Bijlage 1 Nota Zienswijzen

Nota zienswijzen paraplubestemmingsplan ‘Evenementenplein Paleiskwartier’

(Bijlage bij Raadsvoorstel / - besluit van de gemeente ’s-Hertogenbosch tot vaststelling van het paraplubestemmingsplan ‘Evenementenplein Paleiskwartier’)

1

1.

Inleiding en overzicht ontvangen zienswijzen

1.1 De procedure Het ontwerp Paraplubestemmingsplan ‘Evenementenplein Paleiskwartier’ heeft met ingang van 11 december 2023 gedurende zes weken analoog ter inzage gelegen in het informatiecentrum van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De stukken waren ook digitaal te raadplegen. Vanaf 11 december 2023 tot en met 22 januari 2024 (zes weken) heeft ingevolge artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening eenieder schriftelijk of mondeling een zienswijze omtrent het ontwerp kenbaar kunnen maken bij de gemeenteraad respectievelijk het college van burgemeester en wethouders van de gemeente ’s-Hertogenbosch. De terinzagelegging is bekendgemaakt in het Gemeenteblad van ‘s-Hertogenbosch d.d. 8 december 2023 en via de gemeentelijke website vanaf 8 december 2024. 1.2 De ingediende zienswijzen/ontvankelijkheid Totaal zijn 17 zienswijzen ingediend. De namen en de adressen van reclamanten zijn opgenomen in een aparte, bij deze Nota zienswijzen behorende Lijst van reclamanten, die niet actief openbaar wordt gemaakt. Dit betekent dat de namen en adressen van reclamanten in verband met de bescherming van persoonsgegevens niet openbaar worden gemaakt. In deze Nota zienswijzen wordt daarom gesproken van reclamanten 1 t/m 17. Het nummer verwijst naar de naam en het adres van reclamant, zoals opgenomen in de (niet openbare) Lijst van reclamanten.

Indieners van zienswijzen worden via een persoonlijke brief door ons geïnformeerd over onder welk nummer hun zienswijze wordt behandeld. 1.3 Termijn De termijn van terinzagelegging zou eindigen op zondag 21 januari 2024. Op grond van de Algemene termijnenwet wordt een in de wet gestelde termijn die op een zondag of algemeen erkende feestdag eindigt, verlengd tot en met de eerstvolgende dag die niet een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag is. Dit betekent in dit geval dat de termijn wordt verlengd tot en met maandag 22 januari 2024. De zienswijzen van of namens de reclamanten zoals opgenomen in de Lijst van reclamanten onder de nummers 1 tot en met 16 zijn binnen de termijn ontvangen c.q. verzonden. Enkel de zienswijze van reclamant zoals opgenomen in de Lijst van reclamanten onder nummer 17 is buiten de termijn ontvangen c.q. verzonden en wordt daarmee niet-ontvankelijk verklaard. Niettemin wordt deze zienswijze volledigheidshalve inhoudelijk behandeld in deze Nota zienswijzen. 1.4 Leeswijzer: thematische behandeling zienswijzen en beoordeling zienswijzen De zienswijzen hebben met name betrekking op terugkerende thema’s rondom “Evenementenplein Paleiskwartier”. Daarom is bij de beantwoording van de zienswijzen gekozen voor een thematische aanpak. Dit is opgenomen in het deel 1. Per hoofdthema wordt ingegaan op de ingediende zienswijzen.

In deel 2 van deze nota is een tabel opgenomen waarin alle zienswijzen samengevat zijn weergegeven. Bij een groot deel van de zienswijzen wordt verwezen naar de thematische 2

beantwoording in deel 1. De meer unieke (onderdelen van) zienswijzen zijn specifiek in deel 2 beantwoord, in de tabel zelf. Voor de volledigheid wordt hierbij vermeld, dat de volledige zienswijzen, zoals deze zijn ingediend, zijn betrokken bij de opstelling van het commentaar van de gemeente en alle zienswijzen, zoals deze zijn ingediend, volledig (niet actief openbaar) ter inzage liggen in het kader van de (verdere) besluitvorming. Daarnaast zijn alle zienswijzen integraal (weliswaar geanonimiseerd) als bijlage bij het raadsvoorstel gevoegd.

3

2.

Thematisch deel zienswijzenbeantwoording (deel 1)

2.1 Geluid Reclamanten merken over het aspect geluid het volgende op. De woon- en nachtrust van omwonenden wordt ernstig aangetast. De toegestane geluidsbelasting heeft invloed op de gezondheid en het welzijn van omwonenden. Het kan bovendien tot gehoorschade lijden. Zo spreken reclamanten de hoop uit dat tijdens reguliere uren van werkende mensen, in verband met thuiswerken, geen muziek wordt gedraaid tijdens evenementen. Daarnaast zouden de toegestane evenementen mensen van buiten het Paleiskwartier trekken, wat de geluidsoverlast in meerdere opzichten doet toenemen. De toegestane geluidsnormen in het bestemmingsplan zijn té hoog in een woonwijk. Sommige reclamanten merken zelfs op dat muziek van welke aard dan ook niet is toegestaan op de planlocatie. Andere reclamanten merken op dat de toegestane geluidsbelasting het mogelijk maakt dat muziekfestivals met versterkte muziek zullen plaatsvinden. De gehanteerde geluidsnormen in het bestemmingsplan zouden tot aan de gevel van omliggende woningen rijken en houden geen rekening met omwonenden die buiten zijn. Zeker in de zomermaanden, wanneer naar verwachting de meeste evenementen plaats zullen vinden, zijn mensen vaker te vinden op hun balkon. Zo hebben de toekomstige bewoners van Palazzo zelfs hun balkon gericht naar het evenementenplein. In het geluidsrapport is daar geen rekening mee gehouden.

Andere reclamanten merken op dat ze zich verbazen over de toegestane 85 decibel. Dat zou vergelijkbaar zijn met het geluid van een vrachtauto en langdurige blootstelling daaraan kan gehoorschade opleveren. Verder zou geluid resoneren en weerkaatsen door de (hoge) bebouwing in het Paleiskwartier en het omliggende water. Daardoor draagt geluid ver, hetgeen niet zou zijn meegenomen en afgewogen in het bestemmingsplan. In tabel 5.2 op pagina 17 en 18 van het geluidsrapport zijn de diverse soorten evenementen opgenomen met de geluidsbelasting die zij veroorzaken. In deze tabel scoren slechts 2 categorieën, te weten kleinkunstfesitval en markten/braderieen, groen. Nagenoeg alle categorieën van evenementen scoren rood, en dat betekent een ontoelaatbare geluidsbelasting. Concluderend veroorzaakt het merendeel van de evenementen die worden toegestaan op grond van het bestemmingsplan geluidshinder. Reactie Uitgangspunten Voor een goed begrip van de zienswijzen is het van belang om de uitgangspunten omtrent het aspect geluid in het kader van evenementen en onderhavig paraplubestemmingsplan eerst uiteen te zetten. In de voorbereiding van het ontwerp paraplubestemmingsplan is uitgebreid onderzoek gedaan naar de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het evenementenplein. De onderzoeken hebben zich voornamelijk gericht tot ruimtelijke 4

aspecten, zoals o.a. geluid. Bij evenementen kan geluid namelijk een belangrijke rol spelen, omdat sommige evenementen gepaard gaan met versterkte muziek. Hierdoor kunnen evenementen geluidshinder veroorzaken. In tegenstelling tot geluidshinder die afkomstig is van bijvoorbeeld wegen, spoorwegen en bedrijfsactiviteiten, is voor evenementen geen sprake van een wettelijk kader waarin geldende normen zijn opgenomen die een bepaalde hoeveelheid geluid toelaten bij woningen om onacceptabele hinder tegen te gaan. Wel wordt voor het beoordelen en toetsen van geluid van evenementen de Nota 'Evenementen met een luidruchtig karakter' van de Inspectie Milieuhygiëne Limburg van januari 1996 (hierna: Nota Limburg) gehanteerd. In vaste en constante rechtspraak van de Raad van State is aanvaard dat deze Nota het uitgangspunt is voor de beoordeling of het geluid van een evenement aanvaardbaar is of niet. Voor het beoordelen van het woon- en leefklimaat in het Paleiskwartier spelen verschillende factoren een rol. Enerzijds zijn binnen het Paleiskwartier faciliteiten aanwezig en mogelijk gemaakt die een positieve invloed hebben op het woon- en leefklimaat: de komst van de bioscoop, het hotel, de invulling van het sheddakengebouw, de plinten van de woongebouwen (met lichte bedrijvigheid) en de kwaliteit van de openbare ruimte hebben bijgedragen aan de gewenste reuring in het gebied.

Anderzijds is sprake van factoren die een beperkende invloed kunnen hebben op het woon- en leefklimaat. Het Paleiskwartier is immers geen reguliere en rustige woonwijk, maar een stedelijk woon-werkgebied, vlakbij het centraal station van 's-Hertogenbosch en langs het doorgaande spoor met een aantal drukke wegen in het gebied. Diverse aanwezige lichte bedrijfsactiviteiten, onderwijsinstellingen, horeca, detailhandel, het nabije spoor en treinstation zijn, met de daarbij behorende geluidsuitstraling, inherent aan het wonen in dit stedelijk woonwerkgebied (meer over onze overwegingen m.b.t. de keuze van de ligging van het evenementenplein in het Paleiskwartier leest u terug in paragraaf 2.4 in deze nota van zienswijzen). Zoals gezegd kan geluid een bijzondere rol spelen bij evenementen, want sommige evenementen gaan gepaard met versterkte muziek. Hierdoor kunnen evenementen geluidshinder veroorzaken. In dit paraplubestemmingsplan is daarom met voorschriften bepaalt welke geluidswaarden op de gevel van een geluidsgevoelig object (bestaande en geprojecteerd - nog te bouwen - woningen) de gemeente nog aanvaardbaar vindt. Daarnaast zijn de toegestane evenementen onderverdeeld in 3 categorieën, met per evenementcategorie een maximaal aantal (alsook een eindtijd), zodat de maximale geluidswaarden incidenteel (alleen bij de evenementen met geluid/muziek) aanwezig zullen zijn.

Om in te zien wat de mogelijkheden zijn voor evenementen op het plein en wat de akoestische gevolgen zijn van bepaalde evenementen op het plein, is een geluidsonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek (“Evenementenplein Paleiskwartier nabij Palazzo te 'sHertogenbosch”, Cauberg-Huygen, 26 mei 2023, nummer 05110-48262-23) is bij het paraplubestemmingsplan gevoegd. In het onderzoek zijn een aantal type evenementen onderzocht, met daarbij ook verschillende varianten voor de opstelling van geluidboxen, 5

namelijk tezamen op één positie (op/bij het podium) of verdeeld in posities over het plein. Er is uitgegaan van maximaal 2250 bezoekers, waarbij ook het stemgeluid is meegenomen in de geluidsberekeningen. Op basis hiervan zijn verschillende type evenementen onderzocht en geluidsbelastingen van de gevels van omliggende woningen (bestaand en/of geprojecteerd, nog te bouwen) inzichtelijk gemaakt. In de rekenmodellen die zijn gehanteerd in het geluidsonderzoek zijn ook de bodemgebieden (waaronder water) en weerkaatsing van het geluid door gebouwen (zogenaamde reflexies) meegenomen. Als uitgangspunt is in het geluidsonderzoek gerekend met het meest geluid belaste beoordelingspunt (worst case scenario, dichtst bij liggende en dus maatgevende woning), wat betekent dat andere woningen – veelal verder weg gelegen - een lagere geluidbelasting zullen ondervinden. Concluderend is een volledig, gedegen en zorgvuldig geluidsonderzoek verricht. Afwegingen en gekozen geluidgrenswaarden Zoals gezegd bestaat geen wetgeving die voorziet in harde geluidgrenswaarden waaraan evenementen moeten voldoen ter bescherming van het woon- en leefklimaat.

Uit uitspraken van de Raad van State blijkt dat de gemeenteraad bij evenementen zelf moet aangegeven welke geluidgrenswaarden nog toelaatbaar worden geacht bij de nabije woningen om een aanvaardbaar woon- en leefklimaat te waarborgen: de gemeenteraad heeft in dat kader een bepaalde beleidsvrijheid. Daarbij is volgens de Raad van State een goed woon- en leefklimaat ten aanzien van evenementen niet alleen afhankelijk van een aanvaardbaar geluidniveau, maar ook van hoe vaak deze geluidniveaus zich voordoen, dus het aantal evenementen met muziek, alsmede de begin- en eindtijden van de evenementen. Uit uitspraken van de Raad van State blijkt dat de geluidgrenswaarden in de Nota Limburg een goed aanknopingspunt zijn voor het waarborgen van een goed woon- en leefklimaat. De gemeente heeft dan ook aansluiting gezocht bij deze Nota Limburg, waarbij gestreefd is naar goed evenwicht tussen een realistische geluidgrenswaarde voor het organiseren van evenementen en een aanvaardbare geluidbelasting voor omwonenden. Het uitgangspunt van de Nota Limburg is een binnengeluidniveau in de nabije woningen tijdens evenementen van 50 dB(A) in de dag en avondperiode. Bij deze niveaus kan nog een prima gesprek worden gevoerd in woningen en is de spraakverstaanbaarheid nog voldoende te noemen.

Met een gangbare gevelisolatie van circa 20 à 25 dB(A) van de huidige nieuwe woningen, maakt dit – conform de Nota Limburg - een gevelbelasting van 70 tot 75 dB(A) in de regel toelaatbaar en acceptabel bij evenementen. Uiteindelijk zijn 3 toegestane categorieën van evenementen met aanvaardbare geluidniveaus opgenomen in de regels van het paraplubestemmingsplan: a. Categorie 1: evenementen zonder versterkt geluid en/of omroepinstallaties; b. Categorie 2: evenementen waarbij het geluid maximaal 60 dB(A)/75 dB(C) op de gevel van geluidgevoelige bestemmingen bedraagt; c. Categorie 3: evenementen waarbij het geluid maximaal 70 dB(A)/85 dB(C) op de gevel van geluidgevoelige bestemmingen bedraagt.

6

De gevelbelasting van maximaal 70 dB(A) die is toegestaan voor evenementen in categorie 3, die maximaal 4 maal per kalenderjaar mogen plaatsvinden, sluit aan op de maximale gevelbelasting die volgens de Nota Limburg toelaatbaar en acceptabel is. Met die gevelbelasting is, zoals eerder toegelicht, nog een prima gesprek te voeren in woningen en is de spraakverstaanbaarheid voldoende te noemen. Voor de evenementen in categorie 2 geldt een aanzienlijk lagere maximale gevelbelasting van 60 dB(A) en 75 dB(C). Dit betekent dat met een gangbare gevelisolatie van circa 20 à 25 dB(A) (zoals eerder toegelicht) het binnengeluidniveau tussen de 35 dB(A) en 40dB(A) is. Met een dergelijk binnengeluidniveau is volgens de Nota Limburg (helemaal) geen sprake van een aantasting van de spraakverstaanbaarheid in de woning. De evenementen in categorie 1 betreffen evenementen zonder versterkt geluid en/of omroepinstallaties, waarbij vanzelfsprekend ook geen sprake is van aantasting van de spraakverstaanbaarheid in de woning. Zoals beschreven gelden de toegelaten geluidniveaus op de gevel van geluidsgevoelige bestemmingen. In dit geval zijn dat de gevels van omliggende appartementwoningen. Een balkon en/of een achtertuin is - volgens de Wet geluidhinder - geen formeel te beschermen object.

Toetsing van de geluidsnormen als gevolg van evenementen vindt daarom niet plaats ter plaatse van deze buitenruimtes. Dit is ook in lijn met de Handleiding meten en rekenen Industrielawaai, 1999 (of diens opvolger). Bovendien gaan evenementen hier incidenteel - met een beperkt aantal per jaar alsook met een bepaalde eindtijd plaatsvinden. Naast het gegeven dat een balkon formeel geen gevoelige ruimte betreft, acht de gemeente de optredende incidentele belastingen vanuit evenementen op balkons toelaatbaar, waarbij het belang van evenementen met de toegelaten beperkte frequentie én eindtijd prevaleert boven bescherming van het geluid ter plaatse van de buitenbalkons. Overigens worden de balkons – in het kader van een goede ruimtelijke ordening – wél beschermd tegen te veel lawaai als gevolg van het optredende verkeer over de wegen en het spoor. Aangezien deze geluiden constant aanwezig zijn, dient (conform ons vast gesteld gemeentelijke geluidbeleid) te worden voldaan aan een bepaald ambitieniveau dat past bij onderhavige stedelijke omgeving. Voor de (recent vergunde) woonpanden (gelegen nabij het evenementenplein) heeft dit geresulteerd in aanvullende voorzieningen om juist op de balkons een adequaat geluidsniveau te behalen. De geluiden van de weg en het spoor vinden immers constant en dagelijks plaats.

Dit in tegenstelling tot evenementen waar verhoogde geluiden incidenteel optreden. Zoals gezegd is de mate van hinder die veroorzaakt wordt door evenementen niet alleen afhankelijk van de toegestane geluidniveaus, maar spelen meerdere factoren een rol. Om te voorkomen dat omwonenden gedurende vele malen per jaar geconfronteerd worden met geluidsoverlast door evenementen zijn in het paraplubestemmingsplan, naast toegelaten geluidsniveaus, ook regels opgenomen met betrekking tot het aantal evenementen, de duur van evenementen, aantal bezoekers en op- en afbouwwerkzaamheden. Daarbij zijn ook voorwaarden ten behoeve van voldoende spreiding in datum opgenomen. Hiermee wordt voorkomen dat (continu) elk weekend een evenement plaatsvindt en dat evenementen met een hogere geluidsbelasting niet 'te kort' op elkaar kunnen plaatsvinden. Het aantal 7

evenementen is beperkt tot maximaal 18 per jaar, waarbij maximaal 4 (van de 18) evenementen met de hoogste geluidsbelasting tot 70 dB(A) op de gevel van woningen wordt toegelaten. Evenementen op onderhavig plein mogen daarbij niet langer duren dan 23:00 uur. Behalve op vrijdag, zaterdag en een weekdag waarop een nationale feestdag volgt, dan is de maximale eindtijd 1 uur langer, namelijk 24:00 uur. Dit sluit ook aan bij de Nota Limburg, op basis waarvan het onder omstandigheden aanvaardbaar is om het tijdstip waarop de normstelling voor de nachtperiode ingaat te verschuiven tot 24:00 of (zelfs, waar wij in het paraplubestemmingsplan niet voor hebben gekozen) 1:00 uur. Met deze gekozen eindtijden en verdeling van evenementen wordt volgens de Nota Limburg verstoring van de nachtrust voorkomen. Verder verdient het opmerking dat de omliggende woningen aan het evenementenplein zijn van een recente bouw. Het maatgevende woonpand Palazzo betreft nieuwbouw en wordt conform de laatste eisen (qua warmte-isolatie) gebouwd. Hierdoor is het zeer aannemelijk dat de geluidsgevelisolatie een stuk hoger is dan het minimale 20 dB, met een acceptabel woon- en leefklimaat (geluidsniveau) in de woningen in het ene nachtelijke uur.

Geluid en type evenementen Uit het uitgevoerde geluidsonderzoek blijkt dat met een maximale gevelbelasting van 70 dB(A), zoals opgenomen in de regels van het bestemmingsplan, niet alle type evenementen mogelijk zijn. Dit komt doordat het evenementenplein is omringd door diverse woningen (bestaand of geprojecteerd, nog te bouwen) die – vanwege de korte afstand tot het evenementenplein - bepalend en beperkend zijn voor de toe te laten hoeveelheid muziek en geluid. Grote luidruchtige evenementen, zoals house en dance, zijn niet mogelijk. Ook een evenement met groot podium met live muziek (als 'smerrig' en 'het levenslied') zijn niet mogelijk binnen de toegestane geluidniveaus in het paraplubestemmingsplan. Om zulke evenementen tot een succes te maken, is eenvoudig weg veel meer geluid gewenst. Een organisator is zich bewust van deze beperking en restrictie. Zonder succes zal en kan een organisator deze luidruchtige evenementen hier niet organiseren. Voor mogelijke evenementen moet gedacht worden aan kleinschalige binnenstedelijke evenementen, zoals een markt of braderie met achtergrond muziek of kleinschalige live muziek. Een kleinkunst festival met een minimaal podium behoort ook tot de mogelijkheden.

Deze soort evenementen sluiten ook aan bij de evenementen die in tabel 5.2 in het geluidsonderzoek (met groene en gele arcering) zijn opgenomen en onder de geluidsgevelnorm van 70 tot 75 dB(A) vallen die, zoals eerder toegelicht, volgens de Nota Limburg toelaatbaar en acceptabel is bij evenementen. Bovendien zal altijd voor een evenement een evenementenvergunning op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening 'sHertogenbosch 2016 moeten worden aangevraagd (en verleend). Alleen kleinschalige evenement met zeer weinig impact op de omgeving en verkeer (zogenaamde 0evenementen), zijn niet evenementenvergunningplichtig. Bij het indienen van de aanvraag voor een evenementenvergunning moeten de akoestische gegevens over het evenement worden aangeleverd met daarop onder andere de plaats van het podium en de geluidsbronnen, met de afstand tot de meest dichtbij gelegen woningen/panden. Bij een evenement dat geluid produceert dient een volledig akoestisch onderzoek op basis van de 8

Handleiding meten en rekenen Industrielawaai, 1999 (of diens opvolger) te worden aangeleverd. Aan de hand van deze gegevens wordt getoetst of aan de geluidsnormen in het paraplubestemmingsplan (die gelden op de gevels van de omliggende woningen) met de aangevraagde opstelling en apparatuur kan worden voldaan. Dit volgt uit de gemeentelijke nota 'Uitvoeringsregels Evenementenbeleid 2020' d.d. 10 december 2019. Hierdoor wordt voorkomen dat evenementen die niet kunnen voldoen aan de geluidniveaus in het paraplubestemmingsplan plaatsvinden. Opgemerkt wordt dat de Nota Limburg – hoewel deze door de Raad van State voor deze toets wordt gehanteerd - enigszins gedateerd is. Dit blijkt onder andere uit recente jurisprudentie waarbij voor stedelijke gebieden bij evenementen ook fors hogere geluidsbelastingen toelaatbaar worden geacht (zie onder andere Raad van State, d.d. 6 november 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3720). De Raad van State oordeelt dan ook dat in drukke stedelijke (gemengde) gebieden ook hogere geluidsbelastingen bij evenementen op gevels te accepteren zijn. Hoewel ook hier in het Paleiskwartier gesproken kan worden van een stedelijk (gemengd) en levendig gebied, worden dergelijke hogere geluidsbelastingen (80 à 85 dB(A)) uitdrukkelijk niet toegelaten.

Concluderend is de gemeente van mening dat de toegestane categorieën van evenementen met geluidgrenswaarden een aanvaardbaar woon- en leefklimaat waarborgen. In combinatie met de voorwaarden in aantallen per type evenement, frequentie en (eind)tijden, is de gemeente van mening dat optredende hinder als gevolg van het geluid van de toegelaten evenementen acceptabel en passend is in het Paleiskwartier dat een gemengde stedelijke woon-werkomgeving is (zie in dit verband ook paragraaf 2.4 van deze Nota zienswijzen). Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan.

9

2.2 Type evenementen Reclamanten merken op dat het paraplubestemmingsplan muziekfestivals toestaat en dergelijke evenementen niet passend zijn op het evenementenplein gelegen in het Paleiskwartier. Dat geeft té veel overlast. Bovendien zouden vechtsporten op grond van het paraplubestemmingsplan mogelijk zijn, hetgeen door één van de reclamanten principieel uitgesloten moet worden. Reactie Vooropgesteld maakt het paraplubestemmingsplan uitsluitend evenementen mogelijk die vallen onder de reikwijdte van het begrip ‘evenement’ als omschreven in artikel 1.3 van de planregels en een van de drie evenementencategorieën als omschreven in artikel 1.4 van de planregels. Deze artikelen luiden als volgt: 1.3 evenement Een evenement is gedefinieerd als elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak, met uitzondering van: a. betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in de Wet openbare manifestaties; b. bioscoopvoorstellingen; c. algemene kermissen als bedoeld in de Kermisverordening 's-Hertogenbosch 2018; d. schouwburg- en/of theatervoorstellingen die plaatsvinden in een inrichting als bedoeld in de Wet milieubeheer; e. voetbalwedstrijden, als bedoeld in artikel 2:31, tweede lid; f. markten als bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder h, van de Gemeentewet; g. kansspelen als bedoeld in de Wet op de kansspelen; h.

het in een inrichting in de zin van de Alcoholwet gelegenheid geven tot dansen. Onder evenement wordt mede verstaan: a. een herdenkingsplechtigheid; b. een braderie; c. een optocht, niet zijnde een betoging als bedoeld in artikel 2:2 van deze verordening, op de weg; d. een feest, muziekvoorstelling of wedstrijd op of aan een openbare plaats; e. een vechtsportevenement. 1.4 evenementencategorieën • categorie 1: evenementen zonder versterkt geluid en/of omroepinstallaties; • categorie 2: evenementen met versterkt geluid waarbij het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr, LT) vanwege het evenement gemeten op de gevel van een geluidgevoelig object niet meer bedraagt dan maximaal 60 dB(A) en 75 dB(C) (etmaalwaarde);

10

•

categorie 3: evenementen met versterkt geluid waarbij het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau (LAr, LT) vanwege het evenement gemeten op de gevel van een geluidgevoelig object niet meer bedraagt dan maximaal 70 dB(A) en 85 dB(C) (etmaalwaarde).

De begripsbepaling van een evenement als bedoeld in artikel 1.3 van de planregels sluit aan op de begripsbepaling van een evenement als bedoeld in artikel 2:9 van de Algemene Plaatselijke Verordening 's-Hertogenbosch 2016 (hierna: APV). Daaronder valt ook een vechtsportevenement, welke in de regel in competitievorm plaatsvindt in een sportschool of een andere soort accommodatie. Omdat het evenementenplein in de buitenruimte is gelegen en daar geen sportschool of andere soort accommodatie op aanwezig is, is niet de verwachting dat een vechtsportevenement op het evenementenplein zal worden gehouden. Daarom is gekozen om het (ontwerp)paraplubestemmingsplan aan te passen en een ‘vechtsportevenement’ niet langer te benoemen in artikel 1:3 van de planregels. Bij evenementen die vallen binnen een van de categorieën als bedoeld in artikel 1.4 van de planregels, en dus uitsluitend zijn toegestaan, moet gedacht worden aan kleinschalige binnenstedelijke evenementen. Zo gaat het bij categorie 1 om evenementen zonder versterkt geluid en/of omroepinstallaties, zoals een boekenmarkt of jeu de boulestoernooi. Bij categorie 2 gaat het om evenementen met beperkt versterkt geluid ter ondersteuning van het evenement, zoals een lokaal foodtruck festival, startlocatie voor een hardloopwedstrijd, klein theater of rommelmarkt met wat achtergrondmuziek.

Bij categorie 3 evenementen gaat het om evenementen met versterkt geluid, zoals een klein muziekevenement als onderdeel van een stadsbreed evenement of volksfeest (als koningsdag). Dance-en/of houseevenementen en andere soortige evenementen met harde bastonen zijn bij voorbaat uitgesloten. Deze soort evenementen vinden wij niet passend binnen het stedelijkwoonwerkgebied waar het evenementenplein in is gelegen. Daarnaast kunnen muziekfestivals/feesten, waar reclamanten naar refereren, naar verwachting (ook) niet aan de geluidseisen in het paraplubestemmingsplan voldoen. Om dergelijke evenementen tot een succes te maken, is eenvoudig weg veel meer geluid gewenst dan dat het paraplubestemmingsplan toestaat. Voor een evenement dient altijd een evenementenvergunning te worden aangevraagd (en verleend). Alleen kleinschalige evenement met zeer weinig impact op de omgeving en verkeer (zogenaamde 0-evenementen), zijn niet evenementenvergunningplichtig. Bij het indienen van de aanvraag voor een evenementenvergunning moeten de akoestische gegevens over het evenement worden aangeleverd met daarop onder andere de plaats van het podium en de geluidsbronnen, met de afstand tot de meest dichtbij gelegen woningen/panden.

Bij een evenement dat geluid produceert dient een volledig akoestisch onderzoek op basis van de Handleiding meten en rekenen Industrielawaai, 1999 (of diens opvolger) te worden aangeleverd. Aan de hand van deze gegevens wordt getoetst of aan de geluidseisen in het paraplubestemmingsplan met de aangevraagde opstelling en apparatuur kan worden voldaan. Dit volgt uit de gemeentelijke nota 'Uitvoeringsregels Evenementenbeleid 2020' d.d. 10 december 2019. Daarmee wordt voorkomen dat 11

evenementen die niet kunnen voldoen aan de geluidseisen (zoals dance-en houseevenementen) plaatsvinden. Conclusie Zienswijzen zijn deels gegrond en geven aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan. In de begripsbepaling van een evenement zoals aangeduid in artikel 1.3 van de planregels wordt sub e ‘een vechtsportevenement’ verwijderd.

12

2.3 Aantal en frequentie evenementen Over het aantal evenementen merken reclamanten het volgende op. Het totaal aantal evenementen is té veel voor de betreffende locatie. De meeste evenementen zullen in de zomer plaatsvinden en met name in het weekend. Bovendien bestaan met maximaal twee evenementen per maand ook maar maximaal twee min of meer rustige weekenden per maand. Dan nog geen rekeninghoudend met de zeven dagen voor het op- en afbouwen. Dat geldt in versterkte mate voor de toekomstige bewoners van Palazzo die op zeer korte afstand (deels boven het evenementenplein) wonen. Door de structurele aard van de evenementen wordt ook de gezondheid en het woongenot van de bewoners in het Paleiskwartier geschaad. Reactie Over het aantal en de verdeling van evenementen is gekozen om de volgende cumulatieve en limitatieve voorwaarden op te nemen in de regels van het paraplubestemmingsplan: a. Het uitgangspunt is dat te allen tijde per kalenderjaar het totaal aantal evenementendagen 65 is, maximaal achttien evenementen mogen plaatsvinden en niet meer dan twee per maand; b. Het aantal evenementen in categorie 2 mag nooit meer dan twaalf per kalenderjaar bedragen en het aantal evenementen in categorie 3 mag nooit meer dan vier per kalenderjaar en één per maand bedragen; c.

Indien een evenement in categorie 1 of 2 heeft plaatsgevonden, mag de eerstvolgende elf dagen geen evenement plaatsvinden. Indien een evenement in categorie 3 heeft plaatsgevonden, mag de eerstvolgende elf dagen geen evenement in categorie 1 plaatsvinden en de eerstvolgende zesentwintig dagen geen evenement in categorie 2 en 3 plaatsvinden. Door het hanteren van deze verdeling aan evenementen wordt voorkomen dat (continu) elk weekend een evenement plaatsvindt en dat evenementen met een hogere geluidsbelasting niet 'te kort' op elkaar kunnen plaatsvinden. Daarnaast zijn in het paraplubestemmingsplan ook, om onevenredige hinder voor het woon- en leefklimaat en de omgeving te voorkomen, regels opgenomen over de begin- en eindtijden, het maximum aantal bezoekers en de open afbouwwerkzaamheden. Zo mag per evenement het totaal aantal op- en afbouwdagen nooit meer bedragen dan zeven. Het is aan de organisator van het evenement zelf om te bepalen hoeveel dagen hij gebruikt voor het opbouwen en voor het afbouwen, als maar niet het totaal aantal dagen van zeven wordt overschreden. Voorts is geregeld dat de op- en afbouw van een evenement plaatsvindt tussen 08:00 en 22:00 uur. Alleen afbouw van elektronische apparatuur is toegestaan tot maximaal één uur na afloop van de eindtijd van het evenement.

Daarnaast mag tijdens de op- en afbouwactiviteiten geen sprake zijn van onversterkte en/of versterkte muziek, met uitzondering van een soundcheck. Het evenementenplein krijgt ook een functie als verblijfs- en ontmoetingsplek voor de buurt. Het evenementenplein dient dan ook een aangename verblijfs- en ontmoetingsplek te zijn voor de buurt buiten evenementendagen. Daar is bij de inrichting van het evenementenplein 13

rekening gehouden. Zo wordt het plein groen ingericht en wordt de huidige speeltuin gehandhaafd (meer over de inrichting van het evenementenplein is terug te lezen in paragraaf 3.3. van de toelichting van het paraplubestemmingsplan). Om te waarborgen dat het evenementenplein ook goed kan functioneren als verblijfs- en ontmoetingsplek voor de buurt, zijn in de planregels voorschriften opgenomen over het aantal evenementen, de frequentie van de evenementen en de op- en afbouwdagen (lees meer hierover in paragraaf 4.3 van de toelichting van het paraplubestemmingsplan). Gekozen is om deze voorschriften in de regels van het (ontwerp)paraplubestemmingsplan aan te vullen met het voorschrift dat ‘Indien een evenement heeft plaatsgevonden, mag de eerstvolgende 8 dagen geen evenement plaatsvinden en mogen geen op- en afbouwwerkzaamheden plaatsvinden. Deze termijn van 8 dagen wordt gerekend vanaf de eerstvolgende dag dat de afbouwwerkzaamheden van het evenement zijn afgelopen.’ Met dit voorschrift wordt voorkomen dat (in theorie) elk week de woon- en leefomgeving belast kan worden met evenementen en/of op- en afbouwwerkzaamheden. Tegelijkertijd wordt gewaarborgd dat het evenementenplein ook kan functioneren als een aangename verblijfs- en ontmoetingsplek voor de buurt buiten evenementendagen.

Conclusie Zienswijzen zijn deels gegrond en geven aanleiding tot aanpassing van het (ontwerp)paraplubestemmingsplan. De regels in het paraplubestemmingsplan worden aangevuld met het voorschrift dat ‘Indien een evenement heeft plaatsgevonden, mag de eerstvolgende 8 dagen geen evenement plaatsvinden en mogen geen op- en afbouwwerkzaamheden plaatsvinden. Deze termijn van 8 dagen wordt gerekend vanaf de eerstvolgende dag dat de afbouwwerkzaamheden van het evenement zijn afgelopen.’

14

2.4 Ligging van het evenementenplein Reclamanten geven aan dat het Paleiskwartier niet behoort tot het centrum, gelet op de omvang en enkele horeca die vroegtijdig sluit. Bovendien zou het Paleiskwartier in de praktijk niet veel centrumvoorzieningen hebben. Zo zouden er geen winkels zijn direct rond het evenementenplein. Daarnaast zouden er, behalve in het Ricoh kantoor, vrijwel geen mensen werkzaam zijn in de omgeving van het evenementenplein. De locatie is volgens reclamanten vooral een woonwijk, dat dicht bebouwd is. Een festivalterrein zou niet passen in het Paleiskwartier. Een aantal reclamanten merken op dat alleen een evenementenplein dat een rommelmarkt of kleine optreden mogelijk maakt passend is in de omgeving. Andere reclamanten merken op dat evenementen helemaal niet geschikt zijn op het evenementenplein. Het plein is omringd door (dichtbebouwde) woningbouw waar veel mensen werken en wonen: ruim vierentwintighonderd woningen met dria á vierduizend inwoners. Omwonenden zouden geen tijd hebben voor reuring. Evenementen zijn juist te gast in het woon- en leefklimaat dat bij een dergelijk stedelijk gebied als het Paleiskwartier hoort.

Verder refereren reclamanten naar de toelichting van het bestemmingsplan, waarin wordt vermeld dat met het op grond van het geluidsrapport bepaalde geluidniveau nog ‘prima een gesprek kan worden gevoerd‘ en het spraakverstaanbaarheidsniveau ‘nog voldoende’ te noemen valt. Het is volgens reclamanten volstrekt onaanvaardbaar om in een zo dichtbebouwde woonwijk zoveel mensen te belasten met evenementen waarbij zij ‘nog prima’ een gesprek kunnen voeren en men elkaar ‘nog voldoende’ kan verstaan. Voor mensen die willens en wetens in het centrum van ‘s-Hertogenbosch gaan wonen en daarmee aangeven dat zij voor de evenementen kiezen, is dit nog aanvaardbaar. Echter, om daarmee mensen te belasten die juist níet in het centrum van de stad zijn gaan wonen, is dit uiteraard in het geheel niet aanvaardbaar, zeker niet omdat voor de meeste mensen geldt dat zij hun appartement gekocht hebben toen er nog helemaal geen sprake was van een evenementenplein in het Paleiskwartier. Een dergelijke confrontatie is een schending van het recht op een ongestoord genot van de woning en het eigendom van de bewoners. Een aantal reclamanten merkt op dat een evenementenplein meer passend zou zijn in het centrum of nog beter, geheel buiten de stad.

Zo zouden bewoners bewust gekozen hebben om in het Paleiskwartier te wonen om zodanig uit de rumoerigheid van de stad te zitten, maar wel dicht bij de stad te wonen. De gemeente heeft een zorgplicht naar haar bewoners en is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde leefomgeving. Reactie Voor een goed begrip van de beantwoording van de zienswijzen wordt eerst (kort) stil gestaan bij de totstandkoming van het Paleiskwartier. In 1998 is voor het Paleiskwartier een ontwerpbestemmingsplan opgesteld, dat als kader is gebruikt voor de nieuwbouwontwikkelingen in dit gebied. In de periode tussen 1998 en 2008 hebben zich verschillende stedenbouwkundige en milieutechnische ontwikkelingen voorgedaan die het opstellen van 15

een nieuw ruimtelijk kader voor de invulling van het zuidelijk deel van Paleiskwartier noodzakelijk maakten. Vervolgens heeft de gemeenteraad op 27 mei 2008 bij besluit het “Ruimtelijk plan Paleiskwartier-Zuid, Scharnierpunt tussen Binnenstad en West” (hierna: Ruimtelijk plan Paleiskwartier-Zuid) vastgesteld. Zoals blijkt uit het Ruimtelijk plan Paleiskwartier-Zuid is in het Paleiskwartier (vanaf het begin) altijd ingezet op de ontwikkeling van een levendig, gemengd en stedelijk woonwerkgebied. Het Paleiskwartier is dan ook (net als de rest van de Spoorzone) onderdeel van de Brede Binnenstad waar verdichting, levendigheid, reuring, menging van stedelijke functies en duurzame mobiliteit wordt nagestreefd. Als het Paleiskwartier klaar is, zijn in totaal circa 2.200 woningen gerealiseerd. Daarnaast zijn in het Paleiskwartier tal van (centrum)voorzieningen aanwezig. Zo zijn er verscheidene (afhaal)restaurants, cafés (waaronder een stadsbrouwerij) en overige eet- en drinkgelegenheden, maar ook een bioscoop en verscheidene vormen van dienstverlening gevestigd. Aan de westzijde van de Onderwijsboulevard zijn (grootschalige) onderwijsvoorzieningen gesitueerd, maar ook studentenhuisvesting en appartementen. Zoals opgemerkt horen levendigheid en reuring dan ook bij dit gebied, waar het evenementenplein, dat tevens een functie krijgt als ontmoetings- en verblijfsplek, goed in past.

In het verleden hebben ook in het Paleiskwartier en (specifiek) op het residentieplein, de locatie van het evenementenplein, evenementen plaatsgevonden. Zo heeft de BV Ontwikkelingsmaatschappij Paleiskwartier het (toen nog toekomstige) bouwterrein van Palazzo van 2015 t/m 2019 beschikbaar gesteld als tijdelijk evenementenplein. Diverse kleine en middelgrote evenementen hebben plaatsgevonden in het Paleiskwartier en op het residentieplein, zoals de Vestingloop, Fun Run, de jaarlijkse open lucht bioscoop, (een voorstelling van) Festival Boulevard, Foodtruckfestival TREK, DORST (bier), HBOintrofestival, Studance en het wijkfeest bij het 25-jarig bestaan van Paleiskwartier. De omgeving was enthousiast over de evenementen. Tegelijkertijd hebben omwonenden klachten ingediend: met name over de evenementen als HBO-Introfestival en Studance. Deze klachten gingen met name over het geluid van het evenement zelf en van de op- en afbouw. Ook het komen en gaan van bezoekers gaf onrust. Het beeld dat geschetst kan worden uit de ervaringen met de gehouden evenementen op het residentieplein en in het Paleiskwartier, is dat evenementen een waardevolle toevoeging zijn in het Paleiskwartier mits passend in de stedelijke woon- werkomgeving.

Daarom is gekozen aan het organiseren en houden van evenementen, gelet op de verrichte onderzoeken naar de ruimtelijke aspecten, grenzen te stellen die onevenredige hinder voor de omgeving voorkomen. Deze grenzen zijn gesteld door het opnemen van voorschriften in de regels van het paraplubestemmingsplan en daarmee rechtstreeks geldend voor evenementen. Dit zorgt voor een duidelijke en goede juridische borging voor het houden van de evenementen. De voorschriften gaan over maximum het aantal evenementen, de aard (type) en omvang van de evenementen, de eindtijden, het op- en afbouwen, het aantal bezoekers en de toegelaten geluidsniveaus (lees meer hierover in paragraaf 4.3 van de toelichting van het paraplubestemmingsplan). Bij evenementen die kunnen voldoen aan de 16

gestelde voorschriften, moet gedacht worden aan kleinschalige binnenstedelijke evenementen, zoals een markt of braderie met achtergrond muziek of kleinschalige live muziek. Een kleinkunst festival met een minimaal podium behoort ook tot de mogelijkheden. Dance-en/of house-evenementen en andere soortige evenementen met harde bastonen zijn bij voorbaat uitgesloten. Deze soort evenementen vinden wij niet passend binnen het stedelijk- woonwerkgebied waarin het evenementenplein in is gelegen. Ook evenementen als het HBO-Introfestival en Studance zullen naar verwachting niet mogelijk zijn. Om zulke evenementen tot een succes te maken, is eenvoudig wel veel meer geluid gewenst dan dat het paraplubestemmingsplan toestaat. Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan.

17

2.5 Auto- en fietsparkeren Reclamanten merken over het auto- en fietsparkeren het volgende op. In de toelichting van het paraplubestemmingsplan is niets opgenomen over plaatsing van fietsen en autoparkeerplaatsen. Gevraagd wordt hoe dit wordt opgelost. Verder wordt opgemerkt dat in het verkeers- en parkeeronderzoek vier mogelijke locaties worden weergegeven voor het stallen van de fietsen. Te verwachten is dat een groot aantal fietsen in en om het woongebied worden neergezet, wat schade aan het groen in het Paleiskwartier kan toebrengen. Reclamanten vragen af hoe dit kan worden voorkomen, omdat eenmaal schade aan groen niet zo snel herstelt. Daarnaast wordt opgemerkt dat op dit moment 390 stallingsplekken voor fietsen aan de westzijde van het station zijn gelegen, welke al vaak vol zouden zijn en er plannen bestaan tot verdere uitbreiding daarvan naar 1500 plekken. Dit geeft de indruk van in welke mate de drukte en reisbewegingen in de wijk zullen toenemen. In het verkeers- en parkeeronderzoek dat bij het bestemmingsplan is gevoegd wordt gesproken over een 'Kiss and Ride' op de hoek van de Spiegeltuin en de Bordeslaan, zonder enige onderbouwing. Dit is een onveilige en gevaarlijke situatie. De locatie zou al druk zijn vanwege in- en uitstappen van passagiers van bezoekers aan de Happy Italy of de Jumbo.

Bovendien is de voorgestelde locatie gelegen voor de in- en uitgang van de parkeergarage in het Paleiskwartier en het begin van de toegangsroute voor vrachtauto's die de Jumbo en aangrenzende restaurants beleveren. Reactie Verkeers- en parkeeronderzoek Adviesbureau Kragten heeft een onderzoek verricht naar de verkeersafwikkeling en parkeerbehoefte van de mogelijke evenementen die worden gehouden op het evenementenplein in het Paleiskwartier. Dit onderzoek heeft geresulteerd in een adviesmemo d.d. 30 oktober 2023 betreft 'Toelichting verkeer en parkeren ontwikkeling evenementenlocatie Paleiskwartier' (hierna: ‘onderzoek’), dat als bijlage bij de toelichting van het paraplubestemmingsplan is gevoegd. Autoparkeren Uit het onderzoek blijkt dat in het uiterste geval (worst case) 324 autoparkeerplaatsen nodig zijn ten behoeve van een te houden evenement op het evenementenplein. Autoparkeren kan niet op het evenementenplein zelf worden opgevangen. Extra parkeerdruk van een evenement in de openbare buitenruimte (de wijk) is niet wenselijk. Om dergelijk onwenselijk parkeergedrag te voorkomen is de evenementenorganisatie verplicht om in het kader van de evenementenvergunning op grond van de ‘Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente 's-Hertogenbosch 2016’ (hierna: APV) een mobiliteitsplan aan te leveren.

Hierin staat beschreven hoe de extra parkeerbelasting (van zowel voertuigen als fietsen) naar aanleiding van het evenement opgevangen moet worden. De evenementenorganisatie dient dit zelf te regelen. Dit betekent dat, alleen in het geval dat de evenementenorganisatie aantoont dat het autoparkeren op een goede wijze is geregeld en geborgd, hij in aanmerking 18

komt voor een evenementenvergunning: via deze wijze is het op een goede wijze opvangen van de autoparkeerbelasting ten behoeve van een evenement geborgd. Uit het onderzoek is in elk geval gebleken dat de extra autoparkeerbelasting naar aanleiding van een evenement in het uiterste geval (worst case) kan worden opgevangen in betaalde parkeervoorzieningen (parkeergarage Paleiskwartier) en/of in samenspraak op omliggende privéterreinen bij bedrijven of instellingen. Daarnaast kan de evenementenorganisatie ook gebruik maken van het transferium aan de Deutersestraat, door bijvoorbeeld te werken met pendelbusjes. Hierbij opgemerkt dat voorafgaand aan het houden van een evenement, in het kader van de evenementenvergunning, door de evenementenorganisator een inschatting wordt gemaakt van het aantal benodigde autoparkeerplaatsen. Deze inschatting wordt in het kader van de evenementenvergunning beoordeeld door de gemeente. Uiteraard verschilt de inschatting van het aantal benodigde autoparkeerplaatsen per evenement, omdat ieder evenement qua tijdsduur, aantal bezoekers, waar de bezoekers vandaag komen, enz., verschilt. Daardoor is niet altijd bij elk evenement sprake van het ‘uiterste geval’ van 324 benodigde autoparkeerplaatsen: per evenement zal het aantal benodigde parkeerplaatsen worden bepaald.

Fietsparkeren Uit het onderzoek blijkt dat in het uiterste geval (worst case) 1.400 fietsenstallingen nodig zijn ten behoeve van een evenement. Parkeren kan niet altijd op het evenementenplein zelf worden opgevangen. In de directe omgeving van het evenementenplein is het niet wenselijk om 1.400 fietsenstallingen op te vangen – dit vanwege de doorgang van verkeersdeelnemers, zoals voetgangers en hulpdiensten. Om dergelijk onwenselijk parkeergedrag te voorkomen is de evenementenorganisatie, zoals ook opgemerkt bij het autoparkeren, verplicht om in het kader van de APV een mobiliteitsplan aan te leveren. Hierin staat beschreven hoe de extra parkeerbelasting (van zowel fietsen en voertuigen) naar aanleiding van het evenement opgevangen moet worden. Dit betekent dat, alleen in het geval dat de evenementenorganisatie aantoont dat het fietsparkeren op een goede wijze is geregeld en geborgd, hij in aanmerking komt voor een evenementenvergunning: via deze wijze is het op een goede wijze opvangen van de fietsparkeerbelasting ten behoeve van een evenement geborgd. Voor wat betreft de fietsenstallingen dient in elk geval een zogenaamde ‘verzamellocatie’ nabij het evenementenplein gevonden te worden. Deze locatie dient ingericht te worden met de benodigde fietsparkeerplaatsen om wildgroei van geparkeerde fietsen in de directe omgeving van het evenementenplein tegen te gaan.

De evenementenorganisatie dient dit zelf te regelen. Uit het onderzoek is gebleken dat in de omgeving van het evenementenplein een aantal verzamellocaties aanwezig is, voor fietsers vanuit verschillende richtingen. Het is wel aan de evenementenorganisator zelf om in overleg met de grondbezitters van de verzamellocaties ook daadwerkelijk de fietsparkeervoorzieningen te plaatsen. Hierbij wel (nogmaals) opgemerkt dat voorafgaand aan het houden van een evenement, in het kader van de evenementenvergunning, een inschatting wordt gemaakt van het aantal benodigde fietsenstallingen. Deze inschatting van het aantal benodigde fietsenstallingen verschilt per 19

evenement, omdat elk evenement qua tijdsduur, aantal bezoekers, waar de bezoekers vandaag komen, enz., verschilt. Daardoor is dus niet altijd bij elk evenement sprake van het ‘uiterste geval’ met 1.400 benodigde fietsenstallingen: per evenement zal het aantal benodigde fietsenstallingen worden bepaald. Kiss and Ride Bij diverse evenementen worden ook bezoekers gebracht (door ouders, vrienden en dergelijke). Zij worden met de auto afgezet en na afloop weer opgehaald. Dit halen en brengen kan niet op het evenementenplein zelf en mag evenmin plaatsvinden op de Onderwijsboulevard, vanwege de doorstroming en de bereikbaarheid van hulpdiensten. De evenementenorganisatie zal zelf een haal en breng voorziening moeten voorzien om het halen en brengen van bezoekers op een veilige manier af te wikkelen, hetgeen hij moet aantonen in het kader van de evenementenvergunning. Uit het onderzoek is gebleken dat er mogelijkheden zijn om het halen en brengen van bezoekers te faciliteren, zoals het inrichten van een Kiss and Ride aan de Jonkerstraat – Statenlaan, Spiegeltuin – Bordeslaan of centraal station 's-Hertogenbosch. Mocht de evenementenorganisatie geen geschikte locatie vinden, dan kan de evenementenorganisatie een pendelverbinding regelen. Vanaf de pendellocatie worden bezoekers naar het evenementenplein gebracht.

Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan.

20

2.6 Inrichting evenementenplein Reclamanten merken op dat de huidige speeltuin niet terugkomt in de inrichtingstekening van het evenementenplein. De wens is echter dat de speeltuin behouden blijft. Verder vrezen een aantal reclamanten dat de toegang tot de supermarkt via de brug wordt geblokkeerd gedurende evenementen en de vraag is hoe dat wordt opgelost. Ook wordt gevraagd of het evenementenplein rolstoeltoegankelijk is. Reclamanten geven aan dat de trappen aan de Hofvijver, zeker bij een groot evenement met veel bezoekers, gevaarlijk kan zijn. Bezoekers zouden op de trappen ten val kunnen komen. Daarnaast zouden beide vijvers, gelegen naast het evenementenplein, en de hoogteverschillen in het evenementenplein, tot onveilige situaties kunnen lijden. Reactie Zoals aangegeven in paragraaf 3.3. van de toelichting van het paraplubestemmingsplan wordt met het plan Palazzo rekening gehouden met de inpassing van een evenementenplein dat ook een functie krijgt als verblijfs- en ontmoetingsplek voor de buurt. De aanleg en inrichting van het evenementenplein is onderdeel van het woonrijp maken van het plan Palazzo. Onderhavig paraplubestemmingsplan regelt niet de (reeds toegestane) aanleg en inrichting van het evenementenplein, maar gaat slechts over het (nog) planologisch toestaan van het 'gebruik als evenementenplein'.

Volledigheidshalve wordt hierbij wel een reactie gegeven op de zienswijzen over de inrichting van het evenementenplein. De groene driehoek die op de inrichtingstekeningen in paragraaf 3.3. van de toelichting van het paraplubestemmingsplan is afgebeeld, betreft de speeltuin. De speeltuin met dezelfde speeltoestellen blijft gehandhaafd. Verder ligt een deel van het evenementenplein op het dak van de ondergrondse parkeergarage van Palazzo. Dit deel van het plein ligt 25 cm hoger dan de aangrenzende openbare ruimte langs de Hofvijver. De twee treden die hiervoor nodig zijn sluiten aan bij de bestaande trappen langs de Hofvijver. Met een hellingbaan is het hoger gelegen deel van het plein toegankelijk voor mindervaliden en lichte voertuigen. Evenementen kunnen georganiseerd worden op het hoger gelegen deel van het plein, maar ook de trappartij kan bij het evenement worden betrokken. Daarnaast blijft de toegang tot de supermarkt Jumbo, gelegen aan de Hofvijfer, ook gedurende evenementen via de brug toegankelijk. De burg is gedurende evenementen, wel alleen (voor zover er hekwerken zijn geplaatst ten behoeve van het evenement) toegankelijk via de Statenlaan en niet via het Residentieplein. Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan.

21

2.7 Voorstel uitstel paraplubestemmingsplan Reclamanten stellen voor om de procedure van het paraplubestemmingsplan enkele jaren uit te stellen. Zij geven aan dat evenementen namelijk pas vanaf oplevering van de openbare ruimte in 2026 plaats kunnen vinden. Gezien de onzekerheid van bewoners en ondernemers voor de uitwerking van het huidige voorstel in de praktijk op het woon- en ondernemingsklimaat, zou het zinvol zijn om enkele jaren 'proef te draaien'. Daarmee wordt nu onnodige weerstand voorkomen. In goed overleg met bewoners en ondernemers kunnen gedurende een paar jaar evenementen geprogrammeerd en geëvalueerd worden. Vervolgens kan het ontwerpbestemmingsplan al dan niet worden vastgesteld. Bijkomend voordeel zou zijn dat de nieuwe bewoners van Palazzo ook kunnen participeren in het overleg. Reactie Aanleiding Het voornemen is dat op het evenementenplein binnen het Paleiskwartier op regelmatige basis kleinschalige- en middelgrote binnenstedelijke evenementen worden gehouden. Deze evenementen dragen bij aan de gewenste reuring en levendigheid in de gemengde stedelijke woon-werkomgeving van het Paleiskwartier. Daarom is gekozen om het toestaan van evenementen rechtstreeks te regelen in het paraplubestemmingsplan.

In dat geval hoeft immers, naast de evenementenvergunning op grond van de APV, niet voor ieder los evenement een omgevingsvergunning voor afwijking van het ‘Omgevingsplan gemeente ’sHertogenbosch’ te worden aangevraagd (lees meer hierover in paragraaf 4.2 en 4.3 van de toelichting van het paraplubestemmingsplan). In voorliggend paraplubestemmingsplan is daarom een regeling voor evenementen opgenomen. Hierdoor wordt het rechtstreeks (planologisch) mogelijk gemaakt dat ter plekke op het evenementenplein evenementen onder bepaalde voorwaarden gehouden kunnen worden. Daarnaast biedt de evenementenregeling in het paraplubestemmingsplan rechtszekerheid voor een ieder. De regeling maakt namelijk voor eenieder kenbaar onder welke voorwaarden evenementen al dan niet rechtstreeks zijn toegestaan op grond van het paraplubestemmingsplan: daarmee weten zowel evenementenorganisatoren als omwonenden waar ze aan toe zijn. Het paraplubestemmingsplan regelt ook wat maximaal planologisch mogelijk is: dit betekent dat evenementen die niet kunnen voldoen aan de voorwaarden in de regels van het paraplubestemmingsplan ook niet mogelijk zijn. Praktijkervaringen Met het houden van evenementen op de locatie van het evenementenplein bestaan praktijkervaringen die zijn meegenomen in het opstellen van het bestemmingsplan.

Zo heeft de BV Ontwikkelingsmaatschappij Paleiskwartier het (toen nog toekomstige) bouwterrein van Palazzo van 2015 t/m 2019 beschikbaar gesteld als tijdelijk evenementenplein. Diverse kleine en middelgrote evenementen hebben plaatsgevonden op het evenementenplein, zoals de Vestingloop, Fun Run, de jaarlijkse open lucht bioscoop, (een voorstelling van) Festival Boulevard, Foodtruckfestival TREK, DORST (bier), HBO-introfestival, Studance en het wijkfeest bij het 25-jarig bestaan van Paleiskwartier. De omgeving was enthousiast over 22

de evenementen. Tegelijkertijd hebben omwonenden klachten ingediend: met name over de evenementen als HBO-Introfestival en Studance. Deze klachten gingen met name over het geluid van het evenement zelf en van de op- en afbouw. Ook het komen en gaan van bezoekers gaf onrust. Het beeld dat geschetst kan worden uit de ervaringen met het houden evenementen in het Paleiskwartier, is dat evenementen een waardevolle toevoeging zijn in het Paleiskwartier mits passend in de stedelijke woon- werkomgeving. Aan het organiseren en houden van evenementen worden dan ook, gelet op de verrichte onderzoeken naar de ruimtelijke aspecten, grenzen gesteld die onevenredige hinder voor de omgeving voorkomen. Deze grenzen zijn gesteld door het opnemen van voorschriften in de regels van het bestemmingsplan en daarmee rechtstreeks geldend voor evenementen. Dit zorgt voor een duidelijke en goede juridische borging voor het houden van de evenementen. De voorschriften gaan over maximum het aantal evenementen, de aard (type) en omvang van de evenementen, de eindtijden, het op- en afbouwen, het aantal bezoekers en de toegelaten geluidsniveaus (lees meer hierover in paragraaf 4.3 van de toelichting van het paraplubestemmingsplan).

Bij evenementen die kunnen voldoen aan de gestelde voorschriften, moet gedacht worden aan kleinschalige binnenstedelijke evenementen, zoals een markt of braderie met achtergrond muziek of kleinschalige live muziek. Een kleinkunst festival met een minimaal podium behoort ook tot de mogelijkheden. Dance-en/of houseevenementen en andere soortige evenementen met harde bastonen zijn bij voorbaat uitgesloten. Deze soort evenementen vinden wij niet passend binnen het stedelijkwoonwerkgebied waar het plangebied in is gelegen. Ook evenementen als het HBOIntrofestival en Studance zullen naar verwachting niet mogelijk zijn. Om zulke evenementen tot een succes te maken, is eenvoudig wel veel meer geluid gewenst dan dat het bestemmingsplan toestaat. Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot wijzigingen van het paraplubestemmingsplan.

23

2.8 Belangenafweging Reclamanten merken op dat de gemeente met dit bestemmingsplan de belangen van een groot aantal bewoners niet goed in acht zou hebben genomen. De indruk zou bestaan dat de belangen van andere partijen (zoals ondernemers, horeca en de gemeente) zwaarder wegen dan de belangen van omwonenden. Reactie Zorgvuldige belangenafweging In de voorbereiding van het bestemmingsplan is naast de ruimtelijke onderzoeken en een uitgebreid participatietraject, ook een zorgvuldige belangenafweging gemaakt. Enerzijds bestaat het belang van ondernemers en het algemeen maatschappelijk belang van het houden van evenementen in een levendig en stedelijk woon-werkgebied als het Paleiskwartier. Anderzijds bestaat het belang van omwonenden dat evenementen niet leiden tot onaanvaardbare gevolgen voor het woon- en leefklimaat in de directe omgeving van het plangebied. Evenementen mogen geen onevenredige hinder veroorzaken. Om die reden worden aan het organiseren en houden van evenementen, gelet op de verrichte onderzoeken naar de ruimtelijke aspecten, grenzen gesteld die onevenredige hinder voor de omgeving voorkomen. Deze grenzen zijn gesteld door het opnemen van voorschriften in de regels van het paraplubestemmingsplan en daarmee rechtstreeks geldend voor evenementen. Dit zorgt voor een duidelijke en goede juridische borging voor het houden van de evenementen.

De voorschriften gaan over het aantal evenementen, de aard (type) en omvang van de evenementen, de eindtijden, het op- en afbouwend, het aantal bezoekers en de toegelaten geluidsniveaus (lees meer over de voorschriften in paragraaf 4.3 van de toelichting van het paraplubestemmingsplan). Conclusie Zienswijzen zijn ongegrond en geven geen aanleiding tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan.

24

2.9 Algemeen belang en plicht van de overheid Reclamanten merken het volgende op. Alle woningen in het Paleiskwartier worden beschermd door artikel 8 EVRM, dat gaat over het recht op eerbiediging van privé-, familieen gezinsleven. Daarnaast worden de woningen ook beschermd door het Eerste protocol bij het EVRM. Met andere woorden: de overheid heeft de plicht om het ongestoord genot van een woning te garanderen en mag daar slechts op ingrijpen als er een algemeen belang toe noodzaakt. Omtrent het plan is geen sprake van enig algemeen belang. Het enkele feit dat het Paleiskwartier door de gemeente wordt gekwalificeerd als onderdeel van de binnenstad (waar evenementen volgens de gemeente klaarblijkelijk wenselijk zijn) vormt geen algemeen belang. Sterker nog: het is geen kwalificatie die recht doet aan de werkelijkheid maar slechts een benoemen van wat enkel de gemeente als wenselijkheid ziet. Ook de rechtvaardigingen die in artikel 8 EVRM worden genoemd voor een ingrijpen van de overheid in het respect voor de woning bieden de gemeente geen uitkomst. Het houden van evenementen zoals voorgesteld in het bestemmingsplan dienen niet het economisch belang (van zelfs maar de stad of de wijk), maar zijn juist de redenen waarom ingrijpen geoorloofd zou zijn ondermijnen.

Daarnaast wordt de openbare veiligheid niet gediend door dergelijke evenementen net zomin als het voorkomen van wanordelijkheden. Integendeel grote verkeersstromen, alsmede grote groepen mensen die evenementen komen bijwonen, zullen niet bijdragen aan de veiligheid van de wijk en de gezondheid en het welzijn van de bewoners van het Paleiskwartier. Reactie Ten aanzien van de stelling van reclamanten omtrent artikel 8 EVRM wordt het volgende opgemerkt. In het eerste lid van dit artikel is bepaald dat een ieder recht heeft op respect voor zijn privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. In het tweede lid is bepaald dat geen inmenging van enig openbaar gezag is toegestaan in de uitoefening van dit recht, dan voorzover bij de wet is voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk is in het belang van de nationale veiligheid, de openbare veiligheid of het economisch welzijn van het land, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden of voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. Voor zover het bestemmingsplan kan worden aangemerkt als een inmenging in grondrechten beschermd door artikel 8, lid 1 EVRM, is dit bij wet voorzien.

In de Wet ruimtelijke ordening (hierna: Wro) is in artikel 3.8 de bevoegdheid van de gemeenteraad geregeld om een bestemmingsplan vast te stellen, waarbij ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening de bestemming van de in het plan begrepen grond wordt aangewezen en met het oog op die bestemming regels worden gegeven. Daarnaast is een eventuele inmenging in het belang van een van de in artikel 8, lid 2, van het EVRM genoemde doelen. Het bestemmingsplan dat evenementen op het evenementenplein gelegen in het Paleiskwartier onder bepaalde voorwaarden toestaat kan worden aangemerkt als