Bijlage 2 Jaarverslag Leerplicht en RMC 2019-2020

Absoluut verzuim

Langdurig relatief verzuim

0

5 > 3 maanden

10

15

20

25

30

28 dagen - 3 maanden

Wat valt op? in schooljaar 2019-2020 waren 29 leerlingen voor een periode van vier weken of langer afwezig zonder geldige reden. Ten opzichte van het schooljaar 2018-2019 is dat een stijging van 6. Daarnaast waren er 47 kinderen die een periode niet op een school stonden ingeschreven. Dat waren er 21 meer dan in het schooljaar 2018-2019. Leerplicht ziet een toename in het aantal kinderen waarbij sprake is van ernstige gedragsproblemen en/of problemen in de thuissituatie. Ook was er een grotere groep jongeren die door een verkeerde studiekeuze niet naar hun opleiding gingen.

23

Resultaten langdurig relatief verzuim

7

1

17

3 1

Terug naar school

Vrijstelling

Overgedragen aan RMC

Verhuisd

lopende zaken

Resultaten absoluut verzuim

11 16

6

7

Terug naar school

Vrijstelling

7

Overgedragen aan RMC

Verhuisd

lopende zaken

Afhandelingen Afhankelijk van het type verzuim en de achterliggende oorzaken, kunnen verschillende afhandelingen voor het verzuim worden gekozen. Hierbij volgt leerplicht de methodische aanpak schoolverzuim (MAS) waarbij de inzet van vrijwillige jeugdhulp voorop staat. Het doel is altijd dat de leerling zo snel mogelijk weer onderwijs volgt.

24

Als er geen sprake is van achterliggende problematiek, kan leerplicht een leerling een Halt straf opleggen. Dit schooljaar is 1.3% van de meldingen over leer- en kwalificatieplichtige leerlingen afgedaan met een Halt straf. Als geen enkele interventie het schoolverzuim stopt, kan leerplicht proces-verbaal opmaken. In schooljaar 2019-2020 is 1.4% van de meldingen over leer- en kwalificatieplichtige leerlingen afgedaan met een proces-verbaal. Inzet Halt en proces-verbaal over 5 schooljaren 80

74

70 60 50

52

52

44

40

35

30 31

30

39 39

30

30

23 17

20

10 10 1

4

0

7 1

0

0 2015-2016 Halt

2016-2017

Proces-verbaal relatief verzuim

2017-2018 Proces-verbaal luxe verzuim

2018-2019

2019-2020

Proces-verbaal absoluut verzuim

Zowel de inzet van Halt als het aantal processen-verbaal dat is opgemaakt is gedaald. Dat is een logisch gevolg van de situatie waarin leerplicht zich een groot gedeelte van het schooljaar bevond. Er was van maart 2020 tot en met de zomervakantie geen grond om handhavend op te treden. Vrijstelling van inschrijving De Leerplichtwet kent twee vrijstellingen. Vrijstelling van inschrijving en vrijstelling van geregeld schoolbezoek. Als een jongere vrijstelling van inschrijving heeft is de ouder/verzorger ontheven van de verplichting hem in te schrijven als leerling bij een school. Deze ontheffing kent verschillende gronden: - Artikel 5 sub a: een jongere is door lichamelijke en/of psychische redenen niet in staat om te worden toegelaten tot het onderwijs. Een onafhankelijk arts geeft hiervoor een verklaring af. - Artikel 5 sub b: ouder(s)/verzorger(s) hebben overwegende bedenkingen tegen alle scholen binnen een redelijke afstand van hun woning. - Artikel 5 sub c: een jongere staat als leerling ingeschreven aan een instelling voor onderwijs in het buitenland en bezoekt deze geregeld. - Artikel 5a: ouder(s)/verzorger(s) leiden een trekkend bestaan samen met hun kind. - Artikel 15: een kwalificatieplichtige jongere kan bij bijzondere omstandigheden vrijstelling krijgen als wordt aangetoond dat hij op een andere manier voldoende onderwijs ontvangt.

25

Vrijstellingen van inschrijving over 5 schooljaren 80 70

68

60 50 40

33

39

35

30

26

30

35

32

30

28

39

35 23

16

20 10

35

11

7

13

11

10

0

1

1

1

1

2015-2016

2016-2017

2017-2018

2018-2019

2019-2020

0 Artikel 5 sub a

Artikel 5 sub b

Artikel 5 sub c

Artikel 5a

Artikel 15

Wat valt op? Opnieuw zijn er 35 kinderen vrijgesteld op lichamelijke en/of psychische gronden. Hiervan zijn 12 kinderen vrijgesteld tot hun 18e verjaardag. Opvallend is dat het aantal jongeren met een vrijstelling op deze grond dat afkomstig is van het (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO) voor het tweede jaar op rij is gestegen. In 2019-2020 ging het om 11 kinderen die afkomstig waren van het (V)SO, 4 kinderen meer dan in schooljaar 2018-2019. Leerplicht ziet een groter wordende groep kinderen waarvoor het passend onderwijs, niet passend genoeg is. Specifiek gaat het om kinderen die meer begeleiding nodig hebben dan op school geboden kan worden. En ook kinderen waarbij een traditionele schoolse setting niet past. In schooljaar 2019-2020 zag leerplicht een daling van het aantal kinderen dat een school in het buitenland bezocht. Daarbij valt het op dat een deel van de kinderen die eerder waren vrijgesteld op deze grond, nu definitief naar het buitenland zijn vertrokken. Een ander deel van deze kinderen is ingestroomd op een school in Nederland. Het aantal jongeren dat vanwege bijzondere omstandigheden vrijstelling krijgt en op een andere manier voldoende onderwijs ontvangt, is in schooljaar 2019-2020 voor het eerst in 3 jaar gestegen. Een verklaring daarvoor is dat er voor de groep kwalificatieplichtige jongeren minder passend onderwijs beschikbaar is.

Om jongeren in beeld te houden en ondersteuning te bieden stromen zij vaker in bij T.O.M. voor ondersteuning bij een vervolgstap. In schooljaar 2020-2021 gaat leerplicht samen met het onderwijs en T.O.M. de mogelijkheden voor deze jongeren onderzoeken. Het doel is dat kinderen geen vrijstelling meer krijgen om deel te nemen aan T.O.M., maar dat zij ingeschreven blijven op school. Zo kunnen zij basisvakken blijven volgen tijdens hun Traject op Maat en is de terugkeer naar school sneller en makkelijker te realiseren.

26

Vrijstelling van geregeld schoolbezoek Ouder(s) verzorger(s) kunnen verlof vanwege gewichtige omstandigheden aanvragen en kunnen daarmee ontheven worden van de verplichting om ervoor te zorgen dat hun kind de school geregeld bezoekt. Alle aanvragen onder de 10 dagen worden door het hoofd van de school behandeld. Leerplicht adviseert het hoofd van de school rondom verlof. Zodra de aanvraag 10 dagen overstijgt neemt leerplicht een besluit. In schooljaar 2019-2020 behandelde leerplicht 7 verlofaanvragen. 4 aanvragen zijn toegekend. 2 aanvragen zijn afgewezen. En 1 aanvraag is ingetrokken.

Verzuim 18+ Het RMC richt zich op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Dit gebeurt onder andere met de aanpak van verzuim 18+. In schooljaar 2019-2020 kreeg het RMC 719 meldingen over 397 jongeren van 18 jaar of ouder. Verzuim 18+ over 5 schooljaren 1400

1303

1200 945

1000

719

800 600 400

509

487

385

397

369

299

289

2015-2016

2016-2017

200 0 2017-2018

aantal meldingen

2018-2019

2019-2020

aantal leerlingen

Wat valt op? In schooljaar 2019-2020 zien we een afname van het aantal unieke 18+ leerlingen met verzuim en het totaal aantal verzuimmeldingen. Dit komt doordat het systeem van het MBO, dat normaal automatisch wettelijk verzuim (van 16 uur binnen 4 weken) meldt, inactief was in de periode van maart 2020 tot aan de zomervakantie. Tot maart 2020 had het RMC 55% van de meldingen van schooljaar 2018-2019 ontvangen. Het schooljaar was toen pas op 2/3. De verwachting is dat het RMC een vergelijkbaar aantal meldingen als schooljaar 2018-2019 had ontvangen als 2019-2020 een normaal schooljaar was geweest. Voortijdig schoolverlaters Voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. 27

Het Ministerie van OCW had een landelijke doelstelling van 22.500 nieuwe vsv’ers in 2017/2018. De landelijke ambitie is om dat aantal in 2021 terug te brengen naar maximaal 20.000 nieuwe VSV’ers. Ontwikkeling vsv’ers landelijk

Nieuwe VSV'ers landelijk 28000 27067

27000 26000

25666

25000 24000

23744

23000

22953

22000 21000 20000 1

2

3

4

5

’s-Hertogenbosch had in 2017-2018 229 nieuwe vsv’ers. De cijfers over 2018-2019 zijn in november 2020 bekend gemaakt. Dit jaar had ’s-Hertogenbosch 233 nieuwe vsv’ers. Ontwikkeling vsv’ers ‘s-Hertogenbosch

Nieuwe VSV'ers 's-Hertogenbosch 250

207

233

200

229 186

150 100 50 0 2015-2016

2016-2017

2017-2018

2019-2019

Een mogelijke reden voor de stijging van het aantal nieuwe vsv’ers is dat jongeren liever gaan werken in plaats van hun opleiding af te maken. De arbeidsmarkt (voor Corona) maakte het ook makkelijk voor deze jongeren om te gaan werken. Uit een analyse bleek dat in 2019 50% van de uitvallers van niveau 2 en 4 uit 2017-2018 aan het werk waren. Vorig jaar gaf het RMC aan dit als een risico te zien. Omdat wanneer de arbeidsmarkt omslaat deze jongeren als eerst hun baan verliezen. Zij zijn dan afhankelijk van de gemeente voor ondersteuning naar onderwijs, werk of een uitkering. Na een nieuwe analyse blijkt dan ook dat in 2020 nog maar 28% van de uitvallers van niveau 2 en 4 uit 2017-2018 aan het werk zijn.

28

Outreachend RMC, alle jongeren in beeld! In 2019-2020 heeft het RMC alle jongeren die niet in beeld waren aangeschreven. 1549 jongeren hebben een brief ontvangen. 374 jongeren hebben daar niet op gereageerd. Het aantal jongeren dat een brief van het RMC heeft ontvangen is verdubbeld. Een oorzaak daarvan is de overgang naar een ander administratiesysteem waarmee het RMC jongeren eerder in beeld heeft. Veel jongeren bleken al een baan of uitkering te hebben of in een zorgtraject te zitten. Het RMC heeft 415 jongeren thuis bezocht. Met 254 jongeren is een begeleidingstraject gestart. Resultaat RMC begeleiding

36

41

169

in hulpverleningstraject

volgt een opleiding

8

aan het werk

nog in begeleiding

Traject op Maat Binnen het RMC is er Traject op Maat (T.O.M.). Bij T.O.M. krijgen jongeren begeleiding gericht op hun persoonlijke ontwikkeling. Dit gebeurt in de vorm van een groepsprogramma of door een individueel traject. In schooljaar 2019-2020 zaten 102 jongeren in een Traject op Maat. 35 deelnemers waren jonger dan 18 jaar bij de start van hun traject. 6 van de deelnemers komt niet uit ’s-Hertogenbosch maar uit een gemeente binnen de regio. In schooljaar 2018-2019 zaten 85 jongeren in een Traject op Maat. Toen waren 22 van de deelnemers jonger dan 18 jaar bij de start van hun traject en 9 deelnemers afkomstig uit een regiogemeente. Opnieuw is het aantal T.O.M. deelnemers gestegen. We zien dat het aantal aanmeldingen door Weener XL en RMC is toegenomen. De verwachting is dat de stijging van het aantal T.O.M. deelnemers de komende tijd zal doorzetten. Omdat het voor jongeren het extra lastig is om de arbeidsmarkt te betreden terwijl we met een ernstige wereldwijde economische recessie kampen.

29

Resultaat T.O.M. begeleiding

20 41

22

13

2 4

volgt een opleiding

aan het werk

in hulpverleningstraject

doorverwezen voor een uitkering

gestopt

nog in traject

Jobcoaching Binnen team RMC is er een jobcoach die de juiste omstandigheden voor jongeren creëert om een duurzaam dienstverband aan te kunnen gaan en een baan te behouden. De jobcoach beperkt zich niet alleen tot de functie en werkplek van de jongere, maar heeft ook oog voor andere leefgebieden van de jongere. Waaronder welbevinden, structuur, aandacht voor gezondheid en relaties. Kortom, brede aandacht voor arbeid belemmerende zaken. De RMC jobcoach werkt nauw samen met de jobcoaches van Weener XL en verschillende bedrijven. In schooljaar 2019-2020 had de RMC jobcoach 23 jongeren in traject. Resultaat Jobcoaching

1

2

5

1

13

Aan het werk

Aan het werk (met Jobhunting)

volgt een opleiding

Anders

nog in traject

30

Doelen en aandachtspunten Talentontwikkeling blijft het uitgangspunt van onze aanpak om de kansengelijkheid te vergroten. Daarom zetten we voor het schooljaar 2020-2021 in op de doorontwikkeling van onze preventieve aanpak. Zo blijven we intensief samenwerken met de jeugdverpleegkundigen en jeugdartsen van de GGD en de schoolmaatschappelijk werkers van Farent. Ook gaat Leerplicht op huisbezoek wanneer jongeren door verzuim buiten beeld dreigen te raken van het onderwijs. Daarnaast zetten we in op de volgende activiteiten: We breiden de preventieve aanpak (ziekte)verzuim in het primair onderwijs uit: omdat de aanpak (ziekte)verzuim binnen het primair onderwijs positieve resultaten laat zien op de 26 scholen die al meedoen, breiden we deze aanpak gefaseerd uit. In 2020 met 10 scholen. In 2024 passen we de aanpak toe op alle scholen. 2. Elke jongere heeft recht op een passende plek in het onderwijs. Elke jongeren die verzuimt, die niet staat ingeschreven op een school of een vrijstelling heeft is er één te veel. Om alle jongeren in staat te stellen hun talenten te ontwikkelen hebben alle partners die bij de oplossing een rol kunnen spelen in november 2020 het Thuiszitterspact ondertekend. Partners zijn alle scholen van het primair onderwijs (PO), het voortgezet onderwijs (VO), de samenwerkinsgverbanden PO en VO, GGD, Farent en de gemeente.

In het Thuiszitterspact staat preventie voorop. 3. Een deel van de jongeren die thuis zitten, krijgen een vrijstelling van het onderwijs. Dit aantal willen wij terugbrengen. Alle jongeren verdienen immers de kans om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Daarom start Leerplicht in samenwerking met T.O.M. en het onderwijs het project Project Woow (Well on our Way). Door meer gebruik te maken van elkaars expertise en het bieden van out of the box oplossingen zoeken we naar geschikte plekken voor jongeren met een vrijstelling of jongeren die een vrijstelling dreigen te krijgen. 4. In de tweede helft van 2020 is de regionale jongerenaanpak onderwijs-arbeidsmarkt 20212024 vastgesteld. Dit is een samenvoeging van de aanpak jongeren in een kwetsbare positie, aanpak voortijdig schoolverlaten en aanpak jeugdwerkloosheid. Het programma is een kader waarin de betrokken partners met elkaar samen werken. Met de jongerenaanpak dragen we bij aan de regionale ambitie van ‘Noordoost Brabant werkt’ om in 2030 een regio te zijn waarin het voor alle jongeren goed wonen, werken en leven is. 1.

31

Met dank aan Deniz Rianne van Oort Frauke Boel Marieke Haffman Marlies Molenaar Nathalie Cosentino Marijke Mahieu Pascal Coehorst Cilla Rijnbeek Frank Hagoort

32