Document · PDF

Bijlage 1 - Verslag omgevingsdialoog Het Grôôt Kwartier

Gemeenteraad 31 januari 2023, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Ruimtelijke onderbouwing Middengebied Gasthuiskwartier21.840 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

14 alinea's met “presentatie”: 15 16 209 218 313 314 897 911 912 1036 1037 1181 1294 1322

Eindverslag omgevingsdialoog

Datum: 21 november 2022

Inleiding Midden in de stad, op het voormalige Groot Ziekengasthuisterrein, ontstaat een nieuw stukje ’s-Hertogenbosch: het Gasthuiskwartier. Het jaren 70 ziekenhuis is gesloopt, er komt nieuwbouw voor terug. Nu zijn ook de prachtige Rijksmonumenten, het Stergebouw, Zusterhuis en Mariapaviljoen in het middengebied van het Gasthuiskwartier aan de beurt. Deze monumenten worden in historische ere hersteld en krijgen een nieuw leven. De plannen zijn in de maak, sámen en in dialoog met de omgeving. De plannen voor dit middengebied van het Gasthuiskwartier luisteren naar de projectnaam: Het Grôôt Kwartier. In deze rapportage staat beschreven hoe de participatie is aangepakt, wie hiermee is bereikt, wat het heeft opgeleverd en hoe het vervolg er uit ziet.

Het participatieproces

In dit hoofdstuk is het participatieproces van Het Grôôt Kwartier toegelicht aan de hand van: de strategie die eraan ten grondslag ligt en de aanpak die daaruit volgt; met vervolgens

1.1.

een overzicht van participatiemomenten.

ingezette

communicatiemiddelen

Strategie & aanpak

Het doel van de omgevingsdialoog is om in een vroeg stadium van de ontwikkeling input op te kunnen halen voor de planvorming van dit project. Om deze reden zijn alle (toekomstig) omwonenden van het plangebied, huidige huurders/gebruikers van de gebouwen, maar ook alle andere geïnteresseerden in welke vorm dan ook welkom in het participatieproces. De participatie met omwonenden en andere belanghebbende, hebben vanaf het begin aan vorm gekregen door middel van: 1. Keukentafelgesprekken Voorafgaand aan de inloopbijeenkomst zijn er gesprekken gevoerd in kleinere samenstelling met een of enkele omwonenden, MWPO en veelal een van de architecten, om zo meer in een ongedwongen sfeer gedetailleerd stil te kunnen staan bij en de dialoog aan te kunnen gaan over bepaalde planonderdelen. 2. Klankbordgroepen Voorafgaand aan de inloopbijeenkomst heeft er op uitnodiging van de gemeente ’sHertogenbosch een gesprek met de klankbordgroep Gasthuiskwartier plaatsgevonden. De klankbordgroep bestaat uit een afvaardiging van alle betrokken belanghebbenden uit de binnenstad, zoals het Centrummanagement, de BLB Wijkraad en de Bossche Monumenten Belangenorganisaties.. 3. Inloopbijeenkomsten Tijdens de inloopbijeenkomsten is in de Kapel van het Zusterhuis aan de hand van presentatieborden een update gegeven over de stand van de planvorming.

Hierbij waren meerdere personen van MWPO, de architecten Houben / Van Mierlo en Braaksma & Roos en de gemeente ’s-Hertogenbosch aanwezig voor aanvullende informatie en om vragen te beantwoorden. De presentatieborden stonden verspreid door de kapel opgesteld en gaven de mogelijkheid om op een laagdrempelige manier in gesprek te gaan. 4. Heldere communicatie Na iedere inloopbijeenkomst is een verslag gemaakt, waarbij ook de opgehaalde feedback zorgvuldig is samengevoegd en is voorzien van een reactie van MWPO. Samen met de getoonde presentatieborden zijn de verslagen en de feedback via nieuwsbrieven verspreid en gepubliceerd op de website www.hetgrootkwartier.nl.

Pagina 2 van 92

Deze participatieronden hebben zich drie keer voorgedaan, met tussenpozen van circa vier maanden. Aanpassingen in het verloop van planontwikkelingen zijn zo steeds tijdig aangekondigd en toegelicht. Belanghebbenden hebben - naast de mogelijkheid input te geven tijdens de keukentafelgesprekken, klankbordgroepen en inloopbijeenkomsten - ook de kans gehad te reageren op de verslagen van de inloopbijeenkomsten. Hierop zijn geen reacties ontvangen. Dit geeft dan ook aan dat belanghebbenden zich gehoord hebben gevoeld in het participatieproces.

1.2.

Ingezette communicatiemiddelen en participatiemomenten

Datum

Wat

Doel 1e kwartaal 2022

26 januari 2022

Uitnodigingsbrief

Uitnodiging t.b.v. de eerste inloopbijeenkomst, fysiek en digitaal verspreid onder omwonenden, huidige huurders en andere belanghebbenden.

januari 2022

Keukentafelgesprekken

Kennismaking en vooraf inventariseren wat er leeft en welke behoeftes er zijn om mee te kunnen nemen in de planvorming.

7 februari 2022

Klankbordgroep 1

Ter voorbereiding op de eerste inloopbijeenkomst reacties ophalen bij vertegenwoordigers van belangengroepen.

9 februari 2022

Inloopbijeenkomst 1

Kennismaking en opening van de brede dialoog om input op te halen voor de planvorming

–

februari

2e kwartaal 2022 9 mei 2022

Nieuwsbrief

Delen verslag eerste inloopbijeenkomst en uitnodiging tweede inloopbijeenkomst

10 mei 2022

Uitnodigingsbrief

Uitnodiging t.b.v. de tweede inloopbijeenkomst, fysiek en digitaal verspreid onder omwonenden, huidige huurders en andere belanghebbenden.

13 mei 2022 -1 juni 2022

Keukentafelgesprekken

Gezien de ontwikkelingen van het ontwerp van het Oostpaviljoen en het Noordpaviljoen keukentafelgesprekken voeren met direct omwonenden van deze nieuwe toevoegingen, met als doel om in een kleiner gezelschap het gesprek te voeren en reacties op te halen.

16 mei 2022

Klankbordgroep 2

Ter voorbereiding op de tweede inloopbijeenkomst reacties ophalen bij vertegenwoordigers van belangengroepen.

1 juni 2022

Inloopbijeenkomst 2

Informeren over de ontwikkelingen van het schetsontwerp en input ophalen voor verdere doorontwikkeling tot een voorlopig ontwerp.

Pagina 3 van 92

4e kwartaal 2022 6 september 2022

Nieuwsbrief

Delen verslag tweede inloopbijeenkomst, uitnodigen Open Monumentendag en ‘save the date’ derde inloopbijeenkomst

28 september 2022

Uitnodigingsbrief

Uitnodiging t.b.v. de derde inloopbijeenkomst, fysiek en digitaal verspreid onder omwonenden, huidige huurders en andere belanghebbenden.

10 september 2022

Open Monumentendag

Het open stellen van de Kapel voor publiek waarbij de plannen van de eerste en tweede inloopbijeenkomst getoond zijn.

6 oktober 2022

Nieuwsbrief

Uitnodiging derde inloopbijeenkomst en delen verslagen eerste en tweede inloopbijeenkomsten.

11 oktober 2022

Keukentafelgesprekken

Reacties ophalen bij direct omwonenden aan de noordzijde en oostzijde van het plangebied over aanpassingen in het voorlopig ontwerp.

12 oktober 2022

Klankbordgroep 3

Ter voorbereiding op inloopbijeenkomst reacties vertegenwoordigers belangengroepen.

12 oktober 2022

Inloopbijeenkomst 3

Informeren over de ontwikkelingen van het voorlopig ontwerp en input ophalen voor verdere doorontwikkeling tot een definitieve ontwerp.

28 oktober 2022

Nieuwsbrief

Delen verslag derde inloopbijeenkomst en aangeven hoe het vervolg zal gaan lopen.

de derde ophalen bij van

1.2.1. Genodigden Er zijn 300 uitnodigingsbrieven verstuurd aan de “omwonenden” in het verspreidingsgebied:

Daarnaast zijn digitaal uitgenodigd: • Huidige huurders/gebruikers Zusterhuis, Stergebouw, Mariapaviljoen; • VPS (beheerder Zusterhuis, Stergebouw, Mariapaviljoen, geïnteresseerde); • Een aantal omwonenden, met wie reeds contact of een gesprek is geweest;

Pagina 4 van 92

• • • • • • • • •

Gemeente ’s-Hertogenbosch (waaronder de Commissie Omgeving); Klankbordgroep Gasthuiskwartier (belangengroep); Bossche Belangen Monumenten (belangengroep); BLB Wijkraad (belangengroep); Vereniging Knillis (belangengroep); JADS (mogelijke toekomstige gebruiker, geïnteresseerde); VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier (ontwikkelaar overig deel Gasthuiskwartier, geïnteresseerde); Toekomstige omwonenden van in aanbouw zijnde bouwblokken van het Gasthuiskwartier en de Acht Hertogen; Nieuwsbriefabonnees van de projectwebsite www.hetgrootkwartier.nl.

Omdat er nog geen database was aan nieuwsbriefabonnees van de projectwebsite www.hetgrootkwartier.nl en het wel de wens was om meer geïnteresseerden te bereiken, is de eerste inloopbijeenkomst gepromoot op www.indebuurt.nl. 1.2.2. Aanwezigen De inloopbijeenkomsten werden met name bezocht door omwonenden en huidige huurders. Hieronder staat opgenomen hoeveel personen er met welke achtergrond aanwezig zijn geweest. Aanwezigen

Inloopbijeenkomst 1

Inloopbijeenkomst 2

Inloopbijeenkomst 3

Omwonenden

Huidige huurders

Belangengroepen

Gemeente

Overig geïnteresseerden

Totaal

Foto-impressie van de inloopbijeenkomsten:

Pagina 5 van 92

1.3.

Samenvatting per participatieronde

1.3.1. Samenvatting eerste participatieronde De eerste participatieronde stond in het teken van een kennismaking en het openen van de omgevingsdialoog. Tijdens de eerste participatieronde hebben MWPO en de architecten (Houben / Van Mierlo Architecten en Braaksma & Roos Architectenbureau) zichzelf voorgesteld en de ideeën en concepten voor de monumenten van het voormalig Groot Ziekengasthuis toegelicht. De architecten waren de historische archieven ingedoken om de sfeer en de ideeën van de oorspronkelijke architect beter te kunnen begrijpen, maar hadden nog geen ontwerpen om te presenteren tijdens deze inloopbijeenkomst. Aanwezigen van de inloopbijeenkomst konden input geven op de planontwikkeling, door middel van invulformulieren, post-its of door het gesprek aan te gaan. De opmerkingen zoals gemaakt tijdens de keukentafelgesprekken en de klankbordgroep zijn door MWPO aan het overzicht met opgehaalde feedback toegevoegd en voorzien van een reactie. 1.3.2. Samenvatting tweede participatieronde Met behulp van de opgehaalde feedback van de eerste participatieronde hebben MWPO en de architecten een schetsontwerp opgesteld. Op de tweede inloopbijeenkomst is dit schetsontwerp toegelicht. Naast de renovatie van de Rijksmonumenten zijn ook vijf nieuwe onderdelen gepresenteerd: Oostpaviljoen, Noordpaviljoen, Birdsnest, Kas en Roofterrace.

Ook zijn de verdere uitwerkingen van de twee functies (1) ‘Werken & Ontmoeten’ en (2) ‘Wonen’ toegelicht. Tijdens de inloopbijeenkomst konden bezoekers in gesprek gaan met medewerkers van MWPO, de architecten en de gemeente. Ook hier was er weer een mogelijkheid om ideeën en reacties op te schrijven op invulformulieren en post-its op informatieborden. De waardevolle feedback van de keukentafelgesprekken, klankbordgroep en de inloopbijeenkomst heeft MWPO na afloop weer samengevoegd en reacties op gegeven. De vragen en ideeën die hieruit zijn voortgevloeid, worden meegenomen in de verdere uitwerking van het plan. 1.3.3. Samenvatting derde participatieronde Het schetsontwerp is met behulp van de input en de reacties van de belanghebbenden in de tweede participatieronde uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp. Dit voorlopige ontwerp is tijdens de derde participatieronde toegelicht door MWPO en de architecten. De monumenten staan nog altijd centraal in het ontwerp. De nieuwe onderdelen zijn grotendeels gelijk gebleven. In het voorlopig ontwerp is het Noordpaviljoen veranderd in een kleinere “Noordentree”. Ook is een Serre toegevoegd aan een vleugel van het Stergebouw. Daarnaast is het ontwerp toegelicht aan de hand van de bestaande littekens/wonden van de monumenten. Ook is een vlekkenplan toegevoegd waarbij per verdieping de toekomstige functies staan benoemd.

Tijdens deze momenten kregen belanghebbenden net als in de eerste twee rondes de mogelijkheid om vragen te stellen aan MWPO, de architecten en de gemeente maar ook de kans om input en ideeën over te brengen voor de verdere uitwerking van het plan. Dit kon door middel van invulformulieren, schrijven op informatieborden en het gesprek aan te gaan.

1.4.

Communicatie

Zonder goede communicatie, is participatie niet mogelijk. Diverse communicatiekanalen zijn benut om mensen te voorzien van informatie over het ontwerp en de planontwikkeling waarover is geparticipeerd en natuurlijk ook om de verschillende participatiemomenten aan te kondigen. Het gaat om de volgende communicatiemiddelen en kanalen: Website Op www.hetgrootkwartier.nl is alle informatie te vinden over de plannen, participatiemomenten en aankomende evenementen. E-mail Voor vragen over het project en participatieproces is het mogelijk om een email te sturen naar omgevingsdialoog@mwpo.nl

Pagina 6 van 92

Nieuwsbrief alle nieuwsbriefabonnees van de projectwebsite www.hetgrootkwartier.nl werden periodiek via de nieuwsbrief geïnformeerd over ontwikkelingen. In de media (BD / Indebuurt): in februari 2022 heeft het Brabants Dagblad een artikel geschreven over de nieuwe eigenaar en plannen. Via Indebuurt.nl is de eerste inloopbijeenkomst gepromoot om zo een groter bereik te genereren. Social Media (Linkedin / Instagram): via Linkedin en Instagram wordt meer online zichtbaarheid van de ontwikkeling gecreëerd.

2. Opbrengst participatieproces Dankzij de opbrengst uit het participatieproces weten we wat de omwonenden, ondernemers, en geïnteresseerden belangrijk vinden bij de herontwikkeling van de gebouwen. Het gaat met name om passende architectuur, waarbij de monumenten centraal moeten staan en behouden moeten blijven, de leefbaarheid/sociale veiligheid, groen landschap/openbaar gebied en keuzes voor de invulling en doelgroep. In dit hoofdstuk is de opbrengst van de participatie toegelicht aan de hand van een samenvatting van de veelvoorkomende opgehaalde feedback. Verslagen van de bijeenkomsten, de opgehaalde feedback per participatieronde inclusief beantwoording en de gebruikte informatieborden zijn in de bijlagen opgenomen.

Opgehaalde feedback

Wat hebben we ermee gedaan?

Brede doelgroep aanspreken

Publieke verbindingsstraat, mogelijkheid voor starters, kleine tot middelgrote bedrijven/ondernemers, zowel qua werkconcept als qua woonmogelijkheden, diverse (ondersteunende) horeca



Passende nieuwbouw op “kelder” (Oostpaviljoen)

Bouwvolume teruggelegd, monumenten openbaar gebied meer ruimte gegeven.



Noordpaviljoen niet te groot, ruimte houden voor landschap

Noordpaviljoen is flink verkleind naar een noordelijke entree, waarbij er nog veel ruimte is voor groen.



Kapel als trekker

Hoogste gebouw, meer zichtbaar door sloop niet monumentale aanbouwen, meer licht, alzijdige invulling.



Groen landschap en openbaar gebied

Wordt in overleg met verantwoordelijken voor landschap zo ingericht zodat gebouwen in het groen staan, ruimte voor ontmoeten en speelmogelijkheid.



Monumenten behouden, toelichten

Basis van ontwerp: oorspronkelijke contouren van gebouwen terugbrengen, littekens op gevels aanhelen, passende nieuwe toevoegingen.



zoveel mogelijk ontwerpkeuzes

Architecten zijn bij iedere bijeenkomst van de omgevingsdialoog aanwezig voor toelichting, elke bijeenkomst is stand van zaken van het ontwerp transparant getoond.

Pagina 7 van 92

Sociale veiligheid bereikbaarheid

Posities van woningen zo gekozen, dat deze zicht hebben op hart van het complex. Routing door gebouwen mede bedacht op pakketdiensten, verkeersbewegingen.



Kijk bij het kinderdagverblijf ook naar de praktische gevolgen

De praktische aspecten zoals verkeersstromen bij het brengen/halen en het ontwerp van de buitenspeelruimte zullen meegenomen worden in de verdere doorontwikkeling van het ontwerp. Mocht het kinderdagverblijf praktisch onvoldoende inpasbaar blijken, zal op deze positie het werkconcept komen.



Maak sociale koopwoningen

Maken geen onderdeel uit van het programma. Woningen worden gerealiseerd als aanvulling op het werkconcept. De woningen die gerealiseerd worden, worden huurwoningen waarbij zwaartepunt ligt op middeldure huur (21 stuks) en enkele woningen dure huur (11 stuks).



vleugels sociale

Er komen geen woningen in de vleugel(s) van het Stergebouw, omdat we voor het werkconcept een bepaalde omvang/schaalgrootte nodig hebben. Door het open karakter van de vleugels van het Stergebouw lenen deze gebouwdelen zich meer voor een werklandschap dan voor een opknipping in woningen (en bijbehorende ontsluiting). Meer sociale veiligheid zal gecreëerd worden door middel van maatregelen in het landschapsontwerp. Daarnaast zal het werkconcept een modern karakter hebben en geen 9-tot-17-karakter, waardoor het ook buiten de gebruikelijke kantooruren voor reuring zal zorgen.



Wonen als secundaire functie voor de gebouwdelen waar het werkconcept en/of kinderdagverblijf komt

Het aan de voorkant meegeven van een secundaire woonfunctie aan het plan, doet afbreuk aan het concept dat voor de monumenten is bedacht. De posities waar in de gebouwen wordt gewoond zijn zorgvuldig afgewogen op basis van de kaders die de monumentale gebouwen geven, gecombineerd met de ontsluiting en het zicht op het openbare gebied. Het werkconcept heeft in onze visie een bepaalde omvang/schaalgrootte nodig en het werkconcept is leidend voor de invulling van de functies.



Woningen Stergebouw veiligheid

huur-

in t.b.v.

Pagina 8 van 92

3. Verwerking feedback in plannen Per aanpassing is in dit hoofdstuk aangegeven tot welke wijzigingen de participatieopbrengsten hebben geleid. Bijvoorbeeld aanpassingen in het ontwerp of aanpassingen in de ruimtelijk onderbouwing.

3.1. Ontwerp Dankzij de participatieopbrengsten zijn er in het ontwerp twee grote wijzigingen doorgevoerd: 1. Het volume van het Oostpaviljoen is aangepast en als het ware “teruggelegd”, waardoor er meer ruimte is voor de monumenten eromheen en niet automatisch de totale contour van de bestaande kelder wordt volgebouwd. 2. Het Noordpaviljoen zoals dat bij de tweede participatieronde is getoond is flink verkleind tot een noordentree.

3.2. Ruimtelijke procedure Het plan is op een aantal onderdelen aangepast dan wel verduidelijkt c.q. aangevuld en de planning van de ruimtelijke procedure is aangepast: 1. Planning: al sinds de start van de omgevingsdialoog is een planning gecommuniceerd, waarbij het uitgangspunt was om in 2022 de ruimtelijke procedure te starten. Bij de derde participatieronde kwam naar voren dat om te zorgen dat de omgevingsdialoog zorgvuldig afgesloten kan worden, een maand langer de tijd genomen is. 2. Specificatie horeca: er bleek veel behoefte te zijn aan duidelijkheid over welke horecacategorieën er in het plan zullen komen. 3. Categorieën woningen: omdat er meermaals gevraagd is naar wat voor type woningen er zullen komen in het plan en wie de doelgroep is, is ter verduidelijking toegevoegd dat er 21 middeldure en 11 dure huurwoning gerealiseerd zullen worden. 4. Onderbouwing horeca: ter onderbouwing van de nieuwe horecatoevoegingen is door een externe partij, Vierders, een memo opgesteld waaruit blijkt dat er op de voorgenomen nieuwe horecapunten in het plangebied daadwerkelijk een vraag ligt vanuit de stad. 5. Onderbouwing werkconcept: ter onderbouwing van het werkconcept is door een externe partij, CBRE, een memo opgesteld waaruit blijkt dat er een behoefte is aan kwalitatief hoogwaardige en flexibele kantoorruimtes. 6.

Totale oppervlakten per functie: zijn opgenomen in de ruimtelijke onderbouwing, alsmede het vlekkenplan is als bijlage toegevoegd.

3.3.

Overig

3.3.1. Werkconcept Over het werkconcept zijn verschillende reacties binnengekomen. De zorgen van de huidige huurders liggen vooral of het mogelijk is om in Het Grôôt Kwartier te kunnen blijven huren en werken. Hierover zullen we het gesprek blijven voeren voor de verdere uitwerking van het werkconcept. Nieuwe geïnteresseerden zijn erg enthousiast om naar het plan te komen en zien de voordelen van de flexibele mogelijkheden. 3.3.2. Landschap Men ziet graag dat het openbaar gebied een groene uitstraling gaat krijgen. Ook zijn er opmerkingen over de aantrekkelijkheid van het openbaar gebied voor kinderen. Het ontwerp voor het landschap en openbaar gebied zal door de gemeente ’s-Hertogenbosch verder uitgewerkt worden, waarbij er een aparte bijeenkomst georganiseerd zal worden om ook het landschapsplan verder uit te werken met behulp van input van omwonenden en MWPO.

Pagina 9 van 92

4. Conclusie & vervolg In dit hoofdstuk wordt afgesloten met een conclusie van het participatieproces en wordt aangegeven hoe het vervolg er verder uit zal zien.

Tijdens het participatieproces van Het Grôôt Kwartier is MWPO samen met de gemeente, architecten en belanghebbenden de dialoog aangegaan over de plannen die MWPO heeft voor het plangebied. Belanghebbenden hebben de mogelijkheid gekregen om mee te denken, zorgen te uiten en ideeën te kunnen inbrengen. Deze waardevolle reacties zijn in het proces teruggekomen en worden ook in de verdere uitwerking van het plan meegenomen door MWPO. De zorgen die er bij omwonenden en belanghebbenden waren heeft MWPO getracht weg te nemen, en de feedback is grotendeels meegenomen in de verdere uitwerking en ontwikkeling van het plan. Uit de participatieopbrengst is duidelijk geworden dat het ontwerp en de ruimtelijke onderbouwing op onderdelen beter uitgelegd of onderbouwd moeten worden en/of dat plannen op onderdelen aangepast moeten worden. De derde inloopbijeenkomst was (voorlopig) ook een afsluitende inloopbijeenkomst, waarmee de omgevingsdialoog is afgerond. Dit betekent niet dat we na deze inloopbijeenkomst stoppen met communiceren. Wel betekent het dat we aan de hand van de opgehaalde input de planvorming nog eenmaal hebben kunnen beoordelen. Zoals in hoofdstuk 3 is toegelicht, zijn er naar aanleiding van het participatieproces een aantal wijzigingen doorgevoerd, zodat als vervolgstap de ruimtelijke procedure kan worden gestart.

5. Bijlagen

Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4. Bijlage 5. Bijlage 6. Bijlage 7. Bijlage 8. Bijlage 9.

Verslag inloopbijeenkomst februari 2022 Borden inloopbijeenkomst februari 2022 Opgehaalde feedback inloopbijeenkomst februari 2022 Verslag inloopbijeenkomst juni 2022 Borden inloopbijeenkomst juni 2022 Opgehaalde feedback inloopbijeenkomst juni 2022 Verslag inloopbijeenkomst oktober 2022 Borden inloopbijeenkomst oktober 2022 Opgehaalde feedback inloopbijeenkomst oktober 2022

Pagina 10 van 92

Bijlage 1 Verslag inloopbijeenkomst februari 2022

Pagina 11 van 92

Verslag inloopbijeenkomst omgevingsdialoog

09/02 2022

Waar en wanneer? De inloopbijeenkomst was op 9 februari 2022, van 16.00 tot 20.00 uur in de Kapel van het Zusterhuis.

Daarnaast zijn digitaal uitgenodigd: • Huidige huurders/gebruikers Zusterhuis, Stergebouw, Mariapaviljoen. • VPS (beheerder Zusterhuis, Stergebouw, Mariapaviljoen, geïnteresseerde). • Een aantal omwonenden, met wie reeds contact of een gesprek is geweest. • Gemeente ’s-Hertogenbosch (waaronder de Commissie Omgeving). • Klankbordgroep Binnenstad (belangengroep). • Bossche Belangen Monumenten (belangengroep). • BLB Wijkraad (belangengroep). • Vereniging Knillis (belangengroep). • JADS (mogelijke toekomstige gebruiker, geïnteresseerde). • VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier (ontwikkelaar overig deel Gasthuiskwartier, geïnteresseerde). Om nog meer geïnteresseerden te bereiken, is de inloopbijeenkomst gepromoot op www.indebuurt.nl.

Genodigden

Aanwezigen

Er zijn 300 uitnodigingsbrieven verstuurd aan de “omwonenden” in het verspreidingsgebied:

Voor de eerste bijeenkomst hebben zich 60 personen aangemeld, met de volgende achtergronden: Omwonenden

Huidige huurders

Geïnteresseerden

Gemeente

22%

35%

35% Belangengroepen

54 Personen waren aanwezig, 6 personen (4 omwonenden, 1 huidige huurder en 1 geïnteresseerde), hebben zich afgemeld, veelal in verband met het coronavirus.

Samenvatting Het plan Het plan is door de ontwikkelaar MWPO en de architecten (Houben / Van Mierlo Architecten en Braaksma & Roos Architectenbureau) toegelicht. De gemeente ’s-Hertogenbosch was aanwezig voor aanvullende informatie en om vragen te beantwoorden. De informatieborden over het plan zijn hier in te zien. Selectie en eigenaarschap De vorige eigenaar (VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier) heeft een aantal marktpartijen, waaronder MWPO, gevraagd om een ontwikkelplan in te dienen en een bod uit te brengen voor de transformatie van de gebouwen Zusterhuis, Stergebouw en Mariapaviljoen, inclusief de ontwikkeling van het nieuwbouwkavel tussen het Stergebouw en het Zusterhuis. De kaders voor het plan: de nadruk moet liggen op binnenstedelijk werken en ontmoeten. Met ruimte voor een publieke route door het gebied. Met aandacht voor rust én reuring. En met respect voor de historische gebouwen in het (openbaar) groen. Het plan van MWPO is als beste geselecteerd. Daarmee is MWPO eigenaar geworden van de panden en de nieuwbouwkavel. Het openbaar gebied rondom de gebouwen blijft vooralsnog in eigendom bij de verkoper. Na de herontwikkeling gaat het eigendom en beheer over naar de gemeente ’s-Hertogenbosch. Flexibel werken, wonen en recreëren In het plan van MWPO ligt de nadruk op een flexibel werkconcept.

Er is ruimte voor jonge, zelfstandige ondernemers, voor bedrijven die een vaste plek willen, én alles daartussenin. Om flexibel werken en ‘elkaar ontmoeten’ te combineren, is het concept voorzien van ondersteunende functies, zoals horeca en wonen.

Met respect voor historie Voor de uitwerking van het plan, staat de geschiedenis centraal. De architecten zijn de historische archieven ingedoken om de sfeer en ideeën van de oorspronkelijke architect nog beter te begrijpen en mee te kunnen nemen in de toekomstige ontwikkeling. Tijdens de eerste inloopbijeenkomst zijn er dan ook nog geen ontwerpen te zien. Het doel van deze bijeenkomst is juist om de dialoog met de omgeving op te starten en ook de aanvullende ideeën en feedback van be-langhebbende op te halen. Met een aantal omwonenden is voorafgaand aan de inloopbijeenkomst een “keukentafelgesprek” gevoerd. De feedback die daar is opgehaald, wordt uiteraard ook meegenomen in de ontwikkeling.

De verdere planning is: Q2 – 2022: nieuwe inloopbijeenkomst met presentatie schetsontwerp Q2/3 – 2022: nieuwe inloopbijeenkomst met presentatie voorlopig ontwerp Q4 – 2022: start ruimtelijke procedure Q4 – 2023: beoogde start bouw. Deze planning is indicatief. Ervaring leert dat deze stappen soms meer tijd vragen.

In dialoog met alle belanghebbenden Alle aanwezigen zijn uitgenodigd om tijdens het gesprek, met ‘post-its’ op informatieborden of op de feedbackoptie van het invulformulier hun idee, vraag of suggestie achter te laten.

De feedback is na afloop door MWPO zorgvuldig samengevoegd in 232 opmerkingen en ingedeeld in de volgende categorieën:

Architectuur / ontwerp Landschap / openbaar gebied Invulling Proces / Co-creatie Erfgoed Werkconcept

Er zijn zorgen geuit over veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Zowel tijdens als na de uitvoering van de werkzaamheden. Dit wordt meegenomen als aandachtspunt in de verdere ontwikkeling. Verder is er op korte termijn behoefte aan duidelijkheid over de functies en bijbehorende doelgroepen. Op de inloopbijeenkomst zijn al diverse ideeën gedeeld. Zo komt bijvoorbeeld naast horeca, ook het idee van een kinderdagverblijf naar voren. Tijdens het ontwikkelproces worden de keuzes en overwegingen telkens op transparante wijze toegelicht en getoetst.

Horeca Leefbaarheid Wonen Doelgroep Ontmoeten Parkeren Bereikbaarheid / Toegankelijkheid

Het belang van communicatie Van de gegeven feedback heeft een belangrijk deel betrekking op het proces van de ontwikkeling en de communicatie die hierbij hoort. Over het algemeen is het opstarten van de omgevingsdialoog met een inloopbijeenkomst met veel enthousiasme ontvangen.

Ondersteunende functies

Een totaal overzicht van de opgehaalde feedback (geanonimiseerd) inclusief de beantwoording van MWPO is hier in te zien. In grote lijnen: Het plan wordt overwegend positief ontvangen. De uitgangspunten van het plan, sluiten goed aan op de wensen en behoeften van de aanwezigen: • het Zusterhuis, Stergebouw en Mariapaviljoen zoveel mogelijk in ere houden en met oog voor de historie herstellen; • nieuwbouw moet passend en in harmonie met de omgeving zijn; • ruimte voor ontmoeten met aandacht voor een bruisend karakter én rust; • het openbaar gebied kan daarop aansluiten door een groen en open karakter.

Er is een aantal kritische opmerkingen gemaakt, die het belang van communicatie en het betrekken van partijen tijdens het proces benadrukken. MWPO onderstreept dat belang en zal hier invulling aan geven. Het vervolg Het streven is om eind mei 2022 een nieuwe inloopbijenkomst te organiseren. Dan wordt het schetsontwerp gepresenteerd met daarin de ideeën voor functies en massa’s op plattegrondniveau. Voorafgaand aan deze inloopbijeenkomst wordt de presentatie gedeeld met de klankbordgroep, bestaande uit een afvaardiging van alle betrokken belanghebbenden, de gemeente en MWPO. Via nieuwsbrieven worden omwonenden, belanghebbenden en geïnteresseerden op de hoogte gehouden van ontwikkelingen.

Meer weten? Inschrijven voor de nieuwsbrief, vragen stellen of opmerkingen delen kan op:

www.hetgrootkwartier.nl Persoonlijk contact? Mail of bel dan naar Hellas Schelleman via:

omgevingsdialoog@mwpo.nl of 06-462 888 62. Graag tot ziens op de informatiebijeenkomst over het schetsontwerp!

Bijlage 2 Borden inloopbijeenkomst februari 2022

Pagina 17 van 92

KENNISMAKING

’S-HERTOGENBOSCH, ZUID073

’S-HERTOGENBOSCH, NEGEN HEREN

GRONINGEN, THE WAREHOUSE

’S-HERTOGENBOSCH, ACHT HERTOGEN

’S-HERTOGENBOSCH, BD LOFTS

GRONINGEN, MERCADO

KENNISMAKING

EINDHOVEN, NRE-TERREIN

GRONINGEN, MERCKT

’S-HERTOGENBOSCH, NEGEN HEREN

MWPO is een eigentijdse vastgoedontwikkelaar van toplocaties, markante panden en beeldbepalende hotspots, met expertise in innovatieve woonprogramma’s, werk-, horeca- en retailconcepten.

KENNISMAKING HOUBEN / VAN MIERLO ARCHITECTEN

EINDHOVEN, NRE-TERREIN

’S-HERTOGENBOSCH, ACHT HERTOGEN

EINDHOVEN, MILESTONE

Houben / Van Mierlo koppelt grote ambities aan een sterke hands-onmentaliteit. Maatwerk is het uitgangspunt voor zowel vormgeving en realisatie als nieuwbouw en transformatie van hoogwaardige architectuur.

KENNISMAKING BRAAKSMA & ROOS ARCHITECTENBUREAU

EINDHOVEN, VDMA-TERREIN

TILBURG, LOCHAL

AMSTERDAM, WESTERGASFABRIEK

Braaksma & Roos ziet gebouwen als meer dan gebruiksobjecten alleen. Elk gebouw heeft een verhaal: ze verbeelden onze manier van leven, ons idee van schoonheid, ons streven naar vernieuwing, en veranderen mee met onze ambities voor de toekomst.

TOEN EN NU H I S TO R I E VA N H E T M I D D E N G E B I E D VA N H E T G A S T H U I S K W A R T I E R

STERGEBOUW, OMSTREEKS 1960

DE GASTHUISPOORT, 1908

OMSTREEKS JAREN ‘20

OMSTREEKS JAREN ‘70

TOEN EN NU HET HEDEN

STERGEBOUW

ZUSTERHUIS

M A R I A PAV I L J O E N STERGEBOUW

Z U I D - W I L L E M S VA A R T

KAPEL

ZUSTERHUIS MARKT

GASTHUISPOORT

MARIAPAVILJOEN

A C H T H E R TO G E N

MIDDENGEBIED VAN HET GASTHUISKWARTIER

TOEN EN NU L I T T E K E N S VA N D E G E S C H I E D E N I S

TOEN EN NU O O R S P R O N K E L I J K E O R G A N I S AT I E Z I E K E N H U I S 1 O P E R AT I E K A M E R S 2 O N D E R ZO E K S K A M E R S 3 BEDDENVLEUGELS 4 LUCHTKAMER 5 BEDDENVLEUGELS 6 KAPEL

7 LEKENVLEUGEL

eT olb

8 K LO O ST E R 9 MORTUARIUM

10 B A R A K V O O R B E S M E T T E L I J K E Z I E K T E N

4 5 6 7

9 Ac h

ter d

e Ra

Nieuwstraa

CONCEPT VOOR HET PLANGEBIED M I D D E N G E B I E D VA N H E T G A ST H U I S K WA RT I E R

In de corridor (de ruggengraat van het complex) zien we kansen: het is de plek van ontmoeten, de plek waar gebruikers elkaar beter leren kennen en inspiratie vinden in aangelegen flexplekken en ontmoetingsruimtes.

CONCEPT REFERENTIES

AMSTERDAM, WESTERGASTERREIN

BERLIJN, HACKESCHER MARKT

CO-WORKING

AMSTERDAM, PRINSENGRACHTZIEKENHUIS | FOSBURY & SONS

’S-HERTOGENBOSCH KAPEL ZUSTERHUIS GAST POP-UP RESTAURANT

’S-HERTOGENBOSCH ORANGERIE MANIFY OUT OF OFFICE

’S-HERTOGENBOSCH MARIËNBURG CAMPUS | JADS

DELFT, FACULTEIT BOUWKUNDE

DELFT, KETELHUIS

AANPAK VA N V E R L E D E N N A A R D U U R Z A M E TO E KO M ST

OMGEVING/ BELANGHEBBENDEN

BRAAKSMA & ROOS

ERFGOED.NU

HOUBEN / VA N M I E R LO

MWPO

GEBRUIK GELD

VERLEDEN

O P G AV E

D U U R Z A M E TO E KO M S T

ONTWERP

TECHNIEK ERFGOED LANDSCHAP

STEDENBOUW ERFGOED

PLANNING TIJDLIJN

t/m februari 2022 STUDIEFASE

9 februari 2022 START OMGEVINGSDIALOOG

Q2 2022 PRESENTATIE SCHETSONTWERP

Q2 / Q3 2022 PRESENTATIE VOORLOPIG ONTWERP

Q4 2022 AANVANG BESTEMMINGSPLANPROCEDURE

Q4 2023 BEOOGDE START BOUW

KANSEN EN IDEEËN WAT V I N DT U ? DEZE KANSEN ZIE IK

DEZE IDEEËN HEB IK

OVERIG

Bijlage 3 Opgehaalde feedback inloopbijeenkomst februari 2022

Pagina 31 van 92

A 1 Vraagstelling Keukentafelgesprekken - Algemeen 2 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 3 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 4 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 5 opgemerkt

Keukentafelgesprekken - Specifiek 6 opgemerkt

Architectuur / ontwerp

E Wat doen we ermee? Enkel de gevels laten staan en erachter afbreken is geen optie, gezien (rijks)monumentaal karakter. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Doelgroep zal geen sociale huur zijn, i.v.m. financiële haalbaarheid en aanbod sociale huur in Zusterflat (Bloemenkamp) Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

Architectuur / ontwerp

Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

Architectuur / ontwerp

Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

Categorie 1

Categorie 2

10. Geen fan van gevels laten staan en de rest erachter afbreken. Hou het samen.

Architectuur / ontwerp

Erfgoed

Architectuur / ontwerp

Erfgoed

32. Bijzondere plek en bijzondere gebouwen en dat zie je niet altijd aan de gevel. 29. De combinatie met nieuw en modern bij de oude gebouwen moet wel passend zijn. Alsof het er altijd heeft gestaan

Architectuur / ontwerp

Erfgoed

Architectuur / ontwerp

Erfgoed

48. Torentje nieuwbouw is ook prima. Kan daar op de sociale beurs gehuurd worden? •Dat nieuwbouw tussen Zusterhuis en Stergebouw niet in monumentale stijl is. Hopelijk niet als 8 hertogen maar wel baksteen, puntdaken en behoud zicht op kapel vanaf zusters van Trierstraat gezien.

Architectuur / ontwerp

Wonen; Doelgroep

Hou gevels netjes en in tact, maar wel vernieuwen in stijl

7 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Blok op plek apotheek bijvoorbeeld ‘Bossche School’ 8 We horen ze graag. Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Bij Amsterdamse school werd a.d. Bewoners gedacht niet a.d. portemonnee v.d. bouwer of eigenaar. Nu komt men uit Japan om deze architectuur te bewonderen. Dit kom de stad (Amsterdam) nu ten goede. 9 We horen ze graag.

12 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. Keukentafelgesprekken - Algemeen 13 opgemerkt

Nieuwbouw op de kelder te hoog, niet aansluitend bij bouwvolumes van Zusterhuis, kapel, Stergebouw en St. Josephpaviljoen (de 4 gebouwen die de kern vormen van het Rijk monumentale complex) Architectuur / ontwerp •De plek waar nu de kelder ligt met de enorme betonplaat er boven mag van mij helemaal veranderd worden in groen (1e keus) •Ik heb wel heel mooie voorbeelden gezien van combinaties oude gebouwen en nieuwe constructies met veel glas en moderne materialen van staal en beton. Voorbeelden in Tilburg (textiel museum) enz. (2e keus) •Vooral open houden naar de omgeving Architectuur / ontwerp •Geen torenflat/hoogbouw Architectuur / ontwerp 28. Is MWPO bekend met de laser mogelijkheden om ondergronden te bestuderen? Mede tav de kelder waar het woonblokje is voorzien? Architectuur / ontwerp

Keukentafelgesprekken - Specifiek 14 opgemerkt

21. Gebruik het platte dak Y deel van het stergebouw op een opbouw te plaatsen aan 2 kanten.

Architectuur / ontwerp

Keukentafelgesprekken - Specifiek 15 opgemerkt

28. Geen opbouw op oude gebouwen

Architectuur / ontwerp

31. En als bestaande gebouwen opgehoogd worden, hoe ziet het er dan uit?

Architectuur / ontwerp

30. Er ligt een interessant historisch onderzoek dat de VOF heeft laten doen. Heeft MWPO die?

Architectuur / ontwerp

Integreren oude zusterflat in GZG stijl/concept.

Architectuur / ontwerp

29. Zorg dat de kwaliteit van alle gebouwen (ook aan de buitenzijde) vergroot wordt. 3. (Nieuw)bouw historiserend aanbrengen in een aangepaste bouwstijl van nieuwbouw. Met maten, materialen en met het aansluiten op wat er is. Hoe wordt omgegaan met restauratie?

Architectuur / ontwerp

Nieuwbouw harmonisch aan elkaar

Architectuur / ontwerp

Hoogtes gebouwen op elkaar afstemmen.

Architectuur / ontwerp

In dit gebied de kapel als hoogte eruit stekende gebouw.

Architectuur / ontwerp

10 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag.

11 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

Keukentafelgesprekken - Specifiek 16 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 17 opgemerkt 18 Kansen Keukentafelgesprekken - Algemeen 19 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 20 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 21 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 22 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 23 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 24 opgemerkt 25 Kansen 26 Kansen Keukentafelgesprekken - Specifiek 27 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 28 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 29 opgemerkt

Opmerking

De 1e keuze (groen) is niet mogelijk i.v.m. haalbaarheid totale plan. De 2e keuze feedback is met de architect gedeeld. Architectuur/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Ja, hier zijn we mee bekend De (on)mogelijkheden voor een opbouw worden zorgvoldig onderzocht, in samenspraak met de gemeente (o.a. stedenbouw, erfgoed). De (on)mogelijkheden voor een opbouw worden zorgvoldig onderzocht, in samenspraak met de gemeente (o.a. stedenbouw, erfgoed). De (on)mogelijkheden voor een opbouw worden zorgvoldig onderzocht, in samenspraak met de gemeente (o.a. stedenbouw, erfgoed). Dit onderzoek is in ons bezit en hebben we uit laten bereiden door erfgoedspecialisten. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Geen onderdeel van dit project. Wel onderschrijven we deze kans.

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking

Architectuur / ontwerp

32. Let op passende maat, schaal en uitvoering Herbestemmen parkeergarage (bovengronds) ten opzichte van zusterhuis. Let op enorme gehorigheid (tussenwanden) bij de ontwikkeling. (Huurders zusterhuis 1e etage).

Architectuur / ontwerp Architectuur / ontwerp Architectuur / ontwerp

36. Let op isolatie (warmte en geluid) in de oude gebouwen

Architectuur / ontwerp

22. Mooi dat de transformatie van de oude gebouwen plaats gaat vinden

Architectuur / ontwerp Bereikbaarheid / Toegankelijkheid

39. Zorg dat pakketdiensten leveranciers hun spullen kunnen lossen.

Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. Landschap / openbaar gebied

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking

A Wat vindt u een prettige werkomgeving? Welke ondersteunende functies zijn voor u 30 gewenst voor een fijne werkomgeving? 31 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag.

B Ruimte voor kleinschalige detailhandel. Bereikbaar per fiets/lopend en onderscheidend qua aanbod --> betaalbare huur •Dat het minder toegankelijk wordt voor mensen met een fysieke beperking

32 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. •Toegankelijk via OV moet goed zijn Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Toegankelijk ook voor mindervaliden, rolstoelers uit de verzorgingstehuizen in de buurt. 33 We horen ze graag.

Keukentafelgesprekken - Specifiek 34 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 35 opgemerkt 36 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. 37 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

33. Bereikbaarheid voor hotel is belangrijk. Ook met touringcars en met vrachtwagens van leveranciers. 40. Let so wie so op functies die verkeersbewegingen opleveren. En de grootte van brandweer, vrachtwagen, vuilniswagens, onderhoud etc. •Dat het een elitair project wordt, met onvoldoende oog voor inclusiviteit •Ruimte voor startende bedrijven •Van 8-88jaar •Woonmogelijkheden voor starters

C Bereikbaarheid / Toegankelijkheid Bereikbaarheid / Toegankelijkheid Bereikbaarheid / Toegankelijkheid

Werkconcept

Nemen we mee in uitwerking werkconcept. Keuzes werkconcept toelichten in proces. Is een terecht aandachtspunt, nemen we mee in de ontwikkeling. Er zal aangehaakt worden bij bestaande OV-haltes.

Bereikbaarheid / Toegankelijkheid

Is een terecht aandachtspunt, nemen we mee in de ontwikkeling. Er komt (vooralsnog) geen hotel in het plangebied. De bereikbaarheid van Hotel Central zal ongewijzigd blijven. Mocht Hotel Central tijdens de uitvoering van de bouwwerkzaamheden minder bereikbaar zijn, dan zal dat met hen worden afgestemd.

Bereikbaarheid / Toegankelijkheid Bereikbaarheid / Toegankelijkheid

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking Invulling Werkconcept

Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces

Doelgroep 38 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Welke vragen heeft u voor ons? Geef ze ons Voor welke doelgroepen wordt dit project ontwikkeld? Wordt er een bepaald type ondernemer aangetrokken? Doelgroep 39 mee, dan komen we er op terug. Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Betere balans in leeftijdsgroepen voor woongebied Doelgroep 40 We horen ze graag. Ondernemers die positieve gezondheid/gelijke kansen(thema’s gemeente) stimuleren ruimte bieden. Doelgroep 41 Ideeën Fijn openheid te ervaren bij de invulling. Behoud van mogelijkheden voor starters, kleine bedrijven (zzp-ers) juich ik toe. Belangrijke voorziening voor de stad. Doelgroep 42 Kansen Keukentafelgesprekken - Algemeen 7. Functies mengen, doelgroepen mengen: jong en oud door elkaar. Daar is grote behoefte aan. Doelgroep 43 opgemerkt Realiseren van kwaliteit, toevoeging aan de stad, met vertrekpunt vanuit de Rijksmonumenten die er in het ensemble staan (ook met het voormalige mortuarium). De veranderingen vernieuwingen op de plek moeten ten dienste zijn van de uitstraling van de ziekenhuisgebouwen/monumenten. --> Juist nu dit gebied (eindelijk) open en toegankelijk is voor de hele stad. Veel mensen die door het gebied komen worden heel blij van de zichtbaarheid van de ziekenhuisgebouwen.

Erfgoed 44 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Behoud van monumentale stijl bij nieuwbouw Erfgoed 45 We horen ze graag.

Wonen

Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces

46 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Wat vindt u een prettige werkomgeving? Welke ondersteunende functies zijn voor u 47 gewenst voor een fijne werkomgeving?

Stedelijk + architectonisch kwaliteit ook van de huurders.

Erfgoed

Architectuur / ontwerp

•Duurzaamheid: hocosto.com, ecovat.eu

Erfgoed

Architectuur / ontwerp

48 Kansen

Gebruik maken van de historische bouw van de omgeving en daarin verdergaan. Erfgoed De ‘kelder’ moet niet automatisch de plek voor nieuwbouw zijn. Vertrekpunt is wat er passend is tussen de rijksmonumenten. Erfgoed De kracht van het nu eindelijk ‘open zijn’ van het ziekenhuisterrein is enorm groot. Versterk die kracht en het verhaal van de ziekenhuisgebouwen. Erfgoed

Architectuur / ontwerp

49 Overig 50 Overig 51 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

52 Welke kansen ziet u voor dit gebied? 53 Wat mag absoluut blijven in het gebied? Keukentafelgesprekken - Algemeen 54 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 55 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 56 opgemerkt

•Hergebruik historische gebouwen •Nieuwe kozijnen, betere isolatie. •Plafond en lekkages herstellen. •Betere sanitaire voorzieningen. •Algemeen beter onderhoud. •De vloer in ons kantoor is heel oneven.

Doelgroep Doelgroep

Erfgoed

•Charme van de oude sfeer/oude panden. Erfgoed 33. De heren [Naam] en [Naam] hebben prachtige kennis van de stad vanaf de middeleeuwen tot nu. Van de terpen en hoge delen van de stad, de slootjes, het water (de delta) en de stadsstructuur. De stadsmaquette is in dit kader een aanrader! Erfgoed 39. Het zou mooi zijn indien de plannen rekening houden met een (herstel van de) open route vanaf de markt. 31. Bij de entree van het P gebouw tegenover het zusterhuis en het Maria paviljoen stond vroeger de stadsmuur. Ergens terug laten komen?

Erfgoed Erfgoed

Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces

Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces Keuzes mbt doelgroep uitleggen in proces

Architectuur / ontwerp

Architectuur / ontwerp Architectuur / ontwerp

We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen.

Nemen we mee als aandachtspunt in technische uitwerking We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. Dit nemen we mee. Feedback gedeeld met architect. Architectuur-/ontwerpkeuzes uitleggen in proces.

A Keukentafelgesprekken - Algemeen 57 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 58 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 59 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 60 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 61 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 62 opgemerkt 63 Wat mag absoluut blijven in het gebied?

B 5.

Onderschrijven van het belang om de oude gebouwen te transformeren – behoud van historie

Erfgoed

22. Het is een bijzonder gebied met een bijzondere ondergrond. Hou dat overeind

Erfgoed

34. De plek waar we nu zitten van het Maria Paviljoen is half Den Bosch geboren toen het nog kraamkliniek was.

Erfgoed

26. Heb eerbied voor het oude

Erfgoed

27. Maak een plan dat verweven is met wat er op deze plek was 16. Maria Paviljoen een mooi voorbeeld van behoud oud gebouw, nieuwe functie en reuring. Het is een prachtige plek in de stad en buurt. Een echte ontmoetingsplek.

Erfgoed

Horeca •Dat er zware horeca komt •Dat het Mariapaviljoen verdwijnt

Horeca

Ontmoeten

E We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

64 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Bij horeca: een tearoom is geen disco. Geen tuinfeesten met diskjockeys. 65 We horen ze graag.

Horeca

•Horeca in Mariapaviljoen. 66 Wat mag absoluut blijven in het gebied? Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Lichte horeca 67 We horen ze graag. Wat vindt u een prettige werkomgeving? Welke ondersteunende functies zijn voor u •Koffiebar/lunchmogelijkheid 68 gewenst voor een fijne werkomgeving?

Horeca

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Horeca

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

69 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

•Gezellige bedrijvigheid/ontmoeten --> Koffie/lunch

Horeca

70 Ideeën

Horeca á la Westergasfabriek inclusief Mariapaviljoen.

Horeca

71 Kansen Keukentafelgesprekken - Specifiek 72 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 73 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 74 opgemerkt

Behoud van horeca (Mariapaviljoen) juich ik toe!

Horeca

Geen horeca - met hier en daar een kleine uitzondering gericht op gebruik gebouwen

Horeca

12. Eventueel een bierbrouwerij in de kapel

Horeca

23. Horeca niet na 22 uur

Horeca

•Mariapaviljoen! 75 Wat mag absoluut blijven in het gebied? Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Sport & spel 76 We horen ze graag. Keukentafelgesprekken - Specifiek 9. Bruisend maar rustig gebied 77 opgemerkt 1.Ruimte voor cultuur, ontmoetingen etc. 2.De mensen betrekken bij activiteiten 3.Laagdrempeligheid om mensen te interesseren 78 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Keukentafelgesprekken - Specifiek 47. Reuring en vernieuwing hoort er nou eenmaal bij. Wonen en werken als invulling van de ouder Gasthuis gebouwen is prima, enige horeca is juist leuk, 79 opgemerkt

Horeca

80 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

Invulling

Landschap / openbaar gebied

Invulling

Leefbaarheid

Invulling Invulling

Ontmoeten Werkconcept; Wonen; Horeca

Dat daar bedrijven komen vind ik perfect! Mooie kans voor de levendigheid zeker in combi met 30-40m2 wonen.

Invulling

Wonen; Werkconcept

81 Welke kansen ziet u voor dit gebied?

De kerk sociale functie

Invulling

82 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? 83 We horen ze graag. Wat vindt u een prettige werkomgeving? Welke ondersteunende functies zijn voor u 84 gewenst voor een fijne werkomgeving?

Stergebouw graag hotel!!

Invulling

•Bij het verdienmodel rekening houden met diversiteit. Aan ’n gallery bijvoorbeeld wordt weinig verdiend, maar maakt de buurt aantrekkelijk Invulling

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Ruimte voor kleinschalige detailhandel. Bereikbaar per fiets/lopend en onderscheidend qua aanbod --> betaalbare huur •Studenthotel-achtige setting/activiteit •Klein kunst podia •Starters-/incubator functie •Dagzorgactiviteit

Invulling

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Invulling

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Wat vindt u een prettige werkomgeving? Welke ondersteunende functies zijn voor u 85 gewenst voor een fijne werkomgeving?

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

A B Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •Combi wonen/werken/recreëren 86 We horen ze graag. •Kleinschalige ‘festivals’ zoals foodtrucks •Muziekpaviljoen voor de zondagochtend •Creativiteit Cor Unum achtige bedrijven •Combi van werkplaats + winkel zoals Piet Hein Eek 87 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Keukentafelgesprekken - Algemeen 8. Dmv verstandige verkaveling kun je kosten ook drukken / annex hoeft niet duur te zijn 88 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 26. Kijk naar haalbaarheid (Exploitatie) over het hele gebied, inclusief het deel waar de VOF nu bouwt. 89 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 24. Niet te bang zijn met de plannen 90 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 25. Kijk naar de mogelijkheden 91 opgemerkt Het kloppend hart van Den Bosch: De ruimte waar we nu zijn (kapel) is een fantastische concert/cultuur zaal, mooie balans tussen kantoren/werk én kunst en cultuur zou ik graag terug zien. 92 Ideeën Er werken diverse therapeuten, coachen, masseurs, loopbaanadviseurs in het gebouw. Hoe mooi zal het zijn eventueel met gemeentelijke subsidie - een deel van het gebouw als herkenbaar ‘centrum voor complementaire hulpverlening’ (vroeger: alternatieve geneeswijzen) in te richten op betaalbare wijze. 93 Kansen Keukentafelgesprekken - Algemeen 21.

Hoe krijg je hier het binnenstad gevoel? Door een mix van functies 94 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 23. Dit moet het hart van het gebied worden. De ziel. 95 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Algemeen 27. De Kapel moet als hoofdgebouw in het gebied zijn 96 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 7. Geen winkels hier 97 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 16. Is er ruimte voor sociale functies ergens in het midden? 98 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 17. Benut ideeën ook vooral het stergebouw en haar vleugels 99 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 18. Steeds meer werken van huis uit. Praktijkruimtes? 100 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 19. Functiemenging multifunctioneel. Startende ondernemers? Maak het startende culturele ondernemers. Een trefpunt, een bibliotheek, een boekhandel. 101 opgemerkt Keukentafelgesprekken - Specifiek 42. Zet er een trekkend iets neer waar iedereen een selfie wil maken. Dat is leuk voor de stad. 102 opgemerkt 103 Kansen 104 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. 105 Ideeën

106 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag. 107 Welke zorgen heeft u? We horen ze graag.

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Invulling

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. We nemen de mogelijkheden om het plangebied gefaseerd te ontwikkelen mee in het proces.

Invulling

Dit nemen we mee.

Invulling

Ja, hier zien we kansen richting de toekomst.

Invulling

Ja, hier zien we kansen richting de toekomst. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten.

Invulling

Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling Invulling

Doorlopende museum functie over oude ziekenhuis in het stergebouw (erfgoed in ere houden).

Invulling

•Teveel stenen en te weinig groen

Landschap / openbaar gebied

Architectuur / ontwerp

Landschap / openbaar gebied

Architectuur / ontwerp

Urban moestuin; op dak stergebouw of in groene ruimte. Dat er geen brede ruimtelijke studie wordt gemaakt naar de ruimtelijke invulling van de locatie. Het moet onderzocht worden op welke manieren nieuwbouw de sfeer en uitstraling van de rijksmonumenten versterkt. En niet teniet doet. Zichtbaarheid en beleefbaarheid van de oude ziekenhuisgebouwen is belangrijk voor de hele stad. Afstemming op 'maat en schaal' is het allerbelangrijkste om het hier goed te doen. De plek is heel bijzonder voor de stad, met de toegankelijkheid nu. •Dat het gemoedelijke van dit gebied verdwijnt

Welke vragen heeft u voor ons? Geef ze ons Hoe wordt dit verbonden met het Regenten huis en de oude apotheek? 108 mee, dan komen we er op terug. Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? •De corridor door klieven is geen gek idee. Het komt de routing ten goede. Een mooie uitdaging voor de architect voor het ‘helen’ van de openingen. 109 We horen ze graag.

Landschap / openbaar gebied

Erfgoed

Landschap / openbaar gebied

Invulling

Landschap / openbaar gebied

Invulling

Landschap / openbaar gebied

Invulling

Landschap / openbaar •Het concept spreekt mij aan, vooral de openheid van het ene gebouw naar het andere en het groen gebied 110 Welke kansen ziet u voor dit gebied? Nu een toelichting heeft gehad op het concept, wat zijn uw ideeën voor dit gebied? Ook ruimte voor groen/natuur --> veel ruimte, bijvoorbeeld groene daken op het stergebouw, verticale tuinen, pleintje Landschap / openbaar om te schaken, elkaar te ontmoeten, of zomaar te genieten van de rust van dat gebied. gebied 111 We horen ze graag.

Invulling

Ontmoeten

Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. Nemen we mee in de bepaling van functies in het project. Functiekeuzes gedurende proces toelichten. We gaan de plannen met aandacht voor het verleden vormgeven. We kijken of we details van het GZG terug kunnen laten komen. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente.

(Ontwerp)keuzes toelichten in proces.

Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces. Nemen we mee in uitwerking landschap / openbaar gebied, i.s.m. VOF Ontwikkelcombinatie Gasthuiskwartier en gemeente. (Ontwerp)keuzes toelichten in proces.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12158388/1