Bijlage 2 Evaluatie Lekker Anders Dag 's-Hertogenbosch (Najaar 2021)

Lekker Anders Dag ‘s-Hertogenbosch Update (Najaar 2021)

Inhoudsopgave 1.

Introductie – Lekker Anders Dag in ‘s-Hertogenbosch ................................................................ 2

2.

Algemene Gegevens ......................................................................................................................... 4

3.

Evaluaties Lekker Anders Dag........................................................................................................... 5 3.1

Cijfers Flitsonderzoek (Voorjaar 2021) .................................................................................... 6

3.2

Citaten evaluatiegesprekken Bossche basisscholen (Zomer 2021) ................................. 8

4.

BVL .......................................................................................................................................................... 9

5.

Nationaal Verkeersveiligheidscongres 2020 ................................................................................ 10

6.

Media aandacht 2021 ..................................................................................................................... 11

1. Introductie – Lekker Anders Dag in ‘sHertogenbosch Werken aan prettig verkeer rond school Samen met basisscholen en met steun van de Provincie N-Brabant heeft Gemeente ‘sHertogenbosch het initiatief Lekker Anders Dag mede-ontwikkeld. Een bewezen en intussen ook bekroond project waarbij we ouders uitdagen om die bijzondere tocht met je kind naar school af en toe eens ánders te doen. Op jouw eigen ‘Lekker Anders Dagen’, gewoon wanneer het jou uitkomt, spreek je als gezin zelf af hoe je op zo’n dag net even anders naar school gaat. Dat is niet alleen leuk voor kinderen, maar ook goed nieuws voor iedereen rond school. Met die bewuste keuze voor jullie Lekker Anders Dag, gun je jezelf en elkaar immers meer tijd, meer aandacht. En help je meteen aantoonbaar mee aan prettig verkeer rond school. Doorbreek de sleur! Mede dankzij recente onderzoeken aan de basis van Lekker Anders Dag weten we dat de verkeerssituatie rond basisscholen strikt genomen niet zozeer letterlijk onveilig is alswel onveilig voelt. En opvallend genoeg is het vooral de dagelijkse irritatie tussen gebruikers (‘wegbrengers’) onderling, tijdens die onvermijdelijke drukte, die significant bijdraagt aan dat beleefde gebrek aan prettig verkeer rond basisscholen.

Bovendien komt uit de onderzoeken naar voren dat ouders enerzijds het wegbrengen van hun kinderen heel bijzonder vinden, maar dat anderzijds ook ‘een beetje vergeten zijn’, gewoon door de dagelijkse sleur. Doorbreek die sleur af en toe, en je ontdekt meteen weer hoe bijzonder wegbrengen eigenlijk is. Zo simpel is de gedachte achter Lekker Anders Dag. Simpel maar doeltreffend, want op het moment dat je met meer rust en plezier naar school gaat, voelt die drukte en hectiek rond school ook opeens heel anders. Niet zo gek eigenlijk, als je het vergelijkt met een dagje naar het strand: daar is het ook druk en hectisch, maar omdat je er bewust voor kiest en er plezier in hebt, beleef je de drukte heel anders. En is je tolerantie voor anderen veel groter. Het hele schooljaar ‘prikkels’ Lekker Anders Dag begint met een korte presentatie in de klas, voor de groepen 1 – 5. De kinderen horen wat Lekker Anders Dag is en hoe je meedoet. Kinderen sporen daarna hun ouders aan om mee te doen. Ouders kunnen zich vanaf dat moment online aanmelden. Elk gezin dat meedoet, ontvangt diverse materialen die prikkelen tot het doorbreken van de dagelijkse sleur op weg naar school. Zo is er een grote kalender met stickers, om thuis je eigen Lekker Anders Dagen zichtbaar in te plannen. Kort na de introductie in de klassen volgt een feestelijk kick-off moment op het schoolplein.

De rest is helemaal buitenschools, doordat ouders/kinderen zelf kiezen hoe vaak en wanneer ze hun eigen Lekker Anders Dagen inbouwen. Een set aan prikkels en communicatie, live en online, het hele schooljaar door, helpt daarbij. Zie https://www.instagram.com/lekkerandersdag/ Het projectbureau achter Lekker Anders Dag zorgt daarbij voor de regie en structurele uitvoering. Het wérkt Intussen kiezen in ‘s-Hertogenbosch al zo’n 2600 (!) kinderen en (groot)ouders, verdeeld over ruim 1000 gezinnen en 12 basisscholen, regelmatig voor die gezonde afwisseling van Lekker Anders Dag. En nu de competities weer gestart zijn, is er nu ook actief interesse vanuit Bossche sportverenigingen. Juist omdat Lekker Anders Dag aantoonbaar wérkt en leidt tot bewust andere keuzes en gedrag (zie hieronder), is het project bekroond als Finalist van de 2 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2020. Provincie en BVL omarmen en ondersteunen Lekker Anders Dag al vanaf het prille begin. Ook in andere Brabantse gemeenten functioneert Lekker Anders Dag al meerdere jaren met aantoonbaar succes. Vandaar dat BVL de impact van Lekker Anders Dag dit najaar nogmaals onderstreept, door het initiatief ook op te nemen in de BVL marktplaats. https://www.bvlbrabant.nl/schoolinfo/bvl-marktplaats Gezien de bewezen positieve (gedrags-)invloed op prettig verkeer rond school, is Lekker Anders Dag opgenomen in ons gemeentelijke verkeersveiligheidsbeleid dat in april 2021 is vastgesteld.

3 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

2. Algemene Gegevens Start ‘s-Hertogenbosch: 2018 Start Lekker Anders Dag Scholen: 7 juni 2019 Aantal scholen in ‘s-Hertogenbosch: 12, verspreid over heel ‘s-Hertogenbosch (extra scholen volgen nog dit schooljaar) Aantal deelnemers (jong en oud): 2758 verdeeld over 1050 + gezinnen Sportclubs die nu ook overwegen om mee te doen: > MHC Rosmalen > RKVV Emplina Gemeente ’s-Hertogenbosch is koploper in Nederland, met in totaal 12 Lekker Anders Dag scholen. We rollen Lekker Anders Dag ook uit in: •

•

•

•

• •

Wijchen (sinds 2018) o 6 deelnemende scholen o 1247 leden (jong en oud) Cuijk (sinds 2018) o 11 scholen o 1212 leden (jong en oud) Meierijstad (sinds najaar 2020) o 1 school o 1 school (start november 2021) o 263 leden (jong en oud) Maastricht (sinds najaar 2020) o 1 scholen o 1 school (start voorjaar 2022) o 321 leden (jong en oud) Venray (sinds najaar 2021) o 1 school (start voorjaar 2022) Provincie Limburg – ROVL – (sinds najaar 2021) o 2 scholen (najaar 2021) o 11 scholen (voorjaar 2022)

4 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

3. Evaluaties Lekker Anders Dag ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

0-meting ‘s-Hertogenbosch (Winter 2018) Inkadering werkelijke Problematiek (Voorjaar 2019) 1-meting ‘s-Hertogenbosch (Voorjaar 2020) Tussentijdse evaluatie ‘s-Hertogenbosch | Inventarisatie verdere plannen (Voorjaar 2020) Evaluatie ‘s-Hertogenbosch | Plannen 2021 en verder (Najaar 2020) Evaluatie/Feedback vanuit de Community | Flitsonderzoek (Voorjaar 2021) Evaluatiegesprekken Contactpersonen Scholen | Kwalitatief en Kwantitatief | (Zomer 2021) Evaluatie/Feedback Community | Prettig Verkeer Onderzoek (Najaar 2021) Evaluatiegesprek/Bijpraatmoment Gemeente | (Najaar 2021)

5 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

3.1 Cijfers Flitsonderzoek (Voorjaar 2021) Een paar pakkende feiten uit het Flitsonderzoek (Voorjaar 2021)

Feit #1 In het Lekker Anders Dag flitsonderzoek, onder ruim 5200 leden, stelden we de volgende vraag: "Hoe gaan jullie het liefst naar school?". 1 op de 2 Lekker Anders Dag-fans gaf aan het liefst te voet naar school te gaan

Feit #2 In Fun Fact #1 lieten we jullie weten hoe Lekker Anders Dag-fans het liefst naar school komen.🚶‍♀️ Uit het flitsonderzoek is gebleken dat de fiets op een mooie tweede plaats komt!🚲 1 op de 3 fans pakt meestal de fiets naar school. Super! 🤩

Lekker Anders Dag deelnemers kiezen minder voor de auto op de weg naar school. Uit het flitsonderzoek blijkt dat maar 20,8% van de Lekker Anders deelnemers kiest voor de auto als ze naar school gaan.

Feit #4 Bijna 90% van de deelnemers kiest voor een ander vervoersmiddel dan normaal. Welke andere vervoersmiddelen? Slee, skeelers, fiets, wandelen, step We zien dat Lekker Anders Dag deelnemers écht keuzes maken. Lekker Anders Dagen worden ingebouwd en dit gaat vaak gepaard met de keuze van een ander vervoersmiddel. Ze betrekken de nieuwe keuzes niet alleen op vervoersmiddelen maar ook op andere invulling van de tocht zelf. Bijna 90% kiest voor een ander vervoersmiddel. Ze worden aangezet tot nadenken, kiezen en opvolgen. De keuze wordt ook daadwerkelijk gemaakt en uitgevoerd. De deelnemers die niet kiezen voor een ander vervoersmiddel maken het op een andere manier anders. Ze geven aan zich te laten inspireren door LAD-dagen, zoals Mandarijntjes Dag en Dag Dieren Dag. Sommige participanten geven aan dat ze onderweg naar school spelletjes doen. Ook wordt benoemd dat er gekozen wordt voor een andere route naar school.

6 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

Feit #5 Lekker Anders Dag-fans zijn super creatief. En niet alleen in het kiezen van een ander vervoersmiddel om naar school te gaan, maar ook wat er tijdens die tocht naar school gebeurt. De fans stippelen bijvoorbeeld een andere route naar school uit dan normaal of ze doen onderweg een leuk spelletje, zoals een speurtocht.

Feit #6 Vanwege Corona is het een gek schooljaar geweest. Lekker Anders Dag-fans lieten zich hierdoor niet tegenhouden en wisten de tocht naar school toch nog zeer regelmatig Lekker Anders te maken. Hoe vaak hebben jullie een Lekker Anders Dag gehad sinds het begin van dit schooljaar? 1-3 keer 56.1% 3-5 keer 24.2% 5-10 keer 6.4% Wanneer ouders zich aanmelden voor Lekker Anders Dag doen ze ook echt mee. Ze maken bewuste keuzes. Ze hebben genoeg ideeën om het anders te doen. Zelfs in Corona-tijden, met gesloten scholen, halen Lekker Anders Dag deelnemers toch nog beoogde aantallen Lekker Anders Dagen (= 2 per halfjaar). Vanaf het begin van het schooljaar hebben wij 7 geregistreerde prikkels vanuit Lekker Anders Dag gegeven (los van social media en de introductie van de Lekker Anders Dag-film). Het was allesbehalve een regulier schooljaar en toch zien we dat meer dan 90% een Lekker Anders Dag heeft ingebouwd ondanks corona. Wij gaan er vanuit dat de fans 4 keer per jaar (1 keer per seizoen) een Lekker Anders Dag inplannen. 1 op de 3 heeft nu (februari 2021) al 4 keer (of meer) meegedaan (voorjaar 2021). Het komt nauwelijks voor dat je je opgeeft voor Lekker Anders Dag en vervolgens niet meedoet.

7 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

3.2 Citaten evaluatiegesprekken Bossche basisscholen (Zomer 2021) 1. Loes van den Berg (Contactpersoon) – De Hoogakker ‘Ik zie positieve bewustwording, zowel bij ouders als bij kinderen. Er wordt nagedacht over hoe je met je kind naar school gaat en hoe je zelf de verkeersituatie positief beïnvloedt.’ 2. Anja Thijssen (Schooldirecteur), Annemiek de Wilde (Contactpersoon) en Suzanne Berkelmans (Contactpersoon) – De Ontdekking Anja Thijssen: ‘Je ziet dat stukje bewustwording en dat is heel mooi.’ Annemiek De Wilde: ‘Ik zie dat het bij ouders leeft en dat ze er zich bewust van zijn.’ Suzanne Berkelmans: ‘Er komen best wat ouders met de auto, maar je hoort steeds vaker dat kinderen zeggen dat ze een keertje de fiets hebben gepakt.’ 3. Mieke van Vliet (Contactpersoon) – KC de Hoven ‘Verkeer bungelt normaal onder aan ons lijstje op school. Door Lekker Anders Dag heeft verkeer wel een boost gekregen, er wordt dan ook rekening gehouden met de omgeving van de school. Het is heel erg makkelijk om in te spelen op wat Lekker Anders Dag doet. Het wordt niet aangedragen, maar het komt positief over.’ 4. Monique Achterberg (Contactpersoon) – De Beekmanschool ‘Ik ziet het als een project dat iets in gang heeft gezet, bij ouders, maar ook bij de school zelf. Mensen zijn er bewuster mee bezig.’ 5.

Gerrie van Hassel (Verkeerscoördinator – Contactpersoon) – De Duizendpoot ‘Kinderen vinden het leuk, ze zijn bezig met het verkeer en dat is sowieso een winst. Dit soort projecten maakt ze wel bewust.’

8 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

4. BVL De BVL omarmt Lekker Anders Dag al vanaf het begin, en onderstreept het belang van het initiatief door het op te nemen in de BVL marktplaats. BVL | Nieuws – Lekker Anders Dag https://www.bvlbrabant.nl/nieuws/bvl-nieuws/lekker-anders-dag-v1 BVL | Marktplaats – Lekker Anders Dag https://www.bvlbrabant.nl/schoolinfo/bvl-marktplaats

9 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

5. Nationaal Verkeersveiligheidscongres 2020 Als aanjager voor prettig verkeer rond school: Vernieuwend initiatief Lekker Anders Dag is finalist voor belangrijkste Verkeersveiligheidsprijs ‘s-Hertogenbosch, november 2020 - Lekker Anders Dag maakt als een van de drie finalisten kans op de Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2020. Die prijs wordt uitgereikt tijdens het gelijknamige congres, op 26 november 2020. Anders dan veel traditionele initiatieven mikt Lekker Anders Dag op blijvende mentaliteitsverandering, door het verleiden tot nieuwe, aantrekkelijke keuzes. Lekker Anders Dag is tussen de andere finalisten een wat vreemde eend in de bijt. Anders dan te focussen op fysieke maatregelen, op correctie of educatie, richt Lekker Anders Dag zich nadrukkelijk op hoe bijzonder die tocht samen naar school is, voor ouder en kind. Die wil je voor geen goud missen, maar toch wordt de tocht al snel een routine en daardoor minder bevredigend. Als je dat af en toe anders doet, met een Lekker Anders Dag, blijft die tocht bijzonder.

Genieten van je tocht samen Het ultieme doel is niet dat iedereen ineens de auto laat staan. Lekker Anders Dag gunt het ouders en kinderen om meer van elkaar en van de tocht te genieten, gewoon door af en toe te variëren. Bijvoorbeeld in vervoermiddel, in route, in wie er meegaat – het is al snel anders. Dat zorgt voor meer tijd en aandacht en daarmee meteen ook voor een veiligere situatie. Als genoeg mensen af en toe kiezen om anders naar school te komen, heb je over het gehele jaar bovendien een afname van het aantal auto’s. Op 26 november wordt duidelijk of het vernieuwende verkeersconcept de belangrijkste verkeersveiligheidsprijs van Nederland wint. Veilig Verkeer Nederland, ANWB, Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat organiseren de wedstrijd. De prijsuitreiking is onderdeel van het (online) Verkeersveiligheidscongres 2020. Volgens bedenker Paul Ubachs is de nominatie een erkenning voor de benadering van zijn bureau, dat al heel uiteenlopende maatschappelijke thema’s heeft aangepakt . ‘Je kunt gedrag van mensen blijvend beïnvloeden door die andere keuze in hun ogen duidelijk aantrekkelijker te maken. Ook in het verkeer. Dat breekt met het oude denken waarbij er nog teveel vertrouwen is in alleen die fysieke oplossingen, zoals drempels die mensen vooral dwingen tot het maken van andere keuzes’.

Onderzoek met Radboud Universiteit In samenwerking met masterstudenten van de Radboud Universiteit deed het bureau kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar de impact van Lekker Anders Dag (zie bijlage). Hieruit blijkt dat Lekker Anders Dag ouders aan het denken zet, ze laat voelen dat ze zelf invloed hebben op prettig verkeer rond school en hen daadwerkelijk aanzet tot gezonde afwisseling in die tocht naar school.

10 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)

6. Media aandacht 2021 DTV Nieuws https://dtvnieuws.nl/nieuws/artikel/oranje-is-allang-uitgeschakeld-maar-max-en-elyse-gaantoch-oranje-gekleed-naar-school Brabants Dagblad https://www.bd.nl/den-bosch-vught/de-lekker-anders-dag-zorgt-op-school-voor-leuke-enveilige-start~a126eda7/

11 Lekker Anders Dag Update ‘s-Hertogenbosch (Najaar 2021)