Document · PDF

Beantwoording technische vragen inclusief bijlagen

Gemeenteraad 6 juni 2023, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Voorjaarsnota 202426.971 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

“We benutten het surplus binnen het Sociaal en Zorgfonds voor structuurversterkende maatregelen”. Waar in deze alinea over zorg

Bedoeld wordt de medische zorg, zowel in de tweede lijn (bijvoorbeeld de ziekenhuiszorg) als in de eerste lijn (bijvoorbeeld de huisartsenzorg). De uitleen van ADL-hulpmiddelen (zoals een antislipmat of hulpmiddelen bij het aankleden) is de verantwoordelijkheid van zorgverzekeraars.

Geldzorgen, schulden en armoede hebben een negatieve invloed op de gezondheid van inwoners. Bij armoede en schulden werken we, waar dat kan, preventief om deze negatieve effecten voor te zijn. Zo kunnen inwoners naar vermogen meedoen aan de samenleving.

In het regionale arbeidsmarktbeleid is er continu aandacht voor het vinden van voldoende gekwalificeerd personeel in de tekortsectoren, waaronder de zorg. Meer specifiek voor de zorg willen we de komende jaren samen met onze partners inzetten op transformatieplannen IZA gericht op arbeidsbesparende zorg.

173

CDA

174

CDA

gesproken wordt bedoelt men dan de (gespecialiseerde) ziekenhuiszorg of ook de eerstelijnszorg? In hoeverre wordt er ingezet op het passend uitlenen van ADLhulpmiddelen? “Extra investeringen in mantel-en respijtzorg”. Dit wordt nergens geconcretiseerd. Kunt u aangeven wat u gaat doen? Wonen 6/27. In hoeverre wordt er bij de ontwikkelplannen daadwerkelijk gebouwd of gecreëerd voor gezinnen en steeds langer zelfstandig thuiswonende ouderen? Opname in een verpleeghuis is tegenwoordig alleen nog bij indicatie 5/6 met een verwachtte levensduur van 3-6 maanden

Denk hierbij o.a. aan toegankelijk logeerhuis voor ouderen en intensiveren van andere vormen van respijtzorg om zo mantelzorgers te ontlasten.

We realiseren woningen in een mix van woningtypes en doelgroepen. Gezinnen hebben een sterke voorkeur voor grondgebonden woningen. Dit woningtype maakt een aanzienlijk deel uit van de bestaande voorraad en wordt in verschillende nieuwbouwprojecten gerealiseerd, zoals in de Groote Wielen, Nuland en Vinkel. Ook in de Spoorzone komen woningen geschikt voor gezinnen. We zien dat 80% van de woningzoekenden 1- en 2-persoonshuishoudens zijn. Waaronder ouderen. Ouderen willen veelal zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Dat kan zowel in de huidige woning als in een andere, meer passende woning zijn. De 65+ verhuisregeling van de woningcorporaties is er op gericht om ouderen die dat willen te faciliteren de stap naar een meer geschikte woning te maken. In de nieuwbouw stimuleren we dat door bijvoorbeeld voorrangsregelingen voor huurders uit de buurt toe te passen bij nieuwbouw appartementencomplexen. Bij nieuwbouw appartementen zijn we er daarnaast alert op dat deze woningen (ook) geschikt zijn voor ouderen. Verder maken ook specifieke woonzorgcomplexen voor ouderen deel uit van het woningbouwprogramma, denk aan de Zuiderschans en Alexanderven (aan de Seringenstraat in Rosmalen).

175

CDA

176

CDA

177

CDA

16/27 Leerplicht formatie (1,2 miljoen). Er wordt gesproken over 2,75 fte extra formatie; is dit ook de formatie die de monitoring van de mentale gezondheid van leerlingen en jongeren behelst? En als dat niet zo is, waar en op welke manier wordt deze monitoring dan wel meegenomen in de plannen van het college? Wat houdt het "OV volledig vergoeden" in? Als in: worden ook privékosten/abonneme nten vergoed? (Bijlage 1 structurele vergoedingen).

Nee, de monitoring van mentale gezondheid ligt niet bij de leerplichtambtenaren. Op dit moment wordt mentale gezondheid gemeten via de monitoring van de GGD.

De OV-kosten woon-werkverkeer worden vergoed op basis van het goedkoopste flexabonnement. Indien de medewerker om moverende redenen opteert voor een duurder abonnement, komen de hieraan verbonden meerkosten voor rekening van werknemer. Privékosten/abonnementen worden niet vergoed. Het is wel mogelijk dat medewerkers privé voordeel genieten van het abonnement dat zij voor woon-werkverkeer krijgen vergoed. Daaraan zijn echter geen kosten verbonden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de situatie dat voor een medewerker het goedkoopste flex-abonnement een maandtrajectkaart is. In dat geval kan de medewerker ook privé gebruikmaken van die kaart voor het betreffende traject. Welke instrumenten zijn Op dit moment is de basis voor talentontwikkeling het goede gesprek tussen er nu binnen de leidinggevende en medewerker. Op basis van de behoefte en capaciteit van een gemeente voor medewerker vinden maatwerktrajecten plaats. Deze tijd vraagt om meer georganiseerd te talentenontwikkeling? werk gaan, vanuit het belang van groei en ontwikkeling. (pagina 1 - Bijlage 3

178

CDA

179

CDA

180

CDA

incidenteel nieuw beleid vanaf 2024) a. Waarom voldoen deze instrumenten niet?

De steeds krappere arbeidsmarkt, maar ook de snelheid waarmee werk en functies aan verandering onderhevig zijn, maakt dat we nog meer dan in het verleden moeten investeren in de (persoonlijke) ontwikkeling van onze medewerkers. De huidige instrumenten bieden hier onvoldoende mogelijkheden voor.

Hoe worden sollicitanten op dit moment getoetst? (Pagina 1 – Bijlage 3). Indien via instrumenten als competentietesten oid, worden deze instrumenten dan afgeschaft (daarmee een lastenverlichting teweegbrengend)? Wat is de reden dat geld wordt vrijgemaakt voor een nieuwe bedrijfsvisie? (Pagina 1 – bijlage 3).

We gebruiken verschillende methodes, afhankelijk van het type vacature. Denk hierbij aan de meer traditionele instrumenten (brief, CV, gesprek, casus/opdracht). Met deze methodes gaan wij door. Daarnaast wordt incidenteel (voorafgaand aan sollicitatie) gamebased assessment gebruikt of gedurende een wervingsprocedure (selectie en/of ontwikkel)assessments ingezet. Dit is geen structurele werkwijze maar wordt op maat ingezet. In omvang qua kosten en in aantal kan op dit punt een lastenverlichting dan ook niet worden bewerkstelligd.

Waarom staat de herallocatie van restant kredieten voor investering ventilatie met twee bedragen in de incidentele

De investeringsmiddelen voor de ventilatie worden gevonden door het afsluiten en samenvoegen van niet benutte kredieten (Schrijverke, en Meander). Om deze reden komt u de herallocatie van restant kredieten in totaal op 4 regels tegen, verspreid over pagina’s 1&2 van bijlage 3.

De samenleving verandert snel en dat vraagt ook van ons als organisatie dat we steeds moeten blijven kijken hoe we daar zo goed mogelijk op kunnen inspelen. Mede gelet op de opgaves vanuit het bestuursakkoord, zien we dat de bestaande manier van (samen) werken een update behoeft. Om die reden zijn we een ‘doorontwikkeling van de organisatie’ gestart, waarbij we opnieuw hebben gekeken naar de manier van sturen, organiseren en werken. Dit heeft geleid tot een aantal verbeterpunten die gaan helpen om het verschil te maken bij het realiseren van maatschappelijke opgaven en mogelijk ook zullen leiden tot het verminderen van de werkdruk. Dit verandertraject krijgt zoveel mogelijk invulling door de inzet van eigen medewerkers. Gelet op de veranderopgaves en het gegeven dat het reguliere werk ook doorgaat, willen we ons bij de doorontwikkeling deels laten begeleiden door externe deskundigen.

181

CDA

182

CDA

183

CDA

184

CDA

voorstellen? Zijn dit verschillende herallocaties/gelden? (Pagina 1 en 2 – bijlage 3). Hoe verhoudt de herinrichting van de Zandzuigerstraat zich met de doorstroomasfunctie van de Zandzuigerstraat (pagina 6 - Bijlage 3 incidenteel nieuw beleid vanaf 2024). Hoe verhoudt het Flankerend pakket maatregelen mobiliteitstransitie zich tot de bestaande maatregel(en) op het gebied van (duurzame) mobiliteit? Voorziet het college de aanleg van andere snelfietsroutes dan Zaltbommel - Den Bosch? (Pagina 7 – bijlage 3) Is er al een globaal beeld van de liften die gebruikt zullen worden bij Verbinding over het

De doorstroomfunctie van de Zandzuigerstraat staat niet ter discussie. Zie ook het antwoord op vraag 93.

Dit is een aanvullend pakket ten opzichte van DuMo, specifiek gericht op de NOVEXgebiedsontwikkelingen waar we voor de nieuwe bewoners/gebruikers van deze gebieden zwaarder inzetten op de mobiliteitstransitie, aangezien dat nodig is om hoogstedelijke woningbouw te kunnen realiseren zonder een auto-bereikbaarheidsinfarct te krijgen.

We zijn ook bezig met de ontwikkeling van de routes naar Eindhoven en Veghel.

Nee, dat wordt pas bij de nadere uitwerking van de verbinding bepaald.

185

CDA

186

CDA

187

CDA

188

CDA

Spoor? (Pagina 2 – bijlage 4). Hoe worden de woonwensen/behoeften binnen onze gemeente in kaart gebracht? Welke demografische cijfers worden gebruikt bij woningbouwontwikkeli ngen: gemeentelijke of landelijke? Verschilt dit nog per woningbouwontwikkeli ng/project? Welke indicatoren worden gebruikt om de woonwensen/behoeften in beeld te brengen? Is er zicht op het aantal woningen dat wordt gebouwd voor gezinnen? Zo ja, hoeveel woningen staan er op de planning om gebouwd te worden voor gezinnen?

We voeren elke 4 jaar een woonwensenonderzoek uit. De enquête is onlangs verstuurd. Het woonwensenonderzoek geeft een beeld van de kwalitatieve behoeften. De kwantitatieve behoeften leiden we af uit de diverse bevolkingsprognoses (van CBS, PBL en de provincie). Voor de stedelijke opgave gebruiken we de prognoses zoals bij het vorige antwoord genoemd. Per project kijken we naar de demografische en andere kenmerken van de buurt (o.a. uit de wijk- en buurtmonitor) en de kaders die we vanuit de woonvisie en het bestuursakkoord hebben om het woningbouwprogramma met de initiatiefnemer te bepalen.

Er is grote diversiteit aan onderwerpen waarover wij de behoefte peilen. Wij verwijzen u naar de enquête van het woonwensenonderzoek zoals deze onlangs gelanceerd is.

In de matrix van de potentiële woningbouwcapaciteit is ook weergegeven of het een appartement of grondgebonden woning betreft. Gezinnen hebben van oudsher een voorkeur voor een grondgebonden woning. Om in de vraag naar grondgebonden woningen te voldoen, hebben we diverse locaties (Groote Wielen, Vinkel, Nuland etc). Daarnaast gaan we op zoek naar woonvormen die weliswaar gestapeld zijn, maar wel aantrekkelijk zijn voor gezinnen. We zien hier bijvoorbeeld kansen voor bij Station Oost.

189

CDA

190

CDA

Zijn de bankjes - zoals in het Mariënburgkloosterpark - nog op andere plekken in de gemeente te vinden? Zo niet, waarom niet (meer)?

Ervan uitgaande dat de stoeltjes van #ffzitten bedoeld worden staan er in totaal 15 setjes van 3 stoelen. Deze zijn als volgt verdeeld: Hofvijver 5 setjes  Marienburgtuin 2 setjes  Jeroenboschtuin 3 setjes  Prinshendrikpark 2 setjes  Casinotuin 3 setjes Hoeveel speeltuinen zijn Bijgaand een overzicht van aantallen speeltoestellen, dit overzicht dateert uit 2017. We er binnen onze hebben namelijk geen registratie van een speeltuin, enkel van de losse speeltoestellen. gemeente? Hoe is de verdeling van de Rijlabels Aantal van Straatnaam speeltuinen binnen Binnenstad 16 onze wijken en dorpen? De Groote Wielen 31 Empel 29 Engelen 19 Graafsepoort 45 Maaspoort 77 Muntel / Vliert 20 Noord 67 Nuland 11 Rosmalen noord 74 Rosmalen zuid 39 Vinkel 5 West 53 Zuidoost 59 Eindtotaal 545 Op de gemeentelijke website zijn bij de stad in kaart, algemeen, voorzieningen alle speeltoestellen te zien: Geoportal 's-Hertogenbosch

191

CDA

192

CDA

193

CDA

194

CDA

195

Leefbaar

Hoeveel bewegingstuinen zijn er binnen onze gemeente? Hoe is de verdeling? Welke stappen zijn er tot nu toe gezet in de placemaking van de Meerendonk? Welke stappen staan op de planning in de placemaking van de Meerendonk? Is de gemeente ’sHertogenbosch officieel een dementievriendelijke gemeente? Welke criteria hanteert Den Bosch Partners om (grotere) evenementen naar onze stad te halen, of aangediende evenementen te beoordelen? Wat is volgens Den Bosch Partners de positionering van onze gemeente Bus-initiatief Nuland In het Bestuursakkoord 2022-2026 staat: “Om de bereikbaarheid van Nuland en Vinkel te verbeteren, investeren

Een overzicht van de beweegtuinen en beweegplekken binnen onze gemeente kunt u vinden op de website van 'S-PORT: Beweegtuinen & plekken - 'S-PORT.

Er is recent een kwartiermaker aangesteld die een plan van aanpak gaat maken met betrekking tot placemaking van Meerendonk. Hoe dit eruit gaat zien en welke stappen er op de planning staan is dan ook nu op voorhand nog niet aan te geven.

Nee. Onlangs heeft de gemeente de dementiescan van Alzheimer Nederland ingevuld. Daaruit komt dat we enkele interventies al uitvoeren, maar echter nog niet voldoen aan de criteria voor het keurmerk dementie vriendelijke gemeente. De kaders die de raad hiervoor gesteld heeft, worden gehanteerd, wat wil zeggen dat evenementen ‘on brand’ moeten zijn. In de bijlage bij het Raadsvoorstel Gemeentelijke rol bij de externe organisatie Den Bosch Partners en het bijbehorende ‘Ambitiedocument Den Bosch Partners’ (vastgesteld op 13 juli 2021) is verwoord dat doel is om de impact van evenementen te optimaliseren door actief bij te dragen aan positionering en promotie van Bossche beeldbepalende en onderscheidende evenementen door inzet van campagnes (pagina 7). Op 16 juni komt de gemeenteraad naar DBP en zal dan worden bijgepraat over onder andere positionering. Er is overleg geweest met de Dorpsraad en recent is de brief beantwoord. Stichting Seniorenbus heeft extra vervoersmiddelen zodat ook aan de vraag vanuit Nuland en Vinkel kan worden voldaan. Voor de avonduren en weekenden is sinds 1 april 2023 Automaatje beschikbaar.

we in nieuwe voertuigen voor de Stichting Seniorenbus.” Hoofdstuk Bereikbaarheid Jaarverslag 2022 Indicator Leefbaarheid kernen: vanuit kleinschalig vervoer buitengebied: actief meedenken voor maatwerk oplossingen en blijvend participeren aan digitaal platform met bereikbaarheidsinforma tie. Ja Volledig gerealiseerd. Op 28 maart jl. ontving de gemeenteraad een brief van de Dorpsraad Nuland-Vinkel met de vraag hoe de extra bussen voor de Stichting Seniorenbus zich verhouden tot de vraag vanuit Nuland en Vinkel als het gaat om de gevolgen van het wegvallen van Lijn 90

Met ingang van de nieuwe dienstregeling van Arriva in augustus gaat lijn 90 ook weer rijden in de avonduren en de weekenden.

Heesch-Nuland-Vinkel’s-Hertogenbosch in de avonduren en op de zaterdag. Vragen; 1. Heeft er het afgelopen jaar hierover overleg plaatsgevonden met vanuit de gemeente met vertegenwoordi gers met de Dorpsraad Nuland-Vinkel? 2. Op welke wijze worden de extra bussen van de Stichting Seniorenbus ingezet op de weggevallen dienstregeling van Lijn 90 in de avonduren en op de zaterdag? Nagekomen vragen (deels beantwoord, overige antwoorden volgen zo spoedig mogelijk)

196

197

198

199

200

201

Groote Wielen: Wat zijn de cijfers en details van de analyse die aangeeft dat de huidige ontsluitingswegen met hun knooppunten niet voldoen? Groote Wielen: Hoe zal de capaciteit zonder verbetering dan vastlopen? Groote Wielen: Hoe gaat dit voorstel dit dan verbeteren?

In bijlage 13 (RHDHV, 9 februari 2022. Verkeersonderzoek) bij het bestemmingsplan ‘De Groote Wielen Noordoosthoek vindt u deze analyse. Inmiddels is er een geactualiseerd regionaal verkeersmodel beschikbaar. Op basis daarvan wordt een nieuwe doorrekening uitgevoerd, waar we eind Q2 en eind Q4 2023 de resultaten van beschikbaar hebben.

Groote Wielen: Is er onderzocht hoe intensief de bus fietsvoorzieningen worden gebruikt? Groote Wielen: In het voorstel wordt gesteld dat deze de westelijke ontsluiting naar de A2 zal verbeteren en alternatieven voor het autogebruik zal stimuleren. Hoe gaat dit voorstel dat verbeteren? Groote Wielen: Onlangs is een rv mbt het

Er heeft geen praktijkonderzoek plaatsgevonden naar het gebruik van bus- en fietsvoorzieningen. Wij maken voor de prognoses wel gebruik van de generieke uitsplitsing van auto-, fiets- en busvoorzieningen in de ritgeneraties.

Zie beantwoording vraag 196.

Eind Q2 2023 voorzien we in een mobiliteitsaanpak om de eerste bouwfase(s) van De Groote Wielen Noordoosthoek te kunnen realiseren. Eind Q4 voltooien we de mobiliteitsaanpak. Dan leveren we de mobiliteitsstudie ‘Rondweg De Groote Wielen’ op. Hierin wordt inzicht gegeven in de huidige en (eventuele) toekomstige situatie(s).

Eind Q4 leveren we de mobiliteitsstudie ‘Rondweg De Groote Wielen’ op. Hierin wordt inzicht gegeven in de (eventuele) toekomstige situatie(s). Hier leggen we ook een link met de (MIRT) aansluiting A2 – Bruistensingel en leefbaarheidsmaatregelen Rosmalen. Echter valt de aanpak van de Bruistensingel binnen de scope van de MIRT A2 verkenning (aanpak Oostelijke gemeentedelen). Dit heeft eigen financiële kaders en voorwaarden. Hiervoor loopt een apart traject dat wel wordt afgestemd op de onderzoeken en maatregelen voor De Groote Wielen.

De Hoefgraaf ipv De Hoefnagel.

verplaatsen van de hoefnagel tbv bebouwing noordoost kwadrant de Groote wielen goedgekeurd. Zal de rondweg Groote wielen dit beïnvloeden en meegenomen worden in de uitvoering? 206

Voor Den Bosch

Bij de verplaatsing van De Hoefgraaf is rekening gehouden met de ontsluiting van de nieuwe wijken in De Groote Wielen Noordoosthoek.

In bijlage 1 bij de Deze locaties moeten nog nader bepaald worden. voorjaarsnota over nieuw structureel beleid staat o.a. dat er 6 evenementlocaties zijn die worden voorzien van permanente geluidsmeters. Welke locaties betreft dit?

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022 Corine Hoeben Linda Toolsema Joes de Natris

COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit Economie en Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen www.coelo.nl

COELO-rapport 22-1

 COELO, Groningen, 2022

Aan het verzamelen en het verwerken van de gegevens voor deze uitgave is de grootst mogelijke zorg besteed. Iedere aansprakelijkheid voor de gevolgen van activiteiten die op basis van deze gegevens worden ondernomen wordt echter afgewezen.

Inhoud

Voorwoord

1 1.1. 1.2. 1.3.

Inleiding Inhoud Gegevens Opzet

5 5 5 5

2 2.1. 2.2. 2.3.

Samenvatting van de belangrijkste ontwikkelingen in 2022 Tarieven Woonlasten huurder Woonlasten eigenaar-bewoner

6 6 7 8

3 3.1. 3.2. 3.3. 3.4.

Tarieven Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing huurders Rioolheffing eigenaar-bewoners

9 9 12 15 17

4 4.1. 4.2.

Woonlasten Huurder Eigenaar-bewoner

19 19 23

Verantwoording

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Voorwoord

Sinds 2002 stelt COELO jaarlijks een overzicht op van de kerngegevens betreffende de belastingen in de grote gemeenten. Onder grote gemeenten worden provinciehoofdsteden en gemeenten met ten minste 91.000 inwoners gerekend. 1 Het betreft 40 gemeenten. In de onderzochte gemeenten woont 42 procent van de Nederlandse bevolking. Later dit jaar publiceert COELO in de Atlas van de lokale lasten gegevens over gemeentelijke belastingen die hier nog buiten beschouwing blijven, en daarnaast ook gegevens over de belastingen van provincies en waterschappen. Bovendien worden dan alle gemeenten meegenomen, niet alleen de grote. De onderzoekers danken de medewerkers van de deelnemende gemeenten voor hun bereidwilligheid bij het invullen van het elektronisch vragenformulier en het aanleveren van aanvullende informatie. Wij zijn de Waarderingskamer erkentelijk voor het beschikbaar stellen van gegevens met betrekking tot de woz-waardeontwikkeling. Verder is dank verschuldigd aan Hawar Baziany, Thom Feddes, Sven de Heer, Milan Mulder, Joost Visser en Eli Wildeman voor hun hulp bij de dataverzameling en controle. Ook bedanken wij Maarten Allers voor commentaar op een eerdere versie van dit rapport. Vanzelfsprekend berust de verantwoordelijkheid voor eventueel resterende onvolkomenheden bij de auteurs.

Tot 2021 bestond de steekproef uit gemeenten met ten minste 90.000 inwoners. Doordat er jaarlijks herindelingen

plaatsvinden worden gemeenten gemiddeld echter steeds groter. We passen daarom de steekproef dit jaar aan. Door de aanpassing zijn Amstelveen en de nieuwe gemeente Land van Cuijk (samenvoeging van Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill & Sint Hubert en Sint-Anthonis) niet opgenomen in dit overzicht.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

1 Inleiding

1.1. Inhoud Deze rapportage bevat een overzicht van de tarieven van de onroerendezaakbelastingen (ozb), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing in de grote gemeenten. De nadruk ligt op de lasten voor huishoudens.

1.2. Gegevens De in dit rapport opgenomen tarieven zijn de tarieven zoals die door de gemeenteraad zijn of naar verwachting worden vastgesteld. 2 De gegevens zijn door COELO verzameld. In eerste instantie is daarbij gebruik gemaakt van een elektronisch vragenformulier, waarin diverse controles zijn ingebouwd. Van sommige gemeenten is aanvullende informatie per e-mail of telefoon verkregen of zijn gegevens achterhaald via de website van de gemeente. De getallen in de tabellen staan tegen een gekleurde achtergrond. Per kolom is ongeveer een derde blauw, een derde grijs en een derde rood. Hierdoor is in één oogopslag te zien welke waarden relatief laag (blauw) of hoog (rood) zijn. Bij de keuze van de gehanteerde kleuren is zo veel mogelijk rekening gehouden met de visuele beperking van kleurenblinden. 3

1.3. Opzet Hoofdstuk 2 van dit rapport vat de belangrijkste ontwikkelingen samen. Hoofdstuk 3 bespreekt in detail de tarieven van, achtereenvolgens, de ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Hoofdstuk 4 geeft een overzicht van de gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een eigen koopwoning en voor huishoudens die in een huurhuis wonen. Het rapport wordt afgesloten met een verantwoording van de gehanteerde methode.

Alle gemeenten hebben de tarieven vastgesteld behalve Emmen. De tarieven van Emmen die in dit rapport zijn

opgenomen zijn opgenomen, worden naar alle waarschijnlijkheid eind januari door de gemeenteraad vastgesteld. 3

Hierbij is gebruik gemaakt van J. Walraven, Kleurenblind. Zien en toch niet zien, Blind Color, Arnhem, 2000.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

2 Samenvatting van de belangrijkste ontwikkelingen in 2022

2.1. Tarieven Tabel 1 geeft een overzicht van de ontwikkeling van de belangrijkste gemeentelijke belastingen en van de woonlasten, voor meerpersoonshuishoudens.

Tabel 1 Overzicht 2022 Bedrag in euro’s Laagste

Ozb woningena Afvalstoffenheffing Rioolheffing huurder Rioolheffing eigenaar-bewoner Woonlasten huurderb Woonlasten eigenaarbewonerc

207 39 0 108 39 687

Gemiddelde

347 342 57 186 400 876

Verandering (%) Hoogste

Kleinste stijging

Mutatie van het gemiddelde

Grootste stijging

766 441 284 295 637 1.162

-5,1 -13,9 -100,0 -3,7 -28,9 -2,5

3,5 2,1 -1,8 3,2 1,5 2,9

16,5 18,0 24,8 24,8 13,6 8,3

Meerpersoonshuishoudens. Gemiddelden zijn gewogen naar de grondslag (bij ozb de woz-waarde en bij de riool- en afvalstoffenheffingen het aantal huishoudens). a Gemiddelde aanslag bij gemiddelde woz-waarde van koopwoningen in de desbetreffende gemeente. 4 b Afvalstoffenheffing en in een deel van de gemeenten rioolheffing. c Ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing.

De onroerendezaakbelasting (ozb) wordt betaald door woningeigenaren, niet door huurders. De grondslag is de woz-waarde. In 2022 is de peildatum van de wozwaarden verschoven van 1 januari 2020 naar 1 januari 2021. Daardoor is de gemiddelde waarde van een koopwoning in de grote gemeenten gestegen met 9,5 procent. 5 Dit betekent niet dat de ozb-opbrengst ‘vanzelf’ met 9,5 procent stijgt.

In voorgaande jaren was alleen de gemiddelde woz-waarde van alle woningen bekend, dus koop- en huurwoningen

samen. Daarom hanteerden wij 2021 deze waarde. Sinds 2022 publiceert het CBS de woningwaarden ook uitgesplitst naar huur- en koopsector. Omdat de ozb alleen wordt betaald door huishoudens met een koopwoning gaan wij nu uit van de gemiddelde woz-waarde van een koopwoning. Zie ook de verantwoording in dit rapport. 5

Dit is een voorlopig cijfer. De nieuwe waarde van sommige objecten kan pas in een laat stadium definitief worden

vastgesteld (onder meer als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures). De definitieve ontwikkeling van de wozwaarden is daarom pas later bekend.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Gemeenten corrigeren de ozb-tarieven in het algemeen voor de ontwikkeling van de waarde van woningen en niet-woningen in de gemeente. 6 De gemiddelde ozb-aanslag voor woningen stijgt in de grote gemeenten met 3,5 procent naar 347 euro. De rioolheffing kan worden opgelegd aan gebruikers of eigenaren van woningen, of aan beide. Hierdoor betalen huurders in een deel van de gemeenten (38 procent van de grote gemeenten) geen rioolheffing. Gemiddeld betalen zij dit jaar 57 euro aan rioolheffing, 1,8 procent minder dan vorig jaar. Deze daling komt vooral doordat Hilversum en Purmerend vanaf 2022 de rioolheffing niet langer opleggen aan gebruikers van woningen, maar aan eigenaren. Als we Hilversum en Purmerend buiten beschouwing laten dan stijgt de rioolheffing voor huurders 4,0 procent. Het gemiddelde tarief voor huishoudens in een eigen woning wonen stijgt met 3,2 procent tot 186 euro. De afvalstoffenheffing (die zowel door huurders als huishoudens met een koopwoning wordt betaald) stijgt gemiddeld met 2,1 procent. Dat is een veel kleinere stijging dan in 2021 (9,1 procent) of 2020 (5,9 procent). Meerpersoonshuishoudens betalen in 2022 gemiddeld 342 euro aan afvalstoffenheffing.

2.2. Woonlasten huurder Voor huurders bestaan de gemeentelijke woonlasten uit een afvalstoffenheffing en, in een deel van de gemeenten, een rioolheffing. Waar het tarief van deze heffingen geen vastrecht is, zijn we uitgegaan van een driepersoonshuishouden met een gemiddeld waterverbruik, een gemiddelde afvalproductie en waar de rioolheffing afhankelijk is van de woz-waarde van de gemiddelde waarde van huurwoningen van woningcorporaties in die gemeente (zie ook de Verantwoording achterin dit rapport). De gemiddelde woonlasten voor huurders stijgen dit jaar met 1,5 procent tot 400 euro, 6 euro meer dan vorig jaar. De afvalstoffenheffing stijgt 2,1 procent (7 euro) en de rioolheffing daalt met 1,8 procent (1 euro). Huurders in Nijmegen betalen net als in 2021 het minst (39 euro). Zij betalen alleen voor de speciale afvalzakken die gebruikt moeten worden om het afval in aan te bieden. 7 Nijmegen dekt een groot deel van de kosten voor afvalinzameling en – verwerking uit de ozb, en die hoeven huurders niet te betalen. In Leiden betalen huurders het hoogste bedrag (637 euro). In negen grote gemeenten dalen de woonlasten voor huurders. De daling is met 28,9 procent het sterkst in Hilversum. De stijging is het sterkst in Leiden (13,6 procent).

Zie ook Hoeben (2020), Tarief onroerendezaakbelasting daalt als huizenprijs stijgt, ESB,

https://esb.nu/kort/20059809/tarief-onroerendezaakbelasting-daalt-als-huizenprijs-stijgt. 7

Inwoners van Nijmegen betalen daarnaast 5 cent per zak waarmee de kunststofverpakkingen worden ingezameld.

De kosten hiervan zijn niet meegenomen in de hier weergegeven bedragen omdat we over onvoldoende gegevens beschikken om te bepalen hoeveel van deze zakken huishoudens gemiddeld gebruiken.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

2.3. Woonlasten eigenaar-bewoner Huishoudens met een eigen woning betalen naast afvalstoffenheffing en rioolheffing ook ozb. We gaan uit van een koopwoning met een voor de betreffende gemeente geldende gemiddelde woz-waarde. De gemiddelde woonlasten stijgen dit jaar voor deze huishoudens met 2,9 procent tot 876 euro, 25 euro meer dan vorig jaar. Dat is een aanzienlijk minder sterke stijging dan in 2021, zie figuur 1. Figuur 1 geeft ook de stijging gecorrigeerd voor de inflatie. Omdat de inflatie-ontwikkeling op het moment van schrijven nog erg onzeker is, moet aan de voor inflatie gecorrigeerde stijging voor 2022 niet al te veel waarde worden gehecht.

Figuur 1 Woonlastenontwikkeling voor eigenaar-bewoner grote gemeenten sinds 2007 (in procenten)

8 7 6

Mutatie (%)

5 4 3 2 1 0 -1 -2 -3

Stijging woon lasten in procenten

Idem, gecorrig eerd voor inflatie

De gemiddelde ozb-aanslag en de rioolheffing stijgen beide gemiddeld meer dan 3 procent. Eigenaar bewoners zien de aanslag voor de ozb gemiddeld 3,5 procent stijgen (12 euro) en de rioolheffing 3,2 procent (5 euro). De afvalstoffenheffing stijgt gemiddeld 2,1 procent (7 euro). De woonlasten voor woningeigenaren zijn net als in 2021 het laagst in Tilburg (687 euro). Eigenaar-bewoners in Leiden betalen het meest (1.162 euro). Zeven gemeenten verlagen de woonlasten. De verlaging is met 2,5 procent het sterkst in Oss. De woonlasten stijgen het sterkst in Leiden (8,3 procent). Van het geheel van de bijkomende woonlasten (dus naast huur of financiering van de eigen woning) nemen de gemeentelijke lasten overigens slechts een beperkt deel voor hun rekening (19 procent in 2021). 8 Energie en water zijn samen veruit de grootste post.

Zie Atlas van de lokale lasten 2021, COELO, Groningen.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

3 Tarieven

3.1. Onroerendezaakbelastingen Voor eigenaren van woningen bedragen de ozb-tarieven van de grote gemeenten in 2022 gemiddeld 0,0867 procent van de economische waarde (tabel 2). Net als in 2021 heeft Amsterdam het laagste tarief (0,0420 procent). Sittard-Geleen heeft het hoogste tarief (0,1887 procent). De gemiddelde aanslag voor eigenaren van woningen stijgt, gecorrigeerd voor de waardeontwikkeling van woningen, met 3,5 procent. Dat is minder sterk dan vorig jaar, zie figuur 2. 9 Gemiddeld betaalt een huiseigenaar 347 euro. In zes gemeenten betalen huiseigenaren gemiddeld minder dan in 2021. In Breda daalt het ozb-tarief voor woningen het meest (met 5,1 procent; tabel 2).

Figuur 2 Ontwikkeling onroerendezaakbelasting voor eigenaren van woningen in grote gemeenten sinds 2007 (in procenten)

6 5

Mutatie (%)

4 3 2 1 0 -1 -2

Stijging ozb in procenten

Idem, gecorrig eerd voor inflatie

Figuur 2 geeft ook de stijging gecorrigeerd voor de inflatie. Omdat de inflatie-ontwikkeling op het moment van

schrijven nog erg onzeker is, moet aan de voor inflatie gecorrigeerde stijging voor 2022 niet al te veel waarde worden gehecht.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

De grootste verhoging vinden we in Utrecht (16,5 procent). De gemeente verhoogt de ozb-tarieven om het voorzieningenniveau en de bereikbaarheid van de stad op peil te houden. 10 Voor niet-woningen bedraagt het tarief voor zakelijk gerechtigden in de grote gemeenten gemiddeld 0,3268 procent en dat voor gebruikers 0,2363 procent (tabel 2). Amsterdam heeft net als vorig jaar het laagste tarief voor zakelijk gerechtigden (0,1593 procent). Nijmegen heeft net als vorig jaar het hoogste (0,9267 procent). Het hoogste tarief voor gebruikers wordt geheven in Sittard-Geleen (0,5621 procent). In Nijmegen is het tarief het laagst. In deze gemeente betalen gebruikers namelijk geen onroerendezaakbelasting. Het ozb-tarief voor niet-woningen stijgt (gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de wozwaarde) voor zakelijk gerechtigden met gemiddeld 2,3 procent, voor gebruikers met 3,9 procent. Ter vergelijking: voor woningen is de gemiddelde stijging 5,3 procent.

Gemeente Utrecht, Voorjaarsnota en eerste bestuursrapportage, 8 juli 2021.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Tabel 2 Ozb

Ta ri

ef e

Ta ri ige

na a

ef e

ige

Ta ri na a

on ing 1

Almere Alkmaar Alphen a/d Rijn Amersfoort Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Breda Delft Deventer Dordrecht Ede Eindhoven Emmen Enschede Groningen Haarlem Haarlemmermeer Helmond Hilversum Leeuwarden Leiden Lelystad Maastricht Middelburg Nijmegen Oss Purmerend Rotterdam 's-Gravenhage 's-Hertogenbosch Sittard-Geleen Tilburg Utrecht Venlo Westland Zaanstad Zoetermeer Zwolle Laagste Gemiddelde Hoogste

iet

ef g

eb ru

-w on

0,1009 0,0674 0,0893 0,1105 0,0420 0,1175 0,1285 0,1576 0,0643 0,0967 0,1276 0,0974 0,0897 0,1071 0,1656 0,1305 0,1634 0,0788 0,0739 0,1269 0,0721 0,1211 0,1164 0,1447 0,1170 0,1301 0,1881 0,1041 0,0824 0,0701 0,0485 0,0731 0,1887 0,0849 0,0762 0,1590 0,0861 0,0908 0,1388 0,1047 0,0420 0,0867 0,1887

Ge m ike

ing 1

iet -w

idd

eld

on ing 1

0,3352 0,4505 0,2238 0,3796 0,1593 0,4563 0,6073 0,4363 0,2305 0,3041 0,3918 0,2605 0,2215 0,3038 0,3492 0,4855 0,5644 0,2951 0,3131 0,2419 0,2830 0,4525 0,5416 0,6022 0,3520 0,3783 0,9267 0,2711 0,1998 0,3573 0,2705 0,3136 0,7175 0,2182 0,3599 0,3970 0,2522 0,3253 0,4876 0,4463 0,1593 0,3268 0,9267

an sla

Mu gw on

0,2692 0,0750 0,1925 0,3099 0,1151 0,3595 0,2024 0,3527 0,1861 0,2474 0,2924 0,2039 0,1767 0,2178 0,2888 0,3863 0,4543 0,2348 0,2814 0,1936 0,1890 0,3620 0,5410 0,1302 0,2680 0,3042 0,0000 0,2279 0,1912 0,2545 0,2283 0,2512 0,5616 0,1822 0,2907 0,3189 0,1899 0,2591 0,3532 0,3607 0,0000 0,2363 0,5616

Tarief als percentage van woz-waarde van koopwoningen

In euro's.

tat i

ing

et a ri ef 2

wo n

356,58 232,37 323,86 489,05 250,61 436,25 449,03 446,34 275,69 394,91 436,27 296,64 353,27 422,19 416,94 396,04 561,50 404,92 330,69 463,53 361,51 325,76 525,21 417,58 421,17 367,62 765,87 371,44 312,18 260,01 207,23 308,12 505,72 289,51 374,87 470,95 360,38 340,16 485,36 393,52 207 347 766

ing

2,1% 0,6% 2,1% 2,6% 4,6% 3,1% -1,8% 3,8% -5,1% -0,2% 7,8% 3,1% -0,7% 7,3% 0,5% 2,7% 5,1% 1,7% 1,4% 2,7% -4,6% 4,9% 2,5% 3,9% 6,3% 0,8% 3,4% 1,8% 7,5% 1,8% 2,5% 0,6% 2,1% 5,3% 16,5% 4,7% -0,6% 2,2% 5,6% 2,6% -5,1% 3,5% 16,5%

Legenda: Relatief hoog Rond de mediaan Relatief laag

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

3.2. Afvalstoffenheffing Eénpersoonshuishoudens betalen in de grote gemeenten gemiddeld 269 euro aan afvalstoffenheffing. In Nijmegen betalen éénpersoonshuishoudens net als voorgaande jaren het minst (gemiddeld 20 euro) 11 omdat zij alleen betalen voor iedere afvalzak die zij gebruiken (geen vastrecht). Een groot deel van de kosten van de afvalinzameling en -verwerking wordt in Nijmegen gedekt uit de algemene middelen (ozb). In Almere betalen éénpersoonshuishoudens met 371 euro het meest (zie tabel 3). Meerpersoonshuishoudens betalen in de grote gemeenten gemiddeld 342 euro. Dat is 2,1 procent meer dan vorig jaar. Dat is een veel kleinere stijging dan de afgelopen drie jaar (zie figuur 3). Figuur 3 Ontwikkeling afvalstoffenheffing in grote gemeenten sinds 2007 (in procenten) 12

12 10 8

Mutatie (%)

6 4 2 0 -2 -4 -6

Stijging afvalstoffenheffing in p rocenten

Idem, gecorrig eerd voor inflatie

In Nijmegen betalen meerpersoonshuishoudens gemiddeld 39 euro. 13 Amsterdam heeft het hoogste tarief (441 euro). In zeven gemeenten zijn meerpersoonshuishoudens dit jaar minder kwijt aan de afvalstoffenheffing. De daling is met 13,9 procent het sterkst in Apeldoorn. De gemeente verlaagt het tarief omdat de gemeente verwacht in 2022 meer 11

Nijmegen zamelt kunststofverpakkingen net als restafval in met zakken. Tot 2020 waren de zakken voor

kunststofverpakkingen gratis. Om misbruik te voorkomen betalen inwoners vanaf 2020 5 cent per zak. Dit is niet meegenomen in de hier genoemde bedragen omdat wij geen gegevens hebben over het aantal zakken voor kunststofverpakkingen dat huishoudens van verschillende omvang gemiddeld gebruiken in Nijmegen. 12

Omdat de inflatie-ontwikkeling op het moment van schrijven nog erg onzeker is, moet aan de voor inflatie

gecorrigeerde stijging voor 2022 niet al te veel waarde worden gehecht. 13

En daarnaast nog een bedrag van 5 cent voor iedere zak waarmee kunststofverpakkingen worden ingezameld, zie

voorgaande noot.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

geld te krijgen voor het ingezamelde papier. Daarnaast verwacht de gemeente een hogere vergoeding voor de ingezamelde kunststof- en metaalverpakkingen en drankkartons (PMD). Ten slotte zijn er veranderingen rondom de toerekening van btw aan de afvalinzameling en –verwerking die ervoor zorgen dat Apeldoorn het tarief verlaagt. 14 In Lelystad stijgt het bedrag dat een meerpersoonshuishouden betaalt het sterkst (18,0 procent). De gemeente verhoogt de tarieven omdat de kosten van het verwerken van afval stijgen. 15 Tariefverlagingen en -verhogingen houden vaak verband met het doorberekenen van de verwerkingskosten van huishoudelijk afval. Voor veel gemeenten zijn de kosten van afvalinzameling en -verwerking lager naarmate huishoudens het afval beter scheiden.

Apeldoorn Meerjarenprogrammbegroting 2022-2025, https://apeldoorn.begroting-2022.nl/p30610/voorstel-per-

belastingsoort. 15

Lelystad, Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025, blz. 87.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Tabel 3 Afvalstoffenheffing huishoudens

Ta ri

ef me e hu ish rpers Mu ou oo d tat en 1 nsie

ef éé hu np i sh ers ou oo de n 1 ns-

370,87 198,12 233,16 246,60 331,00 242,54 220,80 178,95 239,40 255,66 255,56 297,48 206,21 200,34 252,28 256,43 254,88 270,00 282,00 229,69 226,32 232,50 226,20 278,88 348,32 268,80 19,64 235,82 295,44 296,00 313,32 199,80 251,11 260,50 303,85 164,53 283,20 338,69 264,27 236,78 20 269 371

-1,8% 4,3% 9,0% -2,0% 1,5% -14,8% 1,0% 5,8% 2,0% 9,7% -8,7% -1,2% 0,0% 4,3% -8,7% 3,1% -1,9% 0,0% 0,0% 12,7% 8,7% 1,5% 8,7% 18,0% 6,9% -1,7% 0,0% -21,0% -16,5% 1,8% 6,9% 6,1% 0,4% 4,4% 2,9% 0,0% -2,6% 0,5% 4,9% 1,8% -21,0% 1,7% 18,0%

390,87 320,63 330,24 343,32 441,00 260,08 294,00 252,89 354,48 400,50 303,03 312,60 231,94 288,62 284,57 291,62 362,04 412,20 382,00 267,02 375,60 348,74 424,44 347,76 368,12 342,34 39,29 265,83 369,24 383,90 385,32 252,36 307,47 289,45 353,85 274,21 357,24 338,69 311,77 295,97 39 342 441

tat i

3,5% 4,3% 9,0% 0,0% 1,4% -13,9% 4,3% 5,8% 2,0% 9,7% -7,5% 3,8% 0,0% 2,5% -8,3% 2,7% -1,9% 0,0% 0,0% 11,2% 8,7% 1,5% 8,7% 18,0% 6,5% -1,4% 0,0% -10,9% 4,3% 1,8% 6,9% 3,0% 0,0% 4,4% 2,5% 0,0% -2,6% 0,5% 4,6% 1,8% -13,9% 2,1% 18,0%

In euro's

Legenda: Relatief hoog Rond de mediaan Relatief laag

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

3.3. Rioolheffing huurders De rioolheffing kan zowel aan de gebruiker als aan de eigenaar van een pand worden opgelegd. In deze paragraaf wordt de ontwikkeling voor huurders weergegeven, in de volgende paragraaf die voor eigenaar-bewoners. In 2022 betalen éénpersoonshuishoudens in een huurhuis gemiddeld 43 euro aan rioolheffing en meerpersoonshuishoudens 57 euro. In 15 grote gemeenten (38 procent van het totaal) betalen huurders geen rioolheffing. In de gemeenten waar huurders wel rioolheffing betalen varieert het tarief voor zowel één- als meerpersoonshuishoudens van 29 euro in Oss tot 284 euro in Zaanstad (zie tabel 4). Gemiddeld betalen meerpersoonshuishoudens 1 euro (1,8 procent) minder dan in 2021. Deze daling komt vooral doordat in Hilversum en Purmerend vanaf 2022 niet langer gebruikers, maar eigenaren van woningen en niet-woningen rioolheffing betalen. In de andere gemeenten stijgt de rioolheffing die huurders betalen gemiddeld 4,0 procent (2 euro). Bij de gemeenten die ook in 2022 een rioolheffing opleggen aan huurders daalt het tarief het sterkst in Lelystad, namelijk met 3,6 procent voor éénpersoonshuishoudens en 3,7 procent voor meerpersoonshuishoudens. De begrote kosten van het gemeentelijk waterbeheer zijn niet veranderd, maar het aantal huishoudens dat rioolheffing betaalt is toegenomen.

Omdat de kosten worden verdeeld over een groter aantal huishoudens daalt het tarief per huishouden. 16 Het tarief voor huurders (één- en meerpersoonshuishoudens) stijgt net als in 2021 het sterkst in Leiden (bijna 25 procent). In Leiden werd in het verleden een deel van de kosten van de gemeentelijke watertaken (riolering, maar ook het beheren van gronden hemelwater) gedekt uit de algemene middelen. De kostendekking van de rioolheffing wordt daar sinds 2018 stapsgewijs verhoogd. In 2022 stijgt de begrote kostendekking in Leiden van 87,2 procent naar 94,0 procent. 17

Persoonlijke communicatie.

Zie https://programmabegroting.leiden.nl/beleidsbegroting/paragrafen/lokale-heffingen.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Tabel 4 Rioolheffing huurder

Ta ri

ef me e hu ish rpers Mu ou oo d tat en 1 nsie

ef éé hu np i sh ers ou oo de n 1 ns-

0,00 0,00 185,40 41,33 0,00 99,01 58,11 137,39 230,40 54,42 174,96 96,36 51,48 0,00 44,19 274,40 0,00 0,00 0,00 187,80 0,00 64,68 114,00 106,44 52,23 58,61 0,00 29,04 0,00 0,00 0,00 64,48 0,00 32,52 0,00 155,30 168,96 284,41 102,12 0,00 0 43 284

0,0% 0,0% 5,0% 14,3% 0,0% 15,0% 13,8% 8,9% 2,0% 12,9% 0,7% 1,3% 0,0% 0,0% 2,6% 1,4% 0,0% 0,0% 0,0% -1,6% -100,0% 1,5% 24,7% -3,6% 1,5% 2,5% 0,0% 3,0% -100,0% 0,0% 0,0% -0,4% 0,0% 5,0% 0,0% 0,0% 3,5% 0,0% 9,5% 0,0% -100,0% -2,0% 24,7%

0,00 0,00 253,80 41,33 0,00 99,01 58,11 137,39 230,40 54,42 174,96 96,36 51,48 0,00 44,19 274,40 0,00 0,00 0,00 187,80 0,00 97,02 212,28 186,12 52,23 58,61 0,00 29,04 0,00 0,00 0,00 64,48 0,00 32,52 0,00 155,30 212,64 284,41 102,12 0,00 0 57 284

tat i

0,0% 0,0% 5,0% 14,3% 0,0% 15,0% 13,8% 8,9% 2,0% 12,9% 0,7% 1,3% 0,0% 0,0% 2,6% 1,4% 0,0% 0,0% 0,0% -1,6% -100,0% 1,5% 24,8% -3,7% 1,5% 2,5% 0,0% 3,0% -100,0% 0,0% 0,0% -0,4% 0,0% 5,0% 0,0% 0,0% 3,4% 0,0% 9,5% 0,0% -100,0% -1,8% 24,8%

In euro's

Legenda: Relatief hoog Rond de mediaan Relatief laag

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

3.4. Rioolheffing eigenaar-bewoners Huishoudens in een koopwoning betalen zowel het gebruikers- als het eigenarendeel van de rioolheffing. In de grote gemeenten betalen éénpersoonshuishoudens met een koopwoning met gemiddeld 181 euro bijna net zoveel aan rioolheffing als meerpersoonshuishoudens (186 euro; tabel 5). Dat komt doordat veel grote gemeenten geen onderscheid maken tussen kleine of grote huishoudens. Eénpersoonshuishoudens met een eigen woning betalen het laagste tarief in Lelystad (106 euro), meerpersoonshuishoudens betalen net als in 2021 het minst in Tilburg, namelijk 108 euro. Eénpersoonshuishoudens betalen het hoogste tarief in Zaanstad (284 euro). Meerpersoonshuishoudens betalen het meest in Westland (295 euro). Het gemiddelde tarief voor meerpersoonshuishoudens ligt 6 euro (3,2 procent) hoger dan vorig jaar. Dat is een lagere stijging dan vorig jaar (zie figuur 4). Het tarief daalt voor één- en meerpersoonshuishoudens het sterkst in Lelystad (circa 3,7 procent) en stijgt het sterkst in Leiden (circa 25 procent). Figuur 4 Stijging rioolheffing grote gemeenten sinds 2007 (in procenten) 18

12 10

Mutatie (%)

8 6 4 2 0 -2 -4

Stijging rio olheffi ng i n p rocente n

Idem, gecorrig eerd voor inflatie

Omdat de inflatie-ontwikkeling op het moment van schrijven nog erg onzeker is, moet aan de voor inflatie

gecorrigeerde stijging voor 2022 niet al te veel waarde worden gehecht.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Tabel 5 Rioolheffing eigenaar-bew oner

Ta ri

ef éé hu np i sh ers ou oo de n 1 n s-

175,67 156,46 185,40 161,54 152,50 190,10 214,56 137,39 230,40 248,36 174,96 204,67 154,68 168,00 216,28 274,40 141,18 151,50 137,56 187,80 182,52 160,78 114,00 106,44 202,40 215,47 222,31 173,52 192,36 235,90 154,50 130,36 207,48 107,98 228,32 155,30 251,00 284,41 125,00 110,14 106 181 284

Ta ri

ef me e hu ish rpers Mu ou oo d tat en 1 nsie

4,4% 3,6% 5,0% -0,3% 5,9% 9,6% -3,4% 8,9% 2,0% 12,8% 0,7% 1,3% 0,0% 7,7% 2,1% 1,4% -0,8% -1,3% 2,0% -1,6% 0,0% 0,1% 24,7% -3,6% 1,5% 2,5% 4,0% 3,0% -2,3% 4,5% 2,4% -0,3% 14,4% 5,0% 0,0% 0,0% 2,7% 0,0% 4,1% 1,8% -3,6% 3,3% 24,7%

175,67 156,46 253,80 161,54 152,50 190,10 214,56 137,39 230,40 248,36 174,96 204,67 154,68 168,00 216,28 274,40 141,18 151,50 137,56 187,80 182,52 193,12 212,28 186,12 202,40 215,47 222,31 173,52 192,36 235,90 154,50 130,36 207,48 107,98 228,32 155,30 294,68 284,41 125,00 110,14 108 186 295

tat i

4,4% 3,6% 5,0% -0,3% 5,9% 9,6% -3,4% 8,9% 2,0% 12,8% 0,7% 1,3% 0,0% 7,7% 2,1% 1,4% -0,8% -1,3% 2,0% -1,6% 0,0% 0,3% 24,8% -3,7% 1,5% 2,5% 4,0% 3,0% -2,3% 4,5% 2,4% -0,3% 14,4% 5,0% 0,0% 0,0% 2,8% 0,0% 4,1% 1,8% -3,7% 3,2% 24,8%

In euro's

Legenda: Relatief hoog Rond de mediaan Relatief laag

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

4 Woonlasten

4.1. Huurder De woonlasten voor huurders bestaan uit een afvalstoffenheffing en, in een deel van de gemeenten, een rioolheffing. We gaan in deze paragraaf uit van een meerpersoonshuishouden. Huurders betalen in 2022 gemiddeld 400 euro, 1,5 procent (6 euro) meer dan vorig jaar. De woonlasten voor huurders in de grote gemeenten variëren van 39 euro in Nijmegen tot 637 euro in Leiden (zie tabel 6 en figuur 5). De woonlasten voor huurders dalen het sterkst in Hilversum (28,9 procent, 152 euro) en stijgen het sterkst in Leiden (13,6 procent, 76 euro). In vijf grote gemeenten verandert het betaalde bedrag niet ten opzichte van 2021, zie figuur 6. In Hilversum betalen huurders een lager bedrag aan de gemeente doordat de rioolheffing vanaf 2022 wordt betaald door eigenaren van woningen en niet-woningen in plaats van gebruikers. Huurders betalen in Hilversum wel meer voor de afvalstoffenheffing (stijging van 8,7 procent). Leiden verhoogt de rioolheffing al een paar jaar sterk. Tot 2018 dekte deze gemeente een groot deel van het gemeentelijk waterbeheer uit de algemene middelen. Sinds 2018 werkt Leiden toe naar kostendekkende tarieven. In 2022 stijgt de rioolheffing daardoor met bijna 25 procent. De afvalstoffenheffing stijgt in Leiden, net als in Hilversum, met 8,7 procent.

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Tabel 6 Woonlasten meerpersoonshuishouden huurder In w oning met gemiddelde w aarde huurw oning (euro)

Rio Wo Mu Afv olh on tat Mu las als eff ie tat (eu ing ten in t ie p ro' offen r ( ( in oc eu eu s) 1 he eu en ro ' ro ' ff in ro' ten s) 1 s) 2 g s

390,87 320,63 584,04 384,65 441,00 359,09 352,11 390,28 584,88 454,92 477,99 408,96 283,42 288,62 328,75 566,02 362,04 412,20 382,00 454,82 375,60 445,76 636,72 533,88 420,35 400,95 39,29 294,87 369,24 383,90 385,32 316,84 307,47 321,97 353,85 429,51 569,88 623,10 413,89 295,97 39 400 637 1,5% 6,00

3,5% 4,3% 7,2% 1,4% 1,4% -7,5% 5,8% 6,9% 2,0% 10,1% -4,6% 3,2% 0,0% 2,5% -7,0% 2,1% -1,9% 0,0% 0,0% 5,5% -28,9% 1,5% 13,6% 9,4% 5,9% -0,8% 0,0% -9,7% -13,5% 1,8% 6,9% 2,3% 0,0% 4,5% 2,5% 0,0% -0,4% 0,3% 5,8% 1,8% -28,9%

13,19 13,22 39,48 5,18 6,00 -29,06 19,29 25,18 11,52 41,72 -23,27 12,60 0,00 7,13 -24,65 11,37 -6,96 0,00 0,00 23,89 -152,52 6,58 76,20 45,96 23,32 -3,32 0,00 -31,65 -57,48 6,80 24,84 7,16 0,15 13,81 8,60 0,00 -2,52 1,69 22,52 5,24 -152,52

13,6%

76,20

Meerpersoonshuishouden

Woonlasten zijn berekend als de som van de afvalstoffenheffing en waar van toepassing de rioolheffing Legenda: Relatief hoog Rond de mediaan Relatief laag

Coelo

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

Figuur 5 Woonlasten van meerpersoonshuishouden met huurwoning per gemeente In euro’s. De rode lijn geeft het gewogen gemiddelde weer

0 Leiden Zaanstad Breda Alphen a/d Rijn Westland Enschede Lelystad Deventer Delft Helmond Leeuwarden Amsterdam Venlo Maastricht Zoetermeer Haarlem Dordrecht Middelburg Almere Assen 's-Gravenhage Amersfoort Rotterdam Haarlemmermeer Hilversum Purmerend Groningen Apeldoorn Utrecht Arnhem Emmen Tilburg Alkmaar 's-Hertogenbosch Sittard-Geleen Zwolle Oss Eindhoven Ede Nijmegen

Coelo

100

200

300

400

500

600

700 637 623

585 584 570 566 534 478 455 455 446 441 430 420 414 412 409 401 391 390 385 385 384 382 376 369 362 359 354 352 329 322 321 317 307 296 295 289 283 39

Kerngegevens belastingen grote gemeenten 2022

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12778375/1