Beantwoording technische vragen 1

64

CDA

In de discussie rondom de mobiliteitsvisie Brede Binnenstad is er door de raad op aan gedrongen om de verwijzing naar de parkeergarages en de mogelijkheid om een parkeerplaats in de parkeergarages vanuit huis te reserveren te gaan uitvoeren? Hoe ver bent u met de uitvoering hiervan en zijn er in de begroting van 2026 middelen voor uitgetrokken?

Voor zover het gaat om de uitwerking van het parkeerverwijssysteem, geldt dat hiervoor op dit moment een externe opdracht wordt geformuleerd en het project in Q3 van dit jaar zal worden opgepakt. Hiervoor zijn middelen vrijgemaakt vanuit de Aanpak Mobiliteit Brede Binnenstad. De parkeerautomaten in de parkeergarages en op straat worden in 2025 aanbesteed en daarin is aandacht voor de mogelijkheden tot het maken van reserveringen. De verdere invulling van deze faciliteit zal volgen uit de uitwerking van het parkeerplan.

65

CDA

Momenteel wordt er gewerkt aan de herinrichting van de binnenstad (o.a. Kerkstraat en Burg. Loeffplein). Kunt u aangeven welke straten het komend jaar worden aangepakt en hoeveel middelen voor zijn

In de Binnenstad wordt komend jaar de volgende werkzaamheden uitgevoerd: - Sint Josephstraat (onderhoud Toog van brug) - Kardinaal van Rossumplein (aanleg rotonde) - Willemstraat (liften Paleisbrug) - Molenberg (onderhoud fietsbrug) - Hekellaan (onderhoud voetpaden) - Visstraat (realisatie trap/opstapplaats Binnenhaven)

gereserveerd? Kunt u ons ook een meenemen in de planning voor de komende jaren?

Daarnaast zijn er projecten die we aan het voorbereiden zijn en komende jaren (2026, 2027, 2028) uitgevoerd gaan worden. Deze zijn: - Stationsweg (onderhoud van de natuursteenbestrating) - Westwal (onderhoud verharding en snelheidsremmers) - Zuid-Willemsvaart noordzijde (onderhoud verharding) - Visstraat (onderhoud van de boogbruggen en vitalisering van de bovengrondse inrichting) - Herinrichting Havenkwartier (vitaliseren van de openbare ruimte) - Voetgangersbrug Zuid-Willemspark - Alfons Diepenbrockstraat (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-tot-gevel) - Luijbenstraat (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-tot-gevel) - (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-tot-gevel) - an Enckevoirtstraat (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-totgevel) - Van Breautestraat (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-totgevel) - (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-tot-gevel) - an der Does de Willeboissingel (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van gevel-tot-gevel) - Van Diepenbeeckstraat (afkoppelen hemelwater en vitaliseren van geveltot-gevel) De kosten voor de deze werkzaamheden worden ingeschat op zo'n 15 tot 20 miljoen. Dit is nadrukkelijk nog een schatting.

66

CDA

Het CDA heeft gevraagd om enkele speeltoestellen te plaatsen op het Burg. Loeffplein. De huidige inrichting daarvan voldoet absoluut niet aan onze

Op 13 juli wordt het heringerichte Burg. Loeffplein opgeleverd. In de laatste fase van het werk wordt ook een aantal speeltoestellen geplaatst in het plantsoen op het plein. In de begroting 2026 zijn er daarom hiervoor geen middelen meer opgenomen.

verwachtingen. Kunt u aangegeven of er in de begroting van 2026 middelen zijn opgenomen om dit wel op een adequate manier in te gaan vullen? 67

68

CDA

CDA

Onlangs hebben wij een reactie mogen ontvangen op onze motie: “Een speeltuin voor iedere kind”, daarin gaf u aan dat er geen initiatieven waren en geen vrijwilligers. Heeft de gemeente zicht op de reden(en) dat er een tekort is van vrijwilligers in onze gemeente? Waarop is dit gebaseerd? Kunt u aangeven hoeveel er het komend jaar is uitgetrokken voor onderhoud en plaatsing van (nieuwe-) speeltoestellen en eventueel inrichting van extra speeltuinen?

We herkennen niet dat er in algemene zin sprake is van een vrijwilligerstekort. Wel constateren we een veranderende inzet: vrijwilligers kiezen vaker voor kortdurende of projectmatige betrokkenheid in plaats van langdurige inzet in één functie. In sommige wijken is het vinden en behouden van vrijwilligers uitdagender.

Is de gemeente voornemens om bepaalde stappen te zetten om het tekort aan vrijwilligers te verminderen? Worden hiervoor plannen ontwikkeld?

De Monitor Sociaal Domein laat zien dat de hoeveelheid vrijwilligers vergeleken met 2022 gelijk is; 38% van de inwoners zet zich vrijwillig in. We zien hiermee dan ook niet per se een daling in de hoeveelheid vrijwilligers, maar een verandering in de vorm van vrijwilligerswerk.

Voor het onderhoud van de speeltoestellen en ondergronden is in 2025 ca. € 965.000 uitgetrokken. Voor het vervangen van speeltoestellen en ondergronden is ca. € 730.000 gereserveerd. Voor nieuwe extra speeltuinen is géén budget gereserveerd.

Vanuit het programma sociale structuur is de laatste periode een reeks van impulsen in gang om vrijwilligerswerk een boost te geven. Wat doen we zoal om vrijwilligers aan te trekken en te binden?

-

-

-

-

Samen met 'S-PORT, Huis73 en Galant ondersteunt het programma Sociale Structuur (de kracht van samen) onze vrijwilligers via "Gastvrije en toekomstbestendige organisaties’. Zo zorgen we dat de inwoners die zich vrijwillig inzetten zich gewaardeerd én ondersteund voelen en zich blijvend inzetten. Ook kijken we naar de toekomstbestendigheid van vrijwilligersorganisaties door onder andere de Vrijwilligersacademie en de events #vaniknaarwij. De eerste drempelnemer is van start bij Galant, deze heeft de taak om met kwetsbare inwoners de drempel naar vrijwilligerswerk over te gaan. De drempelnemer begeleidt inwoners naar de juiste organisatie en gaat de eerste paar keer mee. Dat heeft in korte tijd al tot een aantal succesvolle matches geleid. Galant werkt aan het kennis maken met vrijwilligerswerk door kinderen (groep 7-8 en brugklas). Ook de ouders komen daarmee in aanraking met vrijwilligerswerk. De volledig door vrijwilligers gedragen Buurtkamers zijn door de gemeente bijeengebracht en wisselen onderling ervaringen uit. Daar doen ook een aantal op te richten buurtkamers in mee. De Buurtmakers is een coalitie van inwonersinitiatieven die elkaar steunen en ook actief meedenken hoe de gemeente vrijwilligers en informele organisaties nog beter tot steun kan zijn.

Met Jozefoord en Annenborch is een Pact in de maak om van zorg in een instelling naar zorgen in de gemeenschap te bewegen. Dat gaat in nauw contact met wijkraden. Bij Jozefoord heeft de gemeente in dit kader buurtverbinders gefaciliteerd om de gemeenschap nauwer te betrekken. In het voormalige Diezecollege is een Bossche Buurt Bazaar gestart. Door het faciliteren van de kwartiermaker, wordt vrijwillig initiatief uit de Gestelse Buurt aangejaagd. Door de Community Reporters wordt het vrijwilligerswerk in onze gemeente zichtbaar gemaakt. Zij laten de waarde van vrijwilligerswerk voor de samenleving en voor de vrijwilliger zelf zien. Op deze manier

wordt vrijwilligerswerk gewaardeerd, maar ook aantrekkelijk gemaakt voor inwoners en professionals die hier nog minder bekend mee zijn. 69

CDA

In april 2024 ia er een begin gemaakt met de opschoning van de AA, op grond van de wrakkenwet. In de begroting 2025 is voor het aanleggen van aanlegsteigers 500.000 uitgetrokken. Kun u ons een update geven over de uitwerking van de plannen? Zijn de middelen voldoende om de plannen is 2025 uit te voeren. Zo niet krijgt dit een vervolg in 2026 en zijn hiervoor middelen gereserveerd?

Op dit moment zijn we met de interne en externe partners (oa het Waterschap Aa en Maas) bezig om de kaders vast te laten stellen. Het realiseren van de steiger van elektrische vaartuigen gaat dit jaar niet lukken ivm de capaciteitsproblemen bij Enexis. De intentie is nog steeds om dit jaar te starten met de uitvoering van dit project en klaar te zijn voor de start van het vaarseizoen 2026. Op dit moment gaan we ervanuit dat we het binnen de beschikbare middelen wordt uitgevoerd.

70

CDA

Kunt u aangeven hoe het staat met de uitwerking van de plannen voor de Groote Vliet? Wanneer kunnen we daar overgaan tot uitgifte van gronden?

Voor Kavel 1 op de Groote Vliet zijn de gesprekken in een vergevorderd stadium en gaan we richting een vergunningsaanvraag. Voor de overige delen van de Groote Vliet wordt een nieuw stedenbouwkundigkader opgesteld. Verwachting is dit Q2/Q3 dit jaar op te leveren waarna kan worden begonnen met de uitgifte van de gronden. Tegelijkertijd zijn we ook gestart met de voorbereidingen voor uitgifte bedrijventerrein De Kleine Vliet.

71

CDA

Hoe staan we ervoor met de beschikbaarheid van bedrijfsgronden? Wat is onze actuele voorraad (kavels), hoeveel opties zijn er momenteel uitgegeven? Loopt er een onderzoek naar

De beschikbaarheid van de bedrijfsgronden is nog zeer beperkt. Officieel is nog 25 ha beschikbaar, dat lijkt veel, maar De Brand 2 (watergebonden bedrijvigheid) en Empel-Zuid zijn nog niet beschikbaar vanwege stikstofproblematiek, flora en fauna en tijdelijke woningen. Voor bijna alle direct beschikbare bedrijfskavels zijn opties/reserveringen met kandidaten of wordt de openbare verkoopprocedure voorbereid. Er wordt gekeken naar mogelijke uitbreidingen van bedrijfslocaties.

mogelijke nieuwe locaties? (Los van Heesch west) 72

CDA

Loopt de placemaking voor Groot Meerendonk voorspoedig? Welke stappen staan nog op de planning voor de placemaking Groot Meerendonk?

De placemaking voor Groot-Meerendonk loopt voorspoedig. In de huidige situatie is er al ruim sprake van tijdelijk gebruik, o.a. door makers en creatieven, dat zich met name toespitst op de gebruikers en terreinen van De Kruithoorn. Daarnaast is ook sprake van tijdelijke gebruik van het gebied door de aanwezigheid van Minitopia en bij de tijdelijke woningen van Brabant Wonen. Dit zijn voorbeelden van placemaking die hier vanuit verschillende aanleidingen zijn ontstaan. Vooral de aanwezigheid van Minitopia, het open karakter dat zij hebben en de evenementen die zij organiseren draagt bij aan het verlevendigen van het gebied. Daarmee bieden we ruimte aan makers en creatieven in de stad hetgeen één van de beoogde effecten is van placemaking. Daarbij zorgt de komst van het tijdelijke azc Kruithoorn ook voor extra tijdelijke invulling van het terrein. Dit gaat zorgen voor een nieuwe dynamiek in het gebied, o.a. door de verbinding die er komt met het azc Pettelaarpark en de looproute die langs de sportvelden van BLC en golfpark de Pettelaar loopt. Deze toekomstige aanwezigheid van het tijdelijke azc zorgt voor verbinding tussen alle reeds aanwezige functies en gebruikers van het gebied. Sommige ondernemers van de Kruithoorn hebben al aangegeven uit te kijken naar de komst van de asielzoekers en de samenwerking die daaruit voorvloeit.

Ook maken kinderen van het azc Pettelaarpark gebruik van de velden van BLC om te voetballen. Daarnaast is er vanuit de zoektocht naar ruimte voor tijdelijke woningen en tijdelijke woonwagenstandplaatsen in Groot-Meerendonk de locatie van het voormalige Dieze College aan de Bilderdijkstraat als kansrijk naar voren gekomen. Deze locatie zal uiteindelijk herontwikkeld worden maar tot dat zover is wordt deze locatie ingezet voor placemaking. Zo zijn hier momenteel al ondernemers en creatieven actief doordat zij in het voormalige schoolgebouw een ruimte huren. Ook krijgt deze locatie een sociale invulling voor de Gestelse buurt. Hierin zijn initiatieven vanuit de buurt welkom om gebruik te maken van de ruimte in het pand.

De placemaking willen wij verder versterken door de aanwezige ruimte op de Kruithoorn verder in te zetten voor placemaking totdat de gebiedsontwikkeling richting uitvoering gaat. Dit loopt samen op met de sloop, renovatie en sanering van dit terrein dat de komende jaren gaat plaatsvinden. De precieze invulling hiervan wordt in de komende tijd verder uitgewerkt. Met de roeivereniging zijn we in goed gesprek om de alternatieve locaties in gezamenlijkheid af te wegen. Na de zomer hopen we in de locatiekeuze meer duidelijkheid te kunnen bieden.

73

CDA

Wat is de huidige stand van zaken met betrekking tot de alternatieve locatie(s) voor de roeivereniging (qua locatie(s), voorziene kosten, stand van het proces, ect…)?

74

CDA

Welke kostenpost(en) worden voorzien binnen Economische vitaliteit dorpskernen dan wel kan worden aangegeven waar het voorziene bedrag in 2026 op gebaseerd is?

We willen de economische vitaliteit, aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de dorpskernen en winkelcentra vergroten. Ondernemers kunnen een aanvraag doen voor co-financiering als ze laten zien dat het voortkomt uit samenwerking tussen ondernemers en bijdraagt aan de vitaliteit of leefbaarheid. Omdat we afhankelijk zijn van initiatieven kunnen we nog niet aangeven wat er concreet gedaan zal worden. In de tweede helft van dit jaar zal dit verder worden uitgewerkt. Dan zullen we u als raad ook informeren.

75

CDA

Waar staat het onderzoek Oostelijke ontsluiting op dit moment en wanneer mogen wij de resultaten (ongeveer) verwachten?

We zijn bezig met een onderzoek naar de optimalisering van de ontsluiting van de oostelijke gemeentedelen. Het advies wordt op dit moment uitgewerkt door een expertteam. Een belangrijk onderdeel van het proces is de dialoog met de omgeving in de vorm van een klankbordgroep. Rond de zomer komen we bij u terug met een inhoudelijk stuk dat een eerste richting geeft van de oplossing.

76

CDA

Hoe is de bezetting in de Transferia en de kosten- en batenanalyse? Verwachten we

We verwachten eind dit jaar de resultaten van dit onderzoek op te leveren. We verwachten dat het gebruik van de transferia nog verder gaat toenemen als gevolg van een aantal ontwikkelingen:

nog (grote) verschuivingen in bezoekersaantallen?

• • • •

•

Het beleid slimme en duurzame mobiliteit gericht om bezoekers meer gebruik te laten maken van alternatief vervoer. Gerichte werkgevers aanpak (stimuleren van gebruik van transferia door binnenstadswerknemers) Tarifering (verhouding tarief binnenstadsparkeren versus transferium parkeren) Extra gebruik transferium bussen door niet-transferiumbezoekers (er komen op de buslijnen enkele haltes waar ook andere reizigers kunnen instappen) Mogelijke nieuwe ontwikkelingen op transferium of in de lijnvoering van de bussen

Het feitelijke resultaat per transferium voor 2024 was als volgt: Deutersestraat: -/- 1.193k Vliert: -/- 587k Pettelaarspark: -/- 488k Een Maatschappelijke kosten/baten analyse is niet uitgevoerd. Binnen een dergelijke analyse zal binnen de batenkant ook oog zijn voor, effecten op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en gezondheid die de reductie van het autoverkeer in het centrum met zich meebrengt. Aan de kostenkant moet je zowel naar de investeringskosten van een transferium kijken als ook naar de exploitatiekosten. Daarbij wordt ook afgewogen welke kosten worden gemaakt wanneer op een andere locatie parkeerfaciliteiten worden gerealiseerd. 77

CDA

Hoe is de bezetting in de bussen van en naar de Transferia? Zijn er (grote) verschillende tussen de verschillende locaties?

Onderstaand de resultaten van een onderzoek van de provincie over het gebruik van de transferiumbussen in 1 week in oktober 2024. Dit zijn de resultaten van een incidentele meting, dit is daarmee slechts een momentopname en geeft derhalve geen structureel beeld. Er vindt geen structurele telling van de reizigers plaats. In het kader van de nieuwe concessie heeft de nieuwe vervoerder wel de opdracht om dit te monitoren.

Totaal aantal instappers per dag lijn 60 (Deuterstestraat) lijn 70 (De Vliert) lijn 80 (Pettelaarpark) Totaal

78

CDA

Wat is de huidige stand van zaken met betrekking tot de uitwerking van de motie Grondbeginselen van ontmoeting: fundament voor verbinding in onze gemeente? Presenteert u hiervoor plannen in 2026 en zijn hiervoor middelen gereserveerd?

dinsd ag

donderd ag

vrijdag

zaterd ag

zonda g

Totaal

223 114

239 1.007

379 538

778 394

475 671

2.094 2.724

378 715

177 1.423

349 1.266

502 1.674

453 1.599

1.859 6.677

Naast de transferiumbus-gebruikers zijn er ook nog de gebruikers van het transferium die een leenfiets meenemen en op bijvoorbeeld Transferium Pettelaar zijn er ook nog parkeerders die lopend naar hun werk op het bedrijventerrein gaan. Daarnaast zijn er met verschillende bedrijven en instellingen contractuele afspraken over het gebruik van het transferium, waaronder bijvoorbeeld het Jeroen Bosch Ziekenhuis (Transferium Deutersestraat). De in de omgevingsvisie opgenomen principes voor het ordenen van de ruimte nabij, compact en meervoudig - zijn er alle drie op gericht om de ruimte in de stad en dorpen beter te benutten. Doordat hiermee de (openbare) ruimte en publieke gebouwen voor meer doeleinden worden gebruikt, wordt de mogelijkheid tot ontmoeting, sociale interactie en verbinding vergroot. Hieraan draagt ook de inzet op gemengde wijken qua woningaanbod en gebruiksvormen (werk en voorzieningen) bij. In het verlengde hiervan nemen wij in de omgevingsvisie de grondbeginselen van ontmoeting op, die wij vervolgens nader zullen uitwerken in de bestaande programma's Sociale Structuur en Samen Gezond, de uitwerking van ons accommodatiebeleid, het beleid bewegen, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte.

We ontwikkelen beleid voor bewegen, spelen en ontmoeten in de openbare ruimte in samenwerking met Urhahn. Samen formuleren we een overkoepelende visie voor de hele gemeente. We verwachten de resultaten hiervan eind 2025. Ons doel is het creëren van een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen, spelen, ontmoeten en ook ruimte biedt voor rust 79

80

CDA

CDA

Kunt u aangeven op welke manier we door het combineren van functies, mensen kunnen verleiden om meer te gaan lopen en fietsen o.a. door verbetering van infrastructuur en informatievoorziening? Wordt hiervoor een integraal plan ontwikkeld, wanneer kunnen we dit eventueel verwachten en zijn hiervoor middelen beschikbaar in 2026?

We werken aan een mobiliteitsaanpak voor verschillende modaliteiten, waarbij onder andere lopen en fietsen worden gestimuleerd. We nemen dit mee in het Mobiliteitsbeleid. Hiervoor leveren we in Q2 een discussienotitie op aan uw raad.

Worden er plannen ontwikkeld om in wijken en dorpen hubs te creëren met beveiligde parkeerplaatsen en oplaadpunten voor fietsen en auto’s in combinatie met ovopstappunten?

Er is geen sprake van separaat beleid op het gebied van mobiliteitshubs. Deze hubs zouden wel verder kunnen worden uitgewerkt in het kader van het Mobiliteitsbeleid. Daarnaast werken we wel aan diverse mobiliteitshubs binnen onze gebiedsontwikkelingen (Bosch Centraal/Citadelpoort/IKDB/De Vliert).

In de omgevingsvisie is ‘nabijheid’ een van de belangrijke beleidsthema’s. De uitwerking hiervan stimuleert daardoor ook fietsen en lopen. Daarnaast krijgen lopen en fietsen een prominente aanpak in de integrale aanpak Brede Binnenstad, die we op dit moment ontwikkelen. Deze plannen dragen allemaal bij aan het stimuleren van lopen en fietsen. Hiervoor zijn middelen beschikbaar.

Ook werken we op dit moment aan deelmobiliteitshubs voor deelscooters. De uitvoering van de eerste deelmobiliteitshubs is voorzien voor dit jaar. In het kader van de nieuwe OV-concessie en Bravoflex onderzoeken we dit jaar mogelijke mobiliteitshubs gerelateerd aan bushaltes. Een goed voorbeeld hiervan is de reeds gerealiseerde mobiliteitshub aan de Rijksweg in Nuland.

81

CDA

Er wordt gewerkt aan de vergroening van onze stad, wijken en dorpen. Is het mogelijk om de kernindicator “Beweegvriendelijke omgeving” hierbij te betrekken en er meer beweegpaden, speelvoorzieningen en beweegplekken worden gecreëerd? Kunnen we hieromtrent plannen verwachten en zijn hiervoor middelen gereserveerd?

Op dit moment zijn we bezig met het maken van beleid op “Spelen, Bewegen, Ontmoeten in de openbare ruimte” onder begeleiding van een extern bureau. Hierin wordt beweegvriendelijkheid van de leefomgeving meegenomen. We verwachten dat dit eind van het jaar gereed is. We zullen u dan ook informeren.

82

CDA

In de Voorjaarsnota 2025 heeft het Rijk 3 miljard extra uitgetrokken voor de gemeenten. Wat betekent dit concreet voor onze gemeente. Wat is de verwachting, hoeveel extra middelen zullen naar onze gemeente gaan? Op welke wijze wordt dit verwerkt in de begroting 2026?

Indicatief is ons aandeel ongeveer 0,9%. Overigens betreft het door u genoemde bedrag het cumulatieve bedrag over de periode 2025 tot en met 2027 én betreft het voor een belangrijk deel het uitstellen van kortingen op de Jeugdzorg. Vanaf 2028 zijn per saldo geen extra middelen beschikbaar gesteld Verwerking van de voorjaarsnota van het Rijk vindt plaats in de meicirculaire van het gemeentefonds. Op basis van die circulaire informeren wij u in juni over de exacte uitkomsten. Deze circulaire verwerken we ook in de begroting 2026.