit andere organisaties werkzaam voor de veiligheidsregio. Dit zijn de medewerkers van de GHOR, die in dienst zijn bij de GGD. Omgekeerd zijn bij Crisisbeheersing de calamiteitencoördinatoren (9 fte) en de evenementenregisseur (1 fte) ook werkzaam voor Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO). Bij Brandweerzorg werken de centralisten en de leiding van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant (27 fte) ook voor VRBZO. Vrijwilligers Het aantal vrijwilligers is opgenomen in onderstaande tabel. We gaan uit van een formatie van 932 vrijwilligers in 2026. Het werven en opleiden van vrijwilligers is een continu proces. Brandweervrijwilligers Aantal 2026
Aantal 2027
Aantal 2028
Aantal 2029
Cluster Bosch en Duin
202
202
202
202
Cluster De Meijerij
289
289
289
289
Cluster Maasland
208
208
208
208
Cluster Land van Cuijk
233
233
233
233
Totaal
932
932
932
932
Percentage overhead Overheadpercentage Veiligheidsregio Brabant-Noord Werkelijk 2024 Begroting 2025 Overheadpercentage 24,8% 25,3%
Begroting 2026 22,4%
Begroting 2027 23,8%
Taakveld overhead in % van de lasten Begroting 2028 Begroting 2029 23,8% 23,8%
Rechtmatigheidsverantwoording Het Dagelijks Bestuur (DB) is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. Met ingang van verslagjaar 2023 dient het DB zelf een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen, die opgenomen wordt in de jaarrekening. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt gerapporteerd over de bevindingen die de rapporteringstolerantie overschrijden. Het DB heeft de grensbedragen, rapporteringstolerantie, normenkader en het in-control-plan vastgesteld. Deze dienen als basis voor de (verbijzonderde) interne controles die door de veiligheidsregio worden gedaan om de werkprocessen en de genomen interne controlemaatregelen te toetsen. Elke sector gaat een eigen deelverantwoording afgeven over de rechtmatigheid. Samen met de resultaten van de verbijzonderde interne controles resulteert dit in een rechtmatigheidsverantwoording voor de gehele veiligheidsregio. De accountant blijft toetsen of de jaarrekening getrouw is. Oftewel, conform de realiteit. De door VRBN opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is conform de verslaggevingsregels onderdeel van de jaarrekening. De accountant controleert daarmee impliciet ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur.
Privacy VRBN is verantwoordelijk voor het wettig behandelen van persoonsgegevens. Dit zijn persoonsgegevens van burgers, ambtenaren en vrijwilligers. Daarbij heeft VRBN een morele plicht om de vertrouwelijkheid en gevoelige aard van deze persoonsgegevens te eerbiedigen. VRBN verwerkt
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
20
geen persoonsgegevens tenzij dat noodzakelijk is. De persoonsgegevens worden onder andere gebruikt voor het beheren van incidenten, om toezicht te houden, voor relatiebeheer, werving en selectie, en de werknemersadministratie. VRBN zorgt ervoor dat er altijd een grondslag is voor die verwerking, dat de betrokken persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk en dat deze alleen met bevoegde partijen worden gedeeld. Door gepaste technische en organisatorische maatregelen te nemen, zorgt VRBN er ook voor dat de persoonsgegevens adequaat beveiligd zijn. Betrokkenen kunnen uitvoering geven aan hun rechten door te mailen met de Functionaris Gegevensbescherming.
2.2
Financiering
De financieringsparagraaf is een onderdeel van de programmabegroting en voorgeschreven voor gemeenschappelijke regelingen, zoals VRBN. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels voor het financieringsgedrag, die binnen de veiligheidsregio zijn vertaald in een treasurystatuut. Financieringsportefeuille VRBN is externe financiering overeengekomen bij de huisbankier Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank). Met de BNG bank is een krediet- en depotarrangement vastgelegd van € 3.300.000 voor de kortlopende negatieve saldi in rekening-courant. Wet FIDO In de Wet FIDO worden door de overheid specifieke regels gesteld ten aanzien van de structuur van de leningen van de decentrale overheid, om zodoende de gevoeligheid voor rentefluctuaties te beperken. Hiertoe wordt een kasgeldlimiet en een renterisiconorm gehanteerd. De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (looptijd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegroting. Voor VRBN betekent dit dat de kasgeldlimiet voor 2026 is gesteld op € 5,4 miljoen (8,2% van € 65,8 miljoen). De renterisiconorm heeft tot doel om de renterisico’s op de langlopende schulden (langer dan 1 jaar) te beheersen door grenzen te stellen aan de spreiding van looptijden van de leningenportefeuille.
Voor de gemeenschappelijke regeling is de renterisiconorm gesteld op 20%, met een minimumbedrag van € 2,5 miljoen. Voor VRBN betekent dit dat de renterisiconorm voor 2026 € 13,2 miljoen bedraagt (20% van € 65,8 miljoen). Op basis van de gegevens van de leningenportefeuille (zie bijlage 4.4) kan een overzicht worden samengesteld voor de renterisiconorm. Toets Renterisiconorm VRBN Jaar
bedragen * € 1.000 2026
2027
2028
2029
Begrotingstotaal
65.838
66.556
66.556
66.556
Percentage (norm voor GR)
20,0%
20,0%
20,0%
20,0%
Renterisiconorm
13.168
13.311
13.311
13.311
Aflossingen
6.300
6.300
6.300
6.300
Renterisico
6.300
6.300
6.300
6.300
Ruimte onder renterisiconorm
6.868
7.011
7.011
7.011
Renteherzieningen
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
21
Rente De voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) vragen om inzicht in de begroting en verantwoording van de totale rentelasten en de daaraan gekoppelde financieringsbehoefte moet inzichtelijk zijn. Daarom is in deze paragraaf ook de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte opgenomen. De rentelasten voor 2026 zijn – op basis van de structurele begroting – geraamd op €596.112.
Rubriek A B C1 C2 C3
D1 D2 E
Renteschema 2026 Bedragen in euro's Bedragen in euro's Omschrijving De externe rentelasten over korte en lange financiering € 716.112 De externe rentebaten (idem) € -120.000 Saldo rentelasten en rentebaten € 596.112 De rente die aan de grondexploitatie moet worden € doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende € taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), € die aan betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente € - € Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen externe rente € - € -596.112 De aan taakvelden toe te rekenen externe rente (rente-omslag) € -596.112 Renteresultaat op het taakveld treasury
€
-
Door een wetswijziging zijn alle lagere overheden vanaf eind 2013 verplicht om hun liquide middelen en beleggingen aan te houden in de schatkist van het Ministerie van Financiën en niet langer bij private instellingen, zoals banken. Voor VRBN houdt dit in dat alle rekening-courant tegoeden en deposito’s zijn ondergebracht bij het Ministerie van Financiën. Over het saldo bij het Ministerie wordt een slechts een beperkte rentevergoeding ontvangen. De renteopbrengst over de gelden bij de schatkist zullen minimaal zijn vanwege het lage rentepercentage. Deze rentebaten worden niet in de begroting opgenomen. Een heel beperkt deel van het reguliere betalingsverkeer blijft ondergebracht bij de BNG Bank. Hier wordt een rekening-courant aangehouden waarop een beperkt saldo aan liquide middelen mag staan. Indien het saldo van de rekening-courant boven het toegestane maximum uitkomt, dan moet dit worden afgedragen aan het Ministerie van Financiën. Bij een negatief saldo moet dit juist worden aangevuld vanuit het Ministerie van Financiën. Samenstelling vreemd vermogen Per 1 januari 2026 is de stand van de huidige geldleningen geraamd op € 107 miljoen. Het betreft geldleningen welke normaliter door de BNG Bank worden verstrekt.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
22
Meerjarenbalans en EMU-saldo Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo wordt in het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven en het meerjarig opnemen van het EMU-saldo. Beide zijn hieronder weergegeven.
Meerjarenbalans Activa Materiële vaste activa Vlottende activa Totaal vaste activa Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden Vlottende passiva Totaal vaste passiva
2023 55.434 29.042 84.476 17.628 4.183 57.000 5.665 84.476
2024 67.833 20.491 88.324 21.599 4.539 54.250 7.936 88.324
2025 118.960 20.000 138.960 19.323 4.493 107.064 8.080 138.960
2026 121.560 20.000 141.560 18.854 4.280 109.404 9.022 141.560
2027 119.731 20.000 139.731 19.127 4.153 107.758 8.693 139.731
bedragen * € 1.000 2028 2029 115.888 114.194 20.000 20.000 135.888 134.194 19.400 19.598 4.084 4.014 104.299 102.775 8.105 7.808 135.888 134.194
Begroting 2025
Bedragen x € 1.000,Begroting Begroting 2026 2027
VRBN EMU-saldo
Saldo van baten en lasten
3.542
-92
101
4.556
7.106
7.786
390
415
415
10.859
65.431
5.972
436
614
539
-2.807
-58.616
1.791
Bij: Afschrijvingen ten laste van exploitatie Dotaties aan voorzieningen Af: Investeringen Voorzieningen voorzover transacties met derden Totaal Emu-saldo
Het balanstotaal van VRBN zal oplopen tot ruim € 134 miljoen in 2029. De omvang en het verloop van het balanstotaal wordt voornamelijk bepaald door de materiële vaste activa. Hier is een stijging te zien die grotendeels veroorzaakt wordt door de renovatie en nieuwbouw van kazernes en de bouw van een hoofdlocatie in ’s-Hertogenbosch.
2.3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
We kunnen ambities niet realiseren zonder risico’s te nemen. Risico’s horen bij het proces van verandering. Of een organisatie in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de ‘weerstandscapaciteit’. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die een organisatie heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan uit de vrij aanwendbare algemene reserve. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar een organisatie mee wordt geconfronteerd. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd, omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie, bestaat dus een relatie. Deze relatie noemen we
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
23
het weerstandsvermogen. In de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen is een methode en een proces vastgelegd waarbij ongedekte risico’s worden geïnventariseerd en beoordeeld. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit vanwege ongedekte (resterende) risico’s. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio (benodigde capaciteit/ beschikbare capaciteit). Risico-inventarisatie en benodigde weerstandscapaciteit Het benodigde weerstandsvermogen wordt berekend door de het niet afgedekte financieel gevolg van een manifestatie, die een (negatief) effect heeft op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie, te vermenigvuldigen met de kans op optreden, het bijbehorende risicoprofiel en daarna te wegen of het effect meerjarig of eenmalig is. In 2023 heeft het AB een geactualiseerde nota Weerstandsvermogen en risicomanagement vastgesteld. Daarin is de weging van de onderscheiden risico’s ietwat gewijzigd ten opzichte van de vorige methodiek. Met name het effect of een risico een meerjarige impact heeft is in de nieuwe methodiek meegenomen. In de risicotabel op de volgende pagina hebben we onze belangrijkste risico’s opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven op de risico’s die nieuw zijn, of vervallen zijn of waarvan de omvang van het financieel gevolg is gewijzigd.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
24
Nr. Risico en beheersmaatregel Algemeen
Financieel gevolg (€)
1
Calamiteitenkosten
€ 350.000
2
Niet voldoen aan wet- en regelgeving
PM
Klasse manifestatie
Klasse manifestatie (%)
Risicoprofiel
Risicoprofiel (%)
Struct./ Incid.
Factor S/I
4
50%
M
35%
I
1
I
1
Benodig weerstandsvermogen € 60.000
Personeel en organisatie 3
Eigenrisicodrager WW/WIA
€ 200.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 50.000
4
Tekort aan gekwalificeerd deskundig en ervaren personeel Ziekte/ongeval/overlijden personeel
€ 200.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 110.000
€ 300.000
4
50%
M
35%
I
1
€ 50.000
5
Financieel/economisch 6
Fiscaal risico
7
Hogere loon- en prijsstijging
8
Hogere prijsstijging investeringen materieel/materiaal
9
Bezuinigingstaakstelling
10
Fraude
€ 400.000
3
25%
M
35%
I
1
€ 40.000
€ 2.040.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 540.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 920.000
4
50%
M
35%
I
1
€ 530.000
PM € 3.500.000 PM
Huisvesting 11 Ontwikkelingen huisvesting nieuwbouw/ renovatie ICT en informatievoorziening 12
Continuiteit IT infrastructuur
13
Cyberincident/datalek
€ 3.000.000
S
3
€ 1.500.000
PM
3
3 25%
L
50%
S
3
€ 560.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 210.000
€ 1.000.000
4
25%
M
35%
S
3
€ 260.000
€ 500.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 260.000
€ 1.000.000
2
10%
M
35%
S
3
€ 110.000
€ 500.000
2
10%
M
35%
€ 50.000
Brandweer 14
Aansprakelijkheid werkgever bij psychotrauma
€ 400.000
15
Impact vitaal verklaring proces inzet brandweer
PM
16
Sanering mogelijke PFAS-vervuiling eigen terreinen
17
Vakbekwaam blijven
18
Niet verzekerde aansprakelijkheid voor handelen medewerkers veiligheidsregio Niet verzekerde aansprakelijkheid voor PFAS-vervuiling
19
S
3
NTB
I
1
PM
S
3
Overvragen capaciteit Bevolkingszorg
NTB
I
1
Pandemie
PM
20
Verhoogd eigen risico i.v.m. gewijzigde dekking verzekeringen 21 Onvoldoende paraatheid door minder beschikbaarheid brandweerpersoneel Bevolkingszorg 22 GHOR 23
Totaal
€ 3.750.000
Het totale bedrag aan risico’s komt op € 3,75 miljoen. Met name door de gewijzigde systematiek van risicokwantificering is dit bedrag hoger uitgekomen. We komen hoger uit dan de huidige stand van de algemene reserve en onze weerstandsratio is ook lager dan het bestuurlijk vastgestelde minimum. In de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2024 is de boven- en ondergrens van de algemene reserve gebaseerd op het totaal van de baten in de begroting van VRBN. Conform de nota Weerstandsvermogen en risicomanagement en de wens van het Algemeen Bestuur, is de lijn gekozen om de algemene reserve tenminste op het niveau van de benodigde weerstandscapaciteit te houden (ratio 1). Nieuwe, vervallen of gewijzigde risico’s Dit is hier niet van toepassing. Bij de Jaarverantwoording komen alle nieuwe, vervallen en gewijzigde risico’s terug.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
25
Beschikbare weerstandscapaciteit De financiële weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die een organisatie heeft om de negatieve gevolgen te kunnen dekken, bijvoorbeeld reserves en bezuinigingsmogelijkheden, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaand beleid. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve. Per 31 december 2024 is de stand van de algemene reserve € 3,2 miljoen. Beoordeling weerstandsvermogen Bij een benodigde weerstandscapaciteit van € 3,75 miljoen op basis van de risico’s, komt de weerstandsratio daarmee uit op 0,85. Volgens de kwalificatie van het Nederlands Adviesbureau is de omvang van een weerstandsratio in relatie tot geïdentificeerde risico’s daarmee matig (tussen 0,8 en 1 is matig, onder de 0,8 is onvoldoende). Financiële kengetallen Kengetallen VR
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte VR
Verloop van de kengetallen Werkelijk Prognose Prognose Prognose Prognose Prognose 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029 69% 114% 77% 86% 86% 86% 69% 114% 77% 86% 86% 86% 24% 14% 14% 12% 12% 12% 3% 0% 0% 0% 0% 0%
De netto schuldquote geeft het niveau van de schuldenlast van VRBN aan ten opzichte van de eigen middelen en geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de organisatie drukken. De schuldquote zal de komende jaren toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het aantrekken van leningen om de investeringen in de komende jaren te kunnen financieren. Voor VRBN is er geen verschil tussen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Dit wordt veroorzaakt doordat er geen kapitaalverstrekkingen worden gedaan aan bijvoorbeeld deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen of overige verbonden partijen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Dit geeft aan in welke mate de veiligheidsregio in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. In de komende jaren zal een groot gedeelte van de reserves worden ingezet ter dekking van de exploitatie, hierdoor neemt het eigen vermogen af. Dit vormt de belangrijkste oorzaak van de daling van de solvabiliteitsratio. De structurele exploitatieruimte geeft aan of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten en de exploitatie hiermee in evenwicht is.
Dit wordt beoordeeld door de structurele lasten, inclusief de structurele toevoegingen aan reserves, af te zetten tegen de structurele baten, inclusief de structurele onttrekkingen aan reserves. Voor de komende jaren wordt een structureel evenwicht van de exploitatie verwacht.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2026
26
2.4
Onderhoud kapitaalgoederen
In artikel 12 van het BBV wordt aangegeven wat de beleidskaders zijn van het onderhoud van de kapitaalgoederen, de hieruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze consequenties in de begroting. VRBN beschikt over een aanzienlijke omvang kapitaalgoederen1. Met het onderhoud van de kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Deze kapitaalgoederen bestaan uit gebouwen, materieel en voertuigen. Gebouwen Van de 38 brandweerkazernes zijn er 35 in het bezit van de veiligheidsregio. De kazernes Vught en Veghel worden gehuurd van de gemeenten en de kazerne Cromvoirt wordt particulier gehuurd. Naast de brandweerkazernes wordt gebruik gemaakt van een kantoorpand aan de Kooikersweg in ’s-Hertogenbosch. Om de kosten voor groot onderhoud te egaliseren, is een bestemmingsreserve groot onderhoud kazernes gevormd. We voeden deze reserve op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) dat voor elke kazerne is opgesteld. De boekwaarde van alle panden in bezit tezamen bedraagt € 27,7 miljoen per 1 januari 2025 (exclusief onderhanden werk). Materiaal en voertuigen VRBN heeft een grote vloot aan voertuigen en ander werkmaterieel dat geregistreerd wordt in een Materieelbeheersysteem. Het onderhoud aan zowel de voertuigen als de bepakking wordt voor een deel extern gedaan en voor een deel in eigen beheer.
Er is door VRBN een bestemmingsreserve kapitaallasten ingesteld t.b.v. vervanging van materieel en materiaal.
2.5
Verbonden partijen
Er is sprake van een verbonden partij volgens het BBV als er zowel een bestuurlijk als een financieel belang is voor VRBN. Het bestuurlijk belang komt tot uitdrukking in de zeggenschap. Het financieel belang komt tot uitdrukking in het aan de verbonden partij ter beschikking gestelde bedrag. Dat is niet verhaalbaar als de verbonden partij failliet gaat, of als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. VRBN is een samenwerkingsverband op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen, waaraan 11 gemeenten deelnemen. Vastgelegd is dat de deelnemende gemeenten er zorg voor dragen dat de veiligheidsregio over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen, waarmee de exploitatie en het afdekken van financiële risico’s gewaarborgd is. Hierdoor is VRBN een verbonden partij voor de 11 gemeenten. Strikt genomen zijn er geen rechtspersonen waarin VRBN een bestuurlijk en financieel belang heeft en dus heeft de veiligheidsregio geen verbonden partijen. Om in de geest van de regelgeving toch zoveel mogelijk inzicht te verschaffen, is een overzicht opgenomen van de rechtspersonen waarin VBBN enige vorm van bestuurlijk en/of financieel belang heeft: