Bijlage 1 Spoorboekje Omgevingswet

Omgevingswet “Samen sturen op een goede leefomgeving” Spoorboekje voor de voorbereiding van de gemeente ’s-Hertogenbosch op de inwerkingtreding van de Omgevingswet tot 1 juli 2023

1

Inleiding Dit is een aangepaste versie van het zogeheten bestuurlijk spoorboekje Omgevingswet dat we eerder aan uw raad hebben gezonden. Dit spoorboekje is bedoeld om uw raad op de hoogte te houden van de (landelijke) ontwikkelingen met betrekking tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet en onze voorbereidingen om de Omgevingswet adequaat in te voeren in onze gemeente. Tevens geeft het spoorboekje inzicht in de voorstellen die u nog worden voorgelegd in het kader van de Omgevingswet. Datum inwerkingtreding Omgevingswet. Zoals u zult weten is de geplande inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet uitgesteld. Minister de Jonge heeft als verantwoordelijk minister aangegeven als nieuwe inwerkingtredingsdatum 1 juli 2023 aan te willen houden. Door de VNG is met een meerderheid van 94% van de gemeenten onlangs een ook door onze gemeente gesteunde motie aangenomen om de Omgevingswet pas in werking te laten treden 6 maanden nadat is gebleken dat het Digitale Stelstel Omgevingswet (DSO) goed functioneert. Het nog niet voldoende functioneren van dit DSO is immers de grootste “bottleneck” om de Omgevingswet verantwoord in te kunnen voeren. Wij zijn van mening dat we tenminste 6 maanden nodig hebben om het DSO goed te kunnen testen en oefenen.

In dit spoorboekje gaan wij er voor wat betreft de noodzakelijk door uw raad nog te nemen besluiten van uit dat de Omgevingswet per 1 juli 2023 in werking treedt. In dit spoorboekje hebben we alleen de onderwerpen opgenomen, die nog noodzakelijk zijn ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de wet. Immers na de inwerkingtreding van de wet geldt een overgangsperiode tot 2029. In deze periode richten we de wet voor de situatie in Den Bosch verder in. Vanzelfsprekend zijn er de afgelopen jaren al de nodige besluiten genomen die noodzakelijk zijn om de Omgevingswet op een goed manier in te voeren. Ondanks ons streven om zaken zo eenvoudig mogelijk te houden, ontkomen we niet aan de introductie van enkele vaktermen. Daarom wijzen we u op de bijlage Wegwijzer Omgevingswet (klik hier voor de locatie) ter introductie op de Omgevingswet zodat u kennis kunt maken met specifieke begrippen en vaktermen.

1. Vertrekpunten De Omgevingswet komt voort uit het programma Eenvoudig Beter van het ministerie van BZK. De naam zegt het al: doel is de wet- en regelgeving eenvoudiger en daarmee beter te maken. De bundeling van alle wet- en regelgeving voor de fysieke leefomgeving leidt tot eenvoud door: - Het opschonen van verouderde regelgeving - Het samenvoegen van overlappende regelgeving; - Het oplossen van tegenstrijdige regelgeving; - Het beschrijven van een samenhangend begrippenkader voor de gehele fysieke leefomgeving. We willen onze dienstverlening ten aanzien van informatieverzoeken of initiatiefaanvragen voor de leefomgeving verder verbeteren door deze beter te laten aansluiten op de leefwereld van onze inwoners. Vertrekpunten daarbij zijn: A. Eenvoud in beleid en regelgeving; B. Optimale dienstverlening; C. Digitaal waar kan; D. Borging van continuïteit; E. Continue verbeteren.

2

A. Eenvoudiger in beleid en regelgeving We gaan beleid en regelgeving opschonen, samenvoegen en uitlijnen. Doel is het eenvoudiger te maken met behoud van de inhoudelijke essentie van het oorspronkelijk beleid en regelgeving

B. Optimale dienstverlening We gaan de doorlooptijd voor eenvoudige vergunningen verder verkorten. Ook versnellen we het vaak gevoerde vooroverleg (ofwel intakeproces) voor complexere initiatieven en vergunningsaanvragen. In de overgangsperiode 2023-2029 gaan we gebied voor gebied de huidige regelgeving vervangen door eenduidigere en begrijpelijkere regelgeving. Ook verbeteren we voor de eenvoudige en meest aangevraagde vergunningstypen de digitale informatie en indienmogelijkheden in het vergunningsverleningsproces via onder meer de introductie van toepasbare regels (lees: vragenbomen die de initiatiefnemers helpen bij het indienen van een aanvraag om een vergunningen). Verder is het streven om de door uw gemeenteraad vast te stellen omgevingsvisie digitaal beschikbaar te laten zijn voor iedereen.

Digitaal waar kan Alle informatie over beleid en regelgeving komt voor inwoners op een gebruiksvriendelijke wijze digitaal beschikbaar (laagdrempelig toegankelijk en in begrijpelijke taal). Verder verlenen we vanaf de inwerkingtreding stapsgewijs eenvoudige vergunningen digitaal en begeleiden we de aanvrager, indien gewenst, digitaal met de selectie van de juiste aanvraagvereisten.

C. Borging van continuïteit We anticiperen op wat komen gaat zodat het risico op verlies van continuïteit afneemt. Dit anticiperen doen we door zoveel mogelijk ‘werk met werk’ te maken. Ofwel de reguliere taken voeren we waar mogelijk al uit in de geest van de Omgevingswet.

D. Continue verbeteren We willen onszelf continu verbeteren. We zetten met elkaar kleine stappen en richten ons op samen leren. Dit betekent kort cyclisch werken, continue monitoren en een klantfeedbacksysteem opbouwen dat we gaan gebruiken bij ingediende aanvragen om een omgevingsvergunning.

3

2. Totaaloverzicht: vier werksporen Momenteel lopen er vier werksporen waar we u over willen informeren.

Figuur 1: Onderwerpen per werkspoor vanaf 4 de kwartaal 2022. Vooral bij raadsvoorstellen vragen veel raadsleden zich af aan welke ‘knoppen’ ze kunnen draaien. De VNG heeft hiervoor het Keuzepaneel ontwikkeld. Dit is een dialoogmodel voor de keuzemogelijkheden en bestuurlijke ruimte binnen de Omgevingswet. Klik hier voor meer informatie.

A. Werkspoor 1; Omgevingsvisie Hier bent u al over geïnformeerd via een Startnotitie (9-2018), Plan van aanpak (12-2018), participatieplan voor het koersdocumentl (6-2019) en twee participatieplannen voor de gebiedsvisies (2020). In juli van dit jaar bent u door middel van een raadsinformatiebrief en het toezenden van het concept koersdocument ervan in kennis gesteld dat we met het proces om te komen tot een omgevingsvisie zijn gestart. In de raadsinformatiebrief waar deze bijlage onderdeel van uitmaakt wordt het proces met betrekking tot de omgevingsvisie toegelicht.

4

B. Werkspoor 2; (omgevings-) Programma Het programma is een nieuw kerninstrument onder de Omgevingswet. Het programma is een instrument waarin wordt uitgewerkt wat het te voeren beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving is). Het programma kan gezien worden als een uitwerking van de omgevingsvisie op onderdelen via concrete maatregelen. Deze kunnen als doel hebben het voldoen aan een of meer omgevingswaarden, of het bereiken van een of meer andere doelstellingen voor de fysieke leefomgeving In veel gevallen is de toepassing van dit kerninstrument een vrije keuze. Dit ligt anders bij het toepassen van omgevingswaarden1 in het omgevingsplan zoals bijvoorbeeld voor geluidshinder. Bij overschrijding van een omgevingswaarde ontstaat een verplicht programma. De komende jaren gaan wij gebruiken om ervaring op te doen met het instrument programma.

C. Werkspoor 3; Omgevingsplan Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving en vervangt alle bestemmingsplannen, de te decentraliseren rijksregels en de verordeningen voor de fysieke leefomgeving. Vanaf de datum van inwerkingtreding gaan alle huidige regels ‘van rechtswege’ over in het nieuwe omgevingsplan. Daarna gaan we stap voor stap, per gebied, zorgen dat voor heel het gemeentelijk grondgebied het omgevingsplan voldoet aan de (vormgeving- en inrichtings)vereisten van de Omgevingswet.

Raadsvoorstel nadeelcompensatie (voor inwerkingtreding Omgevingswet). Met de invoering van de Omgevingswet krijgen we te maken met een nieuwe nadeelcompensatieregeling. Het is belangrijk dat er een eenduidige en duidelijke regeling komt omtrent de procedure voor het in behandeling nemen van een aanvraag tot nadeelcompensatie. De nieuwe verordening nadeelcompensatie gaat daarin voorzien. Het daartoe strekkende raadsvoorstel willen wij u voor de inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet ter vaststelling aanbieden. Raadsinformatiebrief stand van zaken omgevingsplan Afhankelijk van de invoeringsdatum van de Omgevingswet zullen wij u nog informeren over onze verdere transitiestrategie met betrekking tot het omgevingsplan.

Klik voor achtergrondinformatie op de onderstaande link(s): - Website Aan de slag met de Omgevingswet over de regels in het tijdelijke deel van het omgevingsplan. - Website VNG met de factsheet ‘Behandelen van initiatieven tijdens de overgangsfase’ - Website VNG met een pdf over het casco omgevingsplan 1

Een omgevingswaarde legt de kwaliteit vast, die een gemeente voor de fysieke leefomgeving wil bereiken. Een omgevingswaarde normeert de (totale) omgevingskwaliteit op een plaats in het land of in een gebied.

5

D. Werkspoor 4; Omgevingsvergunning De omgevingsvergunning bestaat nu al onder de huidige wetgeving. Veranderingen per 1 januari 2022 zitten niet zo zeer in de vergunning zelf, maar wel in het proces van vergunningverlening als het initiatief niet binnen de regels van het omgevingsplan past.

Legesmodel Omgevingswet Wij willen u vooraf informeren over de effecten van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen2 (Wkb) op de legesheffing. In lijn met het advies van de VNG leggen wij het voorstel met wijzigingen voor de legesverordening aan u voor ter besluitvorming zodra er definitieve duidelijkheid is over de inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet. Klik voor achtergrondinformatie op de onderstaande link(s): - Factsheet VNG over leges: Discussie-leidraad leges en de stelselwijziging Omgevingswet (incl. Wkb) - Handreiking VNG over leges (2019): Publicatie met feiten en inzichten over leges ten aanzien van de stelselwijziging Omgevingswet

Verordening uitvoering en handhaving Omgevingswet Op basis van de Omgevingswet dienen wij de in 2016 door uw raad vastgestelde Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht te vervangen door deze verordening. Het daartoe strekkende raadsvoorstel zullen wij u voor inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet ter vaststelling aanbieden.

2

Doel van de Wkb is het verhogen van de bouwkwaliteit en de zekerheid vergroten voor de consument. Zo regelt de wet dat de toetsing van vergunningaanvragen aan de bouwtechnische voorschriften uit het Bouwbesluit en het toezicht daarop niet meer worden uitgevoerd door de gemeente, maar door een private kwaliteitsborger. Ook verbetert de wet de positie van consumenten door de aansprakelijkheid uit te breiden van aannemers.

6