Bijlage 1 Voorstel nieuwe GR ODBN

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Datum Aan Aard voorstel Agendapunt Van AB-woordvoerder Aantal bijlagen

: 3 april 2024 : Algemeen Bestuur : Opiniërend / Besluitvormend :8 : Dagelijks Bestuur : Kees van Rooij : 2 (definitieve ontwerpregeling en Was-Wordt-lijst)

VOORSTEL Onderwerp: Ontwerpregeling Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Brabant Noord 2024 Voorstel:

1. Kennis te nemen van de ingediende zienswijzen op de Ontwerpregeling GR ODBN 2024. 2. In te stemmen met de reactie op de ingediende zienswijzen en de tekst van de Ontwerpregeling GR ODBN 2024 hieraan aan te passen. 3. In te stemmen met de door het Dagelijks Bestuur voorgestelde ambtshalve wijzigingen van de Ontwerpregeling GR ODBN 2024. 4. De colleges van de deelnemers voor te stellen de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Brabant Noord – na verkregen toestemming van de raden en staten te wijzigen conform de definitieve Ontwerpregeling GR ODBN 2024.

1

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Inleiding De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is gewijzigd en dit noopt tot aanpassing van de gemeenschappelijke regeling ODBN (GR ODBN). In uw vergadering van 27 september 2023 heeft u ingestemd met de nieuwe Ontwerpregeling Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Brabant Noord 2024. Alle colleges hebben een voorgenomen besluit genomen om de nieuwe regeling vast te stellen en daarover de zienswijzen van de raden en Provinciale Staten gevraagd. In dit voorstel worden de zienswijzen besproken en welke gevolgen deze hebben voor de ontwerp regeling. Verder zijn er enkele ambtshalve wijzigingen nodig naar aanleiding van enkele gebleken onjuistheden. Ook wordt in dit voorstel de uitkomst van het onderzoek naar de bekostiging van de eeuwigdurende nazorg van de voormalige stortplaats Voorste Heide verwerkt. Op basis daarvan leggen wij u bijgevoegde definitieve Ontwerpregeling voor, met het voorstel om de colleges te verzoeken een voorgenomen besluit te nemen, toestemming aan de gemeenteraad c.q. Provinciale Staten te vragen en de regeling vervolgens definitief vast te stellen. Na definitieve vaststellen door de deelnemers publiceren we de nieuwe GR ODBN 2024 in het Provincieblad, en treedt de regeling daags na publicatie in werking. Beoogd effect Door wijziging van de GR ODBN voldoet de regeling weer aan de Wet gemeenschappelijke regelingen.

Voor de herziening van de GR ODBN is voor de uitwerking van te maken keuzes aangesloten bij het “Kader wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen” van 5 april 2023 waar het AB destijds mee heeft ingestemd. De tekst van de gemeenschappelijke regeling is tot stand gekomen in nauw overleg met de regelgevingsjuristen van de provincie Noord-Brabant en de drie omgevingsdiensten. Hierdoor zijn de regelingen voor zover mogelijk ook geharmoniseerd. Zienswijze procedure Een aantal deelnemers heeft besloten geen (of positieve) zienswijzen in te dienen op de voorgestelde wijziging van de gemeenschappelijke regeling ODBN. Enkele deelnemers hebben wel inhoudelijk zienswijzen ingediend. Deze worden hieronder weergegeven en voorzien van een reactie. Deelnemer: Provincie

Voorgenomen besluit en zienswijzen: Participatie: De provincie verzoekt u de bepaling met betrekking tot participatie (artikel 1.3 ontwerp

Reactie: Het Dagelijks Bestuur adviseert de ontwerp regeling aan te passen. Kortheidshalve verwijzen 2

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Deelnemer:

Provincie

Voorgenomen besluit en zienswijzen: regeling) aan te passen zodat een vorm van participatie wordt geregeld. Het vastleggen van het petitierecht is voldoende. Evaluatie: De provincie verzoekt u een termijn van minimaal één keer per vier jaar als frequentie op te nemen in artikel 11.1 van de ontwerpregeling. Waarbij het tijdstip van evaluatie moet aansluiten bij de zittingperiode van de volksvertegenwoordigers van de deelnemers.

Openbaarheid: De provincie verzoekt u proactief en transparant tenminste alle documenten van de bestuursvergaderingen voor het publiek laagdrempelig toegankelijk te maken.

Reactie: wij naar paragraaf Ambtshalve wijzigingen – participatie. Het Dagelijks Bestuur begrijpt de behoefte van een periodieke evaluatie en adviseert daarom de evaluatiebepaling aan te passen met een periodieke cyclus waarbinnen de evaluatie dient plaats te vinden. Het DB zendt in 2028 en vervolgens telkens na vier jaar een verslag aan het algemeen bestuur. De vorm en inhoud van een evaluatieverslag zijn vrij. Het sluit aan bij de periodieke cyclus voor het uitvoeren van een visitatie bij de omgevingsdiensten onder beheer van Omgevingsdienst NL met als doel het stimuleren tot continue leren en verbeteren van de VTHprocessen en het monitoren van verbeteringen. De agenda’s van de AB vergaderingen worden reeds gepubliceerd met de bijbehorende agendastukken. Wij zullen deze werkwijze in 2024 voortzetten. Deze publicatie geldt niet voor de DB vergaderingen aangezien deze niet openbaar zijn. Voor de DB vergaderingen geldt dat alleen de agenda’s en besluitenlijsten op grond van de Woo op enig moment actief openbaar gemaakt moeten worden (datum inwerkingtreding van deze verplichting is nog niet bekend). De ODBN zal uiteraard aan deze verplichting gaan voldoen. 3

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Deelnemer:

Voorgenomen besluit en zienswijzen:

Reactie:

Bernheze

Bernheze geeft een positieve zienswijze op de ontwerpregeling. Boekel besloot geen zienswijze in te dienen. Adviescommissie: Boxtel verzoekt u in de regeling de mogelijkheid op te nemen een adviescommissie vanuit de raden in te stellen.

N.v.t.

Boekel Boxtel

Land van Cuijk Maashorst

Meierijstad

Land van Cuijk besloot geen zienswijze in te dienen. Participatie: Maashorst verzoekt u in de regeling te beschrijven hoe er met participatie van burgers en belanghebbenden wordt omgegaan. Land van Cuijk besloot geen zienswijze in te dienen.

N.v.t. Het Dagelijks Bestuur adviseert om in de regeling geen mogelijkheid op te nemen een adviescommissie in te stellen. De mogelijkheid om een adviescommissie vanuit de raden in te stellen vloeit rechtstreeks voort uit de wet (artikel 24a Wgr) en hoeft daarom niet ook in de ontwerpregeling te worden opgenomen. Overigens hebben de regionale griffiers gecommuniceerd dat de instelling van een adviescommissie geen wezenlijke bijdrage zal leveren aan een betere politieke discussie over het werk van samenwerkingsverbanden. Zij adviseerden om die niet in te stellen. Dat advies is overgenomen in het eerder door het AB vastgestelde kader wet gemeenschappelijke regelingen dat ten grondslag heeft gelegen aan deze ontwerpregeling. N.v.t. Het Dagelijks Bestuur adviseert de ontwerp regeling aan te passen. Kortheidshalve verwijzen wij naar paragraaf Ambtshalve wijzigingen – participatie. N.v.t.

4

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Deelnemer:

Voorgenomen besluit en zienswijzen: Oss Oss geeft een positieve zienswijze op de ontwerpregeling. ’sEvaluatie: ’s-Hertogenbosch Hertogenbosch verzoekt u de evaluatie van de GR (artikel 11.1 van de ontwerpregeling) een termijn op te nemen en dit niet over te laten aan het Algemeen Bestuur.

SintMichielsgestel Vught

Sint-Michielsgestel besloot geen zienswijze in te dienen. Vught geeft een positieve zienswijze op de ontwerpregeling.

Reactie: N.v.t. Het Dagelijks Bestuur begrijpt de behoefte van een periodieke evaluatie en adviseert daarom de evaluatiebepaling aan te passen met een periodieke cyclus waarbinnen de evaluatie dient plaats te vinden. Zie verder de reactie op de zienswijze van de provincie. N.v.t. N.v.t.

Ambtshalve aanpassingen - Participatie Tijdens de zienswijzetermijn is duidelijk geworden dat het artikel over participatie zoals nu opgenomen in de voorlopige Ontwerpregeling Gemeenschappelijke Regeling ODBN 2024 niet voldoet aan de bedoeling van de wetgever. Door het amendement van mevrouw Bromet is het wetsvoorstel tot aanpassing van de Wgr aangescherpt en dient een bepaalde vorm van participatie te worden opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. In een overleg met de wetgevingsjuristen van de provincie is in artikel 1.3 een nieuw participatie artikel opgesteld dat luidt als volg: 1. Ingezetenen van de deelnemers en belanghebbenden kunnen via de reguliere procedures bij de colleges en de raden of Provinciale Staten van de deelnemers betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. 2. In afwijking van het eerste lid kan het dagelijks bestuur besluiten dat bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid met ingrijpende gevolgen een apart participatietraject wordt doorlopen. Door allen wordt onderschreven dat voor een beleidsarme organisatie als een omgevingsdienst het uitgangspunt moet zijn en blijven dat participatie in beginsel via de deelnemers verloopt.

Daar wordt immers het beleid gemaakt en dat is het moment waarop participatie door burgers het meest direct invloed heeft op de beleidsvorming en daarmee op de leefomgeving voor die burgers. Dit uitgangspunt is correct omschreven in lid 1 van het voorgestelde artikel.

5

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Participatie zoals in de Wgr omschreven ziet echter ook op de uitvoering of evaluatie van beleid. In lid 2 wordt daarom opgenomen dat het dagelijks bestuur van de omgevingsdienst bij voor de burgers ingrijpende besluiten kan besluiten tot een participatie traject. Wat dan ingrijpende gevolgen zijn is aan het dagelijks bestuur om af te wegen. Ambtshalve aanpassingen – Bekostiging taken voormalig RMB In de bestaande gemeenschappelijke regeling is een regeling opgenomen in verband met oude taken van het voormalig Regionaal Milieubedrijf Brabant Noordoost (RMB). Dit betreft: 1) de eeuwigdurende nazorg van de voormalige stortplaats Voorste Heide in Oss, 2) het uitvoeren van toezichtsactiviteiten en handhavingsactiviteiten in het kader van de Omgevingswet en de Wet bodembescherming voor de stortplaats Haps en 3) sanering verkeerslawaai. Naar aanleiding van een aankondiging in de bestuursrapportage met betrekking tot onderhoudsverplichtingen stortplaats Voorste Heide is onderzoek gedaan naar de financiële effecten daarvan voor deelnemers. In de bestaande GR en in de eerder in procedure gebrachte ontwerp regeling was daarover opgenomen dat deze kosten voor rekening komen van de (voormalige) gemeenten waarvoor deze werkzaamheden worden uitgevoerd. Daarbij is er echter voorbij gegaan aan eerdere besluitvorming in het AB op 11 juli 2018 over o.a.

de Voorziening nazorg Voorste Heide, de opheffing van de bestemmingsreserve Voorste Heide, de toevoeging aan de Algemene Reserve, de aanwending van de Algemene Reserve voor de dekking van het tekort bij de jaarstukken 2017 en het besluit om de discussies over de eigendommen en vermogenscomponenten van de ODBN te staken. De besluitvorming in het AB van 11 juli 2018 is nader uitgewerkt in AB-vergadering van 31 oktober 2018. Daarin besloot het AB tot het uitgangspunt dat alle vermogenscomponenten, eigendommen, verplichtingen en vorderingen toebehoren aan de ODBN, met uitzondering van de claim van Attero aan de gemeenten in het voormalig gewest Brabant Noordoost en de vermogenscomponenten, eigendommen, verplichtingen en vorderingen die betrekking hebben op de Bestuurscommissie Afvalinzameling Land van Cuijk en Boekel (BCA). Uit het vorenstaande blijkt dat de ODBN wordt geacht de consequentie van de noodzakelijke bijstellingen van voorzieningen t.a.v. de Voorste Heide en de sanering wegverkeerslawaai zelf te dragen en dus ten laste te brengen van de eigen begroting. De besluitvorming van juli en oktober 2018 was zowel in de thans geldende GR als in de in voorbereiding zijnde GR onvoldoende expliciet verwoord. Het Algemeen Bestuur wordt daarom voorgesteld e.e.a. thans te herstellen bij de definitieve besluitvorming over de GR. 6

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

T.a.v. onderdeel 2 van de overgenomen RMB-taken (stortplaats Haps) kan worden vastgesteld dat de exploitatie van de stortplaats plaats vindt op basis van een exploitatieovereenkomst waarbij de ondergrond van het stortlichaam in erfpacht is uitgegeven aan de exploitant. De bij de stort behorende milieustraat is in eigendom overgedragen aan de exploitant. Rechten en plichten van de ODBN (als opvolger van RMB) zijn op afdoende wijze vastgelegd in de onderliggende overeenkomsten. Tot slot is de voormalige Bestuurscommissie Afvalinzameling Land van Cuijk en Boekel (BCA) is met het AB-besluit van 28 mei 2000 opgeheven i.v.m. overdracht van alle afvaltaken een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling die per 1 januari 2020 in werking is getreden (in inmiddels weer is opgeheven i.v.m. de herindeling tot Land van Cuijk). Uit het vorenstaande wordt afgeleid dat er geen aanleiding meer is voor een aparte kostenregeling voor de deelnemers van de overgedragen taken van het voormalig RMB. Uitgangspunt zijn primair onderliggende overeenkomsten en eerdere AB-besluiten (zoals uit 2018) en – als er onverwachte ontwikkelingen zijn rondom de deze taken waarmee redelijkerwijs geen rekening kon worden gehouden, kan dat altijd nog onderling geregeld worden met bestuursovereenkomsten. Op die manier kunnen partijen onderling de afspraken wijzigen zonder dat de GR steeds opnieuw gewijzigd hoeft te worden.

Aan artikel 2.5 (taken voormalig RMB) worden twee leden toegevoegd: 3. Nadere juridische en financiële afspraken ten aanzien van de taken, bedoeld in het tweede en derde lid, zijn of worden door de desbetreffende deelnemers vastgelegd in bestuursovereenkomsten. 4. De bestuursovereenkomsten, bedoeld in het vierde lid, zijn ook van toepassing bij beëindiging van de extra taken, uittreding uit of opheffing van deze gemeenschappelijke regeling. Het eerdere concept artikel 7 lid 4 (de zorg voor voldoende financiële middelen voor de oude RMB-taken door de gemeenten die dat aanging) en 7.6 (vergoeding oude RMB-taken) komt hiermee te vervallen. Ambtshalve aanpassingen – archiefbepalingen In overleg met de provinciearchivaris zijn de archiefbepalingen in paragraaf 8 nog wat aangescherpt om misverstanden te voorkomen over de taken en bevoegdheden rondom archivering en ter beschikking stelling van analoge archiefbescheiden door de deelnemers als dat noodzakelijk is voor de taakuitvoering van de omgevingsdienst. Ambtshalve aanpassingen – zienswijzen In de voorlopige ontwerpregeling ontbrak een bepaling over de mogelijkheid van gemeenteraden tot het indienen van zienswijzen.

Deze lacune is hersteld met het nieuwe artikel 1.4 op grond waarvan – buiten de in de Wgr al genoemde mogelijkheden - geen aanvullende besluiten aangewezen worden waarover de raden of Provinciale Staten in de gelegenheid worden gesteld een zienswijze naar voren te brengen.

7

Victorialaan 1 | 5213 JG ’s-Hertogenbosch (088) 743 00 00 info@odbn.nl | www.odbn.nl

Ambtshalve aanpassingen – kleine wijzigingen / verbeteringen Vanuit verschillende kanalen zijn bij de wetgevingsjuristen van de provincie kleine wijzigingsvoorstellen gedaan, die door de wetgevingsjuristen zo consistent mogelijk zijn doorgevoerd in de concept teksten voor de drie omgevingsdiensten. Dit betreft bijvoorbeeld de externe informatieplicht in relatie tot de wettelijke geheimhoudingsplicht (artikel 6.2) of het juist bevoegde bestuursorgaan bij toetreding (artikel 9.1). Ambtshalve aanpassingen - Actualiseren omhangbepaling Artikel 11.3 (de ‘omhangbepaling’) is geactualiseerd voor de verordeningen die tussen de ontwerpregeling en de definitieve regeling nog zijn of aangepast. Vervolg / communicatie

Na besluitvorming in het AB ziet het besluitvormingstraject er als volgt uit: 1. De colleges nemen een voorgenomen besluit tot vaststelling van de nieuwe GR ODBN 2024; 2. De colleges vragen toestemming aan de raad/Staten tot vaststelling van een nieuwe GR ODBN 2024; 3. Raden en Staten geven toestemming voor vaststelling nieuwe GR ODBN 2024 (raden en Staten kunnen deze toestemming alleen weigeren op grond van strijd met het recht of algemeen belang); 4. Colleges besluiten tot vaststelling nieuwe GR ODBN 2024 en publiceren dit besluit; 5. Na vaststelling door alle deelnemers publicatie van de nieuwe GR ODBN 2024 in het Provincieblad waarna de nieuwe GR in werking treedt. Bijlage(n)

1. Definitieve ontwerpregeling 2. Was-Wordt-lijst

Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Brabant Noord van 3 april 2024, te Oss. de secretaris,

de voorzitter,

Jan Lenssen

Kees van Rooij

8