Bijlage 1 - casussen

Bijlage 1: Casussen Hieronder beschrijven wij een aantal casussen voor en na de transformatie. Zo hopen wij nog duidelijker te maken welke verandering wij voor ogen hebben. 1. Lisa, kind uit een gezin waar veel problemen zijn Lisa nu Lisa is negentien jaar oud. Ze heeft al jaren te maken met onveiligheid in haar thuissituatie. De relatie van haar ouders ging gepaard met veel ruzies en geweld. De politie kwam vaak langs. Er werd een melding gedaan bij Veilig Thuis, zij deden onderzoek en de regie werd overgedragen aan de gemeente. Na enkele gesprekken met een medewerker van de gemeente en wederom de politie aan de deur wordt besloten dat Lisa uit huis geplaatst moet worden. De ruzies tussen ouders stoppen niet en daarmee komt de ontwikkeling van Lisa in gevaar. Lisa verhuisde meerdere keren. Ze woonde in pleeggezinnen en instellingen. Ze kreeg steeds nieuwe gezinsvoogden en hulpverleners. De ondersteuning was versnipperd en wisselde vaak van richting. Niemand had echt zicht op haar leven. Toen ze achttien jaar werd stopte de hulpverlening. Lisa ‘viel uit het jeugdstelsel’. Ze had geen inkomen en geen stabiele woonplek. Ze maakte schulden en verbleef bij vriendinnen. Nu slaapt ze in een tuinhuisje. Haar psychische klachten worden erger en ze gebruikt drugs. Lisa voelt zich niet gezien en vindt de weg naar passende hulp niet.

Lisa straks De ruzies in het gezin van Lisa worden opgemerkt door buren. Op school valt op dat Lisa verandert. Na een gesprekje over zorgen rond Lisa wijst de onderwijzer moeder op het Lokale Team. Het Lokale Team is bekend op school in de rol van maatschappelijk werk. Moeder kent het Lokale Team omdat een buurvrouw haar er weleens op wees. In gesprek met een medewerker van het Lokale Team komt er snel zicht op de combinatie van ruzies, geldproblemen, alcoholgebruik en het ontbreken van steun uit het netwerk. Na een week De vaste contactpersoon uit het Lokale Team helpt bij het op orde krijgen van de administratie en begeleidt de ouders in het omgaan met spanningen. Door regelmatig bezoek en betrokkenheid is de contactpersoon van het Lokale Team een aantal maanden een vaste steun in het leven van Lisa en haar ouders. Omdat alcoholmisbruik steeds terugkeert als oorzaak en probleem laat de contactpersoon een organisatie aansluiten die gespecialiseerd is in verslavingsproblematiek. Als blijkt dat de financiële problemen hardnekkig zijn vraagt de contactpersoon ook iemand van de gemeente om met de ouders acties te ondernemen die voorkomen dat het gezin problematische schulden ontwikkelt. De betrokken hulpverleners kennen elkaar door ontmoetingen met het gezin en de contactpersoon.

Zij kennen elkaars meerwaarde en elkaars doelen hebben dezelfde informatie en een gezamenlijk einddoel, namelijk dat het gezin uit de negatieve spiraal omhoog komt en geen instanties meer nodig heeft. Inmiddels heeft de contactpersoon Lisa enthousiast kunnen maken voor het Jongerenwerk. Ze maakt plezier met kinderen uit haar eigen wijk in het buurthuis. Vader is nieuwsgierig geworden en meldt zich aan voor wat klusjes in het buurthuis. Het gezin staat er niet meer alleen voor.

2. Mark, middelbare leeftijd, vastgelopen door schulden en psychosociale stress Mark is 42 jaar, woont alleen in een huurwoning en werkt parttime als magazijnmedewerker. De afgelopen jaren heeft hij door een scheiding, tijdelijke werkloosheid en gezondheidsproblemen een schuldenlast van ongeveer €14.000 opgebouwd. De brieven stapelen zich op, hij vermijdt contact met schuldeisers en heeft last van slapeloosheid, paniekaanvallen en sociale terugtrekking. Zijn werkgever merkt dat Mark vaker te laat komt en zich slecht kan concentreren. Via de huisarts komt hij uiteindelijk bij het Lokale Team terecht.

De huisarts heeft een warme overdracht naar het Lokale Team gedaan, waarbij hij benadrukte dat er vermoedens zijn van:  beginnende depressieve klachten,  schuldenproblematiek,  risico op verlies van werk,  sociaal isolement. Het Lokale Team plant binnen een week een kennismakingsgesprek. Intakegesprek aan huis Een maatschappelijk werker en een wijkcoach bezoeken Mark thuis. Ze signaleren:  chaos in huis (ongeopende post, rommel),  duidelijke stresssignalen: trillen, piekeren, paniek,  geen netwerk: contact met vrienden en familie verwaterd. Samen opstellen van een plan De medewerkers van het team hanteren een integrale aanpak en kijkt naar alle leefgebieden:  financiën  gezondheid  werk  sociaal netwerk  praktische huishoudelijke zaken Mark geeft aan dat hij vooral: 1. overzicht wil over zijn schulden, 2. weer rust in zijn hoofd wil, 3. bang is zijn baan te verliezen. Interventies van het Lokale Team 1. Stabiliseren van de financiële situatie  De maatschappelijk werker helpt Mark direct met het openen en sorteren van post.  Er wordt een budgetcoach aangesloten.  Ze regelen een pauzeerregeling bij twee grote schuldeisers om verdere oplopende kosten te beperken.  Mark wordt aangemeld voor schuldhulpverlening. 2. Mentaal welzijn versterken  De wijkcoach plant een gesprek met een POH-GGZ (via de huisarts).

 Mark start met wekelijkse gesprekken voor stress- en angstklachten.  De vaste contactpersoon van het Lokale Team leert hem eenvoudige manieren om stress te reguleren (ademhaling, structuur in de dag). 3. Werkbehoud  Met toestemming van Mark neemt de contactpersoon van het Lokale Team contact op met de werkgever.  Ze maken afspraken over tijdelijk minder uren en taakverlichting.  Werkgever toont bereidheid om mee te denken en stelt een jobcoach voor. 4. Praktische ondersteuning  Het Lokale Team schakelt een vrijwilliger in voor 4 weken om te helpen bij orde creëren in huis.  Samen richten ze een “administratiemap” in en gebruiken een eenvoudige maandplanner. 5. Sociaal netwerk herstellen  Mark wil voorzichtig weer contact met zijn broer opnemen; de wijkcoach stimuleert hem hierbij en begeleidt dit.  Mark wordt uitgenodigd voor een lokale wandelgroep om sociale aansluiting te stimuleren. Resultaten na 4 maanden Financieel

 Overzicht van alle schulden is compleet.  Budgetcoach heeft een afbetalingsregeling opgezet.  Onrust door dreigende incasso’s is verdwenen. Mentaal welzijn  Mark ervaart minder paniek en slaapt beter.  Hij voelt zich gesteund en durft weer hulp te vragen. Werk  Mark werkt weer zijn volledige uren.  Werkgever is tevreden over zijn inzet en stabiliteit. Sociaal  Herstel van contact met zijn broer.  Regelmatige deelname aan de wandelgroep. Zelfredzaamheid  Mark beheert zelf zijn administratie met maandelijkse check-ins van de budgetcoach.  Lokaal Team bouwt de ondersteuning stapsgewijs af. Hoe had dit kunnen gaan zonder inzet van een Lokaal Team?  Mark krijgt een folder of telefoonnummer van schuldhulpverlening.  Grote kans dat hij niet belt vanwege schaamte en stress.  Wachttijden kunnen oplopen; er is geen coördinator.  Problemen escaleren doordat Mark blijft vermijden.    

Brieven blijven ongeopend. Schulden groeien door incassokosten, loonbeslag of deurwaarders. Kans op afsluiting energie of huurachterstand neemt toe. Mark meldt zich pas bij schuldhulp als de situatie acuut is (crisis).

   

Mark blijft piekeren en slapen slecht. Paniekaanvallen worden ernstiger. Hij vermijdt de huisarts uit schaamte. Kans op depressie of burn-out is aanzienlijk groter.

  

Toenemende ziekteverzuim. Risico op ontslag of langdurige arbeidsongeschiktheid. Financiële problemen worden hierdoor nóg groter.

  

Mark trekt zich volledig terug. Eenzaamheid werkt problemen verder in de hand. Psychisch herstel duurt langer en is kwetsbaarder.

  

Huis vervuilt verder. Administratie raakt volledig zoek. Kans op huisuitzetting of zorgmijding neemt toe.

  

Mark voelt zich machteloos. Problemen blijven terugkeren en stapelen zich op. Zelfredzaamheid daalt in plaats van stijgt.

Met inzet van een Lokaal Team krijgt Mark vroegtijdig, integraal en afgestemd hulp. Problemen worden gestabiliseerd vóórdat ze crisis worden. Hij behoudt werk, krijgt grip op zijn financiële en psychische situatie en herstelt sociaal.

3. Sara, overbelast door mantelzorg en psychische druk Sara is 36 jaar, woont samen met haar partner en werkt fulltime als projectcoördinator. Haar moeder heeft twee jaar geleden een progressieve neurologische aandoening gekregen. Sindsdien neemt Sara het grootste deel van de mantelzorg op zich: persoonlijke zorg, administratie, vervoer, afspraken, boodschappen en emotionele ondersteuning. Hoewel Sara financieel stabiel is, raakt ze steeds meer overbelast. Ze ervaart:  extreme vermoeidheid  prikkelbaarheid en concentratieproblemen  schuldgevoel wanneer ze hulp vraagt  spanningen in haar relatie  afnemende prestaties op het werk Sara zoekt online naar hulp en komt op de website van Lokale Teams ’s-Hertogenbosch. Ze mailt en wordt een paar dagen later terug gebeld. Tijdens het eerste gesprek met het Lokale Team komen deze problemen naar voren:  Sara voelt zich verantwoordelijk voor alles rond haar moeder.  Haar partner voelt zich buitengesloten en machteloos.  Sara heeft geen tijd meer voor hobby’s, sport of sociale contacten.  Ze durft geen grenzen te stellen aan haar moeder en zorgt door tot ’s avonds laat.  Haar werk begint te lijden onder de druk. Interventies van het Lokale Team 1. Mantelzorgondersteuning stimuleren  De medewerker van het Lokale Team brengt met Sara in kaart welke taken niet per se door Sara hoeven te worden gedaan.

 Een thuiszorgorganisatie wordt ingezet voor dagelijkse lichamelijke zorg van haar moeder.  Er wordt respijtzorg geregeld: één weekend per maand volledige overname van zorg. 2. Psychische ondersteuning  De medewerker van het Lokale Team bespreekt erkenning van haar overbelasting en samen praten ze regelmatig over. o grenzen stellen, o de zorg beter doseren, o omgaan met schuldgevoel, o signalen van overbelasting herkennen. 3. Relatie en netwerk versterken  De medewerker van het Lokale Team faciliteert een kortdurend gesprek tussen Sara en haar partner om rollen en verwachtingen te verhelderen.  Sara’s broer wordt betrokken bij het krachtenoverzicht — hij neemt structureel een deel van de afspraken en vervoer over.  De vaste contactpersoon vanuit het Lokale Team nodigt Sara uit voor een lokale mantelzorglotgenotengroep. 4. Werkbalans  De medewerker van het Lokale Team bereidt met Sara een gesprek met haar werkgever voor over haar tijdelijke wensen: o flexibele begin- en eindtijden, o de mogelijkheid om 1 dag per week thuis te werken, o vermindering van bepaalde complexe taakpakketten.



De werkgever biedt een bedrijfsmaatschappelijk werker aan voor aanvullende begeleiding.

Resultaten na 3 maanden Mantelzorg  Thuiszorg en respijtzorg ontlasten Sara structureel.  Er is een nieuwe taakverdeling met haar broer en partner.  Haar moeder waardeert de duidelijkheid en structuur. Psychisch welzijn  Sara voelt zich opgelucht, rustiger en minder opgejaagd.  Haar paniekklachten zijn verdwenen.  Ze heeft weer tijd voor yoga en een hobbyavond. Relatie  De spanningen thuis nemen af.  Er is meer ruimte voor gezamenlijke ontspanning en gesprekken. Werk  Haar productiviteit stijgt weer.  Ze voelt zich gesteund door haar werkgever en minder bang om uit te vallen. Zelfredzaamheid  Sara heeft geleerd eerder hulp te vragen en grenzen aan te geven.  Het Lokale Team bouwt de afspraken en bezoekjes af maar blijft laagdrempelig bereikbaar.