BBV 15708047 Raadsvoorstel voorbereidingskrediet Tramkade en Citadelpoort 2023-12-07 - DEF 1

Raadsvoorstel Registratienummer Raadsvergadering

15708047 5 maart 2024

Onderwerp

Voorbereidingskrediet Projecten Tramkade-plus en Citadelpoort Na het afronden van de haalbaarheidsfase van de gebiedsontwikkeling De Bossche Stadsdelta worden voor de deelgebieden Tramkade en Citadelpoort een gebiedspaspoort en ontwikkelstrategie voorbereid.

Voorgesteld besluit Het college van Burgemeester en Wethouders stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: Een voorbereidingskrediet, vooruitlopend op een te openen grondexploitatie, beschikbaar te stellen voor de nadere uitwerking van de deelgebieden Tramkade-plus ter hoogte van € 700.000 en Citadelpoort ter hoogte van € 700.000 binnen de gebiedsontwikkeling De Bossche Stadsdelta.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Aanleiding Op 9 mei 2023 heeft uw raad besloten tot het afronden van de haalbaarheidsfase van de Bossche Stadsdelta. In de ontwikkelstrategie ter verdere uitwerking van de gebiedsontwikkeling wordt ingezet op een gefaseerde ontwikkeling in deelgebieden. We hebben daarbij aangegeven als eerste te zullen starten met de deelgebieden Tramkade-plus en Citadelpoort. Beide deelgebieden zijn geheel of grotendeels in eigendom van de gemeente en dus kunnen we in deze gebieden zelf de regie voeren. Eerder hebben wij met u afgesproken dat wij in dit soort situaties aan u vragen een voorbereidingskrediet ter beschikking te stellen. De afgelopen maanden hebben wij gezien dat de versnelling van de twee deelgebieden ook financiële consequenties heeft. Onze veronderstelling dat het eerder vastgestelde voorbereidingskrediet (2022) toereikend zou om deze deelgebieden uit te werken, is helaas niet uitgekomen. Van dat krediet resteert nog circa €250.000. Vanuit dit krediet is dus de afgelopen maanden ook gewerkt aan de uitwerking van de twee deelgebieden. We kunnen, ook in lijn met eerder met u gemaakte afspraken, nu nog geen grondexploitaties openen voor de twee deelgebieden Tramkade-plus en Citadelpoort: over de kaders (de gebiedspaspoorten) moet nog besluitvorming plaatsvinden, het programma moet bekend zijn en er moet duidelijkheid zijn over de ontwikkelstrategie.

Zonder deze info is het niet mogelijk om een grondexploitatie op te stellen en te openen. Dit maakt het nodig nu twee voorbereidingskredieten aan te vragen (voor Tramkade-plus en Citadelpoort), ter overbrugging naar het moment dat hiervoor een GREX kan worden geopend. Dat is na de vaststelling medio 2024 van de Gebiedspaspoorten (1 voor Tramkade-plus en 1 voor de Citadelpoort).

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Ligging deelgebieden Citadelpoort en Tramkade Plus

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Beoogd doel Om de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta een stap verder te brengen richting realisatie is het van belang om de planvoorbereiding van de deelgebieden Tramkade-plus en Citadelpoort voortvarend aan te blijven pakken. Met het beschikbaar stellen van de kredieten kunnen voor de genoemde deelgebieden een gebiedspaspoorten worden opgesteld, voorbereidende onderzoeken worden uitgevoerd, de ontwikkelstrategie verder worden uitgewerkt en tenslotte een (deel-) grondexploitatie worden opgesteld.

Relevante besluitgeschiedenis

• • • • • • • • • •

Vaststellen Ruimtelijke Structuurvisie ’s-Hertogenbosch, d.d. 28 januari 2014, reg.nr. 3624853 Vaststelling bestemmingsplan Tramkade, d.d. 15 december 2015, reg.nr. 5292161 Vaststellen inspiratiedocument Zuid-Willemspark, d.d. 11 juli 2017, reg.nr. 6913929 Ontwikkelrichtingen en aanpak Spoorzone ’s-Hertogenbosch, d.d. 6 maart 2018, reg.nr. 7475064 Collegebesluit Ambitiedocument Bossche Stadsdelta d.d. 5 november 2019, reg.nr. 9449229 met bijbehorende collegebrief aan de raad d.d. 7 november 2019 Aanwijzen van 9 ontwikkellocaties en een aantal kleinere locaties voor het vergroten van de plancapaciteit van de woningbouwprojecten, d.d. 9 juni 2020, reg.nr. 9696234 Vaststelling Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta, d.d. 8 december 2020, reg.nr. 10126475 Voorjaarsnota 2022, d.d. 16 juni 2021, reg.nr. 11009420 Opnemen Bossche Stadsdelta in verkenningsfase structuurfonds, d.d. 9 november 2021, reg.nr. 11281199 Raadsinformatiebrief Update Bereikbaarheid Spoorzone, d.d. 9 november 2021, reg.nr. 11307144

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

• Raadsinformatiebrief Position Paper De Brede Binnenstad – Motor van de koploper, d.d. 11 januari 2022, reg.nr • • • •

11783668 Planstudiefase project Lage Diezebrug, d.d. 1 februari 2022, reg.nr. 11783689 Bestuursakkoord van de gemeente ’s-Hertogenbosch 2022-2026: “Slagkracht en ambitie, met lef en energie de toekomst in” d.d. 31 mei 2022 Herhuisvesting Design Museum Den Bosch, d.d. 31 januari 2023, reg.nr. 14391708 Afronden haalbaarheidsfase Bossche Stadsdelta; de stap naar duurzame verstedelijking, d.d. 9 mei 2023, reg.nr. 14866799

Argumenten 1. Voor de Tramkade-plus geldt dat de culturele en creatieve hotspot (10-jarig experiment) augustus 2025 eindigt. Idealiter gaan we daarna direct van start met de herontwikkeling van het gebied. Op dit moment zijn we vanzelfsprekend ook bezig om de gewenste levendigheid en stedelijkheid op de Tramkade, zoals die in het experiment de afgelopen jaren is opgebouwd, ook voor de nabije toekomst te borgen. In lijn met de ambities die door uw raad voor de Bossche Stadsdelta zijn vastgesteld. Dat vereist een zo concreet mogelijk (stedenbouwkundig) plan en een ontwikkelstrategie met een handelingsperspectief voor de komende jaren. Ook de staat van het huidige vastgoed (voormalige panden De Heus) maakt het noodzakelijk om op korte termijn keuzes te maken wat we hiermee in de toekomst willen. 2. In het deelgebied Citadelpoort willen we graag tempo maken in de woningbouwproductie, in het bijzonder vanuit de ambities t.a.v. het betaalbaar wonen (30% sociale huur en minimaal 40% middenhuur/betaalbare koop). Hiervoor gaan we de samenwerking aan met BrabantWonen. Tegelijkertijd is er tijdsdruk vanuit de

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

gewenste realisatie van het Design Museum en een nieuwe mobility-hub, onder andere noodzakelijk vanuit de afgesproken compensatie van de Tolbruggarage. 3. In beide gebieden spelen daarnaast de NOVEX-afspraken een grote rol. Deze afspraken kennen een deadline om voor 2030 grote stappen in gang gezet te moeten hebben, door voldoende zekerheden te creëren met het oog op de afgesproken woningbouwproductie in de Bossche Spoorzone (in totaal 4800 woningen). In het kredietvoorstel voor de Lage Diezebrug heeft u bijvoorbeeld al een deel van de NOVEX-gelden ter dekking ingezet. De NOVEX infrastructuurbijdragen van het Rijk en de ook van het Rijk afkomstige BOL-gelden (ten behoeve van investeringen in water en groene en ecologische infrastructuur) zijn verstrekt met het oog op woningbouwproductie in binnenstedelijk gebied. 4. Het restant bedrag van het huidige krediet (€ 250.000) wordt ingezet voor het opstellen van het Ontwikkelplan Bossche Stadsdelta en de overall ontwikkelstrategie. Daarnaast wordt dit krediet onder meer gebruikt voor communicatie, gesprekken met eigenaren en overige stakeholders. De verwachting is dat dit resterende krediet toereikend is tot medio 2024. 5.

Binnen het voorbereidingskrediet voor het deelgebied Tramkade-plus van €700.000 wordt circa €350.000 gereserveerd voor het opstellen van een gebiedspaspoort, inclusief benodigde onderzoeken, stedenbouwkundige schetsen en de vaststelling van de kaders voor een gevarieerd en gemengd programma. Hiermee bepalen we de belangrijkste uitgangspunten van het project. Een additionele €150.000 is begroot voor het opstellen van een ontwikkelstrategie, gericht op het aantrekken en selecteren van ontwikkelpartners. Een even groot bedrag wordt geïnvesteerd in de gebiedscommunicatie, stakeholdermanagement en participatieprocessen, cruciaal voor het waarborgen van draagvlak en betrokkenheid van de stad. Ten slotte is er circa €50.000 begroot voor het initiëren van tijdelijke activiteiten, bedoeld om de levendigheid en aantrekkingskracht van het gebied te behouden gedurende de ontwikkelingsperiode.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

6. Het voorbereidingskrediet voor het deelgebied Citadelpoort (€ 700.000) zetten we in om het stedenbouwkundig plan voor dit gebied verder uit te werken en het toekomstige programmatische invulling van het gebied te bepalen. Dit samen moet landen in een gebiedspaspoort (€ 250.000). Er worden diverse onderzoeken in deze uitgevoerd voor onder andere bodem, energie, geluid en wind (€ 150.000). Voor het opstellen van de ontwikkelstrategie, het vastleggen van contractuele afspraken met samenwerkingspartner Brabant Wonen en het opstellen van de grondexploitatie is een bedrag begroot van circa € 250.000. Als laatste hebben we een bedrag opgenomen voor communicatie en participatie van € 50.000.

Kanttekeningen en risico’s De ramingen van de plankosten zijn op dit moment zo goed als mogelijk gedaan. Mocht blijken dat deze bedragen niet toereikend zijn, dan wordt er een aanvullend krediet gevraagd. Bij onderbestedingen zullen minder voorbereidingskosten ten laste worden gebracht van de toekomstige grondexploitatie(s). Tramkade-plus en Citadelpoort zijn de eerste twee deelgebieden die we nu in de Bossche Stadsdelta oppakken. In de toekomst volgen nog meer deelgebieden of deelprojecten. Pas op dat moment worden er ook voor deze ontwikkelingen voorbereidingskredieten aangevraagd. Dit is wat minder goed te regisseren, omdat de meeste gronden in deze gebieden in eigendom zijn van derden. Vanzelfsprekend zullen wij deze partijen aansporen en faciliteren om ook hier tot gebiedsontwikkelingen, met het oog op de noodzakelijke woningbouwproductie, te komen.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Financiën Met het beschikbaar stellen van het voorbereidingskrediet kunnen de werkelijk gemaakte voorbereidingskosten worden verantwoord binnen het grondbedrijf. Deze kosten worden later opgenomen in de nog te openen grondexploitaties voor de betreffende ontwikkellocaties. Uiteraard streven we hier naar minimaal budgettair neutrale grondexploitaties, maar dit is van veel factoren afhankelijk. Hieraan is wel de voorwaarde verbonden, dat voor het betreffende gebied binnen 5 jaar een actieve grondexploitatie moet zijn vastgesteld door uw raad. Anders moeten deze voorbereidingskosten alsnog ten laste van de reserve van het grondbedrijf worden gebracht. Ook spelen hier de randvoorwaarden t.a.v. de NOVEX-financiering een rol. Ook hier speelt de tijdsdruk (de eerder genoemde deadline van 2030). Daarnaast zien we steeds vaker dat er voor projecten separaat voorbereidingskredieten ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd op verschillende momenten in het jaar. We willen deze voorstellen meer gebundeld richting de raad brengen zodat de raad een beter overzicht heeft. Een van de mogelijkheden die momenteel wordt verkend is de voorbereidingskredieten zo veel mogelijk te bundelen in de besluitvorming bij de begroting. Dit maakt onderdeel uit van het verbetertraject van de algehele P&C cyclus.

Duurzaamheid

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

In de stedenbouwkundige verkenningen en verdere planuitwerkingen van de projecten is duurzaamheid een belangrijk item. De duurzaamheidsambities zijn al verwoord en vastgesteld in het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta. Deze zijn sindsdien niet gewijzigd en zelfs nader aangescherpt in de Rapportage Haalbaarheidsanalyse. Participatie en communicatie N.V.T.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch, De gemeentesecretaris,

De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg

drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlagen Registratienummer Bevoegdheid raad

15708047 Budgettair www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Portefeuillehouder Commissie Sector/Afdeling Inlichtingen

M. Van der Geld Omgeving 20 februari 2024 SO/PROGRAMMAS & PROJECTEN Gertjan Arts

Besluit van de raad Registratienummer 15708047 Raadsvergadering 5 maart 2024 Onderwerp

Voorbereidingskredieten projecten Tramkade + en Citadelpoort

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, gezien het voorstel van college van 30-01-2024 Een voorbereidingskrediet, vooruitlopend op een te openen grondexploitatie, beschikbaar te stellen voor de nadere uitwerking van de deelgebieden Tramkade-plus ter hoogte van € 700.000 en Citadelpoort ter hoogte van € 700.000 binnen de gebiedsontwikkeling De Bossche Stadsdelta. Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch van 5 maart 2024 De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch, www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

De Griffier,

De voorzitter,

drs. W.G. Amesz

drs. J.M.L.N. Mikkers

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704