Bijlage 2 - Lokaal programma jeugdhulp

Inhoud 1.

Inleiding ............................................................................................................................... 3

2.

Missie, visie en ambitie ......................................................................................................... 4

3.

Strategische doelen en programmalijnen ............................................................................... 6

4.

Context ................................................................................................................................. 9

5.

Programmastructuur ........................................................................................................... 10

6.

Monitoring en sturing ......................................................................................................... 12

7.

Risico’s en afhankelijkheden ................................................................................................ 13

8.

Middelen en begroting ........................................................................................................ 14

Pagina 2 van 14

1. Inleiding Voor u ligt het programma Jeugdhulp waarin staat beschreven aan welke opgaven we samen met kinderen, jongeren, ouders/verzorgers en onze (jeugdzorg)partners de komende jaren gaan werken om te bewerkstelligen dat alle kinderen, jongeren en hun ouders eerder en op de best passende plekken de hulp krijgen die nodig is om veilig, kansrijk en zo thuis mogelijk op te kunnen groeien. Dat doen we op grond van onderzoek1 en door het vrij toegankelijke aanbod meer toe te snijden op de werkelijke hulpbehoefte van kinderen en ouders - en deze hulp beschikbaar te maken op voor hen logische plekken. Daarmee verlichten we de druk op de jeugdhulp en bevorderen we de toegankelijkheid van jeugdhulp voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen. Vanaf 2015 is de aanspraak op jeugdhulp fors toegenomen en die trend lijkt nog niet gekeerd. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de kinderen/jongeren jeugdhulp ontvangen vanuit (opvoed)problematiek van hun ouders/opvoeders. Zo komt uit onderzoek dat de jeugdbescherming zelf heeft laten doen, dat in 80% van de ondertoezichtstellingen sprake is van complexe scheidingen. De vraag rijst of al deze hulpvragen, vragen zijn voor de jeugdbescherming. In elk geval worden de wachtlijsten er langer van en het vertrouwen in dat het beter wordt, neemt af. Dat geldt zowel voor hen die wachten op hulp als voor de hulpverleners.

Dat moet anders, zo staat ook te lezen in de Landelijke Hervormingsagenda2 (LHA) die in juni 2023 is vastgesteld. Een van de grootste actuele problemen in de jeugdhulp is de disbalans tussen aanspraak op hulp en de beschikbaarheid van hulp. Daardoor is de juiste hulp niet altijd of tijdig beschikbaar, de werkdruk hoog en zijn de resultaten vaak te mager. De sector is daarom ook minder aantrekkelijk om in te werken, waardoor er veel verloop is onder medewerkers en vacatures soms niet opgevuld kunnen worden. Het lijkt een vicieuze cirkel. Door de toenemende werkdruk wordt er weinig ruimte gevoeld om te innoveren en te werken aan het verhogen van kwaliteit en effectiviteit van hulp. Het in gang zetten van een beweging naar een verbetering en het ervaren van successen, is een belangrijke randvoorwaarde om uit de huidige situatie te komen. Samen met kinderen, jongeren, hun ouders/verzorgers en de professionals uit het veld – en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek zoals uit de LHA - hebben we een programma samengesteld om te komen tot verandering c.q. verbetering. Dat komt erop neer dat de jeugdhulp directer beschikbaar wordt voor de meest kwetsbare groep en dat daaraan voorliggend aanbod is dat past bij de hulpvragen zoals geconstateerd in de LHA en blijkt uit onderzoek.

Dit voorliggend aanbod is vrij toegankelijk, vaker collectief en op voor de kinderen, jongeren en hun ouders logische plekken voorhanden. Deze ambities hebben verstrekkende implicaties en de organisatie buigt zich over deze uitdaging. In dit programma staan de strategische doelen en de daaruit voortkomende projecten centraal. Deze notitie start dan ook met een opsomming van deze doelen en projecten. Daarna leest u vanuit welke context, visie en ambitie we dit doen. Vervolgens leggen we uit hoe de sturing op het programma is georganiseerd en hoe de communicatie eruitziet. Onvermijdelijk is er ook aandacht voor afhankelijkheden en risico’s die het behalen van de doelen kunnen belemmeren. We sluiten af met een overzicht van de middelen en de begroting.

1 Keygroep. (2023). Gemeente ’s-Hertogenbosch Rapport Onderzoek Wijkgericht Jeugdzorggebruik.

Kwakernaak, M., Compagner, M., Reches, L., van der Hoff, & Sondeijker, F. (2023). Hoe verder met verblijf en jeugdbescherming. Afdeling Onderzoek & Statistiek gemeente ’s-Hertogenbosch. (2022). Onderzoek jeugdzorg en onderwijs. Helmich, W. & EMMA. (2021). Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. https://open.overheid.nl/documenten/ronl-79dad0a9-c0434a8b-8d15-f65d288242d2/pdf 2 VNG. (2023). Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. https://vng.nl/sites/default/files/2023-06/hervormingsagenda-jeugd-2023-2028.pdf

Pagina 3 van 14

2. Missie, visie en ambitie Onze missie: Samen zorgen we ervoor dat onze kinderen en jongeren veilig, kansrijk en zo thuis mogelijk opgroeien. Wat is nodig om enerzijds kinderen en jongeren in ’s-Hertogenbosch een goede start in het leven te geven en anderzijds het jeugdstelsel duurzaam en houdbaar te maken voor de toekomst? Als land scoren we hoog als het gaat over lijstjes met de meest gelukkige jongeren ter wereld en tegelijkertijd maakt inmiddels 1 op de 8 jongeren in Nederland gebruik van jeugdzorg. Veel jongeren geven aan dat zij mentale gezondheidsproblemen hebben. Oorzaken die hiervoor worden genoemd zijn de nasleep van de coronamaatregelen, de prestatiedruk (bijvoorbeeld in het onderwijs), druk die jongeren ervaren vanuit sociale media en onzekerheden over hun toekomst. De groeiende vraag naar hulp zet de beschikbaarheid en betaalbaarheid van jeugdhulp echter zwaar onder druk. Bovendien ontvangt een groot deel van de kinderen/ jongeren jeugdhulp vanuit (opvoed)vraagstukken van hun ouders/verzorgers. Kinderen krijgen dus problemen door de situatie waarin hun ouders/verzorgers zich bevinden. We moeten dus aan de slag en het moet anders! Randvoorwaarden voor gezinnen rondom bestaanszekerheid, wonen, inkomen, (passend) onderwijs, veiligheid en geborgenheid zijn niet op orde.

Schulden, verslaving, psychische aandoeningen van ouders of onzekere woonomstandigheden liggen vaak ten grondslag aan een verminderd pedagogische klimaat thuis. Om de pedagogische basis te verbeteren, is het nodig om de problematiek bij deze bron aan te pakken. Dit vraagt om samenwerking over de grenzen van sectoren heen en om een samenhangende aanpak. Waar nu sprake is van focus op het kind en diens ‘problemen’ moeten we de omslag maken naar een contextgerichte focus, waarin we kijken naar alle randvoorwaarden voor bestaanszekerheid in het gezin waartoe het kind behoort. Dit vergt een andere benadering. Onze Agenda voor de Jeugd bevat twee programma’s die elkaar aanvullen. De insteek is dat alle jongeren beschikken over talenten en dat niet alle jongeren opgroeien in een omgeving die hen in staat stelt hun talenten te ontwikkelen. Sommige jongeren of hun ouders/verzorgers krijgen te maken met problemen die verder reiken dan vanuit het dagelijks netwerk opgelost kunnen worden. Voor hen is passende ondersteuning nodig. Voor kinderen met lichte problematiek zijn lokaal vrij toegankelijke (jeugdhulp)voorzieningen beschikbaar binnen een netwerk van bestaande voorzieningen zoals scholen of gezondheidspraktijken. Zij zijn gericht op het hanteren van problemen in het dagelijkse leven. Deze opgaven krijgen invulling in het programma Talentontwikkeling.

Voor wat betreft de focusverschuiving van kind/jongere naar het gehele gezin, merken we op dat gezinsgericht werken een randvoorwaarde is voor het slagen van de beide programma’s. Een andere opgave - die ook in de landelijke hervormingsagenda jeugdhulp wordt benoemd - is om de omschakeling te maken van stepped care (instrumentarium volgordelijk inzetten, eerste- tweede- en derdelijns interventies) naar matched care (de best passende interventie direct toepassen). Binnen de sector MO worden deze opgaven erkend en zal deze omslag gefaciliteerd worden. Zij is daarmee geen onderdeel binnen de programma’s jeugd. De ambitie van het programma Talentontwikkeling is als volgt geformuleerd: Wij willen dat alle jongeren in onze gemeente het beste uit zichzelf kunnen halen, door hen in staat te stellen hun talenten te ontwikkelen en daarmee hun geloof in eigen kunnen te vergroten, waardoor zij kunnen meedoen in de samenleving. Daartoe investeren we in de verbindingen tussen thuis-schoolwijk en organiseren wij een goede basis. Wanneer sprake is van een complexe ontwikkelstoornis bij een kind of jongere of van (meervoudige, complexe) opvoedingsproblematiek, is het van belang dat tijdig specialistische jeugdhulp wordt Pagina 4 van 14

ingezet. Dit altijd met oog voor de situatie van het gezin waarin een jeugdige opgroeit en hulp die zo thuis en dichtbij mogelijk is. (Passend) Onderwijs, armoede, schulden, huisvestingsproblematiek en andere problematiek van ouders is immers van invloed op alle leden van het gezin en daarmee ook op de effectiviteit van jeugdhulp. De ambitie in het programma Jeugdhulp is daarom als volgt: We verlichten de druk op- en bevorderen de toegankelijkheid van jeugdhulp voor de meest kwetsbare kinderen en gezinnen door het vrij toegankelijke aanbod jeugdhulp meer toe te snijden op de werkelijke behoefte van kinderen, jongeren en ouders. Deze vrij toegankelijke jeugdhulp is beschikbaar op voor hen logische plekken, zoals op school of bij de huisarts. Team Ontwikkeling & Realisatie van de afdeling Jeugd van de gemeente ’s-Hertogenbosch is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en realisatie van kaders voor (regionale) inkoop van jeugdhulp, kaders voor de (gemeentelijke) uitvoering (via de Toegang en regieteams) en voor projecten en activiteiten binnen de afdeling Jeugd. Om het werken aan ontwikkelingen goed te borgen gaan we vanuit de afdeling werken met twee programma’s: a) Gelijke kansen op Talentontwikkeling en b) Jeugdhulp. Zij vormen samen onze Agenda voor de Jeugd. De programma’s uitvoeren en daarmee het verschil maken, kunnen we niet alleen.

In de uitvoering van de ontwikkelopgaves en bij pilots/projecten trekken we daarom samen met interne en externe partners op. We zoeken actief naar deze samenwerking. De ene keer zal een partner een opgave voor ons uitvoeren en de andere keer werken we samen om de klus te klaren. Uitgangspunt bij alles wat we inzetten is dat kinderen, jongeren en hun ouders ons vertellen waar zij het meest bij gebaat zijn. Het is niet een “u vraagt, wij draaien”, maar op grond van een gedegen veldonderzoek en met degene die het betreft, zoeken naar de oorzaken van de problemen en de daarbij horende oplossingen. Het is aan ons om die informatie stelselmatig te verzamelen en te vertalen naar een aanpak. Derhalve is wat wij tot nu hebben opgehaald, vertaald in de volgende doelen voor het programma Jeugdhulp.

Pagina 5 van 14

3. Strategische doelen en programmalijnen Het programma Jeugdhulp levert een bijdrage aan het behalen van de volgende strategische doelen: • Op plekken waar kinderen en jongeren komen is hulp meer bespreekbaar, tijdiger beschikbaar en daarmee laagdrempeliger en toegankelijker; • Kinderen en jongeren ontvangen passende hulp doordat verwijzers ieder voor zich duidelijk weten wat hun expertise, verantwoordelijkheid en rol is en zij samenwerken waar nodig; • Meer kinderen en jongeren groeien thuis of zoveel mogelijk gezinsgericht op; • Kinderen en gezinnen in onveilige huiselijke situaties krijgen snel passende hulp om de veiligheid duurzaam te herstellen; • Samen gebruiken we data om met elkaar te blijven leren en daardoor betere hulp te kunnen bieden aan kinderen en jongeren. Deze strategische doelen vormen de vijf programmalijnen en zijn uitgewerkt in de volgende operationele doelen die we programmalijnen noemen. Per programmalijn hebben we aangegeven wat we gaan doen om de doelstellingen te behalen. Dit is een dynamisch document. We evalueren continue of de gestelde operationele doelstellingen en activiteiten bijdragen aan het behalen van de strategische doelstellingen. Waar nodig passen we dit aan.

1. Op plekken waar kinderen en jongeren komen is hulp meer bespreekbaar, tijdiger beschikbaar en daarmee laagdrempeliger en toegankelijker. 1.1

Op alle scholen/kindcentra is een toereikende (pedagogische) basis door (integraal) samenwerken en samenhangende aanpak tussen onderwijs, jeugd en gezinshulp. • Pilot opgroeiondersteuning: waar individuele/collectieve vormen van jeugdhulp wordt aangeboden op 8 basisscholen en 2 voortgezet onderwijs scholen; • We ondersteunen het initiatief Norlandia (BSO+) en kijken wat we hier van kunnen leren.

1.2

Er is een passend en toereikend aanbod voor veel voorkomende problematiek dat kinderen, jongeren en volwassenen weten te vinden. • We zorgen voor een beter passend aanbod voor KOPP/KOV; • We zorgen voor een passend aanbod om tijdig ondersteuning te bieden bij scheidingen.

1.3

De wachttijd voor ambulante ggz is teruggedrongen tot max 4 weken. • We realiseren samen met het voortgezet onderwijs en onze partners een actieplan • mentale gezondheid; • De inzet van praktijkondersteuners GGZ jeugd bij huisartsen is verhoogd; • Via Youthlab zetten we samen met jeugdhulppartners in op het bieden van laagdrempelige mentale ondersteuning.

Pagina 6 van 14

2. Kinderen en jongeren ontvangen passende hulp doordat verwijzers ieder voor zich duidelijk weten wat hun expertise, verantwoordelijkheid en rol is en zij samenwerken waar nodig. 2.1

Kinderen en jongeren zijn bij het tweede gesprek bij de juiste verwijzer, Van stepped care naar matched care • Samen met huisartsen, jeugdartsen en team T&R brengen we expertise, rollen en taken in beeld; • We verbeteren de samenwerking tussen verwijzers en realiseren vaste aanspreekpunten voor huis- en jeugdartsen bij het lokale team; • In 2024 is er een routekaart beschikbaar voor verwijzers die inzicht geeft in wie/hoe verwijst; • In 2025 is er voor verwijzers een duidelijk en actueel online overzicht van lokale beschikbare individuele en collectieve voorzieningen.

2.2

Kinderen en jongeren geven maar 1x informatie aan betrokken hulpverleners • Borging aanpak Triple-L doelgroep bij T&R teams. Dit zijn jeugdigen die te maken hebben met aandoeningen, disposities of gebeurtenissen die levenslang en levensbreed van invloed zijn op hun levensloop en vaak hun hele leven afhankelijk zijn van zorg.

3. Meer kinderen en jongeren groeien thuis of zoveel mogelijk gezinsgericht op.

3.1

Uithuisplaatsingen worden met behulp van een integrale analyse en inzet van het netwerk zo veel mogelijk voorkomen • In 2023 inventariseren we het huidige informele netwerk aanbod en verkennen we de inzet van steungezinnen; • In 2024 starten we met de implementatie van de JIM aanpak.

3.2

Al onze 16+ jongeren in verblijf hebben een toekomstplan, zodat toegewerkt kan worden naar duurzame uitstroom of doorstroom naar vervolghulp • In 2023 en 2024 regelen we de randvoorwaarden voor duurzame uitstroom van onze 18+ jongeren uit jeugdhulpverblijf. Onderdeel van deze randvoorwaarden is het opstellen van een toekomstplan; • In 2023 brengen we de groep jongeren tot 27 jaar in beeld, die niet duurzaam is uitgestroomd, met dakloosheid als gevolg; • In 2023 verkennen we mogelijkheden om jongeren beter te informeren over de veranderingen bij overgang naar volwassenheid, zoals Kwikstart.

3.3

Het aandeel gezinsgericht verblijf is toegenomen met ..%* in verhouding tot niet gezinsgericht verblijf.

* Dit percentage is afhankelijk van wat in de regio wordt besloten en vullen we later in.

Pagina 7 van 14

4. Kinderen en gezinnen in onveilige situaties krijgen snel passende hulp om de veiligheid te herstellen.

4.1

Kinderen en jongeren zijn bij het tweede gesprek bij de juiste verwijzer, Van stepped care naar matched care. • Samen met huisartsen, jeugdartsen en team T&R brengen we expertise, rollen en taken in beeld; • We verbeteren de samenwerking tussen verwijzers en realiseren vaste aanspreekpunten voor huis- en jeugdartsen bij het lokale team; • In 2024 is er een routekaart beschikbaar voor verwijzers die inzicht geeft in wie/hoe verwijst; • In 2025 is er voor verwijzers een duidelijk en actueel online overzicht van lokale beschikbare individuele en collectieve voorzieningen.

4.2

Kinderen en jongeren geven maar 1x informatie aan betrokken hulpverleners. • Borging aanpak Triple-L doelgroep bij T&R teams. Dit zijn jeugdigen die te maken hebben met aandoeningen, disposities of gebeurtenissen die levenslang en levensbreed van invloed zijn op hun levensloop en vaak hun hele leven afhankelijk zijn van zorg.

5. We gebruiken data om ons beleid te ondersteunen en gerichte keuzes te maken die leiden tot betere zorg.

5.1

Iedereen van team jeugdhulp kan motiveren waarom hij/zij wel of geen gebruik maakt van data bij zijn aanpak. • In 2023 is er voor het programma een workshop data gedreven werken georganiseerd zodat medewerkers zicht krijgen op de mogelijkheden van het gebruik van data; • Voor de medewerkers team Jeugd is een duidelijke vindplek voor de verschillende informatie voorzieningen zoals lokale dashboards of openbare databronnen.

5.2

Om de volledige situatie van het kind in beeld te krijgen, koppelen we data van de verschillende domeinen. • Om te komen tot een effectieve gezinsaanpak onderzoeken we in 2024 de mogelijkheden om data van verschillende domeinen te koppelen.

5.3

Tijdens het programma is er inzicht vanuit de data op de voortgang van de operationele doelstellingen zodat bijsturing mogelijk is. • In 2023 is er in ’s-Hertogenbosch een basisdashboard gebouwd over de hoeveelheid ingezette jeugdhulp. • In 2023 is er in ‘s-Hertogenbosch een monitor van het programma om de realisatie en effecten van de doelen te kunnen volgen. • We gebruiken onze data/monitors/dashboards om samen met onze partners te reflecteren en naar de toekomst te kijken.

Pagina 8 van 14

4. Context Op 24 mei 2022 is het bestuursakkoord “Slagkracht en ambitie, met lef en energie de toekomst in (2022-2026)” van het College gepresenteerd. Met de uitwerking van de programma’s geven we uitvoering aan de daarin gestelde veranderdoelen en de beoogde werkwijze. In het bestuursakkoord is aandacht voor het in nabijheid beschikbaar zijn van ondersteuning en hulp, de (samenwerking in) de toegang, de reikwijdte van de jeugdhulp en de uitstroom uit de jeugdzorg. Het borduurt voort op beleid dat de afgelopen periode is geïnitieerd. Qua werkwijze geeft het College de volgende uitgangspunten mee: we zijn er vooral voor kwetsbare inwoners en we werken met lef en energie samen met de inwoners en onze maatschappelijke partners. De jeugdzorg is georganiseerd op diverse niveaus: we werken naast onze lokale inzet ook regionaal en bovenregionaal samen rondom de inkoop en transformatie van met name de zwaardere vormen van jeugdhulp en aan de doelen zoals verwoord in het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De landelijke hervormingsagenda die in juni 2023 is vastgesteld, geeft nadrukkelijk kaders aan de missie van gemeenten ter verbetering van de jeugdhulp en de bescherming van kinderen en volwassenen waar onveiligheid of een ontwikkelingsbedreiging van kinderen aan de orde is (Veiligheid in Afhankelijkheid, ViA).

Er volgen ook aanpassingen van wet- en regelgeving om deze missie te ondersteunen. Vanuit deze opgave zijn raakvlakken met andere beleidsterreinen en programma’s binnen de gemeente zoals Inclusieve Stad, Wet Maatschappelijke Opvang (WMO), veiligheid en wonen en met andere landelijke programma’s zoals GALA en IZA. Het is voor het eerst dat we binnen de afdeling Jeugd programmatisch werken. Het programma Jeugdhulp beslaat een aantal terreinen waar tot op heden vooral vanuit de eigen logica en dynamiek aan werd gewerkt. Door de programmatische werkwijze komt er meer samenhang en focus in de onderlinge lokale- en regionale activiteiten. Op deze manier kunnen we beter de doelen voor onze kinderen en jongeren bereiken.

Pagina 9 van 14

5. Programmastructuur Om het programma optimaal te laten verlopen, is een programmastructuur ingericht. Die structuur bestaat uit een bestuurlijk opdrachtgever, zijnde de wethouder jeugdzorg, een ambtelijk opdrachtgever, te weten het afdelingshoofd Jeugd en een programmaleider. Deze drie functionarissen vormen de aansturing van het programma. Voor de uitvoering staat het programmateam aan de lat. Het programmateam Binnen het programma staan de programmalijnen centraal. Iedere programmalijn heeft een of meerdere operationele doelen. Iedere programmalijn kent een projectleider. Zij zijn verantwoordelijk voor het behalen van de operationele doelen per programmalijn. Zij ontwikkelen inspanningen en voeren deze uit of laten deze uitvoeren. Zij zijn tevens budgethouder van de jaarbudgetten die horen bij de inspanningen. Zij zijn ook relatiebeheerder voor de partners die betrokken zijn bij de betreffende lijnen. Een adviseur van de regio maakt ook deel uit van het programmateam. Zij bewaakt de verbinding tussen lokale en regionale ontwikkelingen en projecten. Andere medewerkers zijn ook inzetbaar op de programmalijnen en kunnen deelverantwoordelijk zijn voor een of meerdere projecten. De businesscontroller (planning en control) en de communicatieadviseur (programmacommunicatie) zijn de vaste adviseurs van het programmateam. Stakeholders Er zijn twee stakeholdersanalyses gemaakt.

Zij wezen de voor ons, belangrijkste partners voor dit programma. De ene analyse is in de regio gemaakt in verband met de regionale samenwerking en de andere analyse is gemaakt van de aanbieders die de meeste hulp bieden in ’s-Hertogenbosch. Deze twee analyses leiden tot een focus voor onze samenwerking. Relevante lokale partners De stakeholdersanalyse van de jeugdhulpaanbieders is en wordt gebruikt bij het vormgeven van het programma en bij het inrichten van de projecten. Er is een lijst gemaakt van de 20 voor ’sHertogenbosch belangrijkste aanbieders en per programmalijn is een verkenning gemaakt van de belangrijkste partners. Interne samenwerking Het programma Talentontwikkeling biedt belangrijke randvoorwaarden voor het programma Jeugdhulp. Daarin wordt immers de basis gelegd voor het creëren van gelijke kansen voor kinderen en jongeren en het creëren van een netwerk/vangnet voor tijdige signalering en inzet van basisondersteuning of lichte hulp. Er is daarom periodiek overleg tussen beide programmaorganisaties. De programma’s vanuit de afdelingen Volwassen en Financiële Dienstverlening zijn andere relevante programma’s binnen de sector. Om tot een goede gezinsaanpak te komen is samenwerking rondom gezinnen de randvoorwaarde voor een effectieve aanpak.

Relevante regionale samenwerkingsverbanden en de lokale connectie De jeugdhulp wordt regionaal op het schaalniveau van Noordoost Brabant ingekocht via de regionale inkooporganisatie zorg (RIOZ). Hiervoor is de regionale besluitvormingsstructuur ingericht. Dat bestaat uit een regionaal beleidsteam (RBT) waaraan twee Bossche beleidsadviseurs deelnemen, een regionaal regieteam (RT) waarin de programmaleider zit en een regionaal bestuurlijk overleg (RBO) waarin de wethouder plaats heeft. Zij werken binnen de kaders van de centrumregeling die in juni 2023 hernieuwd is en vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast is er een nieuw regionaal meerjarig beleidsprogramma gemaakt (2023-2027) dat in mei 2024 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.

Pagina 10 van 14

Rondom het onderwerp geweld in afhankelijkheidsrelaties werken we in de regio Noordoost Brabant samen in de werkgroep Veilig in Afhankelijkheidsrelaties (ViA). Zij werken op basis van een meerjarig Koersplan dat in mei 2023 is vastgesteld in ons college. Een Bossche beleidsadviseur die deel uitmaakt van het team jeugdhulp, is voorzitter/ programmamanager van deze werkgroep. De stuurgroep Zorg en Veiligheid fungeert als klankbordgroep en hierin is onze burgemeester vertegenwoordigd. De werkgroep ViA kent ook lokale contactfunctionarissen. In ’s-Hertogenbosch is die taak belegd bij de projectleider van lijn 4 van het programma jeugdhulp en de programmaleider Jeugdhulp is van het Regie Team, ambtelijk regionaal opdrachtgever van de werkgroep ViA. Vanuit deze werkgroep vindt ook de voorbereiding plaats richting het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming op provinciaal niveau. In dit laatste gremium is Noordoost Brabant vertegenwoordigd door de wethouder van Meierijstad en het afdelingshoofd Jeugd uit ’s-Hertogenbosch. Lokale overlegstructuur • De vakgroep Jeugdhulp waarin zowel het programmateam zit, als regionale functionarissen en lokale adviseurs, komt iedere acht weken bij elkaar. • Het programmateam komt iedere vier weken bij elkaar. Eventuele besluitpunten worden hier voorgelegd of voorbereid voor besluitvorming in het overleg met de opdrachtgevers.

• Programmaleider besluit over de inrichting van de programmaorganisatie, bijsturing op operationele doelen en verdeling van de budgetten tussen de programmalijnen. • Projectleiders besluiten over de wijze waarop ze de doelen behalen en over bijsturing op de inspanningen, inrichting van projecten en over de inzet van hun budgetten per lijn. • Het programmateam is in zijn geheel verantwoordelijk voor de voortgang op de uitvoering en voor het draagvlak voor het programma. • Er is maandelijks overleg tussen bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgevers en de programmaleider. Eventuele besluitpunten worden hier voorgelegd. • De ambtelijk opdrachtgevers van de beide programma’s en de twee programmaleiders komen maandelijks bij elkaar. • Via het tertiaalbericht (Sociaal domein in beweging) wordt de raad periodiek geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het programma. • Jaarlijks is er in het vierde kwartaal een terugblik en vooruitblik tussen opdrachtgevers en het programmateam. • Ieder jaar is er in het tweede kwartaal een stadsessie met stakeholders om de voortgang van het programma te delen en input op te halen voor bijsturing. • Jaarlijks vindt in het vierde kwartaal een werkbezoek voor de gemeenteraad plaats op een relevante locatie voor het programma met betrokkenen van de projecten.

Pagina 11 van 14

6. Monitoring en sturing Om te leren van onze resultaten en daarna ook gericht bij te sturen, monitoren we een zo'n groot mogelijk deel van het programma. Hierbij combineren we zowel kwantitatieve als kwalitatieve data om een realistisch beeld te krijgen van onze situatie. De monitor is ingedeeld in de vijf programma lijnen die allemaal eigen Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) hebben op strategisch en operationeel niveau. Hiernaast worden losse projecten ook op zichzelf gemonitord. Een strategisch doel wordt dus meestal op drie niveaus gemonitord: 1. De input: De kwantitatieve weergaven van hoeveel werk/middelen erin gestopt worden om een doel te realiseren. Voorbeeld: Het aantal extra Praktijk Ondersteuners Huisartsen (POH) FTE’s dat wordt ingezet bij huisartsen vanuit het programma. 2. De output: De harde resultaten van deze input. Wat is er bereikt met deze inzet? Voorbeeld: Het aantal extra jongeren dat geholpen wordt door de inzet van POH’ers. 3. De resultaten: De resultaten die we hopen te verkrijgen met onze inzet. Er is niet altijd een causaal verband vanwege de vele factoren die meespelen bij onderwerpen in de jeugdhulp, maar geeft vaak wel een indicatie van waar we heen ontwikkelen als gemeente. Voorbeeld: De daling van de ambulante GGZ-wachttijd en hoe jongeren de wachttijd ervaren.

Deze drie vormen van monitoring worden vaak ondersteunt met kwalitatieve resultaten uit projecten zelf. Buiten de monitoring per programmalijn zijn er ook algemene KPI’s die we monitoren, dit zijn dezelfde KPI’s als in de meerjarenbegroting zijn opgenomen: • % ouders dat vindt dat de hulp aansluit bij de vraag; • % jongeren tot 18 jaar dat jeugdhulp krijgt; • Het aantal jongeren in verblijf. Ondersteunende informatie voor het programma Buiten de directe monitoring maakt het programma ook gebruik van meerdere rapportages, monitors en dashboards om beleidskeuzes te onderbouwen. Bijvoorbeeld door te onderzoeken in welke wijken of op welke scholen de meeste zorg wordt gebruikt, kunnen we richting geven aan waar we bepaalde pilots opzetten. Met het schrijven van dit programmaplan hebben zijn de volgende rapportages/dashboards ter beschikkingen (of zijn in ontwikkeling): • Basis dashboard jeugdhulp: Een dashboard waarmee op verschillende niveaus vergelijkingen te maken over de jeugdhulp. Denk hierbij aan het vergelijken van wijken, aanbieders, producten of leeftijden. • Financieel dashboard sociaal domein: Een dashboard om financiële gegevens te vergelijken. Ook hierbij ligt de nadruk op het vergelijken van wijken, aanbieders en producten. • Wijk en buurt monitor Onderzoek & Statistiek (O&S): Een monitor waarmee je op wijk of buurt niveau kan kijken wat de status is van een wijk.

Met status wordt bedoeld de verzamelde informatie over b.v. de welvaart, leeftijd van de bevolking en veiligheid in de wijk. • Zorgmonitor: Jaarlijks wordt door O&S een zorgmonitor ontwikkeld en uitgezet. Deze laat trends op alle verschillende zorgniveaus zien en legt nadruk waar specifieke ontwikkelingen zijn. Portfolio: Een maandelijks document waarin programmaleiders kunnen updaten wat de voortgang van de projecten is. Hiermee kan snel geschakeld worden en updates gegeven worden aan wethouders, gemeenteraad en management. Pagina 12 van 14

7. Risico’s en afhankelijkheden Er zijn een aantal ontwikkelingen gaande die van invloed zijn op het verloop, de voortgang en de richting van de projecten. Die invloed komt vanuit het rijk, de regio en lokale keuzes op managementniveau. We noemen er hier een aantal, wetende dat de lijst niet compleet is: • Aanpassingen in wet- en regelgeving jeugdwet; • Opdrachtverstrekking aan veiligheidspartners zoals Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming; • Inkoop van basisvoorzieningen en regionale inkoop specialistische hulp; • Lokale visie op LHA en Toekomstscenario, de mate waarin bepaalde bewegingen zoals Gezinsgericht/integraal werken worden gefaciliteerd en gestimuleerd; • Arbeidsmarktproblematiek, meer specifiek de capaciteit team Toegang en Regie. Met name het laatste punt noopt tot prioriteren en keuzes maken. Risico's en afhankelijkheden binnen de afzonderlijke projecten worden opgenomen in de projectplannen. Indien deze afhankelijkheden of de impact van een project aanleiding geven om een brede risicoanalyse te doen, wordt hiervoor een risicosessie georganiseerd. Om tijdig in te spelen om onvoorziene of voorziene afhankelijkheden spreken we, aan de hand van een portfolio, de wethouder regelmatig bij en leggen de te maken keuzes voor.

Pagina 13 van 14

8. Middelen en begroting Inzet van mensen Het programma jeugdhulp heeft de beschikking over de volgende capaciteit in 2024. In het eerste overzicht betreft dit capaciteit uit het team jeugdhulp zelf. In het tweede overzicht gaat dat over capaciteit van uitvoering, met name team Toegang en Regie Jeugd. Team jeugdhulp Programmaleider JH

Functie Strategisch adviseur

Dekking kosten Regulier

Programma ondersteuner

Programma ondersteuner

Regulier

Pl 1. Samenwerking in de toegang & Pl 2. Tijdiger ambulante hulp Pl 3. Zo thuis mogelijk opgroeien Pl 4. Beter beschermen Pl 5. Samen leren van data

Projectleider (sr. beleid)

Via programma JH

Projectleider (sr. beleid)

Regulier

Projectleider / Data-scientist

Via programma JH

Linking-pin naar de regio (+ nieuw meerjarig regionaal beleidsplan)

Sr. beleidsadviseur

Regulier

Financieel overzicht programma jeugdhulp Om te komen tot een actueel beeld is het portfolio van projecten en pilots ingedeeld in drie delen. Te weten: • Harde plannen: plannen waar een overeenkomst/ subsidie afspraak aan ten grondslag ligt; • Zachte plannen: plannen waar ambtelijke capaciteit voor is en in voorbereiding zijn. Realisatie van omvang en tempo is nog afhankelijk van o.a. samenwerking met partners (onzeker); • Projecten on hold/niet gestart: niet alle projecten zijn haalbaar met de huidige capaciteit en financiën. Er is geprioriteerd. We richten ons op het zo goed mogelijk uitvoeren van harde plannen. Zachte plannen proberen we hard te maken. In projecten on hold faseren we. Op dit moment voorzien we een beperkt positief saldo over de jaren 2023 t/m 2026 van € 809.000,- als we alle zachte en harde plannen volledig uitvoeren en de projecten waar op dit moment geen capaciteit niet uitvoeren. We stellen dit beeld regelmatig bij. Financiën programma jeugdhulp (samenvatting) € x 1.000,-

Pagina 14 van 14