Bespreeknotitie Strategisch debat Verkeersveiligheid

Bespreeknotitie Strategisch debat Verkeersveiligheid 1. Inleiding Uw commissie heeft eerder ingestemd met het organiseren van een strategisch debat ten aanzien van Verkeersveiligheid. Op 6 april 2021 is er door uw raad een geactualiseerd verkeersveiligheidsbeleid vastgesteld. In de Raadsinformatiebrief Verkeersveiligheid d.d. 13 december 2022 bent u nader geïnformeerd over de uitvoering van dit verkeersveiligheidsbeleid. Tegelijkertijd zijn we de afgelopen tijd ook door verschillende inwoners, scholen, buurten en actie/werkgroepen geïnformeerd over de zorgen die zij hebben ten aanzien van verkeersveiligheid in hun omgeving. Hoewel de uitvoering/aanpak van verkeersonveilige situaties primair een collegebevoegdheid/-taak is, gaat de raad wel over de kaders én voelt de raad/commissie zich verbonden met de inwoners die hun zorgen uiten over verkeersveiligheid. Dit blijkt ook als zodanig uit de verschillen bespreeknotities en technische en schriftelijke vragen die door verschillende fracties zijn (op)gesteld. Als werkgroep willen we recht doen aan deze signalen door nog eens in de volle breedte en op een meer strategisch niveau met elkaar te debatteren over de verkeersveiligheid in onze gemeente. Ter voorbereiding op dit debat heeft u tijdens Informeren & Ontmoeten d.d.

23 oktober 2023 ambtelijk reeds een nadere toelichting gekregen over het huidige verkeersveiligheidsbeleid en de uitvoering ervan. Ook heeft u tijdens een expertmeeting d.d. 25 oktober 2023 nadere inzichten kunnen opdoen over hoe de aanwezige experts aankijken tegen verkeersveiligheid al dan niet in relatie tot ons gemeentelijk beleid.

2. Onderwerpen/dilemma’s/ontwikkelingen als leidraad voor het debat Als werkgroep viel ons een aantal onderwerpen/dilemma’s/ontwikkelingen op tijdens de expertmeeting, onder andere: • Risicogestuurde aanpak • Gedrag vs. infrastructurele aanpassingen • Van 50 km/u naar “30 km/u tenzij” in de bebouwde kom • Scholen • Prognose stijging aantal (ernstige) gewonden door o.a. mobiliteitsontwikkelingen en bevolkingsopbouw • (Oudere) fietsers als specifieke doelgroep • Kosten/financiën • Data (voor ongevallenregistraties) De hierover verkregen inzichten zijn naar ons oordeel een goede leidraad om het verkeersveiligheidsdebat met elkaar te voeren. Zo werd in de bijeenkomst aangegeven dat op basis van nieuwe inzichten de verwachting is dat het aantal (ernstige) verkeersgewonden flink zal oplopen. Daarbij werd in het bijzonder gesproken over de verkeersveiligheid van fietsers en de vele (eenzijdige) ongevallen waar fietsers bij betrokken zijn. Vooral ouderen zijn hierin oververtegenwoordigd. Naar verwachting gaan deze cijfers nog verder stijgen, ook vanwege de vergrijzing. Voor een overzicht van eventuele maatregelen en de mate van effectiviteit van die maatregelen kan naar het volgende figuur worden verwezen.

De belangrijkste kritische factor bij ongevallen met ontmoetingen lijkt de snelheid van verkeersdeelnemers te zijn: hoe lager de snelheid, hoe meer reactietijd er is en hoe minder ernstig de gevolgen van een botsing zijn. Concrete voorstellen m.b.t. snelheid beperking waren: • “30 km/u binnen bebouwde kom, tenzij” (indien er geen fysieke scheiding van fietsers en gemotoriseerd verkeer) • 15 km/u in straten zonder stoep (woonerf) • autovrije school- en sportomgevingen Tevens werd naar voren gebracht dat risicomodellen die gebruikt worden om de prioriteiten in de risicogestuurde aanpak te bepalen nog niet het niveau hebben dat ze op dit moment volledig effectief te noemen zijn. Door de experts is geadviseerd om niet (enkel) uit te gaan van deze risicomodellen en is er gewezen op enerzijds de kennis die er in de gemeente is over risicovolle en belangrijke infrapunten en anderzijds op de spreiding van middelen over meerdere locaties met weliswaar niet het allerhoogste risico, maar waarmee het algehele risico wel meer beperkt kan worden. Een ander inzicht dat werd gegeven is welke positieve effecten participatie kan hebben bij verkeersveiligheidsprojecten. Door in te zetten op subjectieve verkeersveiligheid voelt de bewoner zich serieus genomen en weet de gemeente wat er leeft.

Doordat de bewoner zelf aan de slag gaat met verkeersveiligheid en het gesprek in de buurt aangaat, ontstaat er wederzijds begrip en weet men van elkaar hoe men erin staat. Als er samenwerking ontstaat, ontstaat er een veiliger gevoel. Hetgeen ook bijdraag aan de sociale veiligheid. Tenslotte werd aangegeven dat infrastructurele aanpassingen en handhaving te prefereren zijn boven gedragscampagnes, vanwege het ontbreken van wetenschappelijk bewijs dat dergelijke campagnes veel effect opleveren. Infrastructurele aanpassingen en handhaving hebben een sterk sturend effect op de weggebruiker, waar campagnes een groot beroep doen op de constante intrinsieke motivatie. Aanvullende op de besproken maatregelen die er genomen kunnen worden ten behoeve van verkeersveiligheid, is hierbij ook het prijskaartje in beeld gekomen. Duidelijk werd dat om in 2050 ca. nul verkeersslachtoffers te hebben er flink meer middelen nodig zijn. Vertaald vanuit de landelijke cijfers zou Den Bosch om dit te bereiken tussen 2020 en 2050 grosso modo €150,- miljoen moeten investeren in verkeersveiligheid.

3. Vragen aan de commissie Wij zijn benieuwd hoe u aankijkt tegen ons huidige verkeersveiligheidsbeleid wanneer u dit relateert aan hetgeen u de afgelopen tijd aan informatie hierover heeft ontvangen. Is ons beleid toekomstbestendig voor de komende 5 á 10 jaar? Wij nodigen alle fracties uit om vooral met elkaar en op een strategisch niveau het debat hierover aan te gaan aan de hand van bovenstaande onderwerpen en onderstaande vragen. Uiteraard staat het u vrij om zelf ook andere aspecten/ invalshoeken in te brengen.

1) Vindt u dat er aanpassing van ons verkeersveiligheidsbeleid nodig is? Zo ja, welke aanpassing(en) zou u willen voorstellen binnen het bestaande budget? 2) Wat vindt u van de financiële middelen die momenteel beschikbaar zijn voor verkeersveiligheid? 3) Welke prioriteiten zou u willen stellen als het gaat om de mogelijke inzet van extra middelen ten aanzien van de verschillende instrumenten die er zijn voor verkeersveiligheid? 4) Moeten wij als gemeente extra inspanningen verrichten om kwetsbare groepen zoals kinderen en ouderen veilig(er) deel te laten nemen aan het (fiets)verkeer? Zo ja, welke inspanningen? 5) Hoe willen wij als gemeente omgaan met participatie en zorgen van en communicatie met inwoners over verkeersveiligheid en keuzes die hierin gemaakt worden?

Werkgroep Strategische raadsagenda Verkeersveiligheid, Joris Broekmeulen Ninja Verreijt Rene Dupuis Maarten Kagie Eileen Samshuijzen (voorzitter)