Bespreeknotitie Stop de Verstening II van DBG

Stop de Verstening II Bespreeknotitie Commissie Omgeving, December 2020

Klimaatverandering We schrijven najaar 2020, tijdens een ongekende hittegolf hebben we afgelopen zomer de gevolgen van onze versteende (binnen)steden onmiskenbaar ervaren. Het koelde ’s nachts amper nog af, water- en energieverbruik stegen enorm en de druk op natuur- en recreatiegebieden nam hand over hand toe. Hoosbuien zorgden voor wateroverlast. Het aantal meldingen door neerslagoverlast is in drie jaar tijd met 77 procent gestegen1. De verkoop van airco’s is afgelopen jaar verdubbeld, de verwachting voor dit jaar is een nog grotere stijging. Milieu Centraal rekende uit dat als één airco 200 uur - ruim 8 volle dagen - aanstaat, dat daarbij 65 kilo aan CO2 vrijkomt2. Intussen rukt de verstening op, in sommige Nederlandse gemeenten is 85% van de tuinen versteend3. We moeten meer doen om burgers te stimuleren een betere keuze te maken, zelf het goede voorbeeld geven en nu geld vrijmaken om in de toekomst de kosten in de hand te houden.

4

5

1

Bron: https://www.parool.nl/nederland/steeds-meer-schade-door-extreme-neerslag-vaker-verrast-doorhoosbuien~b2eaf67a/ 2 Bron: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/energiezuinig-huis/energiezuinig-koelen/airco-enventilatoren/ 3 Bron: https://www.ad.nl/wonen/tegeltuinen-op-de-radar-van-gemeenten-dankzij-digitale-kaart~a6533125/ 4 Nachttemperaturen 21 augustus 04:20u Bron: www.wetterzentrale.de 5 Overschrijdingskans in de zomer (juni t/m augustus) van de uurlijks neerslagsom gemeten voor 2000 (blauw) en na 2000 (rood) op KNMI-stations. Bron: https://www.knmi.nl/kennis-en-datacentrum/uitleg/extremeneerslag

1

Stand van Zaken De Bossche Groenen vraagt al langer om concrete acties m.b.t. vergroening door inwoners van onze gemeente. Om hittestress en wateroverlast tegen te gaan en om de biodiversiteit te stimuleren hebben we hun inzet nodig. We hebben ook een aantal concrete voorstellen gedaan en het college vragen gesteld. De gemeente beroept zich wat ons betreft te veel op bewustwordingscampagnes als de vraag is;

“Wat doet u concreet om mensen te helpen hun omgeving te vergroenen?” Vorig jaar (april 2019) antwoordde het college op vragen van onze fractie over welke structurele maatregelen er zijn voor burgers: “Sinds 2017 loopt al een structurele campagne Waterbewustzijn waarin het waterbewustzijn wordt vergroot en waterbewust handelen en afkoppelen wordt gestimuleerd bij bewoners, bedrijven, scholen en woningbouwverenigingen. Daarnaast is in het eerste kwartaal van dit jaar gestart met het opstellen van klimaatadaptatiebeleid dat zich richt op wateroverlast en waterveiligheid.”

Uit de dit jaar daaropvolgende vragen (sept 2020) over de inzet en de resultaten blijkt dat van nieuw beleid voor burgers eigenlijk nog geen sprake is en de resultaten ook niet zijn verbeterd t.o.v. eerdere jaren. Dit blijkt ook uit het Duurzaamheidsverslag. Dit jaar werd de 1000e regenton gekocht met de regentonnenactie, maar de halvering van de Groene Daken subsidie heeft geleid tot een keldering van de toegekende aanvragen. De coalitie voert campagnes als ‘Push The Button’ en de ‘Duurzame Week’ aan om haar duurzame ambities in de spotlight te zetten, maar wij vragen ons af of gewone mensen hier wel écht baat bij hebben. Een van de conclusies uit het Duurzaamheidsverslag is wat ons betreft dat mensen juist concrete stimulans nodig hebben om in actie te komen. Uit antwoorden op de vraag welk nieuw beleid is ontwikkeld sinds Q1 2019 blijkt dat er weinig is veranderd als het om de door ons zo verlangde stimuleringsmaatregelen voor onze inwoners gaat en er vooral voor continuering van bestaand beleid wordt gekozen. Het college kondigt bijvoorbeeld aan, in het kader van het nog vast te stellen(!) Groen Blauw beleid, de reeds sinds 2017 bestaande regenton- en geveltuintjesprojecten op te nemen in het programma. maar komt zelf nog niet met iets nieuws.

De Bossche Groenen fractie vindt de geveltuintjes en regentonnenacties heel sympathiek maar álle inwoners faciliteren bij het onttegelen van hun achtertuin zet meer zoden aan de dijk.

Dag van de Duurzaamheid De dag van de duurzaamheid is gekomen en gegaan. Helaas kon het door de gemeente georganiseerde festival Weekend van de Duurzaamheid door de nieuwe coronamaatregelen niet doorgaan. Maar dat is geen reden om bij de pakken neer te zitten. Gebruik dergelijke campagnes niet alleen om inspiratie en kennis op te doen, maar geef mensen er ook de juiste tools bij die ze nodig hebben om hun steentje bij te dragen in de klimaatadaptatie! Nog langer wachten zou betekenen dat we volgend jaar weer met matige cijfers moeten komen als het gaat om het vergroening, waterretentie en hittestress. Er zijn volop mogelijkheden om bewoners nu al beter te faciliteren en tegelijkertijd grote stappen te zetten op weg naar een klimaatbestendige stad! 2

Een aantal ideeën; Naast de bekende groene daken subsidie, betere stimuleringsmaatregelen voor afkoppeling regenwaterafvoer voor inwoners. Gemeente Oss heeft een apart loket hiervoor. De Bossche Groenen kan zich ook voorstellen dat het afkoppelen van regenwaterafvoer onderdeel wordt van het duurzaamheidsakkoord met de woningbouwcorporaties en de gemeente naar particulieren een meer faciliterende rol pakt, d.m.v. subsidiëring of sponsoring. Hiervoor zou het GroenLoket wellicht mogelijkheden bieden. Uit de voortgaande discussie in de commissie Omgeving over het betrekken van burgers komt naar voren dat ook de raad het belang van een financiële bijdrage als een belangrijke prikkel voor participatie zien. We zien mogelijkheden voor een maximum percentage verharding of liever een groenquotum voor grondgebonden huurwoningen, waarbij we als gemeente sturen op het beleid van corporaties dmv het duurzaamheidsakkoord. Ruim 40% van de huurwoningen in onze gemeente betreft grondgebonden woningen, we zouden met het onttegelen van de bijbehorende tuinen een enorme slag maken in de strijd tegen wateroverlast, hittestress en biodiversiteitsverlies. Bij tuinen groter dan een bepaalde oppervlakte kan een maximum percentage verharding worden afgesproken, nu bestaan ook al eisen t.a.v. maximaal bebouwd oppervlakte.

Naast de welbekende korting op een (dure) regenton, kan de gemeente burgers ook faciliteren door de kosten voor het afvoeren van tegels in de milieustraat te laten vervallen, doorlopend compost aan te bieden en/of vaste planten te verstrekken als stimulans. Gemeente Vught geeft 7 vaste planten per vierkante meter tegels weg (met een maximum aantal m2) als inwoners deze (gratis) afvoeren via de milieustraat. De gemeente zou het goede voorbeeld kunnen geven door meer ambitie te tonen als het gaat om het planten van bomen. Het is mogelijk om koelere stedelijke omgevingen te creëren door strategische aanplant van bomen. De bomenaanplant is t.o.v. 2018 verdubbeld maar er moeten ook nog altijd heel veel bomen gecompenseerd worden. We zijn er dus nog niet! De Bossche Groenen fractie is enthousiast over de door de gemeente beoogde samenwerking met wijkinitiatieven op het gebied van vergroeningsprojecten. Het betrekken van burgers bij het (ecologisch) beheer van de openbare ruimte wordt door de raad breed gesteund. Dat schept de kans om deze initiatieven ook een rol te laten spelen bij de vergroening van particuliere tuinen. De Bossche Groenen gaf hiervoor in 2018 een aftrap met de ‘Onttegel Je Tuin’ acties, samen met o.a. Transfarmers, De Graafse Akker en De Groene Buurvrouw. De gemeente kan deze laagdrempelige initiatieven faciliteren en/of subsidiëren.

We hebben het afgelopen halfjaar gezien dat mensen hun tuinen herontdekken, gebruik dit momentum om meer bewustzijn te creëren over inrichting en grondgebruik in tijden van klimaatverandering. Dit werkt het beste met concrete stimulansen. We zien uit naar de voorgenomen ontwikkeling van een aanpak voor hitte- en wateroverlast in versteende gebieden, zoals bedrijventerreinen. De Bossche Groenen is enthousiast over de werkwijze van het College om dmv van (openbare) monitoring door bijv. Geoweb probleemgebieden in kaart te brengen en aan te pakken. Het biedt meteen ook mogelijkheden om in die gebieden nu al een verschil te maken. De gemeente zou ter plekke vaker ‘het goede voorbeeld’ kunnen geven. Onze fractie is ter ore gekomen dat de snippergroen regeling in onze gemeente afgelopen jaar wel eens is gebruikt om parkeerplek (=verstening) te realiseren. Behoud van dit soort groene ‘reststroken’ en het 3

betrekken van bewoners bij onderhoud en inrichting ervan, is een win-win situatie en kan helpen de lokale overlast van water en hitte tegen te gaan.

. Parkeerplaats of….? Buurtbeheer. Schepenstraat, Rotterdam 2020

Samenwerking Provinciaal wordt al ingezet op klimaatadaptatie via de Waterschappen, vaak middels programma’s als Operatie Steenbreek (bijv. Watersamenwerking AS50; Bernheze, Boekel, Landerd, Meierijstad, Oss, Uden en waterschap Aa & Maas). Dit college heeft laten weten geen meerwaarde te zien in deelname aan Steenbreek, maar laten we elkaar dan wel uitdagen om zelf de juiste maatregelen te nemen om alle bewoners te kunnen betrekken bij de uitdagingen van klimaatadaptatie in stedelijk gebied. De fractie van De Bossche Groenen legt de commissie het volgende voor; 1. Wat is het dat standpunt van de commissie t.a.v. de stelling dat we, om meer participatie door gewone burgers te bereiken, beter concrete stimuleringsmaatregelen kunnen bieden, i.p.v. bewustwordingscampagnes als ‘Push The Button’ en ‘Duurzaam Weekend’? En wat vindt de commissie van het idee om te onderzoeken of deze stimuleringsmaatregelen, passend bij een duurzaam ’s-Hertogenbosch voor iedereen, dan kunnen worden bekostigd uit de budgetten als eerder genoemde campagnes, zodat er geen extra geld voor hoeft te worden vrijgemaakt? 2. ‘Tegel eruit, plant erin’ campagnes in omliggende gemeentes zijn altijd laagdrempelig georganiseerd.

Vinden de collega`s ook dat het college niet terughoudend moet zijn in het faciliteren van particuliere onttegeling- en vergroeningsacties? Steunt u ons voorstel om te komen tot een ‘onttegelingsregeling’ waarbij inwoners worden gestimuleerd een aantal m2 van hun tuinen te vergroenen/onttegelen? 4

3. Zijn de collega`s het met ons eens dat de gemeente meer kan doen om het goede voorbeeld te geven als het gaat om klimaatadaptatie in druk bewoonde gebieden, zoals het aanplanten van nog meer bomen en het behouden van reststroken i.c.m. ecologisch beheer door bewoners? Hebben collega`s zelf ook suggesties? 4. Wat vindt de commissie van het idee om een vergroening-/onthardingsquotum in het duurzaamheidsakkoord met corporaties op te nemen?

Namens de fractie van De Bossche Groenen, J. Hendrickx

5