Bijlage 1) U15119 zienswijzeverzoek Kaderbrief 2026 VRBN

Aan de: • Colleges van B&W • Gemeenteraden van de deelnemende gemeenten

Datum Onze referentie

5 december 2024 U15119

Uw referentie Zaaknummer Onderwerp

Behandeld door Telefoon E-mail

L. Sterkenburg 06-81943619 Secretarisveiligheidsregio@vrbn.nl

BBN24-25386 Zienswijzeverzoek op de Kaderbrief 2026 Veiligheidsregio Brabant-Noord Geacht College, geachte Raad, Veiligheidsregio Brabant-Noord is de organisatie voor crisisbeheersing en de brandweer in regio Brabant-Noord. Wij werken aan het succesvol voorkomen, voorbereiden, bestrijden van branden, crisis en incidenten. Als Veiligheidsregio werken wij met elkaar aan een veilige Brabantse leefomgeving. In hoofdlijnen komt het werk voort uit (een afgeleide van) één van onze wettelijke taken of uit een van de doelstellingen zoals genoemd in ons vastgestelde beleidsplan ‘Samenwerkenaan veerkracht en veiligheid’. Deze kaderbrief bevat de algemene beleidsmatige en financiele kaders in 2026 en vormt de basis voor de uitwerking van de Programmabegroting 2026. Op het moment van schrijven van deze brief verkeren we in de situatie van het mogelijk schappen van specifieke uitkeringen vanuit het Rijk vanaf 2026, met bijgaande korting van 10%. Dit geldt mogelijk ook voor de landelijke doeluitkering voor veiligheidsregio’s (BDUR). Voor Veiligheidsregio Brabant-Noord zou dit betekenen dat circa 1,6% van de inkomsten wegvalt. De minister heeft beloofd dit ongedaan te maken, maar is nog niet gebeurd. We zien daar een financieel risico, maar vertrouwen er vooralsnog op dat dit niet tot bezuinigingen gaat leiden.

We monitoren deze ontwikkeling en verwachten uiterlijk in mei 2025 een definitief besluit. Indien het besluit niet wordt teruggedraaid, dan wordt het begrotingstekort voor 2026 opgelost door het verwachte rekeningresultaat van 2024 en eventueel 2025 in te zetten als overbrugging. We zijn ons daarnaast zeer bewust van de financiële situatie van de gemeenten. Deze kaderbrief is opgesteld in lijn met uw verzoek (brief van 9 februari 2024 namens alle portefeuillehouders Financiën Regio Noord-Oost Brabant) om met een kritische blik te kijken naar de begroting en verder terughoudend te zijn met nieuwe beleidsvoornemens. In deze kaderbrief is om die reden alleen een 3O-ontwikkeling (onvoorzien, onuitstelbaar en onvermijdbaar) opgenomen, naast de afgesproken indexering van lonen en prijzen.

Samenwerken aan veerkracht en veiligheid De kaderbrief volgt de ambities vanuit ons beleidsplan 2024-2027 “Samenwerken aan veerkracht en veiligheid”. Daarnaast werken wij in 2026 verder aan de accenten die behandeld zijn in de Programmabegroting 2025. Deze ontwikkeleningen betreffen: •

Versterking van crisisbeheersing en verbetering landelijke samenwerking;

•

Toekomstbestendige brandweerzorg;

•

Het Huisvestingsplan ’24- ‘27.

Algemene beleidsmatige ontwikkelingen De samenleving verandert voortdurend en ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Ons werkveld en onze organisatie veranderen mee. Zodat we klaar staan om onze inwoners en bedrijven te helpen bij een brand of crisis en het voorkomen daarvan. In de onderstaande vier paragrafen beschrijven we wat we hiervoor gaan doen. De vier hoofdthema’s uit het beleidsplan zijn daarvoor het uitgangspunt. Zo blijven we staan voor een toekomstbestendige brandweer en wendbare crisisbeheersing.

Inspanningen thema Voorbereiden op het onbekende

In de ontwikkeling van nieuwe en onbekende crises bereiden wij ons voor op complexere en hybride crisis. Uit de Trendanalyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid uit 2024 blijkt dat een aantal genoemde bedreigingen zich in de tijd versnellen en een groter verstorend effect hebben dan aanvankelijk werd verwacht. Dit betreft ook de eventuele gevolgen van de geo-politieke situatie. Deze versnelling vraagt meer commitment en extra aandacht voor weerbaarheid en veerkracht van de samenleving. In 2024 is gestart met de vorming van plannen die in 2025 en 2026 versneld worden uitgevoerd. Voorbeelden van activiteiten betreffen het inrichten van een intelligent netwerk die dreiging signaleert (informatiegestuurde veiligheid), een netwerk van partners die een belangrijke rol hebben voor de continuïteit van de samenleving en het activeren van burgerhulp waarbij een crisis onder regie van de Veiligheidsregio aangepakt wordt. Door de vaak grensoverschrijdende omvang ontwikkelen wij een landelijk knooppunt in de crisisbeheersing waar regie, informatiedeling en uniform optreden georganiseerd wordt (KCR2). Voor de brandweer geven de bedreigingen zoals beschreven in de Trendanalyse een aanleiding tot herorientatie van het traditionele takenpakket.

De brandweer kan bijvoorbeeld een meerwaarde bieden door zich ook in te zetten bij bij langdurige stroomuitval, extreem weer en/of hoog water. De uitkomsten en een eventueel implementatieplan naar aanleiding van deze herorientatie worden in 2026 verwacht.

Inspanningen thema Klimaat en natuur

De aandacht voor (onbeheersbare) natuurbranden in Nederland neemt toe. Dit heeft geleid tot diverse ontwikkelingen, zoals de totstandkoming van een landelijke visie op natuurbrandbeheersing en een bijbehorend uitvoeringsplan. Wij vertalen deze landelijke documenten naar regionale producten, afgestemd op lokale risico’s en uitdagingen. Dit omvat onder andere de ontwikkeling van specifieke risico- en crisiscommunicatie, de implementatie van het Landelijk Crisisplan Natuurbrand en de opleiding en bijscholing van brandweerpersoneel volgens de nieuwste inzichten. Daarnaast blijft de brandweer voortdurend in overleg met andere veiligheidsregio’s en Brandweer Nederland. De samenwerking met (crisis-)partners is eveneens van groot belang, aangezien natuurbrandveiligheid inmiddels een breder vraagstuk is geworden dan enkel een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio. In samenwerking met gemeentes en natuurgebiedsbeheerders wordt in zogenoemde gebiedscommissies samengewerkt om de risico’s in kaart te brengen en maatregelen te treffen om deze te verkleinen. De veiligheidsregio is in elke commissie vertegenwoordigd en adviseert over natuurbrandrisico’s en mogelijke preventieve maatregelen. Naast natuurbrandveiligheid speelt klimaatverandering een belangrijke rol in de risico’s die wij onder ogen zien.

Dit betreft niet alleen natuurbranden, maar ook extremen zoals hoogwater, hevige regenval, en andere vormen van extreem weer. Als veiligheidsregio leveren wij onze bijdrage en expertise op deze thema’s in het provinciale programma hoogwater en extreem weer. Hierin werken wij samen met onze crisispartners aan een afgestemde preparatie op water gerelateerde crisis.

Inspanningen thema Ongevallen en branden

Paraatheid van de brandweer in Brabant-Noord is georganiseerd volgens een fijnmazig netwerk van posten met brandweervrijwilligers en een beroepspost. Om onze brandweerzorg verder te verbeteren willen wij meer gebruik maken van beschikbare data. Met deze data willen wij beter zicht krijgen op onze operationele prestaties en aan de hand daarvan acteren op gebied van strategische personeelsplanning en paraatheid. Ook in onze advisering met betrekking tot (brand)veiligheid starten we met het toepassen van data-analyses met als doel om nog risicogerichter te adviseren. Het programma brandveilig leven willen we gerichter kunnen inzetten op een grotere of juist een specifiekere doelgroep met behulp van van proactieve inzet van de producten, kwaliteitsbeleving en het inzetten van technologische ontwikkelingen.

In de komende periode versimpelen we de opleidingen ten behoeve van het brandweervak zonder daarmee afbreuk te doen aan de kwaliteit van onze brandweerzorg. In 2025 voeren we een verkenning uit naar mogelijkheden hiertoe en zullen daarbij ook onze invloed aan landelijke tafels uitoefenen. De eerder aangekondigde verstevigingsoperatie van de Brandweerschool (2024-2025) is hier aangekoppeld. We laten het opleidingsaanbod aansluiten op het takenpakket van VRBN, daarbij gaan wij ervan uit dat de landelijke opleiding manschap eenvoudiger wordt, maar pas in 2026 en/of 2027 verder vorm gaat krijgen. Om onze paraatheid en de continuiteit van de crisisorganisatie te kunnen blijven garanderen is het van belang dat wij ons profileren als aantrekkelijke werkgever. Hierbij is het van belang dat ons wervings- en selectiebeleid aansluit bij maatschappelijke trends voor doelgroepen en het veranderend takenpakket van de veiligheidsregio. Daarnaast koesteren wij de diversiteit en de betrokkenheid van onze vrijwilligers en medewerkers. Wij zorgen dat zij gemotiveerd blijven om zich in te zetten voor onze organisatie en hebben daarbij oog voor duurzame inzetbaarheid.

Inspanningen thema Bedreiging vitale en digitale infrastructuur

We zijn een informatie-intensieve organisatie en hebben voor onze processen en taken betrouwbare en altijd beschikbare informatie nodig. Hierbij vormt onze ditgitale infrastructuur het fundament. Daarom is het van belang dat we maatregelen treffen om als veiligheidsregio onze (basis)dienstverlening te continueren in geval van een calamiteit (bijvoorbeeld een hack of energie-uitval). Ook voor onze partners is de voorbereiding op uitval van vitale infrastructuur essentieel. Scenario’s als cyber, uitval van elekticiteit, uitval van ICT en data hebben bijvoorbeeld de hoogste prioirteit binnen de veiligheidsregio. Het ministerie van Justitie & Veiligheid is voornemens om alle veiligheidsregio’s vanaf 2025 aan te wijzen als vitale aanbieder. Dat betekent dat de veiligheidsregio's met inzet van brandweer en de crisisprocessen door de rijksoverheid worden aangemerkt als partijen waarvan de continuïteit van vitaal belang is voor de Nederlandse samenleving. Onder begeleiding van dit ministerie wordt per regio onderzocht welke aanvullende maatregelen nog getroffen kunnen worden om het waarborgen van de continuïteit te vergroten. De effecten hiervan vinden ook hun weerslag in 2026.

Algemene financiële ontwikkelingen Het werkveld van veiligheidsregio’s is volop in ontwikkeling. Nog steeds zien wij exceptionele prijsstijgingen ten aanzien van de kosten van materiële en huisvestingsbudgetten, die de reguliere indexering ver te boven gaan. In deze kaderbrief is geen nieuw beleid opgenomen. Wel is er een 3O-ontwikkeling opgenomen die gevolgen heeft voor de gemeentelijke bijdragen.

3O-ontwikkeling Brandweerzorg Sinds 2006 kennen we het tweede loopbaanbeleid voor de beroepsbrandweer, vastgelegd in de rechtspositie CAR(-UWO) VR’s. Het tweede loopbaanbeleid is er omdat brandweerlieden na 20 jaar dienst gedwongen moeten stoppen. Wij als veiligheidsregio hebben de verplichting om deze medewerkers te helpen om geschikt werk te vinden na hun brandweerleven. Om dit mogelijk te maken worden zij deels vrijgesteld van werk, zodat ze zich kunnen bekwamen in hun werk na de brandweer. Dit heeft serieuze consequenties voor de roosterplanning. Ook door andere ontwikkelingen in wet- en regelgeving (met name geboorte- en ouderschapsverlof) ondervinden we dat de formatie om het rooster in de 24-uurs dienst te kunnen draaien, te beperkt is. Als we hier nu niets aan doen dan betekent dit dat we komende jaren de bezetting van de 24-uurs dienst steeds vaker niet rond zullen krijgen. Eerder is binnen de veiligheidsregio het signaal afgegeven dat de functiebeschrijving en waardering van een aantal functies niet meer passend was. Het functieboek is recent geactualiseerd en aanpassingen in taken en verantwoordelijkheden zijn verwerkt. Daarbij zijn ook herwaarderingsvraagstukken onderzocht. Een externe functiewaarderingsdeskundige heeft bij elk dossier waar dit mogelijk speelde geadviseerd.

De uitkomst is dat met name de functie van brandweercentralist op de meldkamer ondergewaardeerd is gezien het takenpakket en de verantwoordelijkheden. We zien ook dat deze functie bij andere veiligheidsregio’s hoger gewaardeerd wordt. De kosten van deze 3O-ontwikkeling bedragen op jaarbasis € 406.000. Er is eerst binnen onze begroting gezocht naar structurele dekking voor deze kosten. Daarbij is ook gekeken naar de structurele effecten blijkend uit de financiële analyses die zijn gemaakt bij de Bestuursrapportage 2024. Hierbij zijn er geen andere dekkingsmogelijkheden gevonden.

Indexatie

Het bestuur heeft dit jaar ingestemd met een gewijzigde vorm van indexering, waarbij er o.a. geen verschil meer wordt gemaakt tussen de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en de Veiligheidsregio. Ook is ingestemd met de werkwijze om jaarlijks in de voorbereiding op de kaderbrief met de gemeentelijke contactambtenaren af te stemmen hoe met exceptionele prijsstijgingen wordt omgegaan en wat dit betekent voor de gemeentelijke bijdrage. In de Programmabegroting 2026 worden de indexatie definitief vastgesteld.

Gemeentelijke bijdragen 2026 In onderstaande tabel zijn de nieuwe gemeentelijke bijdragen 2026 opgenomen: Gemeentelijke bijdrage in € 1, prijspeil 2025

VRBN, totaal excl. BZ Bz, per inwoner (bij volledige deelname)

2026 52.756.752 1,346

2027 53.574.360 1,346

2028 53.574.360 1,346

2029 53.574.360 1,346

Uw zienswijze vóór 6 maart 2025 Uw zienswijze op de kaderbrief 2026 ontvangen wij graag uiterlijk op 6 maart 2025. Zo kunnen de reacties besproken worden in de AB-vergadering van VRBN op 20 maart 2025. Het Bestuur namens dezen,

drs. M.J.H. van Schaijk, Secretaris

Bijlage Opbouw gemeentelijke bijdrage 2026 In onderstaande tabel kunt u zien hoe de nieuwe gemeentelijke bijdragen 2026 zijn opgebouwd. bijdrage in € 1 VRBN (excl. BZ)

Berekening bijdrage 2026 BZ algemeen Bijdrage 2026 (conform PB2025) GHOR 2025 omgezet* Bijdrage 2026 inclusief GHOR (conform PB2025) Indexering (%) Indexering bestaand beleid (€) 3O-ontwikkeling Brandweerzorg Bijdrage 2026

BZ overig

BZ

1,193

0,096

1,289

4,47% 0,053

4,47% 0,004

0,057

1,246

0,100

1,346

49.291.327 819.066 50.110.393 4,47% 2.240.359 406.000 52.756.752

*) Het bedrag voor GHOR is m.i.v. 2026 omgezet van een bedrag per inwoner naar een jaarbedrag.

Overzicht van de bijdrage 2026 per gemeente Geraamde bijdragen gemeenten 2026 Inwoneraantal Bijdrage per inwoner Gemeente Bernheze Boekel Boxtel s-Hertogenbosch Heusden Land van Cuijk Maashorst Meierijstad Oss Sint-Michielsgestel Vught Totaal

VRBN (excl. BZ)

BZ €

€ 32.527 11.293 33.979 160.757 46.026 91.722 59.222 84.304 94.634 30.094 32.356 676.914

52.756.752 2.535.062 880.144 2.648.227 12.528.943 3.587.136 7.148.552 4.615.594 6.570.414 7.375.505 2.345.441 2.521.735 52.756.752

TOTAAL

1,346 43.768 15.196 45.722 200.239 61.933 123.421 79.689 113.439 127.340 40.494 43.538 894.780

2.578.830 895.340 2.693.949 12.729.182 3.649.068 7.271.973 4.695.283 6.683.853 7.502.844 2.385.935 2.565.273 53.651.532