Bijlage 2) Concept Programmabegroting 2027
Tekst van het document
Programmabegroting 2027
Uitgave en redactie Veiligheidsregio Brabant-Noord, 3 juli 2026 Meer informatie www.vrbn.nl
In Veiligheidsregio Brabant-Noord wonen, werken en recreëren ruim 681.830 inwoners in 11 gemeenten. Binnen de Veiligheidsregio werken brandweer, GHOR, politie, meldkamer en gemeenten samen op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen & rampen en rampenbestrijding.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
2
Samenvatting De Programmabegroting 2027 volgt de koers van het beleidsplan 2024–2027 Samenwerken aan veerkracht en veiligheid. We bouwen voort op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren, waaronder de versterking van de crisisbeheersing, de strategische koers voor toekomstbestendige brandweerzorg en de ontwikkeling van een veerkrachtige en goed voorbereide veiligheidsregio. Deze lijn heeft in de kaderbrief 2027 op volledige steun kunnen rekenen. Geopolitieke spanningen, toenemende cyberdreigingen en de zichtbare gevolgen van extreem weer en natuurbranden maken duidelijk dat blijvend investeren in onze gezamenlijke weerbaarheid noodzakelijk is. Deze ontwikkelingen confronteren ons met een wereld die snel verandert, waarin risico’s toenemen en dreigingsbeelden voortdurend verschuiven. Hierdoor groeien ook de verwachtingen richting veiligheidsregio’s. Het benadrukt het belang van een sterke en toekomstbestendige organisatie die wendbaar blijft, goed is voorbereid en in staat is om inwoners, partners en gemeenten effectief te ondersteunen. Sinds 2023 werken we aan het versterkingsprogramma crisisbeheersing, met landelijke ambities voor 2027. Deze zijn haalbaar en worden in 2027 verder bestendigd. De thema’s antennes op de buitenwereld, netwerkmanagement en weerbare samenleving en flexibel en wendbaar crisismanagement vormen hiervoor de basis.
We zetten in op een flexibele crisisorganisatie, duidelijke regie in alle crisisfasen en een herkenbare positionering van Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN). We vergroten de weerbaarheid en veerkracht door de coördinatie en regie op burgerhulp en dierenhulp, met daarbij extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Zo dragen we bijvoorbeeld bij aan de weerbaarheid van jongeren en senioren door de realisatie van een Risk Factory, die we samen met partners in de crisisbeheersing opzetten. De brandweer blijft primaire hulp bieden aan mens en dier in noodsituaties, zoals brandbestrijding, duiken, incidenten met gevaarlijke stoffen en technische hulpverlening. Lokale verankering en het behoud van vrijwillige brandweerposten zijn daarbij cruciaal. We investeren in training, heldere procedures en betrouwbaar materieel, en besteden aandacht aan nazorg, vitaliteit en professionele ondersteuning. Door structurele evaluatie verbeteren we onze inzet continu. Ook vergroten we de fysieke veiligheid in de regio door risico’s in beeld te brengen, deskundig te adviseren en risicogericht toezicht te houden. We versterken onze kennispositie en benutten data beter om ontwikkelingen zoals verduurzaming en ruimtedruk het hoofd te bieden en voorbereid te blijven op complexe scenario’s.
De sector Bedrijfsvoering richt zich de komende jaren op het versterken van digitale weerbaarheid, informatieveiligheid en datakwaliteit. Daarnaast investeren we in een gezonde financiële huishouding, rechtmatigheid en doelmatige inzet van middelen. Bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie bij strategische thema’s zoals goed werkgeverschap, duurzame inzetbaarheid en samenwerking, onder meer via toegankelijke dienstverlening en gebruiksvriendelijke systemen. Zo bouwen we in 2027 verder aan een toekomstbestendige veiligheidsregio die goed voorbereid is op de opgaven van vandaag én de onzekerheden van morgen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
3
Financieel overzicht In het onderstaand overzicht is de begroting op totaalniveau voor 2027 inclusief het meerjarenperspectief voor de jaren 2028 t/m 2030 opgenomen. Bedragen x € 1.000
Veiligheid Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2026
2027
2028
2029
2030
Lasten
65.597
68.162
68.106
68.106
68.201
Baten
2.689
2.615
2.615
2.615
2.615
Saldo Programma's
-62.908
-65.548
-65.491
-65.491
-65.586
Algemene middelen
62.816
65.349
65.349
65.349
65.349
Saldo verrekening reserves
92
198
142
142
237
Resultaat
-
-
-
-
-
In de vastgestelde indexeringsmethodiek gaan we uit van het Centraal Economisch Plan 2026 van het Centraal Planbureau (maart 2026). Op basis van het CEP 2026 stijgen de lonen met 2,62% (0,87% lager dan Kaderbrief 2026) en de prijzen met 1,60% (0,4% lager dan Kaderbrief 2026). De gewogen indexering over de lonen en prijzen komt daarmee op 2,19% (0,69% lager dan Kaderbrief 2026).
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
4
Inhoudsopgave SAMENVATTING ........................................................................................................... 3 1.
PROGRAMMA VEILIGHEID................................................................................. 6
1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.2 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.3 1.3.1 1.3.2 1.3.3 1.4 1.4.1 1.4.2 1.4.3
Crisisbeheersing........................................................................................................................... 7 Waar gaan we voor? .................................................................................................................... 7 Wat gaan we daarvoor doen? ...................................................................................................... 7 Wat zijn de kosten? ...................................................................................................................... 8 Brandweer................................................................................................................................... 9 Waar gaan we voor? .................................................................................................................... 9 Wat gaan we daarvoor doen? ...................................................................................................... 9 Wat zijn de kosten ..................................................................................................................... 12 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 13 Waar gaan we voor? ..................................................................................................................
13 Wat gaan we daarvoor doen? .................................................................................................... 13 Wat zijn de kosten? .................................................................................................................... 14 Risk Factory ............................................................................................................................... 15 Waar gaan we voor? .................................................................................................................. 15 Wat gaan we daarvoor doen? .................................................................................................... 15 Wat zijn de kosten? .................................................................................................................... 16
2.
VERPLICHTE PARAGRAFEN ........................................................................... 18
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 18 Financiering ............................................................................................................................... 20 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 22 Onderhoud kapitaalgoederen..................................................................................................... 25 Verbonden partijen .................................................................................................................... 25 Openbaarheid – Wet open overheid ........................................................................................... 28
3.
FINANCIËLE BEGROTING ................................................................................ 29
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Overzicht van baten en lasten .................................................................................................... 30 Kaders totstandkoming begroting............................................................................................... 31 Financiële positie ....................................................................................................................... 32 Gemeentelijke bijdrage 2027 ...................................................................................................... 33 Incidentele en structurele lasten en baten .................................................................................. 34
BIJLAGEN .................................................................................................................... 35 Bijlage 1: Investeringen............................................................................................................................. 36 Bijlage 2: Reserves en voorzieningen ......................................................................................................... 41 Bijlage 3: Leningen.................................................................................................................................... 42 Bijlage 4: Baten en lasten per taakveld ...................................................................................................... 42 Bijlage 5: Begroting naar hoofdkostensoort ............................................................................................... 44 Bijlage 6: Overige technische uitgangspunten ............................................................................................ 48 Bijlage 7: Lijst van veelgebruikte afkortingen ............................................................................................. 50 Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
5
1. Programma Veiligheid
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
6
1.1
Crisisbeheersing
1.1.1 Waar gaan we voor? In 2023 zijn we gestart met het versterkingsprogramma van crisisbeheersing waarbij landelijke ambities zijn afgesproken voor 2027. De realisatie van deze landelijke ambities komen in zicht en zijn haalbaar. In 2027 zetten wij de puntjes-op-de-i en bestendigen de gerealiseerde versterking. Onze ambitie voor 2027 zijn dan ook: -
Het bestendigen de flexibele en wendbare crisisorganisatie samen met onze partners; In de koude, lauwe en warme fases van een crisis voeren wij regie en zijn een herkenbaar veiligheidsplatform; Wij streven na dat Veiligheidsregio Brabant-Noord als een sterke merknaam herkend wordt in onze regio.
Het behouden van draagvlak bij ons bestuur en onze partners is belangrijk. Daarom laten wij duidelijk zien wat onze doelen zijn en hoe wij die realiseren. Met onze thema’s antennes op de buitenwereld, netwerkmanagement en weerbare samenleving en flexibel en wendbaar crisismanagement, werken wij aan deze ambities.
1.1.2 Wat gaan we daarvoor doen? Antennes gericht op de buitenwereld Wij dragen bij aan zicht op risico's en zorgen voor een goede informatiepositie van VRBN en haar partners. Het Strategische Informatie Knooppunt levert een actueel strategisch risicobeeld voor adviseurs en bestuurders. Een goede informatiepositie stelt bijvoorbeeld partnerorganisaties in staat om besluiten te nemen over de mate en wijze waarop zij zich verder moeten voorbereiden risico's en dreigingen. Naast het operationeel en strategisch informatieknooppunt, heeft de GHOR een ‘wit informatieknooppunt’ voor de zorgpartners. Ook in 2027 zal doorontwikkeling aan dit ‘witte knooppunt’ plaatsvinden door de GHOR. Veerkrachtige netwerken en weerbaarheid Wij onderhouden het stevige netwerk met onze partners in de crisisbeheersing dat in de voorgaande jaren is opgebouwd. Het samen in regie zijn en het onderhouden van de platformfunctie bij VRBN, waarin het voorkomen en bestrijden van crises vanzelfsprekend is. Met betrokkenen maken wij gezamenlijke risicoanalyses en delen wij elkaars inzichten en voorbereidingen. Zo zijn wij samen sterk. De GHOR werkt daarnaast aan het onderhouden en verstevigen van het netwerk van zorgpartners in de acute zorg als de langdurige zorg. Wij ondersteunen onze gemeenten bij het inrichten van (burger)noodsteunpunten volgens landelijke afspraken.
Dit omvat onder meer de benodigde voorzieningen, de bemensing en het opzetten van een regionale coördinatiestructuur met regionale coördinatiesteunpunten. Daarnaast zorgen wij samen met de brandweer binnen VRBN voor voorzieningen die communicatie en coördinatie mogelijk maken bij grootschalige uitval van reguliere communicatiemiddelen. Wij vergroten de weerbaarheid en veerkracht door de coördinatie en regie op burgerhulp en dierenhulp, met daarbij extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Flexibel en wendbaar crisismanagement Wij bestendigen de regionale slagkracht en behouden een goed getrainde crisisorganisatie. Om flexibel en wendbaar te blijven is het noodzakelijk om de crisiscapaciteit en kwaliteit te verstevigen op
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
7
het gebied van (operationele) leiding en coördinatie en informatiemanagement (LCIM). Waar nodig maken we plannen of actualiseren we plannen. Voor crisisfunctionarissen van onze partners zijn activiteiten om ze voor te bereiden op risico's en hebben we een breed programma voor multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen samen met VRBZO. GHOR en bevolkingszorg hebben daarnaast een nog een eigen programma voor de functionarissen GHOR en bevolkingszorg waarin het optreden binnen de eigen onderdelen van de crisisorganisatie opgeleid, getraind en geoefend worden. 1.1.3
Wat zijn de kosten?
Crisisbeheersing Bedragen x € 1.000
Crisisbeheersing Jaarrekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
totaal lasten
4.186
5.200
5.091
4.980
4.980
4.980
totaal baten
611
597
593
593
593
593
-3.575
-4.602
-4.498
-4.387
-4.387
-4.387
Dotaties aan reserves
871
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
222
200
111
-
-
-
saldo mutatie reserves
-649
200
111
-
-
-
Saldo na verrekening reserves C&R
-4.224
-4.402
-4.387
-4.387
-4.387
-4.387
Saldo van baten en lasten C&R
Bedragenx€ 1.000,-
Bevolkingszorg totaal lasten
750
856
923
923
923
923
totaal baten
-
-
-
-
-
-
-750
-856
-923
-923
-923
-923
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-750
-856
-923
-923
-923
-923
Saldo van baten en lasten Bevolkingszorg
Saldo na verrekening reserves Bevolkingszorg
Bedragenx€ 1.000,-
GHOR totaal lasten
2.209
2.294
2.535
2.535
2.535
2.535
totaal baten
-
-
-
-
-
-
-2.209
-2.294
-2.535
-2.535
-2.535
-2.535
Saldo van baten en lasten GHOR Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves Saldo na verrekening reserves GHOR
-
-
-
-
-
-
-2.209
-2.294
-2.535
-2.535
-2.535
-2.535
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
8
1.2
Brandweer
1.2.1 Waar gaan we voor? We blijven ons richten op het bieden van primaire hulp aan mens en dier in noodsituaties. Dit omvat onder andere brandbestrijding, duiken, het stabiliseren van incidenten met gevaarlijke stoffen en het bevrijden van beknelde slachtoffers. In samenwerking met onze ketenpartners staan wij paraat op het moment dat inwoners ons nodig hebben, waarbij onze meldkamer een cruciale rol speelt. Lokale verankering en het behoud van vrijwilligheid blijven daarbij belangrijke aandachtspunten. Met onze hoofdzakelijk vrijwillige en fijnmazig gespreide brandweerposten waarborgen we een goed functionerende brandweerzorg en bouwen we aan een toekomstbestendige organisatie, door en voor de inwoners. Om ervoor te zorgen dat onze brandweermensen optimaal voorbereid hun werk kunnen uitvoeren, investeren we continu in uitgebreide oefen- en trainingsprogramma’s. We stellen gedetailleerde plannen en procedures op voor incidentbestrijding en zorgen voor goed onderhouden voertuigen en materialen. Daarnaast hechten we veel belang aan nazorg. We stimuleren vitaliteit, zetten in op arbeidshygiëne en bieden op verzoek professionele ondersteuning via een intern team. Door ons optreden voortdurend te evalueren, verbeteren we onze dienstverlening continu. Daarnaast werken we in 2027 verder aan het vergroten van de fysieke veiligheid in onze regio.
Ons doel is het voorkomen van slachtoffers en het beperken van maatschappelijke schade. We brengen risico’s gericht in beeld, geven deskundig advies en houden risicogericht toezicht. Dit doen we in lijn met een strategische koers waarin voorkomen, beperken, bestrijden, veerkracht, intelligence, samenwerking en netwerkmanagement centraal staan. Door te leren van incidenten en onze kennispositie verder te versterken, blijven we een betrouwbare partner voor gemeenten, bedrijven en inwoners. Ontwikkelingen zoals verduurzaming, schaalvergroting en ruimtedruk vragen om wendbaarheid en adaptiviteit. Daarom zetten we in op het slimmer benutten van data om risico’s beter te duiden en besluitvorming te ondersteunen. Ook verkennen we nieuwe instrumenten om voorbereid te blijven op onbekende of complexe scenario’s die vragen om veerkrachtig en doordacht handelen. Effectieve risicobeheersing en brandweerzorg vragen om gedeelde verantwoordelijkheid en een sterk netwerk. Daarom werken we intensief samen binnen de hele keten: tussen Brandweerzorg en Risicobeheersing én met onze externe partners. In 2027 geven we uitvoering aan de activiteiten die horen bij de beleidsambities van de Brandweer voor 2025–2027.
Zo bouwen we verder aan een toekomstbestendige brandweerorganisatie die risico’s scherp adviseert, kennis actief deelt en samen met partners werkt aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
1.2.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende Continuïteit van eigen brandweerorganisatie We streven naar continuïteit van onze brandweerorganisatie, wat essentieel is om onze taken te kunnen blijven vervullen. De risicoanalyse om potentiële dreigingen en kwetsbaarheden binnen de organisatie te identificeren ronden we af in 2026. In 2027 werken we verder aan de implementatie van flankerende dan wel mitigerende maatregelen. Maatschappelijke weerbaarheid en de rol van de brandweer De brandweer speelt een onmiskenbare rol in het bestrijden van incidenten, het nemen van preventieve maatregelen, het samenwerken met andere organisaties en de gemeenschap. Om een veilige en veerkrachtige samenleving te bevorderen, anticiperen wij op zowel bekende als onbekende risico’s door flexibele strategieën en plannen te ontwikkelen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
9
Verbeteren interne samenwerking Binnen de brandweerkolom werken we met brandweerkundige overleggen, waarin vanuit de verschillende sectoren en teams binnen de brandweer gezamenlijk gewerkt wordt aan de kerntaken van de brandweer. Daarnaast hebben we gezamenlijke beleidsambities opgesteld (Beleidsambities Brandweer 2025-2027), wat ons in staat stelt om gezamenlijk te werken aan ontwikkelopgaven die de brandweer raken. Zodra we de interne samenwerking binnen de brandweer verder hebben versterkt, willen we binnen de organisatie verder verkennen hoe we door integraal werken onze aansluiting en gezamenlijke aanpak kunnen verbeteren. We zetten informatie-uitwisseling van beschikbare data in om beter zicht te krijgen op de risico's die ertoe doen en hoe we daar als brandweer naar kunnen handelen, zowel op preventief als repressief vlak. We werken daarom in 2027 verder aan de ontwikkeling van risicoprofielen. B. Klimaat en natuur Meteorologische veranderingen We bereiden ons voor op meteorologische veranderingen door samen te werken met relevante partners en de impact hiervan op de samenleving te flankeren en/of mitigeren. De impact van klimaatverandering wordt steeds duidelijker, met frequentere extreme weersomstandigheden zoals droogte, hevige regenval, hittegolven en stormen. Dit heeft directe gevolgen voor de brandweerorganisatie.
Het natuurbrandrisico neemt toe, waardoor de kans op een onbeheersbare natuurbrand steeds groter wordt. Welke impact dit risico precies heeft op onze inzet en capaciteit is nog niet volledig duidelijk, maar vraagt wel om voortdurende monitoring en afstemming intern en met partners. C. Ongevallen en branden Risicogericht werken Wij hanteren een risicogerichte benadering, waarbij we in gesprek blijven met partijen aan de voorkant van de veiligheidsketen om risico’s te beperken en verwachtingen over de mogelijkheden van de brandweer te managen. Op basis van geïdentificeerde risico’s (concrete producten zijn risicoprofielen op de kerntaken) bereiden we onze repressieve brandweerorganisatie voor met aanvullende kennis, handelingsperspectieven en doorontwikkeling van ons materieel. Dit werken we steeds meer brandweerkundig (integraal) uit. Bijdrage maatschappelijke continuïteit en adaptieve brandweer De brandweer heeft de beschikking over flitskracht met (specialistisch) materieel, kennis en vooral ook improvisatievermogen. Wij zijn onderdeel van het vangnet van de maatschappij en willen onze unieke kracht blijven inzetten daar waar we maatschappelijk van meerwaarde zijn. Hiervoor kijken we verder dan onze wettelijke taakstelling en traditionele taakopvatting, maar blijven we tegelijkertijd dicht bij onze kracht. Deze manier van kijken beperkt zich niet tot een jaarschijf.
Behouden vrijwilligheid en vrijwilligers Wij blijven ons inzetten om het belang van de brandweermensen (waaronder veel vrijwilligers) te koesteren en ervoor te zorgen dat zij gemotiveerd blijven. Het werken met vrijwilligers vraagt om specifieke aandacht voor de dynamiek binnen deze groep. Dankzij de diversiteit van onze vrijwilligers zijn we vertegenwoordigd tot in de haarvaten van de maatschappij. Aandacht, beeldvorming en maatwerk zijn leidende principes bij het duurzaam organiseren van vrijwilligheid. Bij hoge werkdruk op een vrijwilligerspost onderzoeken we de meest passende paraatheidsconcepten ter ondersteuning. We werken landelijk mee aan het herontwerp van het opleidingsstelsel om daarmee een aantrekkelijker aanbod voor (nieuwe) brandweermensen te kunnen doen. We zien landelijk dat Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
10
vrijwilligers zich korter binden aan de organisatie en dat vertaalt zich in een grotere opleidingsbehoefte. De inspanningen zijn erop gericht om nieuwe mensen eerder startbekwaam te krijgen en al werkend verder kunnen leren. Lerende organisatie en maatschappij We werken aan het doorontwikkelen van het leren van incidenten en van elkaar, om onze dienstverlening continu te verbeteren, zowel op repressief als preventief vlak. We geven in 2027 opvolging aan de resultaten uit een haalbaarheidsonderzoek naar incidentonderzoek, waarbij we onderzocht hebben of incidentonderzoek voor VRBN wel of niet een geschikt middel is om te leren van incidenten vanuit de gehele veiligheidsketen binnen de brandweerkolom. Innoveren op brandveilig leven In 2027 geven we verder uitvoering aan het beleidsplan Brandveilig Leven 2026-2027. Er wordt ingezet op een proactieve benadering van doelgroepen en partners aan de hand van risicogerichte en gedragskundig onderbouwde activiteiten, om zo maximale veiligheidswinst te bereiken. We geven uitvoering aan het beleidsplan aan de hand van strategische pijlers die gericht zijn op een professionele organisatie, risico- en gedragsgericht werken, verhoging van de kwaliteit, samenwerking met partners, goede zichtbaarheid en innovativiteit. D.
Going concern Adviseren bevoegd gezag Onze operationele prestaties op basis van bestuurlijke kaderstellling blijven we actief monitoren. We adviseren het bevoegd gezag over de naleving van brandveiligheidsvoorschriften, brandveilig bouwen, brandveilig gebruik, brandveiligheidsinstallaties, evenementen, milieuactiviteiten en omgevingsveiligheid. Uitvoering toezichtstrategie brandveiligheid We houden toezicht op de brandveiligheid van gebouwen in de regio vanuit de Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid (2026-2029). Hierbij wordt er naast toezicht en handhaving ook ingezet op het vergroten van bewustwording en beïnvloeding van gedrag, met als doel de brandveiligheid van gebouwen in de regio structureel te verhogen. Industriële veiligheid We blijven toezicht houden op de Seveso-inrichtingen in onze regio om zware ongevallen te voorkomen en risico’s te beperken. Hierin werken we al jarenlang nauw samen met de twee andere Brabantse veiligheidsregio’s. We dragen ook bij aan het verhogen van de veiligheidscultuur en bewustwording van ongeveer 60 bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen.
Maatschappelijke aandacht voor veiligheid In samenwerking met andere partijen willen we de inwoners, bedrijven en instellingen in BrabantNoord bewust maken van de (brand)risico’s in hun werk- en fysieke leefomgeving en hen aanzetten tot het maken van reële keuzes om eigen zelfredzaamheid en die van anderen te vergroten. We sluiten aan bij de landelijke speerpunten rondom brandveilig leven met haar activiteiten.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
11
1.2.3
Wat zijn de kosten
Brandweer Bedragen x € 1.000
Subprogramma Risicobeheersing Jaarrekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
totaal lasten
3.945
4.370
4.531
4.531
4.531
4.531
totaal baten
5
12
-
-
-
-
-3.940
-4.358
-4.531
-4.531
-4.531
-4.531
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-3.940
-4.358
-4.531
-4.531
-4.531
-4.531
Saldo van baten en lasten Risicobeheersing
Saldo na verrekening reserves Risicobeheersing Subprogramma Brandweerzorg
Bedragen x € 1.000
totaal lasten
33.796
37.400
39.719
39.973
39.973
40.068
totaal baten
1.501
1.993
1.936
1.936
1.936
1.936
-32.295
-35.406
-37.782
-38.036
-38.036
-38.131
Dotaties aan reserves
2.579
207
304
25
25
25
Onttrekkingen aan reserves
136
132
228
203
203
297
saldo mutatie reserves
-2.442
-75
-76
178
178
272
Saldo na verrekening reserves Brandweerzorg
-34.737
-35.481
-37.859
-37.859
-37.859
-37.859
Saldo van baten en lasten Bevolkingszorg
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
12
1.3
Bedrijfsvoering
1.3.1 Waar gaan we voor? Om onze 24/7 taak in brandweerzorg, risicobeheersing en crisisbeheersing goed te kunnen blijven uitvoeren, is een professionele, wendbare en toekomstbestendige bedrijfsvoering noodzakelijk. De sector Bedrijfsvoering levert hiervoor de randvoorwaarden door te zorgen voor betrouwbare dienstverlening, solide processen en een organisatie die digitaal veilig, financieel gezond en informatiegestuurd kan werken. De komende jaren richten we ons op het versterken van digitale weerbaarheid, informatieveiligheid en datakwaliteit, zodat we beter kunnen anticiperen op een steeds complexer risicolandschap. We blijven daarnaast investeren in een robuuste financiële huishouding, rechtmatigheid en doelmatige inzet van middelen, passend bij stijgende kosten en hogere eisen aan transparantie. Bedrijfsvoering ondersteunt de organisatie bij strategische opgaven zoals goed werkgeverschap, duurzame inzetbaarheid en soepele samenwerking binnen en buiten de VRBN, onder meer via gebruiksvriendelijke systemen, toegankelijke diensten en het click–call–face principe. We leveren een bijdrage aan de fysieke weerbaarheid van onze samenleving, onder andere via risicocommunicatie en campagnes zoals Denk Vooruit, in samenwerking met partners. De komende jaren zetten we daarom sterk in op het versterken van ons partnernetwerk.
Tegelijkertijd bereiden we ons voor op mogelijke crisissituaties. Met middelen als Brabant Alert, een mediapiket en een 24/7 ingerichte newsroom borgen we continuïteit in crisiscommunicatie. De newsroom haalt de buitenwereld naar binnen en voedt interne doelgroepen met actuele informatie, waardoor we als organisatie wendbaar en voorbereid blijven. Nadat in 2026 is gekozen voor een scheiding tussen Vastgoed en Facilitair gaan we de komende jaren de facilitaire dienstverlening binnen de organisatie verder door ontwikkelen. We zetten Team Facilitair op de kaart zetten en zorgen ervoor dat de organisatie zich ontzorgd voelt en zich kan richten op het primaire proces. Naast het verder implementeren van facilitair beleid op de twee hoofdlocaties gaan we de dienstverlening ook in toenemende mate verplaatsen naar de kazernes in onze regio. Er is veel meer aandacht voor het naleven van gemaakte afspraken met leveranciers, het verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening, het coördineren van de facilitaire dienstverlening en het verder ontzorgen van de gebruikers van de kazernes. Door de bovenstaande scheiding kan binnen het team Vastgoed, Inkoop en Materieel (VIM), het onderdeel Vastgoed zich meer gaan focussen op haar kernactiviteiten.
Het uitvoeren van klein- en groot onderhoud, renovaties, nieuwbouw en verduurzaming van onze kazernes waarmee we onze kazernes vastgoed technisch goed en duurzaam onderhouden zijn en op deze manier hun bijdrage leveren aan het primaire proces van onze organisatie. Met deze inzet draagt Bedrijfsvoering direct bij aan de ambities uit het beleidsplan 2024–2027: slim samenwerken, investeren in kennis en innovatie, vergroten van wendbaarheid en het versterken van een veerkrachtige en duurzame organisatie. Zo zorgen we ervoor dat VRBN ook in 2027 en daarna slagvaardig, betrouwbaar en financieel verantwoord haar maatschappelijke taak kan blijven vervullen. 1.3.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Voorbereiden op het onbekende We bouwen aan en zetten de juiste interventies in die bijdragen aan een structuur en cultuur passend bij een robuuste en toekomstbestendige (crisis)organisatie. Dat vraagt flexibiliteit en een groot
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
13
leervermogen, zodat we vragen, problematieken en crisissen vanuit de (leef)omgeving kunnen vertalen naar consequenties voor onze organisatie. Met diverse projecten dragen we bij aan het voorbereiden op het onbekende. Daar horen stoms structuur aanpassingen bij, maar ook het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden. Zoals programma informatie gestuurd werken, een herziend integriteitsbeleid, project grip op voortgang, programma duurzame inzetbaarheid, het samenwonen/werken aan de Vogelstraat, versterken van programma- en projectmanagement. En het opstarten van een nieuw project: procesgericht werken versterken. Ook zijn we aan het experimenteren met een innovatieplatform en gaan we het collectief leiderschap aanstaand jaar verder versterken. B. Bedreiging vitale en digitale infrastructuur Voor VRBN is het met name cruciaal dat de continuïteit van de informatievoorziening gewaarborgd is. De aandacht maar ook de awareness voor informatiebeveiliging is de laatste jaren, mede vanwege de berichtgeving over het toenemende aantal cyberaanvallen, sterk toegenomen. VRBN wil digitaal weerbaar zijn, waarbij wordt voldaan aan de wet – en regelgeving. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO2.0) en ISO 27001 wordt hiervoor als standaard gehanteerd. Begin 2026 heeft VRBN het certificaat ISO27001 ook behaald.
De minister van Justitie en Veiligheid heeft een drietal processen van de veiligheidsregio als vitaal aangemerkt. Dit betreft inzet brandweer, crisiscoördinatie/ besluitvorming en communicatie/ informatievoorziening tussen hulpdiensten en crisispartners. In 2026 worden door J&V in samenspraak met de veiligheidsregio's weerbaarheidsanalyses uitgevoerd. J&V bepaalt op basis daarvan welke eventuele aanvullende maatregelen nodig zijn in het licht van de nationale veiligheid van Nederland. Ten tijde van het opstellen van deze begroting zijn de implicaties voor 2027 en verder nog niet bekend. C. Ondersteunende thema’s We zorgen ervoor dat mens en werk in balans zijn. Dit realiseren we door te investeren in de ontwikkeling en competenties van onze collega’s. We stimuleren persoonlijk leiderschap. We erkennen de wederkerigheid in duurzame inzetbaarheid en we onderschrijven het belang van de juiste collega op de juiste plek. We dragen gezamenlijke verantwoordelijkheid dat collega’s met plezier werken, waardoor ze verbonden blijven aan onze organisatie. Dit alles om wendbaar en veerkrachtig te blijven in de veranderde (leef)omgeving voor nu en de toekomst. Door nieuwe en vaste collega’s te binden aan ons en door de organisatie te voorzien van kwalitatieve en kwantitatieve databronnen. 1.3.3
Wat zijn de kosten?
Bedrijfsvoering Bedragen x € 1.000
Bedrijfsvoering Jaarrekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
totaal lasten
14.427
15.478
15.153
14.954
14.954
14.954
totaal baten
53
86
85
85
85
85
-14.373
-15.391
-15.068
-14.869
-14.869
-14.869
Dotatie aan reserves
4.325
34
36
36
36
36
Onttrekkingen aan reserves
4.390
-
199
-
-
-
saldo mutatie reserves
65
-34
163
-36
-36
-36
-14.309
-15.425
-14.904
-14.904
-14.904
-14.904
saldo van baten en lasten Bedrijfsvoering
Saldo na verrekening reserves Bedrijfsvoering
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
14
1.4
Risk Factory
1.4.1 Waar gaan we voor? VRBN wil met de Risk Factory investeren in een weerbare samenleving, waarin inwoners – jong en oud – beter in staat zijn risico’s te herkennen, te voorkomen en adequaat te handelen in noodsituaties. De Risk Factory wordt daarmee een regionaal educatief belevingscentrum voor veiligheid en gezondheid, vooralsnog gericht op kinderen uit groep 8 en senioren. Het structureel versterken van risicobewustzijn en zelfredzaamheid In een tijd met toenemende geopolitieke spanningen, digitale dreigingen, klimaatverandering en nieuwe vormen van criminaliteit, is het essentieel dat inwoners leren omgaan met risico’s. De Risk Factory biedt realistische, nagebootste scenario’s (o.a. brandveiligheid, waterveiligheid, verkeersveiligheid, digitale veiligheid, criminaliteitspreventie, groepsdruk, valpreventie) die aantoonbaar effectief zijn in gedragsbeïnvloeding. Een regionaal verankerd en breed gedragen initiatief • Veel scholen hebben intentieverklaringen getekend om deel te nemen (peildatum 5 maart 2026). • Senioren Netwerk Brabant & Zeeland (ruim 120.000 leden) heeft eveneens een intentieverklaring ondertekend. • De 11 gemeenten zijn gevraagd om deel te nemen en financieel bij te dragen, passend bij hun eigen beleid rond veiligheid, gezondheid en weerbaarheid.
Een financieel solide, toekomstbestendige voorziening Het initiatief is financieel haalbaar door: • inzet van structurele rijksmiddelen BDUR (weerbaarheid), • herallocatie binnen VRBN (brandveilig leven), • bijdragen van gemeenten naar rato van inwonersaantal, • bijdragen van partners zoals Provincie Noord-Brabant en Waterschap Aa en Maas, • verwachte bijdragen van private partijen. Door het AB is besloten om de Risk Factory onder te brengen binnen VRBN en niet te kiezen voor bijvoorbeeld een afzonderlijke stichting of andere rechtsvorm. Door deze pragmatische keuze is directe sturing, beheer en verantwoording mogelijk. 1.4.2
Wat gaan we daarvoor doen?
A. Realiseren van de Risk Factory Brabant-Noord Het AB VRBN heeft op 5 maart 2026 besloten tot realisatie, onder voorwaarde van gemeentelijke deelname. De Risk Factory wordt binnen VRBN gepositioneerd als aparte productgroep met geoormerkte middelen. In 2026 start de kwartiermaker met de voorbereiding. Daarom hebben we in de begroting de Risk Factory in een apart thema opgenomen. We verwachten dat we de Risk Factory bij de start van het schooljaar 27/28 kunnen openen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
15
B. •
• •
C. • • • • •
D. • •
•
E. • •
Inrichten van locatie, organisatie en scenario’s Op basis van het Programma van Eisen en berekeningen van reistijd, doelgroepspreiding en bereikbaarheid is de regio Veghel het meest kansrijke gebied, waar de Risk Factory gehuisvest wordt. Scenario’s worden ontwikkeld volgens bewezen concepten van bestaande Risk Factories en afgestemd met partners zoals GGD, onderwijsbesturen en seniorennetwerken. De Risk Factory start met primair onderwijs, en breidt daarna uit naar senioren; daaropvolgende jaren kunnen extra doelgroepen worden toegevoegd, te denken aan het voortgezet onderwijs. Financiële inrichting en dekking VRBN draagt jaarlijks €180.000 bij uit BDUR-middelen (Rijksbijdrage) gericht op weerbaarheid, plus €30.000 door herallocatie binnen Brandveilig Leven. Gemeenten dragen gezamenlijk €150.000 per jaar bij, verdeeld naar inwonersaantal. Partners dragen substantieel bij (Provincie: €40.000, Waterschap: €35.000). Er wordt uitgegaan van entreeprijzen van €12,50 (onderwijs) en €15,00 (senioren), passend bij de exploitatie. Eventuele financiële risico’s worden voor de eerste vijf jaar afgedekt via (een deel van) de bestemmingsreserve Versterking Crisisbeheersing & Weerbaarheid – BDUR. Deze reserve is gevormd uit de nog niet bestede rijksmiddelen (uit voorgaande jaren) voor de versterking van de crisisbeheersing & weerbaarheid.
Monitoring, evaluatie en kwaliteitsborging De exploitatieperiode bedraagt vijf jaar. Na twee jaar volgt een tussentijdse evaluatie van zowel de uitvoering als de exploitatie. Deze zal worden gedeeld met het AB VRBN. Vanaf het vierde jaar wordt opnieuw geëvalueerd en wordt op basis van de uitkomsten gekeken naar de toekomst van de Risk Factory. Aansluiting bij het landelijke netwerk van Risk Factories borgt conceptkwaliteit, juridische ondersteuning en landelijke samenwerking. Regionale samenwerking en communicatie Gemeenten worden actief betrokken door de projectgroep. De Risk Factory is een instrument waarmee deelnemende gemeenten hun eigen beleid rond gezondheid, veiligheid en weerbaarheid versterken; ook door het kunnen inbrengen van lokale accenten.
1.4.3
Wat zijn de kosten?
Risk Factory Bedragen x € 1.000
Risk Factory Jaarrekening 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
totaal lasten
-
-
210
210
210
210
totaal baten
-
-
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten Risk Factory
-
-
-210
-210
-210
-210
Dotaties aan reserves
-
-
-
-
-
-
Onttrekkingen aan reserves
-
-
-
-
-
-
saldo mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
Saldo na verrekening reserves RF
-
-
-210
-210
-210
-210
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
16
Vooralsnog is alleen de bijdrage vanuit VRBN voor de Risk Factory in de begroting 2027 opgenomen. In het AB van 5 maart 2026 is een eerste inschatting van de exploitatie van de Risk Factory over de komende vijf jaar weergegeven. De jaarlijkse kosten van de Risk Factory Brabant-Noord worden geraamd op € 491.000 in jaar 1 oplopend tot € 650.000 in jaar 5. Voor de dekking is naast de bijdrage van VBBN (€210.000) een bijdrage van de 11 gemeenten (totaal €150.000) voorzien. In de komende maanden wordt duidelijk of alle gemeenten instappen. Naast de bijdrage va de gemeenten wordt rekening gehouden met een bijdrage van het Waterschap Aa en Maas (€35.000), GGD Hart voor Brabant (€20.000) en Provincie (€40.000). Daarnaast wordt verwacht dat private partnerts en andere partners ook voor circa €80.000 bijdragen. Dat zal in de loop van 2026 duidelijk worden. Voor de entreegelden voor de scholen is een bedrag van €37.500 (1e jaar) opgenomen, oplopend tot €111.000 in jaar 5.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
17
2. Verplichte paragrafen In dit hoofdstuk komen de paragrafen aan bod. Het doel van een paragraaf is om voor overstijgende onderwerpen één totaalbeeld te geven. Volgens het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) zijn de volgende paragrafen verplicht: • Bedrijfsvoering • Financiering • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen en investeringen • Verbonden partijen • Grondbeleid • Lokale heffingen Omdat wij als veiligheidsregio geen lokale heffingen heffen en niet over grondposities beschikken, zijn de paragrafen lokale heffingen en grondbeleid niet opgenomen in deze begroting. Wel hebben we een openbaarheidsparagraaf opgenomen met het oog op de Wet open overheid. Het overzicht investeringen is in bijlage 2 opgenomen om een eenduidig en volledig beeld te geven.
2.1
Bedrijfsvoering
Formatie In onderstaand overzicht is onze formatie opgenomen. Dit betreft de medewerkers met een aanstelling. De brandweervrijwilligers zijn uitgezonderd van het fte-overzicht en apart verantwoord in deze paragraaf. Onderstaande grafiek geeft de formatie per onderdeel weer.
Formatie in fte 169,05
180,00 160,00 140,00 120,00
87,90
100,00 80,00 60,00 40,00
39,42
33,98
20,00 0,00 Risicobeheersing
Brandweerzorg
Bedrijfsvoering
Crisisbeheersing & Rampenbestrijding
De totale formatie van de veiligheidsregio (exclusief GHOR) is 330,35 FTE (stand per 1 januari 2027). Naast de medewerkers met een aanstelling bij VRBN zijn in 2027 ook medewerkers vanuit andere organisaties werkzaam voor de veiligheidsregio. Dit zijn de medewerkers van de GHOR, die in dienst
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
18
zijn bij de GGD. Omgekeerd zijn bij Crisisbeheersing de calamiteitencoördinatoren (9 fte) en de evenementenregisseur (1 fte) ook werkzaam voor Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO). Bij Brandweerzorg werken de centralisten en de leiding van de Meldkamer Brandweer Oost-Brabant (26 fte) ook voor VRBZO. Vrijwilligers Het aantal vrijwilligers is opgenomen in onderstaande tabel. We gaan uit van een formatie van 906 vrijwilligers in 2027. Het werven en opleiden van vrijwilligers is een continu proces.
Brandweervrijwilligers Aantal 2027
Aantal 2028
Aantal 2029
Aantal 2030
Cluster Bosch en Duin
192
192
192
192
Cluster De Meijerij
276
276
276
276
Cluster Maasland
234
234
234
234
Cluster Land van Cuijk
204
204
204
204
Totaal
906
906
906
906
Percentage overhead Overheadpercentage Veiligheidsregio Brabant-Noord Werkelijk 2025 Overheadpercentage
26,3%
Begroting 2026
Taakveld overhead in % van de lasten
Begroting 2027
22,4%
21,6%
Begroting 2028 23,2%
Begroting 2029
Begroting 2030
23,2%
23,1%
Rechtmatigheidsverantwoording Het Dagelijks Bestuur (DB) is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. Vanaf 2023 dient het DB zelf een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen, die opgenomen wordt in de jaarrekening. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt gerapporteerd over de bevindingen die de rapporteringstolerantie overschrijden. Het DB heeft de grensbedragen, rapporteringstolerantie, normenkader en het in-control-plan vastgesteld. Deze dienen als basis voor de (verbijzonderde) interne controles die door de veiligheidsregio worden gedaan om de werkprocessen en de genomen interne controlemaatregelen te toetsen. Elke sector gaat een eigen deelverantwoording afgeven over de rechtmatigheid. Samen met de resultaten van de verbijzonderde interne controles resulteert dit in een rechtmatigheidsverantwoording voor de gehele veiligheidsregio. De accountant blijft toetsen of de jaarrekening getrouw is. Oftewel, conform de realiteit. De door VRBN opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is conform de verslaggevingsregels onderdeel van de jaarrekening. De accountant controleert daarmee impliciet ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur.
Privacy VRBN is verantwoordelijk voor het wettig behandelen van persoonsgegevens. Dit zijn persoonsgegevens van burgers, ambtenaren en vrijwilligers. Daarbij heeft VRBN een morele plicht om Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
19
de vertrouwelijkheid en gevoelige aard van deze persoonsgegevens te eerbiedigen. VRBN verwerkt geen persoonsgegevens tenzij dat noodzakelijk is. De persoonsgegevens worden onder andere gebruikt voor het beheren van incidenten, om toezicht te houden, voor relatiebeheer, werving en selectie, en de werknemersadministratie. VRBN zorgt ervoor dat er altijd een grondslag is voor die verwerking, dat de betrokken persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk en dat deze alleen met bevoegde partijen worden gedeeld. Door gepaste technische en organisatorische maatregelen te nemen, zorgt VRBN er ook voor dat de persoonsgegevens adequaat beveiligd zijn. Betrokkenen kunnen uitvoering geven aan hun rechten door te mailen met de Functionaris Gegevensbescherming.
2.2
Financiering
De financieringsparagraaf is een onderdeel van de programmabegroting en voorgeschreven voor gemeenschappelijke regelingen, zoals VRBN. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) stelt regels voor het financieringsgedrag, die binnen de veiligheidsregio zijn vertaald in een treasurystatuut. Financieringsportefeuille VRBN heeft voor externe financiering leningovereenkomsten afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG Bank), welke ook de huisbankier is. Met de BNG bank is daarnaast een krediet- en depotarrangement vastgelegd van € 3.300.000 voor de kortlopende negatieve saldi in rekeningcourant. Wet FIDO In de Wet FIDO worden door de overheid specifieke regels gesteld ten aanzien van de structuur van de leningen van de decentrale overheid, om zodoende de gevoeligheid voor rentefluctuaties te beperken. Hiertoe wordt een kasgeldlimiet en een renterisiconorm gehanteerd. De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de omvang van de financiering door middel van kort vermogen (looptijd korter dan 1 jaar). Voor gemeenschappelijke regelingen is de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de lasten van de jaarbegroting. Voor VRBN betekent dit dat de kasgeldlimiet voor 2026 is gesteld op € 5,7 miljoen (8,2% van € 69,1 miljoen).
De renterisiconorm heeft tot doel om de renterisico’s op de langlopende schulden (langer dan 1 jaar) te beheersen door grenzen te stellen aan de spreiding van looptijden van de leningenportefeuille. Voor de gemeenschappelijke regeling is de renterisiconorm gesteld op 20%, met een minimumbedrag van € 2,5 miljoen. Voor VRBN betekent dit dat de renterisiconorm voor 2026 € 13,8 miljoen bedraagt (20% van € 69,1 miljoen). Op basis van de gegevens van de leningenportefeuille (zie bijlage 4.4) kan een overzicht worden samengesteld voor de renterisiconorm. bedragen*€1.000
Toets Renterisiconorm VRBN Jaar Begrotingstotaal Percentage (norm voor GR) Renterisiconorm Renteherzieningen Aflossingen Renterisico
2027 69.480 20,0% 13.896
2028 69.145 20,0% 13.829
2029 69.145 20,0% 13.829
2030 69.240 20,0% 13.848
4.450 4.450
4.450 4.450
4.450 4.450
4.450 4.450
Ruimte onder renterisiconorm
9.446
9.379
9.379
9.398
Rente Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
20
De voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) vragen om inzicht in de begroting en verantwoording van de totale rentelasten en de daaraan gekoppelde financieringsbehoefte moet inzichtelijk zijn. Daarom is in deze paragraaf ook de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte opgenomen. Voorlopig wordt voor 2027 de omslagrente vastgesteld op 0,75%. De rentelasten voor 2027 zijn – op basis van de structurele begroting – geraamd op €1.095.000. Wegens vertraagde realisatie is (her)financiering uitgesteld en wordt incidenteel € 120.000 minder rentelasten begroot. De rentevergoeding over het schatkistsaldo wordt vooralsnog op € 300.000 geschat. Renteschema 2027 Rubriek A B C1 C2 C3 D1 D2 E
Omschrijving De externe rentelasten over korte en lange financiering De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen externe rente De aan taakvelden toe te rekenen externe rente (rente-omslag)
Bedragen in euro's 974.819 -300.000
Bedragen in euro's
674.819 -
-
-674.819
-674.819
Renteresultaat op het taakveld treasury
-
Door een wetswijziging zijn alle lagere overheden vanaf eind 2013 verplicht om hun liquide middelen en beleggingen aan te houden in de schatkist van het Ministerie van Financiën en niet langer bij private instellingen, zoals banken. Voor VRBN houdt dit in dat alle rekening-courant tegoeden en deposito’s zijn ondergebracht bij het Ministerie van Financiën. Over het saldo bij het Ministerie wordt een slechts een beperkte rentevergoeding ontvangen. De renteopbrengst over de gelden bij de schatkist zullen minimaal zijn vanwege het lage rentepercentage. Deze rentebaten worden niet in de begroting opgenomen. Een heel beperkt deel van het reguliere betalingsverkeer blijft ondergebracht bij de BNG Bank. Hier wordt een rekening-courant aangehouden waarop een beperkt saldo aan liquide middelen mag staan. Indien het saldo van de rekening-courant boven het toegestane maximum uitkomt, dan moet dit worden afgedragen aan het Ministerie van Financiën. Bij een negatief saldo moet dit juist worden aangevuld vanuit het Ministerie van Financiën.
Samenstelling vreemd vermogen Per 1 januari 2027 is de stand van de huidige geldleningen geraamd op € 87,5 miljoen. Het betreft geldleningen welke normaliter door de BNG Bank worden verstrekt. Meerjarenbalans en EMU-saldo Met het oog op een betere raming en beheersing van het EMU-saldo wordt in het nieuwe BBV een geprognosticeerde balans voorgeschreven en het meerjarig opnemen van het EMU-saldo. Beide zijn hieronder weergegeven. Meerjarenbalans Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
bedragen*€1.000
21
Activa
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Materiële vaste activa
89.794
98.921
97.400
94.634
92.818
86.429
Vlottende activa
17.319
20.000
20.000
20.000
20.000
20.000
Totaal vaste activa
107.113
118.921
117.400
114.634
112.818
106.429
Eigen vermogen
25.588
22.225
22.027
21.885
21.743
21.506
Voorzieningen
5.387
5.306
5.206
5.147
4.914
4.563
Vaste schulden
71.100
89.029
88.000
87.500
86.000
80.000
Vlottende passiva
5.038
2.361
2.167
102
161
360
107.113
118.921
117.400
114.634
112.818
106.429
Totaal vaste passiva
EMU-saldo
Bedragenx€1.000,-
Begroting 2026 -92
Begroting 2027 -198
Begroting 2028 -142
Afschrijvingen ten laste van exploitatie
7.106
8.049
8.049
Dotaties aan voorzieningen
415
432
449
65.431
6.528
5.283
614
532
508
-58.616
1.223
2.565
Saldo van baten en lasten Bij:
Af: Investeringen Voorzieningen voorzover transacties met derden Totaal Emu-saldo
Het balanstotaal van VRBN zal oplopen tot ruim € 106 miljoen in 2030. De omvang en het verloop van het balanstotaal wordt voornamelijk bepaald door de materiële vaste activa. Hier is een daling te zien die grotendeels veroorzaakt wordt door de afschrijvingen op de renovatie en nieuwbouw van kazernes en locaties (Zeeland/’s-Hertogenbosch).
2.3
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
We kunnen ambities niet realiseren zonder risico’s te nemen. Risico’s horen bij het proces van verandering. Of een organisatie in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de ‘weerstandscapaciteit’. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die een organisatie heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het geld en de mogelijkheden bestaan uit de vrij aanwendbare algemene reserve. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de aard en de omvang van de risico’s waar een organisatie mee wordt geconfronteerd. Voor deze risico’s kunnen geen verzekeringen worden afgesloten of voorzieningen worden gevormd, omdat de risico’s zich niet regelmatig voordoen en niet goed meetbaar zijn. Tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen, maar die wel van betekenis kunnen zijn voor de financiële positie, bestaat dus een relatie. Deze relatie noemen we het weerstandsvermogen. In de notitie Risicomanagement en weerstandsvermogen is een methode en een proces vastgelegd waarbij ongedekte risico’s worden geïnventariseerd en beoordeeld.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
22
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit vanwege ongedekte (resterende) risico’s. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio (benodigde capaciteit/ beschikbare capaciteit). Risico-inventarisatie en benodigde weerstandscapaciteit Het benodigde weerstandsvermogen wordt berekend door het niet afgedekte financieel gevolg van een manifestatie, die een (negatief) effect heeft op de bedrijfsvoering en/of de financiële positie, te vermenigvuldigen met het percentage kans op optreden, het bijbehorende percentage risicoprofiel en daarna te wegen of het effect meerjarig (waarde 3) of eenmalig (waarde 1) is. In 2023 heeft het AB een geactualiseerde nota ‘Risicomanagement en Weerstandsvermogen’ vastgesteld. Daarin is de weging van de onderscheiden risico’s ietwat gewijzigd ten opzichte van de vorige methodiek. Met name het effect of een risico een meerjarige impact heeft is in de nieuwe methodiek meegenomen. In de risicotabel op de volgende pagina hebben we onze belangrijkste risico’s opgenomen. Daarna wordt een toelichting gegeven op de risico’s die nieuw zijn, of vervallen zijn of waarvan de omvang van het financieel gevolg is gewijzigd.
Nr. Risico en beheersmaatregel Algemeen
Financieel gevolg (€)
Klasse manifestatie
Klasse manifestatie (%)
Risicoprofiel
Risicoprofiel (%)
Struct./ Incid.
Factor S/I
Benodig weerstandsvermogen
1
Impact onderzoek bedrijfscontinuiteit, waaronder vitaal verklaring
2
Calamiteitenkosten
€ 350.000
PM 3
25%
M
35%
I
1
€ 30.000
3
Stijgende rentekosten voor leningen
€ 450.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 120.000
4
Verzekeringen o.a. aansprakelijkheid, eigenrisicodrager WW/WIA en schade materieel
€ 1.000.000
3
25%
M
35%
I
1
€ 90.000
Personeel en organisatie 5
Aansprakelijkheid werkgever bij onder andere psychotrauma
€ 400.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 210.000
6
Krapte arbeidsmarkt
€ 300.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 160.000
7
Ziekte/ongeval/overlijden personeel
€ 200.000
4
50%
M
35%
I
1
€ 40.000
8
Wijzigingen in beleid FLO-regeling beroepsbrandweer
€ 500.000
3
25%
L
50%
I
1
€ 60.000
Financieel/economisch 9
Fiscaal risico
€ 400.000
3
25%
L
50%
I
1
€ 50.000
10
Hogere loon- en prijsstijging exploitatie en investeringen
€ 1.000.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 260.000
11
Bezuinigingstaakstelling
€ 3.500.000
3
25%
M
35%
S
3
€ 920.000
Materieel en Huisvesting 12
Sanering mogelijke PFAS-vervuiling eigen terreinen
€ 1.000.000
4
25%
M
35%
S
3
€ 260.000
13
Huisvesting: nieuwbouw en renovatie
€ 1.500.000
3
25%
M
35%
I
2
€ 260.000
14
Huisvesting: onderhoud en beheer
€ 500.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 260.000
ICT en informatievoorziening 15
Migratie IT infrastructuur / kantoorautomatisering
€ 1.500.000
2
10%
L
50%
S
3
€ 230.000
16
Cyberincident/datalek
€ 1.500.000
3
25%
L
50%
S
3
€ 560.000
Brandweer 17
Grootschalig Brandweeroptreden - Specialitisch optreden (GBO-SO)
18
Vakbekwaam blijven - realistisch oefenen
€ 500.000
4
50%
M
35%
S
3
€ 260.000
19
Niet verzekerde aansprakelijkheid voor PFAS-vervuiling
€ 500.000
2
10%
M
35%
S
3
€ 50.000
20
Onvoldoende paraatheid door minder beschikbaarheid brandweerpersoneel Bovenschaligheid 24-uursdienst
PM
S
3
I
1
21
PM
€ 300.000
3
25%
M
35%
Totaal
€ 30.000 € 3.850.000
NB. Voorbeeld uitwerking benodigd bedrag aan weerstandsvermogen risico 3 stijgende rentekosten voor leningen: € 450.000 x 25% x 35% x 3 = €118.125 (afgerond €120.000).
Het totale bedrag aan risico’s komt op € 3,85 miljoen. We komen hoger uit dan de huidige stand van de algemene reserve en onze weerstandsratio is ook lager dan het bestuurlijk vastgestelde minimum.
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
23
Conform de nota ‘Risicomanagement en Weerstandsvermogen’ en de wens van het Algemeen Bestuur, is de lijn gekozen om de algemene reserve tenminste op het niveau van de benodigde weerstandscapaciteit te houden (ratio 1). Nieuwe, vervallen of gewijzigde risico’s Dit is hier niet van toepassing. Bij de Jaarverantwoording komen alle nieuwe, vervallen en gewijzigde risico’s terug. Beschikbare weerstandscapaciteit De financiële weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die een organisatie heeft om de negatieve gevolgen te kunnen dekken, bijvoorbeeld reserves en bezuinigingsmogelijkheden, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaand beleid. Bij VRBN bestaat de weerstandscapaciteit uit de algemene reserve. Per 31 december 2025 is de stand van de algemene reserve € 3,75 miljoen. Beoordeling weerstandsvermogen Bij een benodigde weerstandscapaciteit van € 3,85 miljoen op basis van de risico’s, komt de weerstandsratio daarmee uit op 0,97. Volgens de kwalificatie van het Nederlands Adviesbureau is de omvang van een weerstandsratio in relatie tot geïdentificeerde risico’s daarmee matig (tussen 0,8 en 1 is matig, onder de 0,8 is onvoldoende). Financiële kengetallen Kengetallen VR Verloop van de kengetallen Werkelijk 31-12-2025
Prognose 31-12-2026
Prognose 31-12-2027
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
93%
77%
74%
93%
77%
Solvabiliteitsratio
24%
Structurele exploitatieruimte VR
7%
Prognose 31-12-2028
Prognose 31-12-2029
Prognose 31-12-2030
84%
84%
84%
74%
84%
84%
84%
14%
14%
12%
12%
12%
0%
0%
0%
0%
0%
De netto schuldquote geeft het niveau van de schuldenlast van VRBN aan ten opzichte van de eigen middelen en geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de organisatie drukken. De schuldquote zal de komende jaren toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het aantrekken van leningen om de investeringen in de komende jaren te kunnen financieren. Voor VRBN is er geen verschil tussen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Dit wordt veroorzaakt doordat er geen kapitaalverstrekkingen worden gedaan aan bijvoorbeeld deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen of overige verbonden partijen. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Dit geeft aan in welke mate de veiligheidsregio in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. In de komende jaren zal een groot gedeelte van de reserves worden ingezet ter dekking van de exploitatie, hierdoor neemt het eigen vermogen af. Dit vormt de belangrijkste oorzaak van de daling van de solvabiliteitsratio. De structurele exploitatieruimte geeft aan of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten en de exploitatie hiermee in evenwicht is. Dit wordt beoordeeld door de structurele lasten, inclusief de structurele toevoegingen aan reserves, af te zetten tegen de structurele baten, inclusief de
Veiligheidsregio Brabant-Noord – Programmabegroting 2027
24
structurele onttrekkingen aan reserves. Voor de komende jaren wordt een structureel evenwicht van de exploitatie verwacht.
2.4
Onderhoud kapitaalgoederen
In artikel 12 van het BBV wordt aangegeven wat de beleidskaders zijn van het onderhoud van de kapitaalgoederen, de hieruit voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling van deze consequenties in de begroting. VRBN beschikt over een aanzienlijke omvang kapitaalgoederen 1. Met het onderhoud van de kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Deze kapitaalgoederen bestaan uit gebouwen, materieel en voertuigen. Gebouwen Inmiddels zijn er 35 kazernes in eigendom overgedragen. Daarnaast worden 3 kazernes gehuurd. Hiermee berust het eigendom en beheer van deze kazernes bij de veiligheidsregio. VRBN heeft het kantoorpand aan de Kooikersweg in ’s-Hertogenbosch per 1 december 2025 verlaten. De brandweerkazerne aan de Vogelstraat in ’s-Hertogenbosch is vernieuwbouw. Vanaf 1 december 2025 is deze locatie in gebruik genomen door de veiligheidsregio. Dit naast de locatie in Zeeland. Verder zal eind 2026 de nieuwe kazerne in Drunen geopend zijn en zal eind 2027 de nieuwe kazerne in Oss in gebruik genomen worden. Bij het voorstel tot resultaatbestemming over 2019 is destijds een beslispunt opgenomen om een bestemmingsreserve ‘Groot onderhoud’ te vormen. Dit voor het egaliseren van de in de tijd gespreide onderhoudskosten. De reserve wordt gevoed op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), dat voor elke kazerne is opgesteld.
Het MJOP is in 2025 geactualiseerd. Materiaal en voertuigen VRBN heeft een grote vloot aan voertuigen en ander werkmaterieel dat geregistreerd wordt in het Materieelbeheersysteem. Het onderhoud aan zowel de voertuigen als de bepakking wordt voor een deel extern gedaan en voor een deel in eigen beheer.