Bijlage 1. Economisch Actieplan - evaluatie 2021-2022 en uitvoeringsprogramma 2023-2024

Economisch Actieplan: evaluatie 2021-22 en uitvoeringsprogramma 2023-24 Datastad en binnenstad: verstevigen van de economische basis 1. Achtergrond In december 2018 stelde de raad het ‘Economisch Actieplan 2019 – 2025’ vast, een paraplu-visie voor een periode van 6 jaar. Op basis hiervan heeft het college tijdens deze periode telkens voor twee jaar een uitvoeringsprogramma vastgesteld (2019-2020 en 2021-2022). De uitgangspunten van het Economisch Actieplan zijn: 

 



‘s-Hertogenbosch staat in 2025 bekend als toonaangevende datastad, behorend tot de top van het land als het gaat om succesvol ondernemerschap in ICT en data. Kerngedachten hierbij zijn dat de snelgroeiende digitale economie de aanjager is van nieuwe werkgelegenheid en dat het gebruik van ICT en data bij uitstek groeikansen biedt voor het brede MKB in stad en regio. Verbreding van het economisch instrumentarium van de gemeente: de acties zijn niet beperkt tot economie, maar inmiddels verbreed met duurzaamheid, arbeidsmarkt en ruimte. De acties zijn destijds onderverdeeld in 4 pijlers: doorontwikkelen ICT en data, verduurzamen van de economie, versterking van de binnenstad en faciliteren van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Aanvullend daarop is de ambitie om een kwaliteitsslag te maken op het terrein van monitoring. Bij de vaststelling van het uitvoeringsprogramma 2021-2022 is besloten om de acties binnen de pijler ‘binnenstad’ te beperken tot data-gerelateerde activiteiten. Tevens is besproken om de pijler ‘duurzaamheid’ op te laten gaan in het gemeente brede duurzaamheidsprogramma, waarmee deze pijler geen onderdeel meer uitmaakt van het Economisch Actieplan.

2. Terugblik uitvoeringsprogramma 2021 - 2022 In februari 2021 heeft het college het uitvoeringsprogramma voor de periode 2021 – 2022 vastgesteld. Vanwege onzekerheden als gevolg van de coronacrisis betrof dit een programma op hoofdlijnen, vergeleken met het programma 2019 – 2020. De onzekere economische vooruitzichten maakten gedetailleerd programmeren lastig. Daarbij gold als uitgangspunt: we handhaven de middellange-termijn-doelen, om sterk uit de crisis te komen. Daarom zijn we de koers blijven volgen van focus op versterking van de Bossche digitale economie en op versnelling van dataficatie in het brede MKB. Voorzieningen die daaraan bijdragen hebben prioriteit gekregen. In het navolgende zijn op hoofdlijnen de gerealiseerde acties per pijler, in het kader van het uitvoeringsprogramma 2021 – 2022 weergegeven, met daarbij het gerealiseerde resultaat. Deze acties hebben bijgedragen aan het economisch fundament van ’s-Hertogenbosch als Toonaangevende Datastad. Zo hebben we het Innovatie Kwartier Den Bosch (IKDB) op de kaart gezet als nieuwe economische hotspot, zijn er stappen gezet om de binnenstad als economische troef te combineren met de digitale en data-ambities en is er een duidelijke verbinding gelegd tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid in de Hybride Leeromgeving IKDB.

Deze onderscheidende kenmerken van onze data-economie hebben we ook uitgedragen op bijvoorbeeld de PROVADA vastgoedbeurs en de Data Week NL. Al met al is hiermee voortgebouwd op de hoofdlijnen uit het Economisch Actieplan om de kracht van ICT en data in ’s-Hertogenbosch door te ontwikkelen, met speciale aandacht voor de binnenstad en de arbeidsmarkt. Mede hierdoor is de werkgelegenheid in de ICT-sector binnen onze gemeente toegenomen met ruim 16% en is het aantal ICT-bedrijven in

1

2022 toegenomen met 164, wat neerkomt op een groei van ruim 10% ten opzichte van 2021 (Economische monitor 2022). Pijler 1: doorontwikkelen ICT en data Binnen deze pijler leggen we de focus op de ontwikkeling van een onderscheidend vestigings- en innovatieklimaat. Met de ontwikkeling van het Grasso-pand hebben we de volgende stap gezet richting een ruimtelijk-functionele clustering van data- en ICT-georiënteerde bedrijvigheid in ’s-Hertogenbosch in de Noordelijke Spoorzone. Onze ambitie is om dit gebied te ontwikkelen tot een zogeheten innovatiedistrict: een compact, herkenbaar gebied met een combinatie van functies die bijdragen aan kennisuitwisseling en innovaties op het terrein van data en ICT. Dit gebied gaat Innovatie Kwartier Den Bosch (IKDB) heten. In het Innovatie Kwartier wordt plaats geboden aan data-gerelateerde bedrijven, leren, onderzoek, wonen en leisure, wat het gebied aantrekkelijk maakt voor jonge ondernemers en talenten. Dit alles ingebed in een aantrekkelijke openbare ruimte met goede ontmoetingsplekken en laagdrempelige faciliteiten om verbindingen tussen stakeholders te leggen en uit te bouwen, met veel reuring tot gevolg. Hiermee versterken we de lokale ICT en data community en stimuleren we samenwerking tussen het bedrijfsleven en het onderwijs.

Ook moet het gebied een aantrekkelijke plek worden binnen de Brede Binnenstad en is er veel oog voor de interactie met de omliggende wijk Boschveld. De verbouwing van het Grasso-pand is in de zomer van 2022 voltooid en het pand is inmiddels volledig verhuurd. Daarnaast heeft de Raad in juli 2022 ingestemd met het beschikbaar stellen van een verbouwingskrediet van 5,4 miljoen euro ten behoeve van renovatie van de Grenco-hallen. Deze renovatie vormt een volgende stap binnen de ontwikkeling van het Innovatie Kwartier. In deze verdere ontwikkeling zal de gemeente nauw gaan samenwerken met een marktpartij. In november 2022 is de procedure rondom de partnerselectie voor het Innovatie Kwartier afgerond. De gemeente gaat in de eerste helft van 2023 met AM/Coebax als winnende partij een haalbaarheidsonderzoek aan.

Nr

Doel

Gerealiseerd resultaat

Innovatie Kwartier 1 2

3

Realiseren nieuwe werklocaties voor ICT-data-bedrijvigheid. Ontwikkelen woonconcepten Innovatiedistrict

Aanjagen community-building

Nadere invulling gebiedsontwikkeling Grasso-Grenco-EKP-Zuid, als onderdeel van planvorming Innovatie Kwartier. Verkennen woonconcepten in het Innovatie Kwartier, passend bij beoogde ICT- en data bedrijvigheid. Deze input wordt meegenomen in verdere planvorming met de samenwerkingspartner. Faciliteren en verbinden bedrijven binnen het Innovatie Kwartier en aan de onderwijspartijen. Ondersteuning en uitbouwen Data Delta – Data en ICTcommunity ’s-Hertogenbosch, via NV BIM. Qua naamsbekendheid en het aantal deelnemers is Data Delta nog

2

Nr

Doel

4

Uitbouw data-gerelateerde labs in Spoorzone

Gerealiseerd resultaat onderontwikkeld. In samenspraak met de ontwikkelpartner voor het Innovatie Kwartier zal de visie en missie van Data Delta opnieuw onder de loep genomen worden in 2023. Versterken en bestendigen SPARK Makerszone, IoT-Stadslab en Datalab Agrifood. De samenwerking tussen de labs is sterk verbeterd, bijvoorbeeld als het gaat om het binnenhalen en realiseren van opdrachten en het delen van voorzieningen (mede als onderdeel van de REACT-EU subsidie HYLEO). Hierdoor worden de aanwezige assets per lab beter benut.

Doorontwikkelen voorzieningen ICT-data-toepassingen 5

Faciliteren ICT-data-startups i.sm. partners uit regio / provincie

6

Aanjagen toepassing datatechnologie in het brede MKB

7

Faciliteren doorontwikkeling JADS

8

Upgraden digitale connectiviteit

Twee Bossche data-gerelateerde startups zijn gefaciliteerd met financiering vanuit het Bossche Startersfonds. Eén datagerelateerde start-up heeft zowel financiering als coaching ontvangen vanuit het Bossche Investeringsfond (het BIF). Een voorbeeld van een databedrijf dat een snelle groei heeft weten te realiseren door ondersteuning uit beide fondsen is Argaleo (www.argaleo.com). Argaleo ontwikkelt digital twins voor slimme, duurzame en gezonde steden, en is in oktober 2019 opgericht en gevestigd in de GRASSO. Het bedrijf neemt actief deel aan de Data/ICT community (o.a. spreker bij Data Delta, huurder Grasso en heeft meerdere partnerships binnen de community). Groei van het MKB DataLab bij JADS is gefaciliteerd. Sinds de oprichting in 2018 zijn in het lab 202 projecten afgerond. Voor een aantal voorbeelden zie: Voorbeeldcases - JADS MKB Datalab. Faciliteren project ‘Datagedreven Agrifoodregio’, deel van Regiodeal NO-Brabant. Toekomstvisie JADS 2.0 (2021-2025) is vastgesteld door de founding fathers. Zie Toekomstperspectief JADS voor meer details. Verkennen en faciliteren aansluiting ’s-Hertogenbosch bij Brabantring. Initiëren realisatie glasvezel-cityring in ’s-Hertogenbosch.

Pijler 2: binnenstad De brede binnenstad is de economische motor van ’s-Hertogenbosch. We willen de bezoeker langer in de binnenstad laten verblijven, door een aantrekkelijke beleving, door loyaliteitsprogramma’s en door slimme inzet van innovatieve techniek. Daarnaast stimuleren we de ontwikkeling van aantrekkelijke vestigingslocaties voor data- en ICT-bedrijvigheid in dit gebied.

3

Het gebruik van data in de binnenstad kan een extra dimensie toevoegen aan de beleving van de binnenstad. Daarnaast kan datagedreven werken voor de ondernemers in die binnenstad hun bedrijfsvoering optimaliseren. In 2022 hebben we flinke stappen gezet om de monitoring van de binnenstad te verbeteren ook ten behoeve van ondernemers, bijvoorbeeld met de ontwikkeling van de Smart City Monitor (mede mogelijk gemaakt door REACT-EU) en rapportages over bezoek aan de binnenstad. Verder zijn de afgelopen periode in enkele workshops het nut en de noodzaak van data bij ondernemers onder de aandacht gebracht. In de opstartfase van het binnenstadmanagement via Den Bosch Partners is een voorzichtig begin gemaakt met het gebruik van data. Dit zal de komende tijd verder worden uitgerold. Nr 1

Doel Uitbouw Druktemeter, realisatie digitaal dashboard bezoekersstromen binnenstad

2

Data-gericht en toekomstbestendig ondernemerschap in de binnenstad

Gerealiseerd resultaat Camerasysteem is uitgebreid tbv druktemeter Data uit telcamera’s binnenstad is verwerkt tot een digitaal analyse-dashboard bezoekersstromen, ter onderbouwing van beleidskeuzes in de vorm van een Smart City Monitor. Benutting data-gerelateerde innovaties voor en door binnenstadondernemers, mede door inzet van het MKB DataLab en Bossche studenten. Trainingsreeks van drie sessies voor ondernemers retail en horeca m.b.t. data: - Online vindbaarheid en online verkopen - Online zichtbaarheid op social media met Bossche Buik - Betere business door data: Hoe dan? Eyeopener voor ondernemers was hoe je met eigen en al beschikbare data beter kunt voorspellen hoe druk het op een bepaald moment kan worden, wat dat betekent voor inkoop, personeelsinzet etc.

Pijler 3: arbeidsmarkt In de afgelopen periode hebben we de invulling van deze pijler ondergebracht in het REACT-EU project ‘Hybride Leeromgeving Innovatiedistrict'. Dit project richt zich op de programmering en inhoudelijke invulling van het Innovatie Kwartier, gericht op verdere verbinding van onderwijs, bedrijfsleven en arbeidsmarkt. Het project heeft als doel om binnen het Innovatie Kwartier een hybride leeromgeving te ontwikkelen waar bedrijven, onderwijsinstellingen en hun studenten en andere partijen samen kunnen werken, leren en innoveren. Dit gebeurt middels de volgende actielijnen: -

Hybride leeromgeving voor nieuw talent (studenten) en bestaand human capital (leven lang leren) inrichten en benutten Opschaling en toepassing van innovaties en digitalisering in het brede MKB Community building in de data en ICT en koppeling met breder MKB

4

Binnen dit project zijn naast de gemeente vier externe partners aangesloten, namelijk stichting AVANS, Koning Willem I College, NV BIM en SPARK. Nr 1

Doel Verankering ICT-data in onderwijs

2

Samenwerking onderwijs - bedrijfsleven

3

Aanjagen talentontwikkeling en ondernemerschap op het grensvlak tussen industrie en ICT/data.

Gerealiseerd resultaat Via het EU-project ‘Hybride Leeromgeving Innovatiedistrict’ (HYLEO) worden leerlijnen ontwikkeld gericht op digitalisering van het bedrijfsleven. Inzet van gemengde studententeams (alle opleidingsniveaus) voor maatschappelijke challenges en vraagstukken vanuit het bedrijfsleven. Deze opdrachten variëren van het ontwikkelen van een sensornetwerk voor het Innovatie Kwartier, het bouwen van een dashboard voor een lokale stichting en het ontwikkelen van online toepassingen voor de afdeling Erfgoed. Strategische samenwerking met Bossche onderwijsinstellingen op MBO en HBO-niveau, via project Hybride Leeromgeving. Hiertoe wordt een ontwikkelruimte gecreëerd in het Innovatie Kwartier. Het Hybride Leeromgeving project is aangesloten bij het Bossche Onderwijs Innovatieakkoord. Data-gerelateerde labs zijn bestendigd, mede gedragen door bedrijfsleven, met cofinanciering uit Regiodeal Noordoost Brabant: Digitale Werkplaats (Avans), Datalab Agrifood (HAS-AVANS), MKB DataLab (JADS), IoT Stadslab (gemeente). Inzet SPARK Makerszone – met cofinanciering uit o.a. Regiodeal Noordoost Brabant - voor opleiden talenten, gekoppeld aan opgaven als Smart Buildings, Langer Thuis Wonen, de Gezonde Stad. Een voorbeeld hiervan is het traject Technische Oriëntatie waarin deelnemers, die zich bezighouden met duurzaamheidsvraagstukken, digitale vaardigheden hebben aangeleerd.

SPARK is ook deelnemer binnen het Hybride Leeromgeving EU-project.

Pijler 4: promotie en monitoring Vanuit deze pijlers zijn activiteiten uitgevoerd die ondersteunend zijn aan de andere drie pijlers. In de afgelopen periode is gewerkt aan de branding en positionering van het Innovatie Kwartier Den Bosch. In nauwe samenspraak met stakeholders uit de stad hebben we de naam Innovatie Kwartier gekozen en is een herkenbare beeldmerk en huisstijl ontwikkeld. Tijdens de Data Week NL (edities 2021 en 2022) is aandacht besteed aan best practices voor het (lokale) MKB. In 2022 is vanuit het project ‘Hybride Leeromgeving’ een sessie georganiseerd gericht op de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs, samen met AVANS en VNO-NCW.

5

We hebben halfjaarlijkse updates van de Economische Monitor uitgebracht, waarbij gebruik is gemaakt van nieuwe indicatoren met daarin meer real time data over bijvoorbeeld bezoekersstromen. Ook hebben we de binnenstadsmonitor ontwikkeld en ondergebracht binnen de Economische Monitor. Nr

Doel

Gerealiseerd resultaat

Promotie 1

Marketingstrategie Innovatiedistrict (nu: Innovatie Kwartier).

2

Economische deel-events Den Bosch Dataweek

3

Uitdragen best practices data-gericht ondernemerschap, incl. beurzen en awards.

De marketingstrategie is ontwikkeld en het gebied heeft de naam ‘Innovatie Kwartier Den Bosch’ meegekregen. Op de PROVADA 2022 is deze strategie en naam uitgedragen. Binnen de Data Week NL zijn events georganiseerd gericht op het lokale bedrijfsleven, zoals een workshop "Kansen van digitalisering en data voor het MKB". Ook is vanuit het hybride leeromgeving project een event georganiseerd tijdens de Data Week NL 2022. Via workshops, events (o.a. als onderdeel van de Data Week NL) en door bijdragen aan awards zoals de MKB Data Science top 50, waarvan de top 3 bestond uit Pttrns.ai (Eindhoven), ElastIQ-Connect (Den Bosch) en Digital Power (Den Bosch).

Monitoring 4

Upgrading Economische Monitor

5

Realisatie binnenstadsmonitor

De monitor is halfjaarlijks herzien en het aantal indicatoren is uitgebreid, o.a. met meer realtime cijfermateriaal. Zie Ondernemen in Den Bosch. Binnenstadsmonitor is gerealiseerd, bestaande uit o.a. een digitaal dashboard bezoekersstromen. De binnenstadsmonitor (over de Brede Binnenstad) is nu onderdeel van de Economische Monitor.

3. Financiële terugblik uitvoeringsprogramma 2021-2022 In de periode 2021-2022 waren er minder middelen beschikbaar voor de uitvoering van het Economisch Actieplan als gevolg van een gemeente brede bezuiniging. Voor 2021 was € 450.000 beschikbaar voor het Economisch Actieplan, voor 2022 was dat € 350.000. Deze budgetten zijn besteed.

6

Na vaststelling van het uitvoeringsprogramma in februari 2021 heeft op een aantal posten een herverdeling van de budgetten plaatsgevonden als gevolg van 2 EU-subsidieaanvragen die vervolgens ook gehonoreerd zijn. Deze budget allocaties zijn op 30 maart 2021 door het college goedgekeurd. Het gaat om de REACT-EU projecten ‘Hybride Leeromgeving Innovatiedistrict’ (HYLEO) en ‘Smart City Monitor’, waarmee aan de gemeente ’s-Hertogenbosch €459.000 subsidie uit Europa is verleend. Zie voor meer details het Collegevoorstel Samenwerkingsovereenkomst REACT-EU aanvragen dd 30 maart 2021. 4. Uitvoeringsprogramma 2023-2024 De Nederlandse economie zit momenteel in onrustig vaarwater door geopolitieke onrust, stijgende energieprijzen en inflatie, en daarmee samenhangend dalend vertrouwen van consumenten en ondernemers. Ook de stijgende rentes trekken een wissel op de economie. Hoewel de economische groei het afgelopen jaar met 4,2% nog relatief sterk was door een goed eerste halfjaar (mede dankzij herstel na corona), is deze na de zomer omgeslagen in krimp. Tegelijkertijd is de arbeidsmarkt nog steeds krapper dan ooit, en is de inflatie ongekend hoog mede door de energieprijsstijging.

Voor 2023 en verder zijn de economische experts gematigd optimistisch: De Nederlandsche Bank, bijvoorbeeld, ziet dat mede door het overheidsbeleid om energieprijsstijgingen op te vangen de economie weer voorzichtig zal groeien met 0,8%, en de inflatie uitkomt op 4,9%. De Rabobank verwacht een groei van 0,6% met inflatie van 4,2%. Een grote factor is echter de onzekerheid: over het verloop van de oorlog in Oekraïne, prijsstijgingen van vooral energie en de rentestijgingen. De gevolgen van deze onzekerheid worden aangepakt door het Rijk met maatregelen als het koopkrachtpakket voor 2023, het prijsplafond voor energie en de tegemoetkoming energiekosten voor bedrijven. Het CBP publiceerde onlangs een raming waarin, mede vanwege het prijsplafond, de inflatie op 3,5% uitkomt voor 2023. Ook de gemeente ’s-Hertogenbosch neemt maatregelen als verduurzaming bedrijventerreinen, de aanpak van energiearmoede, en de Impuls Bossche Bestaanszekerheid. In ’s-Hertogenbosch is de economische krimp nog niet terug te zien in de cijfers, ook omdat de lokale cijfers voor 2022 nog niet beschikbaar zijn. Over 2021 is er, net als in heel Nederland, nog een sterke groei te zien: 4,2% voor Noordoost-Brabant, waar ’s-Hertogenbosch deel van uitmaakt.

Ook de arbeidsmarkt laat een sterke groei zien, waarbij het aantal banen in 2021 met 2,7% is gegroeid, vooral in de sectoren handel en dienstverlening; advisering en onderzoek springt er binnen dienstverlening uit met 7% banengroei. Ramingen voor 2022 van de Rabobank laten zien dat de regio Noordoost-Brabant wederom met zo’n 4% zal zijn gegroeid afgelopen jaar, net als overigens de meeste andere regio’s in Nederland. Voor 2023 verwacht Rabobank echter voor een kwart van de regio’s economische krimp. In Brabant wordt lichte groei verwacht, met een uitschieter naar sterke groei in de Brainport-regio. Krimp wordt verwacht in de handel en industrie, en groei wordt volgens Rabobank vooral gedreven door ICTinvesteringen en zakelijke dienstverlening. ’s-Hertogenbosch is van oudsher, en ook steeds meer, de stad van handel en dienstverlening. De ICT en datasector is de afgelopen jaren sterk gegroeid en heeft dus ook goede vooruitzichten. Het

7

Uitvoeringsprogramma Economisch Actieplan zal zich dan ook vooral richten op versterken van de economische structuur van ’s-Hertogenbosch, met een focus op data en ICT (conform het EAP 20192025). In de afgelopen jaren werd het uitvoeringsprogramma Economisch Actieplan telkens voor twee jaar vastgesteld. Het voorstel is om dit nu ook weer te doen, waarbij aangetekend wordt dat er in 2023 een nieuwe economische visie wordt vastgesteld. Het deel van het uitvoeringsprogramma voor 2024 zal daarom iets meer op hoofdlijnen worden opgezet dan het deel voor 2023. De focus van het uitvoeringsprogramma zal liggen op de ontwikkeling van 's-Hertogenbosch als Toonaangevende Datastad. Aandacht gaat uit naar kruisbestuiving tussen data en belangrijke sectoren als agrifood, gezondheid, bouw en logistiek. Conform het Economisch Actieplan 2019-2025 zetten we in op het stimuleren van talent en ondernemerschap in data en ICT, faciliteren van startende bedrijven en het ontwikkelen van platforms en coalities. Deze acties verdelen we over de eerder bepaalde vier pijlers (al dan niet enigszins hernoemd). Hierna zetten we uiteen welke acties worden voorgesteld voor het uitvoeringsprogramma 2023-2024. Pijler 1: Doorontwikkelen Datastad Versterken innovatieklimaat voor (data en ICT)-starters en -scaleups ‘s-Hertogenbosch heeft een uitstekend startersklimaat.

Een belangrijk onderdeel daarvan is het thematisch vastgoed, in beheer van de BIM, waarin veelbelovende startende bedrijven worden geclusterd, begeleiding krijgen op het gebied van ondernemerschap en gesteund worden door specifieke vormen van bedrijfsfinanciering. Voorbeelden van thematisch vastgoed zijn de Gruyterfabriek voor de creatieve sector, de Jamfabriek voor agrifood en de Grasso voor data en ICT. Ook werken we als gemeente aan de ontwikkeling van het Innovatie Kwartier gericht op data- en ICTondernemerschap. Vanwege de ambitie om 's-Hertogenbosch door te ontwikkelen naar een Toonaangevende Datastad gaan wij het accent leggen op het versterken van het ecosysteem voor innovatieve data- en ICT-starters en -scaleups. Dit doen we onder andere door middel van het ICTstartersfonds en het Bossche Investerings Fonds (BIF). Samen met de BIM gaan we onderzoeken hoe we deze instrumenten nog beter kunnen inzetten om meer startende bedrijven op weg te helpen en door te ontwikkelen, zodat het aantal starters en scaleups net zo gestaag kan blijven groeien als de afgelopen jaren. Bovendien gaan we ook op zoek naar welke aanvullende instrumenten er voorhanden zijn om innovatieve data- & ICT-starters en scale-ups nog beter te stimuleren in hun ontwikkeling.

Doorontwikkeling JADS In de raadsvergadering van 6 april 2021 is besloten dat de gemeente t/m 2025 jaarlijks €250.000 beschikbaar stelt voor de doorontwikkeling van JADS, gericht op de thema’s “datatalent” en “datakennis” uit het Toekomstperspectief JADS. JADS rapporteert jaarlijks over haar voortgang, conform de afgegeven subsidiebeschikking. Van de €250.000 komt in 2023 €150.000 ten laste van het Economisch Actieplan, zoals vastgesteld in het voornoemde raadsbesluit.

8

Nr

Doel

Beoogd resultaat

Pijler 1: Doorontwikkelen Datastad & versterken economisch fundament 1

Versterken innovatieklimaat voor data en ICT-starters en scaleups

2

Doorontwikkeling JADS

We bieden financiële ondersteuning en coaching aan data- en ict-starters en scale-ups via het data- en ict startersfonds en het Bossche Investerings Fonds (BIF). I.s.m. de BIM onderzoeken we of deze instrumenten nog beter ingezet kunnen worden om de groei van deze doelgroep faciliteren. Daarnaast gaan we onderzoeken welke aanvullende instrumenten er voorhanden zijn om innovatieve data- & ict-starters en scale-ups sneller te laten groeien. Conform haar toekomstvisie JADS 2.0 richt JADS zich in 2023 op de pijlers ‘Data Business’ en ‘Data Competenties'. Onder Data Business worden onder andere de activiteiten van de JADS Playground ondersteund, waarbinnen studenten-startups de stap zetten van initieel idee tot een startende onderneming. Wanneer zij groeien en de Mariënburg Campus moeten verlaten, wordt actief gezocht naar huisvestingsmogelijkheden binnen het Innovatie Kwartier. De activiteiten van het JADS MKB DataLab vormen de invulling van de pijler data competenties. Zij bieden verschillende trajecten aan voor het MKB om hen te helpen bij digitaliseringsvraagstukken. Deze trajecten worden door de accountmanagers van de afdeling Economie actief gepromoot bij het lokale bedrijfsleven.

Pijler 2: Versterking binnenstad Datagericht en toekomstbestendig ondernemen in binnenstad Om datagericht werken ook vorm te geven in ons lokaal ondernemerschap zoeken we naar verschillende mogelijkheden om datatoepassingen te koppelen aan het ondernemen in de binnenstad. Een van de uitwerkingen hiervan is het project ‘Smart City Monitor’, dat in oktober 2021 is gestart. Dit project wordt ondersteund door een REACT-EU subsidie en maakt hiermee onderdeel uit van de Actie en Investerings Agenda coronaherstel van de provincie Noord-Brabant. Het project heeft als doel om de binnensteden van ‘s-Hertogenbosch en Breda aantrekkelijker, beter bereikbaar, gezonder, vitaler en duurzamer maken. Bijvoorbeeld door grote drukte te voorkomen waardoor het aangenaam en veilig blijft, maar ook door bezoekerspatronen inzichtelijk te maken zodat ondernemers hierop kunnen inspelen. Het beoogde resultaat van dit project is een toekomstbestendig systeem waarin data over de binnenstad zichtbaar wordt gemaakt in een digital

9

twin. In 2023 gaan we de Smart City Monitor doorontwikkelen tot een digitaal dashboard voor ondernemers. Eind 2023 ronden we het project in haar huidige vorm af, ook financieel, conform de subsidiebeschikking. Daarmee is de ontwikkeling naar datagericht ondernemen in de binnenstad echter niet voltooid. Daarom zal gedurende 2023 met o.a. de partners in de Smart City Monitor, maar ook andere stakeholders in de binnenstad onderzocht worden hoe de ingezette ontwikkelingen vanaf 2024 kunnen worden doorgezet. Er ligt dan een basis voor datagericht en toekomstbestendig ondernemen in de binnenstad, die kan worden uitgebouwd door meer van de beschikbare data beschikbaar te maken, nieuwe datasets te verzamelen op basis van wensen van ondernemers en door ondernemers op weg te helpen om deze data te integreren in hun bedrijfsvoering. De verkenning zal vast nog meer mogelijkheden opleveren. Den Bosch Partners stimuleert data-innovaties in de binnenstad De externe stichting Den Bosch Partners (door de gemeente gesubsidieerd) houdt zich bezig met citymarketing en binnenstadsmanagement. Een van de pijlers uit het projectplan 2023 van Den Bosch Partners is het ontwikkelen van een mobile first aanpak en een gepersonaliseerde digitale benadering als onderdeel van de citymarketingstrategie. Niet met hagel schieten, maar zoveel mogelijk op maat communiceren.

Daarvoor ontwikkelen zij een nieuwe website op basis van de laatste standaarden. Een eigen digital experience platform als dé centrale landingsplaats voor digitale gebruikers. Daarmee bouwen ze ook aan een lokale database met bezoekersdata. Met deze klantdata kan Den Bosch Partners het aanbod in de stad beter personaliseren en daarmee relevanter maken. Daarnaast staat de pijler binnenstadsmanagement van Den Bosch Partners ook aan de lat om ondernemers meer datagedreven te laten werken en om data zichtbaar te maken en te ontsluiten. Nr

Doel

Beoogd resultaat

Pijler 2: Versterking binnenstad 1

Datagericht en toekomstbestendig ondernemen in binnenstad

2

Digitaal platform Den Bosch Partners

Smart City-monitor afronden en bij ondernemers onder de aandacht brengen. Verkennen andere mogelijkheden voor koppeling ondernemers en data (in de binnenstad), zoals meer data beschikbaar maken en verzamelen naar wens van ondernemers, en ondernemers op weg helpen om hiermee hun bedrijfsvoering te verbeteren. 's-Hertogenbosch krijgt een eigen digital experience platform voor digitale bezoekers, met als doel het verleiden van deze digitale bezoekers om ook een daadwerkelijk bezoek aan de stad te gaan brengen. De ambitie van Den Bosch Partners is om in 2023 minimaal 400.000 digitale bezoekers te trekken.

10

Pijler 3: Talentontwikkeling en kennisuitwisseling data-economie Afronding Hybride Leeromgeving IKDB en doorkijk 2024 e.v. In april 2021 is het project ‘Hybride Leeromgeving Innovatiedistrict’ van start gegaan. Dit project wordt, net zoals ‘Smart City Monitor’, ondersteund door een REACT-EU subsidie en maakt hiermee onderdeel uit van de Actie en Investerings Agenda coronaherstel van de provincie Noord-Brabant. Binnen dit project richten we ons samen met externe partners op de programmering en inhoudelijke invulling van het Innovatie Kwartier (ten tijde van de projectindiening werd nog gesproken over het innovatiedistrict). Een van de doelen hierbinnen is om binnen het Innovatie Kwartier een hybride leeromgeving te ontwikkelen waar bedrijven, onderwijsinstellingen en hun studenten en andere partijen samen kunnen werken, leren en innoveren. Dit gebeurt middels de volgende actielijnen: -

Het inrichten en benutten van een hybride leeromgeving voor nieuw talent (studenten) en bestaand human capital (leven lang leren) Opschaling en toepassing van innovaties en digitalisering in het brede MKB Community building in de data en ICT en koppeling breder MKB

De gemeente is penvoerder van dit project. Daarnaast zijn vier externe partners aangesloten, namelijk stichting AVANS, Koning Willem I College, NV BIM en SPARK. Eind 2023 wordt het project in haar huidige vorm afgesloten, conform de subsidiebeschikking. Daarom zal gedurende 2023 met de huidige partners en een aantal andere stakeholders onderzocht worden hoe de ingezette ontwikkelingen vanaf 2024 gecontinueerd en duurzaam ingebed kunnen worden binnen het Innovatie Kwartier. Verbreding en samenwerking labomgevingen in het IKDB De verschillende labomgevingen in het IKDB (IoT Stadslab, SPARK, AVANS Digitale werkplaats) gaan nauwer samenwerken en hun gezamenlijke werkveld verbreden. Hierbij is de bedoeling om tot (meer) gedeelde voorzieningen te komen, zoals gedeelde ruimtes, machinepark, dataplatform. Maar ook om te werken aan een gezamenlijk loket waar experimentele vraagstukken binnenkomen en worden verdeeld al naar gelang de expertise van de verschillende labs. De invulling van de gedeelde voorzieningen wordt uitgewerkt samen met de ontwikkelpartner voor het IKDB. Met als doel om tot een ontwikkelstrategie voor de labs te komen. Hierbij hoort ook de verdere ontwikkeling en professionalisering van het IoT Stadslab tot een gedeelde innovatiehub voor slimme (data-)oplossingen in de openbare ruimte.

Het IoT Stadslab is immers aangemerkt als belangrijke pijler in het bestuursakkoord 2022-2026. Nr

Doel

Beoogd resultaat

Pijler 3: Talentontwikkeling en kennisuitwisseling data-economie 1

Afronding HYLEO

Afronding REACT-EU project conform subsidievereisten. Oplevering rapportage in juni 2023 en eindrapportage in december 2023. Voor de rapportage in juni wordt een analyse gemaakt van de resterende budgetten per partner en eventuele onderlinge verschuivingen gedaan, zodat de toegekende subsidiegelden optimaal benut

11

zullen worden.

2

Verbreding en samenwerking labomgevingen in het IKDB

Daarnaast wordt met de bestaande HYLEO partners, andere onderwijspartijen en andere stakeholders zoals de ontwikkelpartner van het Innovatie Kwartier onderzocht op welke manier de ingezette acties van het project richting de toekomst kunnen worden voortgezet. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor nieuwe, externe financiering (zoals subsidies). IoT Stadslab en AVANS Digitale Werkplaats gaan ruimte delen als onderdeel van een eerste pilot gedeelde voorziening, als leermoment voor verdere verbreding labs Er komt een ontwikkelstrategie voor de labomgevingen binnen IKDB, inclusief een werkplan IoT Stadslab 20232024 Een eerste concept/pilot om tot 1 loket te komen voor het verzamelen van vraagstukken en samenwerking in de beantwoording ervan

12

Pijler 4: Promotie en monitoring Aanjagen Data & IKDB-community Er is behoefte aan hechtere samenwerking en kortere lijntjes in het Bossche datacluster. Weliswaar ligt er een sterke basis aan bedrijven, kennisinstellingen en initiatieven, maar toch geven bedrijven, kennisinstellingen en andere stakeholders aan behoefte te hebben aan een hechtere community. Om zo elkaar te leren kennen, samenwerkingen mogelijk te maken en kennisuitwisseling te faciliteren. Op deze manier ontstaat een open innovatiesysteem, niet alleen tussen databedrijven onderling maar ook en tussen databedrijven en het bredere MKB. Het Innovatie Kwartier is de aangewezen locatie waar deze community elkaar kan ontmoeten en verbinding kan plaatsvinden. Daarom krijgt community vorming ook prominent aandacht binnen het project ‘Hybride Leeromgeving' (zie onder pijler 3). Daarnaast heeft de Bossche data community een regionale reikwijdte en is het voor de community interessant als partijen van binnen én buiten de stad deelnemen aan dit netwerk. Daarom zetten we in op het verder uitbouwen van de lokale data community, waarvoor in de afgelopen jaren de eerste stappen zijn gezet met Data Delta. Profilering en accountmanagement Via proactieve marketing en acquisitie wordt ons lokaal vestigingsklimaat regionaal, landelijk en internationaal in de etalage gezet.

Daarbij is het van belang om best practices uit te dragen, deel te nemen aan relevante beurzen en aandacht te besteden aan interessante awards. De acquisitie van data en ICT-bedrijven, maar ook bedrijven die anderszins een goede ‘aanvulling’ zijn voor onze stad maakt hier onderdeel van uit. Dit doen we voor de stad als geheel en specifiek gericht op de ontwikkelingen binnen het Innovatie Kwartier. Naast het profileren van ons lokaal vestigingsklimaat is het van belang dat het brede bedrijfsleven ook meeprofiteert van de kennis en mogelijkheden op het gebied van o.a. data en duurzaamheid. Hierbij zetten we in op het versterken van de samenwerking tussen gemeente en ondernemers en het stimuleren van samenwerkingen tussen de ondernemers onderling. Productie Economische Monitor In 2023 zal de Economische Monitor verder worden bestendigd, waarbij beter aangesloten zal worden bij landelijke en regionale indicatoren en waar mogelijk indicatoren voor Brede Welvaart. Ook steken we energie in het automatiseren van datakoppelingen, zodat volgende edities van de monitor gemakkelijker kunnen worden geproduceerd. Daarnaast zal economisch beleid, te beginnen met de economische visie, beter geïntegreerd worden mét en gebruikmaken ván de economische monitor. Hiermee maken we ons beleid meer datagedreven. Nr

Doel

Beoogd resultaat

Pijler 4: Promotie en monitoring 1

Aanjagen Data community

&

IKDB-

Het opstellen van een DNA-profiel van de Data en IKDBcommunity, in samenspraak met de ontwikkelpartner en andere stakeholders. Op basis van dit DNA-profiel worden vervolgens concrete acties geformuleerd om de community verder te versterken en de

13

2

Profilering en accountmanagement

3

Productie Economische Monitor

naamsbekendheid te vergroten. Hierbij wordt ook de invulling van de bestaande Data Delta community meegenomen. Uitdragen datastad profiel en het belang van digitalisering onder de aandacht brengen bij het lokale bedrijfsleven. Bijvoorbeeld door de activiteiten van het MKB DataLab en de mogelijkheden binnen het IKDB actief te promoten. Aandacht schenken aan relevante awards zoals de winnaars van de FD Gazellen Awards en de MKB Data Science Top 50. Daarnaast zetten we het gevestigde bedrijfsleven in het zonnetje rondom de Dag van de Ondernemer. De naamsbekendheid van het IKDB vergroten middels een communicatieplan en content kalender. Inzet van verschillende kanalen (zoals website, LinkedIn) en middelen om het IKDB verder te profileren. Aandacht voor het IKDB op (inter)nationale congressen zoals op de PROVADA Vastgoedbeurs en Brabant Vastgoed. Verbeteren en uitbreiden indicatoren en bijbehorende data, zoals extra indicatoren rondom het thema ‘Brede Welvaart'. Automatiseren datakoppelingen om updates makkelijker te verwerken. Datagedreven maken van (economisch) beleid door integratie economische monitor in beleidsvorming, zoals de economische visie.

14

5. Financiële paragraaf Met het bestuursakkoord 2022-2026 en de daaropvolgende begroting is het budget voor het uitvoeringsprogramma Economisch Actieplan uitgebreid naar €596.000. De dekking komt uit de bestaande begroting. Onderstaande tabel bevat de verdeling van deze middelen over de pijlers. Economisch Actieplan Uitvoeringsprogramma 2023-2024 Budgetten x € 1000,-

2023

2024

1. Doorontwikkelen Datastad

295

290

Versterken innovatieklimaat voor (data en ICT)starters en -scaleups Doorontwikkeling JADS 2. Versterking binnenstad

145 150 96

140 150 136

Data-gericht en toekomstbestendig ondernemen in binnenstad met de Smart City Monitor

40

Den Bosch Partners stimuleert data-innovaties in de binnenstad 3. Talentontwikkeling en kennisuitwisseling dataeconomie

96

135

Afronding Hybride Leeromgeving IKDB en doorkijk 2024 e.v. Vervolg Hybride Leeromgeving IKDB in 2024 e.v.

50 100 70

Aanjagen Data & IKDB-community Profilering en accountmanagement ICT en data Productie Economische Monitor Totaal

120 35

Professionalisering en verbreding labomgevingen IKDB 4. Promotie en monitoring

96

70 50

30 20 20 596

20 10 20 596

15