Bijlage 1 Gespreksverslagen verkenning 2026

Bijlage 1

Gespreksverslagen verkenning 2026

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

D66 Mariève Craste, Steven Elders

Duiding verkiezingen D66 is heel blij met de uitslag Acht zetels is, boven verwachting, een prachtig resultaat. Over de hele linie is Den Bosch wat progressiever geworden en dat is een mooie constatering. Het verklaren van de uitslag blijft toch een beetje giswerk. Over het algemeen lijkt het in ieder geval dat partijen die uitgesproken zijn hebben gewonnen. Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De huidige coalitie heeft veel bereikt en er is goed samengewerkt, Met zes fracties (vijf als je GroenLinks en PvdA samenvoegt) die niet allemaal nodig zijn voor een meerderheid, is er veel ruimte om een eigen koers te kiezen. Voor een middenpartij als D66 is dat soms een lastige positie. D66 constateert dat er met twee partijen van acht zetels een andere constellatie ontstaat. Belangrijk in een coalitie is ook bij veranderende verhoudingen dat alle partijen bereid zijn om de minder populaire besluiten te dragen en te verdedigen. Voor D66 is het belangrijk dat er een stabiele nieuwe coalitie komt die toekomstgericht is en vooruit wil met de stad. Er zijn op veel dossiers ingrijpende besluiten noodzakelijk, dat moeten coalitiepartijen wel voor hun rekening willen nemen. Het is niet altijd genoeg om het op einddoel met elkaar eens te zijn, partijen kunnen ook op het proces en de voortgang elkaar frustreren.

Een college waar iedereen comfort heeft (over links en rechts heen) om op de lange lijnen draagvlak te houden (niet alleen voor 4 jaar). D66 ziet geen inhoudelijke argumenten om te kiezen voor een coalitie van vijf partijen en dus zeven wethouders. De extra kosten van een zevende wethouder zijn aan de achterban en de inwoners, heel lastig uit te leggen. Een vier partijen coalitie geeft ook meer slagkracht en de voorkeur van D66 gaat hier dan ook naar uit. Vanzelfsprekend wil D66 hier aan deelnemen. Voor wat betreft de samenstelling van de coalitie, ziet D66 ook met oppositiepartijen overlap in verkiezingsprogramma’s. Als het gaat om stemgedrag en stijl is die overlap er veel minder. Voor wat betreft de samenstelling van de coalitie ziet D66 dat er ook met andere partijen inhoudelijke raakvlakken zijn. Tegelijkertijd heeft D66 een voorkeur voor een samenwerking die voortbouwt op een stabiele basis en waarin omgang, continuïteit en uitvoeringskracht geborgd zijn. Hoofdopgaves Er ligt vanzelfsprekend een grote opgave op woningbouw en de bijbehorende voorzieningen. Wat D66 betreft mag er binnen de opgave meer ruimte komen voor middenhuur/middenkoop Daarnaast is het essentieel dat er vaart gemaakt wordt met de energietransitie. Verder staat in de brief aan de verkenners een overzicht van de hoofdopgaves die D66 ziet.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Wat D66 betreft is er over veel te praten, maar moeten er wel duidelijke afspraken worden gemaakt over vooruitgang op essentiële dossiers als energietransitie, de verstedelijkingsambities en autoluwe binnenstad. Tegelijkertijd moet er gewaakt worden voor het stapelen van ambities, plannen moeten wel uitvoerbaar zijn met de beschikbare middelen en de ambtelijk capaciteit. D66 vindt het ook belangrijk dat bij de belangrijke besluiten de raad in positie wordt gebracht om een afgewogen besluit te nemen.

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

GroenLinks-PvdA Pieter-Paul Slikker, Wies Korver

Duiding verkiezingen GroenLinks-PvdA is blij met de verkiezingsuitslag. Het is voor Den Bosch een bijzondere uitslag met twee grote links-progressieve partijen. Het feit dat er afgelopen periode zichtbare resultaten zijn geboekt heeft daar wellicht aan bijgedragen. Daarnaast laat de verkiezingsuitslag zien dat de nieuwe fractie geworteld is in de Bossche samenleving. Van de gekozen leden hebben er heel veel de drempel voor een voorkeurszetel gehaald.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin GroenLinks-PvdA wil graag deelnemen aan een nieuwe coalitie. De gesprekspartners zijn hiervoor de wethouderskandidaten. GroenLinks-PvdA vindt een coalitie met vier van de vijf huidige coalitiepartijen het meest recht doen aan de verkiezingsuitslag. Met andere partijen zijn er soms meer programmatische overeenkomsten, maar liggen in de praktijk de meningen uiteen zoals uit het stemgedrag blijkt, of is er sprake van een te geringe omvang van zetels. Daarnaast wil GroenLinks-PvdA dat een coalitie recht doet aan de gehele uitslag en die laat een keuze voor links en rechts, conservatief en progressief zien. Een toekomstige coalitie moet het stevige mandaat voor links-progressief binnen een brede uitslag recht doen.

Hoofdopgaves GroenLinks-PvdA vindt het allereerst belangrijk dat alles wat al loopt wordt doorgezet. Grote opgaves zijn voor GroenLinks-PvdA de energietransitie, consistentie en rust bij asielopvang, verstedelijking, bereikbaarheid, betaalbaar wonen, de urgente klimaat- en wateropgave, vernieuwende economische en culturele ontwikkeling, brede welvaart en bestuurlijke slagkracht richting regio en Rijk.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Gelet op de verkiezingsuitslag is het helder dat de winnaars dit terug moeten kunnen zien in een coalitieakkoord. Wat GroenLinks-PvdA betreft komt er een stevig programma met duidelijke doelen, waarin tegelijkertijd noodzakelijke keuze worden gemaakt. Niet voor alles is capaciteit beschikbaar. Als je aan alle kleine initiatieven meewerkt, hou je te weinig capaciteit over voor de grote plannen. Wat de wijze van samenwerking betreft staat GroenLinks-PvdA een bestuursstijl voor waarin wethouders functioneren als onderdeel van een team en niet als ZZP-ers. Richting de raad zou het college zich wel meer open kunnen stellen. Er is soms de neiging om met een houding van alwetendheid de discussie met de raad aan te gaan. Ook in de wijze van samenwerking met ambtelijke organisatie zouden stappen gezet kunnen worden. Sommige structuren zijn aan herziening toe. In de coalitieonderhandelingen kan er nog gewonnen worden in het meenemen van de fractie. Als alleen twee onderhandelaars betrokken worden bestaat het risico dat het akkoord in de fractie niet echt geïnternaliseerd is. Inhoudelijk ziet GroenLinks-PvdA dat in Den Bosch vaak wel een compromis gevonden kan worden. Er is een uitdaging op de financiering van het beleid, om alle ambities te kunnen realiseren zou een verhoging van de OZB nodig kunnen zijn.

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

VVD Pieter Schuurmans, Raymond The

Duiding verkiezingen De uitslag viel helaas voor de VVD wat tegen. Het liberale verhaal lijkt door de kiezer niet voldoende te zijn herkend. Op stijl is er ook een duidelijk verschil met andere partijen die er harder ingaan en dat spreekt blijkbaar aan. Er ligt in ieder geval een uitdaging voor de komende vier jaar om het eigen liberale verhaal beter voor het voetlicht te brengen.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De samenwerking in de huidige coalitie is prima. Tegelijkertijd constateert de VVD dat er bijvoorbeeld in de afspraken binnen het coalitieakkoord over de autoluwe binnenstad zoveel ruimte zat, dat dat voor veel ruis heeft gezorgd. De VVD is bereid om haar verantwoordelijkheid te nemen en met het juiste verhaal aan een nieuwe coalitie deel te nemen en denkt dat er hiervoor genoeg programmatische mogelijkheden zijn met potentiële coalitiepartners. Meer dan de vorige keer moet er echter aandacht zijn voor het elkaar gunnen van een eigen verhaal. De VVD is realistisch, de verhoudingen in de raad zijn veranderd, maar als ze deelneemt in een nieuwe coalitie moet ook het liberale geluid van de VVD herkenbaar zijn. De VVD kan met Ralph Geers een ervaren wethouder leveren die een grote bijdrage kan leveren aan een stabiel college. Wat de VVD betreft bestaat dat college uit zes wethouders en dus vier partijen. Zeven wethouders is voor de VVD financieel niet wenselijk. Mede coalitiepartners moeten wat de VVD betreft staan voor het gezamenlijke verhaal, ook waar dat lastig is. Met partijen buiten de huidige coalitie ziet de VVD daar wel een mogelijk probleem. De voorkeur gaat daarom uit naar een coalitie die gevonden wordt binnen de huidige coalitiepartners.

Hoofdopgaves Financiële degelijkheid is voor de VVD altijd een belangrijk punt. De lokale lasten voor burgers en bedrijven moeten zo laag mogelijk blijven. Voordat lasten worden verhoogd hoort de gemeente eerst naar de eigen bedrijfsvoering te kijken of er bespaard kan worden. Naast de inhoud gaat het bij sommige onderwerpen ook over de manier waarop je zaken wil bereiken. Kies je op thema’s zoals mobiliteit en bereikbaarheid bijvoorbeeld voor stimuleren of voor dwang? De VVD heeft een sterke voorkeur voor het eerste. Zeker met de huidige geopolitieke omstandigheden is verduurzaming een nog urgentere opgave. Des te belangrijker is het dat er voldoende aandacht is voor draagvlak onder de inwoners voor maatregelen.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten De VVD pleit voor een wat meer uitgewerkt coalitieakkoord. Enerzijds om gedoe achteraf te voorkomen, anderzijds geeft dat partijen aan de voorkant meer zekerheid over punten die voor henzelf belangrijk zijn. Het helpt als je aan de achterban moet uitleggen waarom je op bepaalde zaken hebt ingeleverd als je duidelijk kan laten zien wat er tegenover staat. In de samenwerking tussen college en raad vindt de VVD het belangrijk dat er net als in de huidige periode ruimte blijft voor goede initiatieven van de oppositie.

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

Leefbaar ‘s-Hertogenbosch Maarten Kagie, Paul Kagie

Duiding verkiezingen Leefbaar ’s-Hertogenbosch ziet de goede uitslag als een resultaat waar vier jaar aan gewerkt is. Met uitgesproken zijn over waar de partij voor staat en dat consequent uitdragen. In een Bossche politieke cultuur waar uitgesproken meningen niet altijd op prijs worden gesteld, laat Leefbaar ’s-Hertogenbosch zien dat kleur bekennen loont. Het begint bij het onderkennen van de belangen die inwoners hebben en dat is iets anders dan ombudspolitiek en iedereen zijn zin willen geven.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De vier zetels zijn wat Leefbaar ’s-Hertogenbosch betreft een signaal van de kiezer. Leefbaar loopt dan ook zeker niet weg voor de verantwoordelijkheid als er inhoudelijk goede afspraken te maken zijn. Aan de andere kant ziet de partij ook wel dat deelname van leefbaar ’s-Hertogenbosch aan een coalitie niet de meest voor de hand liggende combinatie is. Tegenover de twee grotere linkse partijen zou dan een stevig rechts blok moeten staan om het voor Leefbaar ’s-Hertogenbosch werkbaar te maken.

Hoofdopgaves Naast de vanzelfsprekende nadruk op de wooncrisis en de noodzakelijke woningbouwopgave, zijn belangrijke thema’s voor Leefbaar ’s-Hertogenbosch veiligheid, verkeersveiligheid en zorg in de wijk. Je ziet bepaalde wijken afglijden op de veiligheidsmeetlat, daar moet wat aan gedaan worden. Dat zelfde geldt voor de aanpak van ‘verkeershufters’. In het zorgdomein is het belangrijk dat er in de wijken de faciliteiten zijn om mensen langer zelfstandig te laten functioneren en zorg op maat te leveren. Leefbaar ‘s Hertogenbosch verwijst verder naar de brief Ook belangrijk is dat er keuzes worden gemaakt, niet alles kan tegelijk. Dat geldt zeker ook voor het structuurfonds, waar momenteel de wensen de beschikbare middelen verre overtreffen. Wat Leefbaar ’s-Hertogenbosch betreft kan het ambtelijk apparaat met 10% worden ingekrompen. De gemeente voert beleid op het gebied van diversiteit en emancipatie waarvan de partij zich afvraagt of dit wel effect heeft. Ook op cultureel gebied kan het wel een tandje minder en mag de volkscultuur meer aandacht krijgen.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Leefbaar ’s-Hertogenbosch vindt het werkklimaat in de gemeenteraad prima. Ook op persoonlijk vlak kan met veel raadsleden prima worden samengewerkt. Tegelijkertijd is ook duidelijk dat de uitgesprokenheid van de partij soms botst met Bossche politieke cultuur, waar de kerk graag in het midden gehouden wordt, dit kan voor een slecht verstaander lastig zijn.’ Voor de stad is het belangrijk dat er een daadkrachtige coalitie komt. Dat betekent dat je op belangrijke punten harde afspraken maakt, maar ook dat er aandacht is voor de haalbaarheid van de plannen. Bij de vorige verkiezingen is daar door de gemeentesecretaris in een brief aandacht voor gevraagd en dat geldt nog steeds.

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

Rosmalens Belang Jochem Huibers, Johan Kouwenberg

Duiding verkiezingen Aan de ene kant hebben de verkiezingen geen verassingen opgeleverd over welke partijen de grootste zijn. Wel verassend is de verandering in onderlinge verhouding van de zetelaantallen. Twee partijen steken echt boven de andere partijen uit en dat is voor Den Bosch bijzonder. Het past wel in het landelijke beeld in de steden en zegt ook iets over de partijen. Die zijn beiden met een sterk verhaal de verkiezingen ingegaan. Voor Rosmalens Belang zelf is het een teleurstelling dat er een zetel verloren is. Aan de andere kant is het aantal stemmen nagenoeg hetzelfde als de vorige keer en is er dus wel sprake van een stabiele basis. Binnen een coalitie zal het verschil tussen grote en kleine partijen een uitdaging zijn. In Den Bosch is er nu een regenboogcoalitie, waarbij partijen elkaar zaken gunnen en waar iedereen zich prettig bij voelt. Ook bij veranderende verhoudingen moet het natuurlijk wel zo blijven dat alle partijen als volwaardige partner aan tafel zitten.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin Rosmalens Belang is zeer tevreden over de huidige samenwerking. Een goede samenwerking is essentieel om de opgaves die er liggen op een slagvaardige manier op te pakken. Het zou dan ook logisch zijn om de nieuwe coalitie te zoeken binnen de partijen die daar nu ook aan deelnemen. Van de in grootte geschikte oppositiepartijen is het gelet op het verleden maar de vraag of daar op dezelfde manier mee kan worden samengewerkt. Rosmalens Belang ziet het zeker als een optie om met de huidige vijf partijen door te gaan. Je krijgt dan zeven wethouders en dat is verdedigbaar met de opgaven die er liggen, ook in het krijgen van draagvlak in de stad voor plannen. Je hebt financieel dan echter wel wat uit te leggen en dat is lastig. Anderzijds is een coalitie met vier partijen wel slagvaardiger en alle partijen zijn dan nodig voor een meerderheid. Voor zichtzelf ziet Rosmalens Belang zeker een rol in de coalitie. De afgelopen periode heeft de partij vaak binnen de coalitie de rol van verbinder gepakt. De partij heeft daarnaast een duidelijk meerwaarde als lokale partij die geworteld is in de oostelijke gemeentedelen. Nadrukkelijk is de partij, echter ondanks de naam, een partij die gemeentebreed denkt en handelt. Wijk en dorpsgericht werken is immers iets van de hele gemeente. Jochem Huibers is namens de partij de wethouderskandidaat.

Er is geen aanleiding om te verordenstellen dat ander partijen hier moeite mee zouden hebben.

Hoofdopgaves De hoofdopgaves zijn voor Rosmalens Belang wel duidelijk. • Een grote bouwopgave, gecombineerd met een noodzakelijk aandacht voor leefbaarheid en mobiliteit; • Stimulering van de lokale economie; • De transitie van het sociaal domein. Versterking van de cohesie binnen buurten en wijken is de sleutel om de druk op specialistische zorg te laten afnemen. Successfactoren die verder voor Rosmalens Belang tellen, zijn o.a. dekking in het structuurfonds voor de bereikbaarheid van de oostelijke stadsdelen, de aankoop van het Sparrenburgbos en het

realiseren van meer cultuur in de dorpen en wijken. Voor Rosmalens Belang kunnen successen echter ook zitten in de realisatie van relatief kleine voorzieningen voor alle wijken en dorpen.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten In de beleving van Rosmalens Belang zijn de verschillen tussen de diverse partijen over het uiteindelijk doel vaak niet zo groot. Inhoudelijk zijn er dan ook geen grote knelpunten, ook niet waar het gaat over de RES-opgave. De discussie gaat meestal over hoe je er komt en in welk tempo. Rosmalens Belang is niet conservatief, maar hecht wel grote waarde aan draagvlak en iedereen mee nemen in de weg die gelopen moet worden. Dat is ook de bestuursstijl die Rosmalens Belang voorstaat. Ga het gesprek aan met de inwoners en zorg dat mensen aanhaken. In de huidige periode is al veel in de steigers gezet, de basis is goed. De nadruk in de komende periode moet liggen op de uitvoering. Het zou daarbij goed zijn als er een meer uitgewerkt bestuursakkoord komt. Het hoofdlijnenakkoord van de huidige coalitie heeft in de afgelopen jaren toch veel gedoe opgeleverd. Vooral omdat de consequenties van de afspraken onvoldoende helder waren en onvoldoende doorleefd waren. Het beter in beeld brengen van consequenties van afspraken is wat Rosmalens Belang dan ook een belangrijk elementen van het formatieproces.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

De Bossche Groenen Judith Hendrickx, Will Hoeben

Duiding verkiezingen De uitslag stemt tevreden: voor de 3de keer stabiel op 3 zetels. Dit duidt op een stabiele achterban en extra knap met zoveel andere linkse alternatieven. De winst van D66 en GL-PvdA betekent een progressievere koers en gelet op de programmatische overeenkomsten met deze partijen is dat een positieve ontwikkeling. Met deze verandering is het mogelijk om op een aantal dossiers doorbraken te forceren: b.v. aardgasvrije wijken, duurzame polder, autoluwe binnenstad, parkeren i.r.t. groen en een hoger aandeel betaalbaar in het woningbouwprogramma. De vorige coalitie ontbrak het aan daadkracht mede vanwege de uiteenlopende standpunten binnen het college.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De DBG ziet voor zichzelf een rol in een coalitie met de 2 grootste partijen. Die coalitie zou dan in ieder geval uit 4 partijen moeten bestaan. Dit geeft meer ruimte aan de raad. Er is geen blokkade voor welke 4de partij dan ook. De kleinere partijen moet ook comfort geboden worden door met elkaar te praten en elkaar ook wat te gunnen. Kritiek wordt niet altijd gewaardeerd, terwijl een constructieve bijdrage het voorstel juist beter maakt. De wens is dat er meer waardering komt voor de rol en de inzet van raadsleden uit de oppositie en coalitie en dat hier ook naar gehandeld wordt: minder defensief, opener, meer ruimte en meer onderzoekend. Dit is ook van invloed op de sfeer in de raad. Het bestuursakkoord hoeft geen dichtgetimmerd verhaal te worden als de progressieve partijen dicht bij elkaar zitten; zo niet dan moeten er wel concretere afspraken gemaakt worden.

Hoofdopgaves/eigen punten Meer investeren in de wijken: openbare ruimte t.b.v. leefbaarheid. Het Sparrenburgbos: geld vrijmaken om het bos te kopen.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten DBG is bereid mee te doen in het stadsbestuur en hiervoor ook water bij de wijn te doen. Dit vergt een andere rol en verantwoordelijkheid. De onderlinge samenwerking en de verhoudingen zijn goed en vormen geen beletsel.

Verslag verkenningsgesprek 25 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

CDA Marianne van der Sloot, Rachna Lipman

Duiding verkiezingen Het CDA is blij dat ze in zetelaantal stabiel is gebleven. De zichtbaarheid als wethouder en de gerealiseerde resultaten in deze college periode hebben daar zeker aan bijgedragen. Met de groei van D66 en GroenLinks-PvdA is er een nieuwe situatie ontstaan, die we lange tijd niet kenden. Dat heeft ook effect op het nieuwe college waarin, logischerwijs, twee partijen met twee wethouders komen.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De samenwerking in het huidige college is heel goed in een ‘regenboog’ van partijen. De meeste collegeleden kennen elkaar al lang en het is een hecht team. Voor de stad is het belangrijk dat ook in de nieuwe periode een brede coalitie aan het werk gaat. Wat dat betreft zou een coalitie van vijf partijen zeker kunnen. Als het gaat om het aantal wethouders meent het CDA dat zes wethouders op zich voldoende is. Een aantal van zeven wethouders is echter gelet op alle uitdagingen en de wens voor een grotere zichtbaarheid van de stad ook verdedigbaar. Het CDA ziet voor zich zelf zeker een rol in de coalitie weggelegd als verbindende en maatschappelijk gewortelde partij. Ook gezien de programmatische overeenkomsten met D66 en verbinding met GLPvdA op het sociaal vlak. De zittende wethouder heeft zowel intern als extern laten zien het verschil te kunnen maken. Op nationaal niveau als lid van het VNG bestuur en voorzitter van de VNG-commissie Bestaanszekerheid heeft ze een belangrijk en gewilde positie voor stad en land, die aan haar als persoon hangt. En die Den Bosch aantoonbaar veel brengt. De zittende wethouder is ook de wethouderskandidaat voor de nieuwe periode. De huidige fractievoorzitter is de fractievoorzitter voor de nieuwe periode.

Voor de selectie van coalitiepartners is het belangrijk dat er vertrouwen is in een goede samenwerking een gezamenlijke stip op de horizon, maar uiteraard is ook de inhoud van de verkiezingsprogramma's bepalend.

Hoofdopgaves Naast de in de brief aan de verkenner genoemde opgaves is het ook nog steeds van belang om de stad Den Bosch beter op de kaart te zetten. We hebben als stad veel om trots op te zijn en dat mogen we best meer naar buiten uitdragen. We bieden oplossingen, zijn ambitieus en hebben alles in zich om ons sterker te positioneren. Zowel in de regio, naar andere steden en op sectoren. Zichtbaarheid naar buiten is essentieel om fondsen van buiten aan te trekken, samen te werken met het bedrijfsleven en leidend te zijn als stad.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Het CDA constateert dat er weinig grote thema’s zijn waar de verschillen onoverbrugbaar zijn. Als er verschillen zijn zitten die vaak niet in de ambities, maar in de vraag wat een haalbare weg is om die te bereiken. Wat dat betreft ziet het CDA in een doelstelling om in 2040 al klimaatneutraal te zijn een onderwerp dat zeker aan de orde moet komen, niet vanwege de ambities zelf maar vanwege de uitvoerbaarheid daarvan. In het algemeen hecht het CDA aan breed gedragen verandering. Dat betekent dat je moet veranderen, met aandacht voor het DNA dat je als gemeente hebt, zoals mooi verwoord in het in de brief aangehaalde carnavalslied uit 2024. Het CDA is voor het maken van duidelijke afspraken en staat dan ook voor die afspraken. En heeft dat de afgelopen jaren ook als een betrouwbare coalitiepartij gedaan. De partij is niet zo van het uitruilen, je moet op inhoud met elkaar een keuze kunnen maken en samen de stip op de horizon zetten.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

Forum voor Democratie (FvD) Ramon van Asch, Mark de Cocq van Delwijnen

Duiding verkiezingen FvD is tevreden met de ‘ruime ’zetel en daarmee de ‘voet tussen de deur’. Dit lag in de lijn der verwachting.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin Een rol in de coalitie ligt voor FvD niet voor de hand. Er is geen voorkeur voor het aantal partijen binnen de coalitie, zolang het maar stabiel is. Het is logisch dat de 2 grootste partijen onderdeel uitmaken van de nieuwe coalitie. FvD is voorstander van wisselende meerderheden en dan heeft een coalitieakkoord op hoofdlijnen de voorkeur: ruimte voor de raad met zo min mogelijk dichtgetimmerd (zowel financieel als ideologisch). Bij een grotere coalitie is er geen voorkeur voor 4 of 5 partijen.

Hoofdopgaves/eigen punten FvD vindt de vernieuwing van het centraal station prima, maar wil meer betrokkenheid van zowel raad als samenleving voor de invulling en concretisering van dit plan. De huidige opvang van asielzoekers binnen de gemeente moet worden gestaakt en ook moet niet worden meegewerkt aan meer en nieuwe opvangplaatsen. Verder wil men de invoering van een raadgevend referendum mogelijk maken.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

SP Bram Roovers

Duiding verkiezingen De uitslag van de verkiezingen is teleurstellend: de SP gaat naar 1 zetel, maar was frustrerend dicht bij een 2de zetel (percentagegewijs zijn er niet veel stemmen verloren). In de verkiezingsuitslag is geen duidelijke beweging te herkennen.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin Een rol in de coalitie ligt voor de SP niet voor de hand. Wat wel voor de hand ligt is een coalitie met de 3 winnaars (D66, GL-PvdA en Leefbaar). De coalitie moet uit zo min mogelijk partijen bestaan; dit is ook beter voor de verhoudingen binnen de raad. Dit dwingt ook om binnen een bestuursakkoord keuzes aan de voorkant te maken. Een brede consensus onder meerdere coalitiepartijen helpt daar niet bij.

Hoofdopgaves Er is zorg over de terugtrekkende overheid in de buurten en wijken: buurthuizen, openbare ruimte, WMO/thuiszorg en de afstand tot de politiek. De gemeente zou hier meer op moeten investeren en met name het sociaal domein. Het zou mooi als in deze bestuursperiode er blijvende aandacht is voor de terugtrekkende overheid en het bijkomende wantrouwen tussen burger en politiek. Door verdwijnende voorzieningen hebben mensen het gevoel dat de overheid niet aan hun kant staat. Dit speelt antidemocratische krachten in de kaart.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten De SP is trots op hetgeen bereikt is met de verbeterde werkomstandigheden bij de WeenerXL. Het debat en de sfeer in de raad is in de afgelopen periode teveel bepaald door de discussie over het Designmuseum. Verder is de cultuur in de raad vooral dat het niet wordt gewaardeerd om het politiek niet met elkaar eens te zijn. Persoonlijk en zakelijk lopen vaak door elkaar heen.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

PVV Alexander van Hattem, Lambert van Griensven

Duiding verkiezingen Goed dat PVV weer terug is in de raad. De lage opkomst was een nadeel en ook het groot aantal lokale partijen die voor een groot deel in dezelfde vijver vissen. Er is wel een groei in het aantal stemmen. Voor het eerst in jaren is er weer sprake van 2 grote partijen in de raad. De lage opkomst blijft wel zorgelijk. Het is een opgave voor alle partijen om de komende 4 jaar deze niet-stemmers zover te krijgen om volgende keer toch naar de stembus te gaan.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin PVV is voorstander van een zo rechts mogelijke coalitie, bij voorkeur de schriftelijk aangedragen brede variant zonder D66 en GL-PvdA, maar met een van de thans verkennende partijen zou bv D66, VVD, CDA, LH en RB een voorkeur hebben boven een variant met GL-PvdA. Ook een minderheidscoalitie met een gedoogvariant behoort tot de mogelijkheden. Een raadsbrede coalitie (of raadsakkoord) is waarschijnlijk niet realistisch en haalbaar.

Hoofdopgaves/eigen punten PVV is tegen het meewerken aan asielhuisvesting (AZC’s) en wil woningen met voorrang aan de eigen inwoners toewijzen. De woningbouwambitie mag hoog zijn, maar wel met aandacht voor de leefbaarheid en de toegankelijkheid en parkeermogelijkheden van de auto. De skyline van de stad moet beschermd worden, dus bij hoogbouw moet hier rekening mee gehouden worden. De PVV is voor behoud van de groene ruimte. Inwoners en ondernemers moeten eerder betrokken worden bij plannen in hun buurt. Niet pas als er al een concreet plan is, maar vooraf vragen wat acceptabel is. Dit leidt ook tot minder bezwaarschriften. Verder moet de gemeente royaler zijn met planschade/nadeelcompensatie vergoeding. Daarmee kun je plannen ook sneller uitvoeren. Er moet vanuit draagvlak geredeneerd worden. De zero-emissiezone en de knips op de binnenstadsring moeten verdwijnen. Dit pakt voor met name ondernemers negatief uit. PVV wil het raadgevend referendum (initiatief vanuit de bevolking) mogelijk maken. Verder is men voor het behoud van de wekelijkse WMO-thuiszorg. Daarnaast attendeert de PVV de verkenners op haar tien speerpunten uit de verkiezingscampagne (zoals meer veiligheid).

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Het bestuursakkoord zou niet in beton gegoten maar op hoofdlijnen moeten zijn (ook niet op financieel gebied). De raad moet daarin nog kunnen schuiven. De PVV is en blijft een tegenstander van overdag vergaderen. Het belemmert raads- en commissieleden in het uitvoeren van hun democratische taken (aangezien het raadswerk een nevenfunctie is).

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

gewoon ge-DREVEN (gg) Sjef van Creij, Henk-Jan Pennings

Duiding verkiezingen Er is een kater van ‘maar’ 1 zetel: de verwachting was 2 en 3 was een reële optie. Al met al was het ook voor het totaal een verrassende uitslag.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin Gg ziet vooral een compacte coalitie voor zich (niet de huidige brede samenstelling). Een samenstelling van de 2 grootste met CDA en gg heeft de voorkeur en ook inhoudelijk de meeste kans. Een coalitie van de 3 winnaars (D66, GL-PvdA en Leefbaar) is het meest logisch, maar ligt op inhoud niet voor de hand. Een coalitie van (de huidige) 5 partijen is niet logisch. Dit doet ook geen recht aan de verkiezingsuitslag. Een coalitie met 4 heeft de voorkeur en als gekozen moet worden uit de huidige coalitiepartijen dan heeft gg geen voorkeur voor één van de partijen.

Hoofdopgaves/eigen punten Meer aandacht voor de dorpen en wijken: beter faciliteren van de dorps- en bestuursraden (uitbreiden en beter inzetten). Er zou meer een luisterend oor moeten zijn vanuit de gemeente, serieus nemen van deze vertegenwoordigers van de inwoners en ook beter uitleggen waarom sommige zaken wel of niet kunnen. Daarnaast dient er ook meer geïnvesteerd te worden in wijkaccommodaties en andere voorzieningen in de wijken. Als dit terugkomt in het akkoord, dan zal gg dit positief waarderen. Belangrijk punt voor gg blijft de afschaffing danwel kostendekkend maken van de hondenbelasting. Verder blijft gg tegen de windmolens in de duurzame polder, maar hiervoor is wel een meerderheid in de raad.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

50plus Henry Liebregts, Patrick Molle

Duiding verkiezingen Het is verrassend dat 2 partijen zo groot zijn geworden. De verwachting was dat de grotere partijen dichter bij elkaar zouden zitten. Landelijke ontwikkelingen binnen de partij hebben (positieve) invloed gehad op de uitslag van 50plus lokaal.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin De voorkeur van 50plus is een stabiele, zo compact mogelijke coalitie, waarbij een aantal van 4 partijen het meest verstandig is. Dit geeft ook meer ruimte aan de raad, aangezien het akkoord ook minder dichtgetimmerd zal zijn. De voorkeur gaat dan uit naar de 2 grootste met VVD en CDA (RB zou ook kunnen als vervanger VVD). Leefbaar en DBG liggen minder voor de hand. De wens is om als oppositiepartijen een gelijke behandeling en informatiepositie te krijgen als de coalitiepartijen.

Hoofdopgaves/eigen punten Belangrijkste punt is dat ouderen integraal onderdeel worden van (in de breedste zin van het woord) alle onderdelen van de gemeente. Een generatietoets voor nieuwe plannen/nieuw beleid is daarbij wenselijk. Doorstroming op de woningmarkt vindt 50plus essentieel en verdient een plekje in het bestuursakkoord. Dan wel met de waarborg dat doorstroming niet mag leiden tot hogere woonlasten. Het besluit over de ‘knips’ op de binnenstadsring zou heroverwogen moeten worden. Andere hoofdopgave is het primair leefbaar houden van de wijken door meer samenhang aan te brengen in de aanpak. Voor de inrichting van de openbare ruimte geldt dat er meer gebruik gemaakt zou moeten worden van waterlopen en fonteinen (om zo ook de stad te verkoelen). Verder pleit 50plus voor het stimuleren van heldere communicatie vanuit de overheid, gebaseerd op feiten en niet op misinformatie (en daarmee al zo vroeg mogelijk m.n. op scholen) te beginnen.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Op dit moment hebben fracties (ook eenmansfracties) twee burgerleden. Voor een evenwichtige verdeling van de werkbelasting zou het goed zijn wanneer dit aantal uitgebreid kan worden naar drie. Daarnaast geldt dat commissieleden die geen raadslid zijn, op de kandidatenlijst moeten hebben gestaan bij de laatste verkiezingen. Voor kleine partijen kan dat een zware beperking zijn. Kleine partijen hebben vaak weinig kandidaten op hun lijst, en deze blijken uiteindelijk niet altijd beschikbaar te zijn wanneer het erop aankomt. Commissiewerk is regelmatig lastig te combineren met beroep, dagelijkse werkzaamheden en/of (mantel-) zorgtaken.

Verslag verkenningsgesprek 28 maart 2026 Partij: Vertegenwoordigers:

Partij voor de Dieren (PvdD) Eileen Samshuijzen

Duiding verkiezingen Het is positief dat er nu 2 grote progressieve partijen in de raad zijn. Dit geeft meer mogelijkheden op een groener, socialer en duurzamer beleid. Dit geeft daarmee ook meer mogelijkheden om meer punten van de PvdD-agenda te realiseren in plaats van de huidige regenboogcoalitie.

Samenstelling coalitie en eigen rol daarin Het doorzetten van de huidige coalitie is gezien de verkiezingsuitslag niet logisch. Een aanvulling van de 2 grootste met DBG heeft de voorkeur. Bij deze partijen zit ook programmatisch de meeste overlap. Dit betekent wel vooral kijken naar inhoud, geen onderling wantrouwen en elkaar comfort willen geven. De PvdD ziet voor zichzelf geen rol in de coalitie, maar kan steun geven aan goede coalitievoorstellen. Een minderheidscoalitie is een optie, maar niet gebruikelijk. Het CDA is dan de meest logische 4de partij. De omvang van de coalitie zou zo compact mogelijk moeten, dus 4 partijen heeft dan de voorkeur. Kortom, nu kansen pakken en recht doen aan de uitslag en uitvoeren van de progressieve agenda. Het soort bestuursakkoord verschilt per onderwerp. Gevoelige onderwerpen moeten toch wat scherper worden opgeschreven. Het vorige akkoord was soms te vaag opgeschreven, waardoor partijen hier een eigen interpretatie aan konden geven.

Hoofdopgaves/eigen punten Belangrijk punt is om nu echt werk te maken van dierenwelzijn o.a. door meer ambtelijke formatie hiervoor vrij te maken. Verder dient de klimaatagenda voortvarender uitgevoerd te worden. Hiervoor is een meerderheid in de raad. De klimaatdoelen moeten concreter gemaakt worden met bv een CO2budget. Enkel een jaartal is geen duidelijk doel, de hoeveelheid broeikasgassen wel. De keuzes en gevolgen hiervan moeten duidelijker in beeld komen, met ook wat er nu al gebeurt en met tussendoelen om schema te blijven.

Wijze van samenwerking en mogelijke knelpunten Om nu echt iets te bereiken moeten partijen over hun schaduw heen stappen, achter hun programma blijven staan, duidelijke keuzes maken en laten zien dat progressieve plannen werken.