Bijlage 1 Voorstel leerevaluatie rellen Gemeente Den Bosch def raad

Voorstel leerevaluatie rellen en nasleep gemeente Den Bosch Projectomschrijving Datum Contactpersoon COT

Evaluatie rellen gemeente Den Bosch 25 januari 2021 1 februari 2021 Marco Zannoni

Aanleiding en verzoek

Maandagavond 25 januari vonden er rellen plaats in de gemeente Den Bosch. Dit in de context van ongeregeldheden in heel het land, ook een dag eerder. En de bredere maatschappelijke impact van de coronacrisis. De burgemeester van Den Bosch wil – samen met de partners in de driehoek – leren van de gebeurtenissen. Dit mede met het oog op het blijvende risico van ongeregeldheden ook elders in het land. In afstemming met de driehoek, wil de burgemeester een extern onderzoek uit laten voeren gericht op het leren van de gebeurtenissen. Daarbij gaat het zowel om de rellen in de avond als om de dynamiek hieromheen. U heeft ons gevraagd een voorstel te doen voor een dergelijk onderzoek. De driehoek wil weten of zij alles heeft gedaan wat op dat moment in haar vermogen lag – gegeven de landelijke en regionale situatie - om:  te verbinden;  ongeregeldheden te voorkomen;  ongeregeldheden te beeïndigen; en;  tegelijkertijd schade voor de toekomst te voorkomen als het gaat om de verbinding met de stad? Zijn er mogelijkheden onbenut gebleven die in de toekomst uitkomst kunnen bieden? Het gaat daarbij ook om het contact met groepen in de samenleving, het omgaan met sociale media, de inzet van de Mobiele Eenheid, de wijze van organiseren en het omgaan met informatie.

Het rapport moet de burgemeester (in afstemming met de driehoek) in staat stellen de raad te informeren over geleerde lessen en met de raad in gesprek te kunnen gaan over wat het betekent en hoe verder te gaan. Over ongeveer vier - vijf weken presenteren wij onze rapportage. Dan kan ook worden bepaald of verdere verdieping nodig is en zo ja, op welke aspecten. Een vergelijkbaar onderzoek doen wij in de gemeente Eindhoven naar aanleiding van de rellen daar. Wij brengen desgewenst de ervaringen en leerpunten van beide evaluaties bij elkaar om het leren verder te bevorderen.

Doel en scope

Het COT ondersteunt bij het leren met behulp van een evaluatie. Door te reflecteren op de gebeurtenissen wordt ervoor gezorgd dat leerpunten en ervaringen geborgd worden. Er wordt in het onderzoek geen gedetailleerde feitenreconstructie opgesteld. Wel wordt een tijdlijn op hoofdlijnen gemaakt en worden specifieke thema’s uitgediept. Het onderzoek is geen onderzoek naar proportionaliteit van politiegeweld of specifieke inzetvoorbeelden.

Thema’s en leerpunten

De focus ligt op de hierboven gestelde genoemde hoofdvraag van de driehoek. Om tot een antwoord te komen op deze vraag moeten wij een aantal vraagstukken nader verkennen, zonder dat het een operationele evaluatie wordt. Op voorhand zijn de volgende thema’s relevant voor het onderzoek: 1/3

Admiraliteitskade 62

Telefoon (010) 448 83 00

www.cot.nl

Bank NL81RABO0633026417

3063 ED Rotterdam

Fax (010) 448 83 01

E-mail cot@cot.nl

KvK 24 11 51 47

-

Bredere context: de landelijke situatie met ongeregeldheden op verschillende plaatsen en grootschalige politie inzet verspreid over het land De lokale en regionale context, inclusief eerdere (risico’s op) ordeverstoringen in Den Bosch De contacten met verschillende groepen in de samenleving: wat speelt er? De voorbereiding op ongeregeldheden: leren van eerdere demo’s, ervaringen van de dagen hiervoor in andere gemeenten De strategische keuzes rond de politie inzet (inclusief ME) zoals het beooge doel en moment van de inzet. Het optreden zelf is geen nader onderwerp van onderzoek. Informatie over signalen/inschattingen van aard en omvang vanuit de politie, vanuit wijken, van ondernemers en vanuit andere mogelijke bronnen. Voorbereidingskeuzes: scenario’s. doelen en uitgangspunten, beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen Implicaties van samenstelling groep voor de aanpak Communicatie (op de dag zelf) Afstemming/communicatie met crisispartners stakeholders (ondernemers en anderen) Uitdagingen in de nasleep en aanpak op 26 januari, zoals; o Vervolgdreiging nieuwe rellen o Maatschappelijke veerkracht en steun o Oplopende emoties in de samenleving / omgaan met risico’s o Contact ondernemers en getroffenen o Justitiële opvolging

Voorgestelde aanpak De aanpak bestaat uit een documentanalyse en het voeren van interviews en groepsgesprekken. De informatie die wij ophalen uit de documenten en gesprekken vormen de input voor de rapportage. 1. Documentanalyse Wij ontvangen schriftelijke informatie over relevant beleid, procedures, protocollen, samenwerkingsafspraken en andere (mogelijk) relevante algemene informatie en context. Ook benutten we waar mogelijk inzichten uit recente onderzoeken naar ongeregeldheden. Daarnaast ontvangen wij graag specifieke informatie (binnen wat mogelijk is gelet op het lopende justitïele onderzoek) die ons inzicht geeft in: de feitelijke situatie op de te onderzoeken dagen; in de voorbereiding op mogelijke verstoringen; in de mogelijke signalen/zorgen die er leefden; in de afwegingen en keuzes; en in het verloop van de besluitvorming. Interviews Wij spreken met direct en indirect betrokkenen. Wij gaan uit van individuele gesprekken en één of meerdere groepsgesprekken. Er worden geen schriftelijke verslagen gemaakt van de gesprekken. De informatie uit de gesprekken wordt direct verwerkt in een intern werkdocument. De toets op de feiten vindt plaats in reactie op het concept rapport. Wij gaan uit van interviews met in ieder geval: Leden driehoek Politie (waaronder HIN, AC) 2/3 Admiraliteitskade 62

Telefoon (010) 448 83 00

www.cot.nl

Bank NL81RABO0633026417

3063 ED Rotterdam

Fax (010) 448 83 01

E-mail cot@cot.nl

KvK 24 11 51 47

-

OOV Communicatie Wijkmanagers Vertegenwoordiger(s) vanuit wijkteams (sociaal domein) Ondernemersvereniging(en) NS/ProRail

In overleg met u als opdrachtgever stellen wij de definitieve lijst met respondenten vast. We gaan uit van +/- 15 interviews en 2 groepsgesprekken. We vragen ondersteuning bij het inplannen van gesprekken en bij het verkrijgen van de juiste informatie. Een aandachtspunt is dat het onderzoek niet mag botsen met het justitiële onderzoek. 2. Rapportage Vier weken na opdrachtverlening worden de eerste leerpunten opgeleverd in de vorm van een rapportage. Dit is ook direct een beperking van de leerevaluatie maar wel nodig om tijdig leerpunten te benoemen. Wij vragen om een check op de feiten. Wij zijn verantwoordelijk voor de analyse en conclusies. U kunt op een later moment bepalen of en zo ja, op welk aspect verdieping gewenst is en hoe dit vorm te geven. Tussentijds houden we u actief op de hoogte van de voortgang. Desgewenst presenteren wij de uitkomsten op een nader te bepalen bijeenkomst. Wij maken graag nadere afspraken over de wijze waarop de uitkomsten van het onderzoek worden gedeeld. Het moment en de wijze waarop zijn keuzes van u als opdrachtgever waarbij wij wel graag actief worden betrokken. Randvoorwaarden aanpak Vanuit opdrachtgever wordt een vast aanspreekpunt aangesteld; Documentatie wordt tijdig aangeleverd; Gesprekken kunnen snel gepland worden. Het is belangrijk dat de opdrachtgever de respondenten informeert over het onderzoek.

Het COT legt contact met hen voor het maken van een afspraak. Projectteam De evaluatie zal worden uitgevoerd door Marco Zannoni, Reinout Schiphuis en Christie Ebeling. Zij zijn zeer ervaren op dit vlak en hebben specifieke ervaring met onderzoek naar demonstraties en ordeverstoringen.

3/3 Admiraliteitskade 62

Telefoon (010) 448 83 00

www.cot.nl

Bank NL81RABO0633026417

3063 ED Rotterdam

Fax (010) 448 83 01

E-mail cot@cot.nl

KvK 24 11 51 47