CConstaterende dat's-Hertogenbosch
Koppel je AI →
Document · PDF

b4 Bijlageboek_RO_Zonnepark_Kerkdekske

Gemeenteraad 27 januari 2026, gemeente 's-HertogenboschBij agendapunt: Zonneparken aan de Roode Brug Rosmalen en Kerkdekske in Vinkel19.561 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

2 alinea's met “verslag”: 3871 3889

9

5.

Definitief plan financiële participatie

Dit plan is ontworpen om de principes van de Visie Energielandschap, rekening houdend met de opgedane kennis in het vorige hoofdstuk.

Invulling 50% lokaal eigendom Een centraal onderdeel van ons financieel participatieplan is het streven om 50% van het eigendom van Zonnepark Kerkdekske in handen van de lokale gemeenschap te geven. Dit wordt mogelijk gemaakt door de uitgifte van obligaties, die beschikbaar zullen zijn via een AFM-goedgekeurd crowdfundingplatform. De obligaties zijn ontworpen om lokale bewoners en bedrijven de kans te bieden om direct te investeren in het zonnepark en daarmee te profiteren van de opbrengsten. De investeringen beginnen bij een toegankelijk bedrag, waardoor een brede deelname gestimuleerd wordt, en de jaarlijkse rendementen zullen marktconform zijn.

Eigenschappen obligatielening Maximale grootte inleg Looptijd Rente (IRR) Aflossing Totale omvang obligatielening

10.000 EURO 10 jaar 5% Lineair 50% van het benodigde eigen vermogen

Omgevingsfonds: meeprofiteren zonder investeren Om te waarborgen dat alle omwonenden, inclusief zij die niet kunnen of willen investeren, toch kunnen meeprofiteren van het zonnepark, zal een omgevingsfonds worden opgericht. Dit fonds zal worden gefinancierd uit een deel van de winsten van het zonnepark. In het eerst jaar na oplevering van het zonnepark zal het fonds gevuld worden op basis van een bedrag van 0,50 EUR/MWh (dit is de bovenkant van de norm van de branchevereniging Holland Solar). Omdat het om relatief kleine projecten en daarmee om beperkte bedragen zal dit fonds eenmalig gevuld worden met de verwachte jaaropbrengst met 20 te vermenigvuldigen. Dit is in plaats van een jaarlijks bedrag. Welke organisatie dit bedrag zal ontvangen en besteden zal worden bepaald als het zonnepark in aanbouw is. Dit zal in ieder geval een organisatie zonder winstoogmerk zijn met een onbezoldigd bestuur en duurzame en/of maatschappelijke doelen beschreven in haar statuten. Wij zullen voor de bepaling van deze organisatie in samenspraak met de buren van het zonnepark bepalen.

Collectieve inkoop zonnepanelen Naast de financiële participatie via het eigendom van het park, bieden we de lokale gemeenschap de mogelijkheid om tegen gereduceerde prijzen zonnepanelen aan te schaffen. Dit initiatief maakt gebruik van onze inkoopkracht en stelt de omwonenden in staat om hun eigen energieverbruik te verduurzamen.

Deelname lokale bedrijven We streven naar maximale betrokkenheid van lokale bedrijven bij de bouw en het onderhoud van het zonnepark. Bij gelijke geschiktheid krijgen lokale ondernemers voorrang in het aanbestedingsproces. Dit draagt niet alleen bij aan de lokale economie, maar versterkt ook de maatschappelijke betrokkenheid bij het project.

10

6.

Invulling uitgangspunten Visie Energielandschap

In dit laatste hoofdstuk van onze financiële paragraaf evalueren we hoe het definitieve plan voor financiële participatie bij Zonnepark Kerkdekske voldoet aan de uitgangspunten van de Visie Energielandschap van de gemeente 's-Hertogenbosch. Deze visie benadrukt de noodzaak van duurzame energieprojecten die economische, ecologische en maatschappelijke waarde toevoegen aan de lokale gemeenschap.

Verduurzaming van de omgeving Het zonnepark draagt direct bij aan de verduurzaming van de omgeving door het leveren van schone, hernieuwbare energie die de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vermindert. Daarnaast wordt er een collectieve inkoopregeling voor zonnepanelen opgezet die het voor lokale huishoudens en bedrijven makkelijker en voordeliger maakt om zelf duurzame energie op te wekken. Deze actie verlaagt de energierekening voor deelnemers en verhoogt hun energieonafhankelijkheid, terwijl het ook de lokale vraag naar en kennis van zonne-energie stimuleert.

Invulling aan lokaal eigendom Ons model voor financiële participatie maakt mogelijk dat ten minste 50% van het eigendom van het zonnepark in handen is van de lokale gemeenschap. Dit is gerealiseerd door middel van de uitgifte van obligaties, die toegankelijk zijn voor alle inwoners van de gemeente. Door het eigendom te delen met de lokale gemeenschap, zorgen we ervoor dat de economische voordelen van het park lokaal blijven en bijdragen aan de welvaart van de gemeenschap.

Mee laten profiteren van burgers in de directe omgeving die niet investeren Het omgevingsfonds is specifiek opgericht om ervoor te zorgen dat alle omwonenden kunnen meeprofiteren van het project, ook diegenen die niet kunnen of willen investeren in de obligaties. Dit fonds zal gebruikt worden voor projecten die direct ten goede komen aan de gemeenschap, zoals het verbeteren van openbare ruimtes, het ondersteunen van lokale duurzaamheidsinitiatieven, of het aanbieden van subsidies voor huishoudens om energiebesparende maatregelen te nemen.

11

Bijlage: brief uitnodiging bijeenkomst financiële participatie

Bijlage: Enquête / praatplaten

Bijlage: Presentielijst

Bijlage 3 – Procesparticipatie

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 64

Procesparticipatie Zonneparken DEM Brabant

Inleiding .............................................................................................................. 1 Omgeving............................................................................................................ 2 Gemeente ’s-Hertogenbosch ............................................................................. 2 Landeigenaren .................................................................................................... 3 Omwonenden ..................................................................................................... 3 Lokale energiecoöperatie ................................................................................... 6 Netbeheerder ..................................................................................................... 6 Bijlage 1: Gespreksverslag overleg met gemeente op 4 November 2021 ......... 7 Bijlage 2: Eerste brief........................................................................................11 Bijlage 3: Tweede brief .....................................................................................14 Bijlage 4: Samenvatting gesprek Zonnepark Kerkdekse...................................17 Bijlage 5: Communicatie Omwonende (Zonnepark Kerkdekske) .....................20

Inleiding De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch heeft op 7 juli 2020 de Visie Energielandschap goedgekeurd. Deze visie is gericht op de productie van duurzame energie met ruimtelijke impact, met name gericht op zonne- en windenergie. De visie is voortgekomen uit de nationale, regionale en lokale doelstelling om over te schakelen naar 100% duurzame energie. De visie stelt ruimtelijke en inhoudelijke richtlijnen vast voor de ontwikkeling van hernieuwbare energieprojecten. In de visie wordt onderscheid gemaakt tussen Inpassings- en Transformatiezones. De Inpassings- en Transformatiezones zijn aangewezen gebieden waar dergelijke projecten kunnen worden ontwikkeld. De gemeente zal de eerste fase van zonne-energie-initiatieven initiëren met een limiet van 100 hectare, met uitzondering van de Duurzame Polder, Rosmalense en Nulandse Polder. Deze aanpak maakt het mogelijk om een aanzienlijk aantal projecten uit te voeren met minimale impact op het landschap. Projecten in de eerste fase moeten worden aangesloten op snelwegen, water, andere grootschalige infrastructuurlijnen, kleine landschappen of aangrenzend aan bebouwde gebieden en niet in open landschap. Daarnaast moet rekening gehouden worden met de zonneladder. Hierdoor geldt onder ander dat er, als het gaat om zonnevelden er een voorkeur is voor locaties langs infrastructuur.

Op basis van deze Visie Energielandschap heeft de gemeente een tender georganiseerd voor zonne-energie projecten.

1

DEM Brabant heeft met 4 zonneparken ingeschreven in deze tender. Daarvan zijn 3 zonneparken geselecteerd voor verdere vergunningsverlening. Dit zijn de projecten: - Zonnepark Roode Brug, - Zonnepark Kerkdekse en - Zonnepark De Vinkenvelden. Dit document geeft de status van de omgevingsdialoog en de procesparticipatie met omwonenden.

Omgeving Iedere zonnepark heeft impact op verschillende partijen (stakeholders) in de omgeving of daarbuiten. Als eerste is een inventarisatie gemaakt van de stakeholders bij de zonneparken. Dit levert de volgende groepen op: 1) Gemeente 's-Hertogenbosch 2) Landeigenaar 3) Omwonenden 4) Lokale energiecoöperatie 5) Netbeheerder

Gemeente ’s-Hertogenbosch Met de gemeente is meerdere keren contact geweest over de voortgang van het proces van de verdere ontwikkeling van de zonneparken. Op 4 November 2021 is er een overleg geweest met ambtenaren van de gemeente over de inrichting van de 3 geselecteerde zonneparken. Ook is een vierde niet geselecteerd zonnepark van DEM Brabant besproken. Dit laatste park wordt op dit moment niet verder ontwikkeld. In deze vergadering is ook een locatie bezoek besproken. Het locatiebezoek is op 15 November 2021 gehouden. Naar aanleiding van deze twee overleggen met de gemeente is een gespreksverslag gemaakt, welke is teruggekoppeld naar de gemeente. De mail met de terugkoppeling staat hieronder. Het volledige gespreksverslag is bijgevoegd in bijlage 1.

From: " To Cc: " Sent: 16/11/2021 12:19:34 Subject: locatiebezoek zonnepark DEM Brabant / besprekingsverslag 4 nov 2021 / nieuwe layout Zonnepark De Oude Zomerdijk Beste Jan en Imke, Goed om gister op locatie de projecten bekeken te hebben. En leuk om nader kennis gemaakt te hebben. Bijgevoegd nog het besprekingsverslag van het overleg van 4 november 2021 met daarin de tekening van de aangepaste lay-out van Zonnepark De Oude Zomerdijk. Goed om te horen dat jullie de aanpassingen daarin met struweelhagen en kruidenrijk grasland en poelen voor de knoflookpad kunnen waarderen. Helaas dat Marco Renes van Brabants Landschap er niet bij kon zijn. We spraken af dat jullie de zonneparken met Marco Renes gaan bespreken. Indien gewenst, sluiten wij bij dat overleg aan. En anders horen we graag de uitkomsten.

2

Aandachtspunt is nog dat oude schuurtje bij Zonnepark Kerkdekske. Ik begreep van Jan dat dit schuurtje niet zomaar opgeruimd mag worden omdat dit een broedgelegenheid voor de uil is. Graag horen we of we dit schuurtje alsnog moeten laten staan. Met vriendelijke groeten, - DEM Brabant

Figuur 1: Locatie bezoek met gemeente bij ZP Kerkdekske

Landeigenaren De landeigenaren zijn in het begin van de ontwikkeling intensief betrokken geweest. Op dit moment verschilt de betrokkenheid per landeigenaar bij de verdere uitwerking per landeigenaar. De landeigenaren hebben de mogelijkheid om te participeren. Of ze dit ook gaan doen, hebben ze op dit moment niet definitief besloten. De uiteindelijke business case zal een belangrijke reden zijn om dit wel of niet te doen.

Omwonenden DEM Brabant heeft tot doel gehad contact te krijgen met omwonenden zodat ideeën geïnventariseerd kunnen worden voor de inrichting van de plannen en de wensen voor participatie te inventariseren. Hiervoor is contact gezocht met omwonenden die dicht bij de zonneparken wonen. Aangezien het hier gaat om zonneparken met een beperkte omvang die weinig impact hebben op de weide omgeving, is contact gezocht met die omwonenden die dichtbij het park wonen of direct uitzicht op een park kunnen krijgen. In de figuur hieronder zijn de huizen aangeduid waar die zijn uitgekozen.

3

Figuur 1: Benaderde omwonenden Zonnepark Kerkdekske

Op 30 september 2021 is een eerste brief naar de omwonenden gestuurd om hen te informeren over de ontwikkeling van het zonnepark en hen uit te nodigen om mee te denken. We hebben geprobeerd dit enigszins persoonlijk te houden om de drempel zo laag mogelijk te maken om daadwerkelijk contact te zoeken. De brief staat in Bijlage 1. Op deze brief is slechts één reactie gekomen. Deze reactie was van een omwonende van het zonnepark van zonnepark Kerkdekske. Er is een keukentafel gesprek geweest met deze omwonende. Dit was een moeizaam gesprek, hetgeen ook blijkt uit de vervolgcommunicatie. Deze communicatie staat in bijlage 5.

Strekking eerste brief: Beste bewoner, DEM Brabant heeft meegedaan aan een uitvraag voor zonneprojecten in gemeente 's-Hertogenbosch en Zonnepark De Vinkenvelden is positief beoordeeld. De haalbaarheid wordt verder onderzocht en uw mening wordt gevraagd. Het gaat om een eerste conceptplan en er is nog geen sprake van vergunningsprocedures. De gemeente benadrukt het belang van gesprekken met omwonenden, maatschappelijke meerwaarde en lokaal eigenaarschap. Neem contact op om samen na te denken over de invulling van het zonnepark. Op 30 november 2022 is een brief gestuurd om mensen uit te nodigen voor een bijeenkomst/informatieavond over het toekomstige zonnepark. Deze brief staat in bijlage 2. Strekking tweede brief: U ontvangt deze brief omdat u in de buurt woont van een toekomstig zonnepark, ontwikkeld door Duurzame Energiemaatschappij Brabant. Na het verder uitwerken van diverse vraagstukken willen wij een vergunningsaanvraag indienen. Eerst willen we echter in gesprek met bewoners. We nodigen u uit om mee te denken en organiseren een bijeenkomst op 12, 14 of 15 december om 19:00 uur. Als u geïnteresseerd bent, mail uw voorkeursdatum naar bijeenkomst@dem-brabant.nl. We informeren u via mail over de exacte tijd en plaats. Op de tweede brief zijn een beperkt aantal reacties gekomen.

Omdat er weinig reacties waren is besloten om geen bijeenkomst in een zaaltje te organiseren, maar in plaats daarvan contact te zoeken met degene die gereageerd hebben en een afspraak bij hen thuis te maken. Hiervoor is per mail onderstaand bericht gestuurd: Geachte XXX Dankjewel voor de aanmelding voor de informatieavond over het zonnepark Kerkdekske. Omdat er slechts enkele aanmeldingen zijn, vinden wij het niet zinvol om een algemene bijeenkomst in een zaal te houden. We willen wel graag in gesprek met u gaan. Daarom willen we voorstellen om een persoonlijk gesprek te hebben, waarbij wij bij u langs kunnen komen.

4

U heeft aangegeven een voorkeur te hebben voor een bijeenkomst op woensdag of vrijdag. Wij zouden graag bij u langs komen op vrijdag 16 december om 20:30uur, mocht dit niet kunnen dan kunnen we ook dinsdag 20 december om 20:30uur afspreken. Mocht dit niet passen, wilt u dan even reageren waarbij u ook een telefoonnummer doorgeeft waarop we u kunnen bereiken, dan kijken we telefonisch even of we een ander moment kunnen vinden. Wij ontvangen graag een bevestiging met wat voor u het beste past. Met vriendelijke groet,

DEM-Brabant

Er zijn afspraken gemaakt met de omwonenden voor een keukentafel gesprek. Van deze gesprekken zijn samenvattingen gemaakt. De samenvattingen staan in bijlage 4.

5

Tabel 1: verzonden brieven per zonnepark aantal verzonden brieven Datum Eerste brief uitnodiging 30-sep-21 Tweede brief uitnodiging 30-nov-22

Kerkdekske 9 9

Tabel 2: ontvangen reacties per zonnepark Ontvangen reacties Eerste brief uitnodiging Tweede/derde brief uitnodiging

Kerkdekske 1 3

Tabel 3: Correspondentie met de omgeving Eerste brief uitnodiging Tweede brief uitnodiging Mail correspondentie Kerkdekske Overleg omwonende Kerkdekske Mail correspondentie Kerkdekske Telefoongesprek omwonende Kerkdekske Overleg omwonende De Vinkenvelden Overleg omwonende De Vinkenvelden

30 sep 21 30 nov 22 18 dec 21 11 jan 22 09 jun 22 13 dec 22 19 dec 22 19 dec 22

Daarnaast is er verschillende keren overleg geweest met landschapsarchitect, ecoloog en archeoloog van de gemeente

Lokale energiecoöperatie Er is op dit moment nog geen lokale energie coöperatie die zich gemeld heeft. Er is wel een stichting opgericht die zich wil inzetten voor de sociale aspecten van Windpark Den Bosch. We gaan als de tijdlijnen voor de realisatie duidelijker zijn in gesprek met deze stichting of zij een vergelijkbare rol willen spelen voor dit zonnepark.

Netbeheerder Er zijn verschillende gesprekken geweest met netbeheerder Enexis over de aansluiting van de zonneparken. Er zijn verschillende technische mogelijkheden doorlopen, hetgeen uiteindelijk geleid heeft tot een ondertekende offerte voor de aansluiting. De eerste betalingen voor de aansluiting zijn inmiddels ook gedaan. Daarmee zijn de aansluitingen voor de zonneparken veiliggesteld.

6

Bijlage 1: Gespreksverslag overleg met gemeente op 4 November 2021

7

Besprekingsverslag gemeente ’s-Hertogenbosch – DEM Brabant Datum: 4 november 2021, van 11:30u tot 13:00u Locatie: gemeentekantoor’s-Hertogenbosch Aanwezig (gemeente ’s-Hertogenbosch, project manager zonnevelden) (gemeente ’s-Hertogenbosch, stedebouwkundige) (gemeente ’s-Hertogenbosch, juridisch medewerker) (mede-initiatiefnemer DEM Brabant) (mede-initiatiefnemer DEM Brabant) Status zonnepark DEM Brabant DEM Brabant heeft vier aanvragen voor zonneparken ingediend. Zonnepark De Vinkenvelden, Zonnepark Kerkdekske en Zonnepark Roode Brug hebben op 23 september 2021 een positief selectiebesluit ontvangen. Zonnepark De Oude Zomerdijk heeft een negatief selectiebesluit ontvangen. Informatie delen Vraag van DEM Brabant is of de informatie die met andere initiatiefnemers met een positieve beoordeling gedeeld wordt, ook met DEM Brabant gedeeld kan worden. In het bijzonder is hier gesproken over de planning van de aanvragen en de operationele looptijd van de zonneparken (30 jaar ipv 25 jaar). De gemeente geeft aan deze informatie te zullen delen. Dit is efficiënt en zo hebben alle initiatiefnemers dezelfde informatie. Reserveringsovereenkomst Vraag van de gemeente of de reserveringsovereenkomst al bestudeerd is en of dat daar nog opmerkingen over zijn. De reserveringsovereenkomst is nog niet bestudeerd.

Overleg Brabants Landschap De inpassing van de zonnevelden is tot stand gekomen in nauw overleg met Brabants Landschap. DEM Brabant wil eventueel op punten van de plannen afwijken, als het Brabants Landschap zich is de voorgestelde aanpassingen kan vinden. Afgesproken wordt dat er een locatiebezoek gepland wordt waarbij de gemeente, Brabants Landschap en DEM Brabant aanwezig zijn. Zo kunnen de wensen van de verschillende partijen naast elkaar gelegd worden en kan er een gewogen beslissing gemaakt worden. XXX zal de agenda’s zsm naast elkaar leggen en een datum prikken. Start- en eindpunt is bij XXXXXX thuis (XXXXX XX, XXXX XX, Nuland). Vanuit de gemeente wordt de aanwezigheid van Jan van Mil (ecoloog) en Imke Mulders voorgesteld. Proces DEM Brabant heeft ondertussen 167 persoonlijk brieven gepost met informatie over de zonneparken. Hier zijn tot nu toe 3 reacties op terug ontvangen. De respons is tot nu met 2% zeer beperkt te noemen. DEM Brabant treedt in overleg met de mensen die een reactie gegeven hebben. De reacties zijn vooral in de vorm van verduidelijkende vragen die gesteld worden. Wanneer de aanvraag verder is voorbereid, wordt wederom uitgebreid contact opgenomen met de omgeving. Bespreekpunten per zonnepark Tijdens het overleg zijn de verschillende projecten per project op de beamer gezet en besproken.

1) Zonnepark Kerkdekske a) Vervallen schuurtje moet worden opgeruimd. DEM Brabant zorgt hiervoor. b) Het zicht vanuit de buren aan de zuidoostzijde van het project, wordt door middel van hagen ontnomen. De gemeente acht dit net als DEM Brabant wenselijk. c) Het heeft de voorkeur van de gemeente om in noordzuid richting de struweelhagen robuust aan te zetten. Daarbij merkt DEM Brabant op de hagen met nummer 1,3 en 5 niet te hoog kunnen worden (max 1,5m), vanwege de schaduwwerking op de toegepaste noordzuid opstelling. Voor diverse soorten struweelvogels is een lagere haag een uitstekende biotoop.

8

d) Haag nr 5 kan eventueel op grond van de gemeente (thans ingetekend als vogelakker) geplaatst worden, waardoor er wel een hogere haag geplaatst kan worden. e) Wens van de gemeente om aan de noordzijde van het zonnepark een natuurlijke oever en talud aan te brengen. Hierdoor vergroot de waterbergingscapaciteit van de sloot terwijl flora en fauna tegelijkertijd van een natuurlijkere oever profiteren (zie blauw gestippelde lijn op tekening). Het hek rondom het zonnepark moet bij een natuurlijke over de sloot in lopen. Het ontwerp kan hierop worden aangepast. Deze sloot is van het waterschap. Eventuele aanpassingen moeten met het waterschap gesproken worden. f) De gemeente ziet het oude looppad via het Kerkdekske met haar mooie oude eiken wellicht beter geaccentueerd door aan beide zijden van het Kerkdekske meer ruimte vrij te laten (zie verticale roze lijnen op tekening). Dit is alleen mogelijk als de haag (nr 5) richting westen verschuift. Op de vrijkomende ruimte kunnen dan (aan de oostzijde van de haag nr 5 en op gemeentegrond) de panelen geplaatst worden die dan ten westen van het Kerkdekske komen te vervallen. Het is de vraag of dit een wijziging van ondergeschikt belang is. Bovendien moeten er dan panelen op gemeentegrond geplaatst worden. Dit is iets wat – gezien de tender – wellicht niet wenselijk is. DEM Brabant is hier geen voorstander van.

De gemeente zoekt uit in hoeverre er zaken wel of niet mogelijk zijn op gemeentegrond. g) De oorspronkelijke verkaveling wordt in het ingediende voorstel weer zichtbaar gemaakt door de verkavelingslijnen in de panelen (paneelopstelling) terug te laten komen. Deze toevoeging wordt door de gemeente niet gewaardeerd. Het voorstel van de gemeente is om een gelijkmatige verdeling in de panelen aan te brengen. De blokken van Kerkdekske komen er beter uit te zien als de tussenruimtes weggelaten worden. Het ontwerp kan hierop worden aangepast. 2) Zonnepark Roode Brug a) Het heeft de voorkeur van de gemeente om in noordzuid richting de struweelhagen robuust aan te zetten. Daarbij merkt DEM Brabant op de haag met nummer 1 niet te hoog kan worden (max 1,5m), vanwege de schaduwwerking op de toegepaste noordzuid opstelling. Haag nr 1 kan overigens ook aangelegd worden op het aangrenzende perceel. b) Blauw omcirkeld op de tekening is een deel van de haag welke juist niet robuust aangezet moet worden omdat dit afbreuk doet aan de oostzuid richting van de struweelhagen. Het voorstel is om dit op te lossen door een bijvoorbeeld een kleine gevlochten heg. Deze heg is niet hoog, maar blokkeert wel het zicht vanaf de snelweg op een natuurlijke manier. c) Roze omcirkeld op de tekening zijn nog een aantal eiken waar de gemeente nog de vraag heeft of deze zover moeten doorlopen.

Dit ook gezien het feit dan er op het naburige perceel aan de noordoostzijde geen eiken staan. Verder naar het oosten staan langs dezelfde weg wel weer eiken. d) De oorspronkelijke verkaveling wordt in het ingediende voorstel weer zichtbaar gemaakt door de verkavelingslijnen in de panelen (paneelopstelling) terug te laten komen. Deze toevoeging wordt door de gemeente niet gewaardeerd. Het voorstel van de gemeente is om een gelijkmatige verdeling in de panelen aan te brengen. Ook hier de vraag om een mooi gelijkmatig beeld te laten ontstaan. Het ontwerp kan hierop worden aangepast. e) Voor dit project geldt dat er afstemming is met IX zon over participatiemogelijkheden en het proces. 3) Zonnepark De Vinkenvelden a) Besproken is dat de thans (niet legale) crossbaan opgeruimd wordt en dat op die locatie er ruimte komt voor de knoflookpad. De knoflookpad verdraagt wandelaars (met name wandelaars met honden) erg slecht. Vandaar dat dit gebied wat afgelegen ligt. b) Het project is afgestemd met enkele omwonenden. Een buurman van de Kruisstraat heeft zich gemeld en heeft verder geen vragen of opmerkingen omdat het project op redelijk grote afstand van zijn woning is. c) De elementen voor de knoflookpadden zijn afgestemd met Brabants Landschap. d) Een naburig initiatief heeft bewust gemeentegrond ingetekend. Dit project is niet positief beoordeeld.

Het is nu de vraag hoe gemeentegrond eventueel wel of niet meegenomen kan worden in een concurrerend plan als dat plan niet door de selectie gekomen is. Het meenemen van gemeentegrond mag in zo’n geval niet van doorslaggevende betekenis zijn bij de beoordeling van het project.

9

4) Zonnepark De Oude Zomerdijk a) Dit project is voor de gemeente iets te groot. Over een maximale grootte van zonneparken is in het beleid niets gezegd. Er wordt volgens de gemeente een te grote niet onderbroken oppervlakte aan zonnepanelen ingetekend. Het gebied biedt echter de kans om aan te stuiten bij de oude verkavelingsstructuur met haar oude (verdwenen) houtwallen. Het idee is om een oplossing te zoeken door toepassing van nieuwe struweelhagen. Hiervoor wordt het project als het ware opgeknipt in kleinere deelprojecten. Deze nieuwe hagen mogen af en toe onderbroken worden. Ook wordt het zeer gewaardeerd als er tussen twee hagen nog een perceel is waar geen panelen komen. Hieronder is op tekening een en ander samengevat. b) Tussenruimtes tussen de panelen wordt in principe niet op prijs gesteld. Een gelijkmatige verdeling van de panelen wordt wel belangrijk geacht c) Omdat de ruimtelijke inpassing afwijkt van de oorspronkelijke aanvraag, is overleg met Brabants Landschap ook hiervoor essentieel. Dit overleg kan tegelijk met de overleggen voor de andere projecten plaatsvinden Opvolging XXX maakt afspraak voor locatiebezoek.

10

Bijlage 2: Eerste brief

11

12

13

Bijlage 3: Tweede brief

14

1

15

2

16

Bijlage 4: Samenvatting gesprek Zonnepark Kerkdekse

17

Gespreksverslag bijeenkomst Zonnepark Kerkdekske – omwonende 1 en omwonende 2 Datum: di 20 december Aanw: Omwonende 1 en Omwonende 2 XXXXXXXX, XXXXXXX (zonnepark) XXXXX begint met een korte introductie van zichzelf. De rest kent elkaar al. We laten het plan zien aan de hand van de tekeningen van de landschapsarchitect (B4O) en het stuk van AP Natuuradvies. Omwonende 1 geeft aan dat hij in principe tegen zonneparken op landbouwgrond is. In het bijzonder heeft hij met het meest westelijke perceel van het plan een probleem. Dit ligt vlak naast de toegangsweg naar zijn huis. Hij heeft gekeken en zag dat dezelfde grondeigenaar ook een ander perceel heeft en vraagt zich af waarom dat perceel niet gebruikt wordt. Het ligt ook nog eens dichter bij de snelweg en past daarmee beter in de filosofie van de gemeente. XXXX geeft aan dat we daar best naar kunnen kijken. Er kan wel een beperking zijn omdat we de tender met dit plan gewonnen hebben en te grote afwijkingen dan een probleem kunnen vormen. Maar XXXX zal eerst met de grondeigenaar gaan praten om te kijken of hij het ook een goed idee vindt. Als dat goed gaat, dan zullen we met de gemeente gaan overleggen of deze wijziging acceptabel is. Daarna, bij groen licht, zal dan met een andere omwonende dichter bij dit perceel contact gezocht worden.

Deze bewoner kan het project overigens niet zien, omdat er nog bos tussen de woning en het zonnepark ligt. Als dit deel van het project niet verplaatst wordt naar het andere perceel, dan zal Omwonende 1 bezwaar maken tegen het project. Schittering van zonnepanelen wordt besproken. Wij leggen uit dat er antireflectieve coatings worden toepast. Daarnaast is het zo dat de huizen aan de zuidkant liggen en de panelen in een oost-west opstelling komen. Daardoor zal het pad van de zon nooit voor zonnestraling naar de huizen kunnen zorgen (via de panelen). Gemengde haag wordt besproken die rondom het zonnepark komt. Wij geven aan dat ze inspraak hebben over welke planten gebruikt worden. Het moeten wel planten zijn die lokaal voorkomen en het moet natuurlijk zijn. Wij geven aan dat de haag sowieso hoog genoeg wordt zodat het zonnepark niet zichtbaar is. Verder geven wij aan dat we 2 verschillende systemen voor de panelen onderzoeken. Een daarvan is max 1.5m hoog, de ander is nog lager: 1.04m. Wij laten foto’s zien van hoe zoiets eruit ziet. Wij leggen nog uit hoe we de natuur willen versterken dmv oa kruidenrijk grasland. Het project bij het Autotron wordt nog kort besproken. Ook andere projecten uit de tender worden kort besproken. We leggen uit wat de gedachte is over het wandelpad Kerkdekske. Omwonende 1: Er komen ongeveer 20.000 panelen te liggen.

Iedereen heeft er financieel voordeel bij. Als er 20.0000 panelen besteld worden en 30 meer of minder maakt dan niet uit. Dus misschien kunnen we daar iets over afspreken. Maar daar hoeft nu nog geen toezegging over te worden gedaan. Wij gegeven aan dat we daar over mee kunnen denken en dat er sowieso participatiemogelijkheden komen. Daar gaan we het in een later stadium over hebben als duidelijk is hoe het hele project eruit ziet. De vraag komt of wij alle netcapaciteit gebruiken zodat zij zelf geen panelen meer op het dak kunnen leggen. Wij leggen uit dat hun huidige netaansluiting groot genoeg is voor eventuele 18

panelen. De capaciteit hoeft dus niet uitgebreid te worden, dit bestaande contract gaat sowieso voor op nieuwe contracten. Wij kunnen dus geen capaciteit "afpakken". Er worden afspraken gemaakt over het gespreksverslag. Omwonende 1 wil zelf graag zijn punten aanleveren voor het gespreksverslag om te zorgen dat het er goed in komt. Wij geven aan dat dat een goed idee is en dat we het gespreksverslag zullen terugkoppelen voordat het richting de gemeente gaat.

Hieronder staan nog 1 op 1 de punten die door Omwonende 1 zijn nagestuurd: punten die wij op dinsdag 20-12-2022 hebben ingebracht tijdens ons overleg en die we graag in het verslag hebben vastgelegd.. •

In principe ben ik tegen het opofferen van landbouwgrond voor zonnepaneelvelden. Mijn voorkeur gaat uit naar het vol leggen van daken van gebouwen.

•

Het derde veld van +/- 8000 m2 ,is in de nabijheid van onze woningen.Het verstoord daar enorm het zicht op de open landbouwstructuur .Dit perceel ligt ook niet direct aan de snelweg zoals aangegeven in de voorwaarden die Den Bosch heeft gesteld in de tender.Het voorstel is om dit stuk te verruilen met de punt landbouwgrond ,direct erboven naast de parallelweg en snelweg.In omvang is deze nog wat groter. Mocht dit niet lukken dan zal er bezwaar aangetekend worden op de huidige locatie.

•

Er is aangegeven dat evt. hinderlijke zonweerkaatsing voor [adres 1] en [adres 2] niet aan de orde i.v.m. de ligging t.o.v. de zon.

•

Er is aangegeven dat er een groenstrook wordt aangebracht met de opmerking dat de keuze voor de soort beplanting nog gemaakt moet worden i.v.m. de wens van groenblijvende beplanting.

•

De hoogte van de panelen was nog niet bekend. Dat kan 150 cm of 104 cm zijn.De beplanting wordt hier op aangepast. Met daarbij de opmerking dat de groenstrook zodanig hoog moet zijn dat de zonnepanelen uit het zichtveld moeten blijven.

•

Er is aangegeven dat het onderhoud van de grond onder de panelen door de eigenaar van de panelen moet worden verzorgt.Dat kan middels schapen en/of bijv. een automatische maaier.

•

Er is aangegeven dat de elektrische capaciteit van de aansluiting van deze zonnevelden niet van invloed is op de evt. privé aansluitingen van zonnepanelen van [adres 1] en [adres 2].

•

Er is ingebracht dat de communicatie met andere aanwonende te wensen overlaat. Er is daar door beide partijen niet verder op ingegaan.

•

Er is ingebracht dat naast het financieel voordeel voor de verhuurder van de gronden en financieel voordeel van de exploitant het mooi zou zijn als [adres 1] en [adres 2] er naast de nadelen ook een voordeel uit kunnen halen. Er is gesproken over een invulling hiervan en de exploitant zou de mogelijkheden bekijken.

Naast bovenstaande , en dat is tijdens het overleg helaas niet ter sprake gekomen , zouden wij graag inzage hebben in het ingediende voorstel van de exploitant. Als u bovenstaande punten met uw eigen verslag heeft samengevoegd willen wij graag het totale verslag lezen voordat deze naar andere partijen wordt verzonden.

19

Bijlage 5: Communicatie Omwonende (Zonnepark Kerkdekske)

20

Toelichting:

In onderstaande figuur is aangegeven waar Dhr XXXXXX woonachtig is (bij de blauwe pijl). De voorkant van het huis is gericht op het oosten. Er is vanaf de gehele begane grond geen zicht op het zonnepark. Vanaf 1 slaapkamer is er mogelijk zicht op het zonnepark, maar dat hebben wij niet kunnen verifiëren. De ouders van XXXXXX wonen in de tot woning omgebouwde bijgebouw. Er staat reeds een haag in de voortuin van deze “woning” waardoor ook hier geen zicht is op het zonnepark. Er zijn hier geen ramen op de eerste etage aan de voorzijde. De ouders van XXXXXXX hebben geen reactie gegeven of klachten kenbaar gemaakt over het zonnepark.

Figuur 1: Locatie woning XXXXXXX en ouders van XXXXXXXXX.

21

Bijlage 4 – Communicatieplan

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 65

Communicatieplan 17 april 2023 /v1.1

Inhoudsopgave 1. Inleiding

2

2. Communicatiedoelen

3

3. Doelgroepen in de communicatie

4

4. Randvoorwaarden

5

5. Communicatiestrategie en kernboodschap

6

6. Mijlpalen, middelen en communicatiematrix

9

6.1 Mijlpalen

9

6.2 Communicatiemiddelen

9

6.2.1. ontwikkelingsfase

9

6.2.2 bouwfase

11

6.2.3 uitvoeringsfase

12

6.3 Communicatiematrix

13

7. Planning

15

Bijlagen

16

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 1

1. Inleiding Na maanden van voorbereiding dient de Duurzame Energiemaatschappij Brabant bv (DEM Brabant) binnenkort de vergunningsaanvragen in voor drie zonneparken in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. DEM Brabant dient de aanvragen voor omgevingsvergunningen in voor zonnepark De Vinkenvelden, zonnepark Kerkdekske en zonnepark Roode Brug. De plangebieden van deze zonneparken hebben gezamenlijk een grootte van 14,65 hectaren (resp. 4,57, 6,31 en 3,77 ha). Hiervan wordt totaal ca 6,28 hectaren (ca 42%) gebruikt voor de plaatsing van zonnepanelen (resp. 1,90, 2,46 en 1,92 ha). En daardoor blijft ca 58% van het plangebierd beschikbaar voor landschappelijke inpassing. De zonneparken kunnen de eerste helft van 2025 de eerste elektriciteit producern. Jaarlijks wekken de zonneparken dan gezamenlijk ca 13,2 GWh (resp. 4,0, 5,2 en 4,0 MWh) aan duurzame energie op. Dat is genoeg om zo’n 13.000 burgers (oftewel ca. 6.200 Bossche huishoudens) van groene stroom te voorzien. De zonneparken leveren daarmee een belangrijke bijdrage aan de lokale energietransitie. De zonneparken De Vinkenvelden, Kerkdekske en Roode Brug zijn een initiatief van DEM Brabant in samenwerking met verschillende lokale landeigenaren. Zij willen de energietransitie vorm geven door een zonnepark op hun veldkavels te realiseren.

De grond van de landeigenaren biedt voldoende ruimte voor drie rendabele zonneparken, de noodzakelijke natuurontwikkeling en ecologische inpassing. DEM Brabant vindt draagvlak bij de bewoners voor duurzame energie belangrijk. De initiatiefnemers willen ook dat omwonenden kunnen mee profiteren van de zonneparken. Bovenstaande partners zijn overeengekomen dat tot 75% van het zonnepark in eigendom van participanten / omwonenden komt. Als er onvoldoende belangstelling voor risicodragende participaties bestaat, dan staat DEM Brabant garant voor de financiering van het gedeelte dat niet in participatie uitgegeven wordt. Om draagvlak voor het zonnepark te realiseren, is structurele communicatie met de inwoners van Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving belangrijk. De afgelopen tijd zijn er gesprekken geweest met de buren die in de nabijheid van het initiatief wonen of daar grond hebben. Op basis van deze gesprekken zijn we samen met hen gekomen tot de inrichting van het plan. Dit communicatieplan betreft voornamelijk de aanpak in de ontwikkelingsfase: van de vergunningsprocedure tot aan de bouw van het zonnepark. Daarnaast zijn aanbevelingen opgenomen voor communicatie tijdens de bouw- en exploitatiefase. Omdat de bouw van het zonnepark naar verwachting niet eerder dan 2025 start, kan tegen die tijd een nieuw communicatieplan worden gemaakt.

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 2

2. Communicatiedoelen Kwalitatief 2022-2024: ● informeren: de inwoners van Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving informeren over de zonneparken De Vinkenvelden, Kerkdekske en Roode Brug; ● draagvlak creëren: naaste buren mee laten denken over het plan en invloed geven op het ontwerp; ● draagvlak creëren: door inwoners van Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving enthousiast maken voor financiële participatie in de zonneparken; ● participanten werven voor een coöperatief aandeel in de zonneparken (via obligatielening); ● (meer) bewustwording bewerkstelligen over het belang en de voordelen van lokaal opgewekte duurzame energie. Kwantitatief 2022-2024: ● ruim 1.000 huishoudens uit Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving hebben informatie over participatie ontvangen tussen 2022-2024; ● alle inwoners van Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving hebben van 2022-2024 op meerdere momenten en via diverse communicatiekanalen kennis kunnen nemen van dit project; ● alle direct omwonenden hebben een uitnodiging ontvangen om mee te denken over en te participeren in de zonneparken.

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 3

3. Doelgroepen Met de communicatie over zonneparken De Vinkenvelden, Kerkdekske en Roode Brug richten we ons op de volgende groepen: ● Inwoners van de gemeente ‘s-Hertogenbosch en omgeving. Meer specifiek: ๐ direct omwonenden (personen die aangrenzend aan de zonneparken wonen) ๐ omwonenden uit de buurt (Veedijk, Graafsebaan, Coppensdijk, Rijksweg-Zuid, Van Rijckevorselweg, Friezenstr, Kruisstr, Kruisstraatse Akkers, Vinkenveld) ๐ overige inwoners uit Nuland, Kruisstraat en Vinkel ๐ inwoners uit de gemeente ‘s-Hertogenbosch ● Maatschappelijke organisaties ๐ scholen-/educatieve instellingen in Nuland en Vinkel ๐ sport- en andere verenigingen in Nuland, Kruisstraat, Vinkel en omgeving ● Stakeholders: ๐ bestuur, de raad en de medewerkers van de gemeente ‘s-Hertogenbosch ๐ bestuur Provincie Noord-Brabant ๐ lokale energie-initiatieven: lokale cooperatie / stichting in oprichting ๐ bewoners-/belangenorganisaties: Dorpsraad Nuland (Giel vd Akker) ๐ regionale belangenorganisaties: Brabants Landschap ๐ Rijkswaterstaat ๐ Prorail ● Partners ๐ energieleverancier (nog niet bekend) ๐ panelenfabrikant (nog niet bekend) ๐ bank (nog niet bekend) ● Media ๐ Regionaal: Brabants Dagblad en Telegraaf ๐ Lokaal: De Klepel en de Echo ๐ De Klepel heeft een oplage in Nuland en Kruisstraat en De Echo in Vinkel ๐ Lokaal digitaal: http://www.thuisinhetnieuws.nl/ en https://dtvnieuws.nl/nuland

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 4

4. Randvoorwaarden Bij het opstellen van dit communicatieplan is rekening gehouden met de randvoorwaarden die de gemeente ‘s-Hertogenbosch heeft gesteld in de Selectieleidraad zonnevelden 1e tranche 100 hectare, o.a. Visie Deel A: paragraaf 4 Maatschappelijke meerwaarde en Visie Deel C: paragraaf 2 Handelingsperspectief. Deze randvoorwaarden betreffen onder andere goede (open en heldere) communicatie met omwonenden en andere betrokkenen (zoals Rijkswaterstaat, buren enz) in een vroegtijdig stadium, een inventarisatie van belanghebbenden en hun behoeften, participatie van belanghebbenden in het project (zowel in meedenken als financiële participate) en een juiste inzet van communicatiemiddelen, passend bij het doel en de doelgroep van de communicatie. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het binnen de kaders uitvoeren van het proces (het hoe) en voor de inhoud (het wat). De gemeente bewaakt de kaders tijdens het proces en past wanneer nodig kaders aan. Met het voorliggende plan denken wij aan deze voorwaarden tegemoet te komen.

Draagvlak Zonneparken De Vinkenvelden, Kerkdekske en Roode Brug streven naar een zo groot mogelijk draagvlak voor haar plannen. Onder draagvlak verstaan wij in dit plan dat een groot deel van de belanghebbenden het project ondersteund. Dit kan zijn door actief financieel te willen participeren. Dit kan ook zijn door gezamenlijk mee te denken hoe het project zo goed mogelijke wordt ingericht. Maar dit kan ook zijn door de projecten te accepteren zoals ze zijn. Daarom hebben wij de naaste buren voor indiening van de vergunningsaanvragen niet alleen op de hoogte gebracht, maar ook laten meedenken over de invulling van het plan. Sommige ideeën kunnen verwerkt worden, anderen niet. De meerwaarde voor het draagvlak zit hem in het proces.

Burgerparticipatie De gemeente vraagt initiatiefnemers om inwoners op zoveel mogelijk manieren te betrekken. Zij heeft daarvoor een stappenplan opgesteld. ▪

Stap 1: Maak een analyse en start vanuit de bestaande kwaliteit

▪

Stap 2: Organiseer een zorgvuldig omgevingsproces

▪

Stap 3: Maak vervolgens vanuit de analyse een ontwerp

ad Stap 1: de zonneparken hebben aansluiting gevonden bij de grote intrastructurele elementen, zoals snel- en spoorwegen en bedrijventerreinen. Innovatieve concepten zijn toegepast waarbij zoveel mogelijk rekening gehouden is met het woon- en leefklimaat van de inwoners. De zonneparken staan zo ver mogelijk van de bewoning vandaan. En binnen de zonneparken staan transformatoren zover als technische en economisch verantwoord mogelijk van de omwonenden vandaag. Meerdere schaalniveaus vormen een integraal onderdeel van het ontwerp. Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft de zonneparken Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 5

De Vinkenvelden, Kerkdekske en Roode Brug derhalve positief beoordeeld zodat vervolgens de aanvragen verder door de initiatiefnemer voorbereid kan worden. ad Stap 2: de omwonenden van de zonneparken zijn in kaart gebracht. Hierdoor is per zonnepark een goed beeld ontstaan van het aantal omwonenden per zonnepark en de afstand van deze omwonenden tot de zonneparken. Zodoende is ook goed inzichtelijk te maken welke visuele of geluidsimpact er voor per omwonenden al dan niet een rol kunnen spelen bij de verdere ontwikkeling. De geïdentificeerde omwonenden zijn verschillende malen per brief uitgenodigd om kennis te nemen van de verschillende zonneparken. Aan de hand van het aantal reacties is er voor een persoonlijke aanpak gekozen. Daartoe hebben diverse keukentafelgesprekken met omwonenden plaant belangstellenden omwonenden. De informatieuitwisseling is per email samengevat en met betrokkenen gedeeld. ad Stap 3: Zoom vanuit de bredere omgeving in op de locatie zelf en haar landschappelijke inpassing (landschappelijke afzoming,recreatief netwerk, aansluiting op aanliggende omgeving). Denk van daaruit door naar de feitelijke inrichting van het project. (opstelling, ontsluiting, hekwerk, trafo etc). De aanvragen voor de omgevingsvergunning wordt voor ieder afzonderlijk zonnepark voorzien van een ruimtelijke onderbouwing en een ruimtelijk inpassingsplan.

5. Communicatiestrategie en kernboodschap Om de communicatiedoelen te realiseren, hanteren we de volgende aanpak: 1. Persoonlijke communicatie met direct omwonenden De zonneparken willen een goede buur zijn en onderhouden daarom persoonlijk contact met directe buurtgenoten. Het gaat hier om alle naaste buren. Dat zijn buren die naast het project wonen en met hun grond verbonden zijn aan het zonneproject. Met deze mensen zijn in de aanloopfase meerdere persoonlijke gesprekken gevoerd. Om te zorgen voor een goede verstandhouding met onze directe buren zetten we deze aanpak voort. De direct omwonenden van de zonneparken worden persoonlijk (dat kan zijn via een gesprek maar ook via email of telefoon) ingelicht over relevante ontwikkelingen. Bewoners kunnen voor uitleg of vragen altijd per mail en/of telefonisch contact met ons opnemen. Omdat wij als initiatiefnemers ook in de buurt wonen, kan dit allemaal laagdrempelig plaatsvinden. 2. Burgerparticipatie, met inzet van lokale ambassadeurs Om draagvlak voor de zonneprojecten te creëren, nodigen we belangstellenden uit om actief mee te denken over vormen van participatie in het zonnepark. We concentreren ons hier met name op de directe buren. Dat zijn de omwonenden met direct zicht op het zonneproject. We streven erna om met hen het zonneproject dusdanig vorm te geven dat zij als ambassadeur voor de zonneparken op willen treden.

De lokale ambassadeurs kunnen helpen om het Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 6

enthousiasme voor de zonneparken te vergroten. Ook kunnen ze een waardevolle bijdrage leveren bij het vormgeven van een wervingscampagne voor het coöperatieve deel van de zonneparken. 3. Actieve inzet eigen middelen en free publicity Om een breed publiek te informeren over het project zetten we actief in op communicatie via onze eigen kanalen (website, e-mail, nieuwsbrief en bijeenkomsten) en free publicity. In onze communicatie-uitingen wordt aandacht besteed aan de zonneparken. Daarnaast willen we begrip en draagvlak creëren door informatie te geven over het belang en de voordelen van lokaal opgewekte duurzame energie. Ondertussen is de homepage van het zonnepark opgericht: www.zonneprojecten-DEMBrabant.nl 4. Wervingscampagne met inzet van lokale ambassadeurs Nadat de voorwaarden voor financiële participatie in de zonneparken, in samenspraak met burgers helder zijn, starten we een campagne om deelnemers te werven. Deze campagne wordt mede vormgegeven met input van de ambassadeurs en andere stakeholders. Ook hier kunnen belangstellende burgers dus hun stem laten gelden. Voorlopige uitgangspunten van de wervingscampagne zijn: ● offline campagne, ondersteund door online communicatie ● herkenbaar, door gebruik van representatieve rolmodellen ● zichtbaar, aanwezig bij evenementen en op openbare plaatsen ● persoonlijk, aansprekend op de gemeenschapszin (samen maken we het waar).

5. Aandacht voor weerstand Bij veel duurzame energieprojecten in Nederland is er een bepaalde mate van weerstand of verzet van mensen uit de omgeving. De weerstand voor deze zonneparken kan ook in Nuland, Kruisstraat en Vinkel ontstaan. Indien zich weerstand voordoet wordt vanuit het project de volgende stappen gezet: 1) er wordt naar de bezwaarmaker geluisterd; 2) het probleem van de bezwaarmaker wordt vastgesteld: 3) er wordt uitleg gegeven wat het standpunt vanuit het project ten aanzien van het thema is; 4) er wordt actie ondernomen voor zover mogelijk en in lijn met het standpunt van het project. De zonneparken streven naar een goede relatie met omwonenden, dus ook met eventuele tegenstanders van de zonneparken. Om dit te realiseren wordt op diverse manieren contact gezocht. Met direct omwonenden is dat vooral in de vorm van persoonlijk contact. In gesprek met de betreffende mensen willen we eventuele bezwaren boven tafel brengen en gaan we op zoek naar passende (compensatie)maatregelen. Ook worden deze mensen uitgenodigd om mee te denken over de mogelijke vormen van burgerparticipatie in de zonneparken. De overige actiegroepen worden via de reguliere Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 7

communicatiekanalen van de zonneparken geïnformeerd en persoonlijke gesprekken vinden plaatst tijdens informatiebijeenkomsten of op afspraak. Indien daar behoefte aan is, wordt een tripartiet overleg met de gemeente voorgesteld.

Kernboodschap Werktitel: Zonnepark [naam zonnepark] geeft je energie. Doe mee. Voor schone, lokale energie en een goed rendement. Rondom Nuland komen mogelijk drie zonneparken (Zonnepark De Vinkenvelden, Zonnepark Kerkdekske, Zonnepark Roode Brug). De landeigenaren stellen hiervoor hun grond ter beschikking. De zonneparken krijgen een oppervlakte van ca 6,5 hectaren. Dit betekent dat er circa 13 GWh pgewekt kan worden. Hiermee krijgen 6.000 – 6.500 huishoudens groene energie. Dat is 8 a 9% van het totale huishoudelijk elektriciteitsverbruik in gemeente ‘s-Hertogenbosch. De zonneparken zijn in ontwikkeling. De direct omwonenden hebben meegepraat over de invulling van de plannen. De zonneparken komen – als daar voldoende animo voor is - voor de helft in handen van de bewoners die mee wilen investeren in deze plannen. Dit betekent dat je stroom tegen een lagere prijs ontvangt, een goed rendement ontvangt en je draagt bij aan een duurzamere wereld. Zonnepark [naam zonnepark] komt er ook voor jou. Als de panelen eenmaal geïnstalleerd zijn, levert je dat schone, lokale energie. Dat is niet alles. Ook jij kunt meedoen en mee-investeren. Voor deze investering krijg je een goed rendement én draag je bij aan een duurzamere wereld.

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 8

6. Mijlpalen, middelen en communicatiematrix 6.1. Mijlpalen In januari 2022 heeft de gemeente ’s-Hertogenbosch de reserveringsovereenkomsten getekend die tot verdere ontwikkeling van de zonneparken moet leiden. Daarna aan de slag gegaan met de verdere ontwikkeling. Zo zijn de ruimtelijke onderbouwingen opgesteld en zijn de schetsontwerpen zoveel als mogelijk in lijn gebracht met de wensen van de gemeente (opmerkingen op en verdere uitgangspunten). Er hebben diverse gesprekken met duren en andere stakeholders plaatsgevonden. Verder zijn we in overleg met andere belanghebbende partijen (zoals Rijkswaterstaat). En hebben de zonneparken drie netaansluitingen bij Enexis geregeld, welke ondertussen zijn aanbetaald.

6.2. Middelen In de communicatie onderscheiden we drie fasen: de ontwikkelingsfase (1), de bouwfase (2) en de uitvoerings- of exploitatiefase (3). Elke fase vraagt om een eigen communicatie-aanpak, met inzet van de meest geëigende middelen voor dat moment. Hierna volgt een overzicht van de middelen die wij per fase denken in te zetten in de communicatie met onze doelgroepen.

6.2.1 Ontwikkelingsfase 6.2.1.a Website zonnepark De website over de zonneparken wordt hét platform waar belangstellenden informatie vinden over de zonneparken. Op de website wordt algemene informatie over de projecten gegeven en nieuws gedeeld. Ook vinden bezoekers hier informatie over de participatiemogelijkheden en kunnen zij zich aanmelden om op de hoogte te blijven. Vanaf het moment dat inschrijving voor participatie in een zonnepark mogelijk wordt, zal hiervoor een inschrijfmogelijkheid op de website worden ingebouwd. Daarnaast geeft de website algemene informatie over zonneenergie en het belang ervan voor de verduurzaming van de de regio. 6.2.1.b Nieuwsbrief Belangstellenden in de zonneparken blijven op de hoogte via een (digitale) nieuwsbrief. Deze wordt twee tot drie keer per jaar verspreid onder mensen die zich hiervoor hebben aangemeld. Hier wordt voor het eerst mee begonnen in 2023. De frequentie van de nieuwsbrief wordt mede bepaald aan de hand van de ontwikkelingen en nieuws rondom het zonnepark. Op de website, bij bijeenkomsten en in andere uitingen van de zonneparken zullen mensen worden uitgenodigd om zich voor de nieuwsbrief aan te melden. Omwonenden uit de buurt zullen op deze manier op de hoogte gehouden worden.

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 9

6.2.1.c Bijeenkomsten Om de band met de doelgroep te versterken en mensen te informeren de zonneparken in de ontwikkelingsfase diverse bijeenkomsten organiseren: ● In de najaar van 2022 trappen we af met keukentafelgesprekken (op locatie bij de mensen thuis). Iedereen die meer wil weten over het project kan zich aanmelden en kan hier terecht voor informatie. Indien nodig of gewenst, zijn experts aanwezig om vragen van bezoekers te beantwoorden. We sluiten een en ander kort met de gemeente. De gemeente kan dan aangeven of haar aanwezigheid wenselijk wordt geacht. Zo ja, dan is de gemeente tijdens deze bijeenkomsten aanwezig. Omwonende krijgen volop de gelegenheid om persoonlijk in gesprek te gaan met de initiatiefnemers. Ze worden actief uitgenodigd om mee te denken over participatie en kunnen zich aanmelden voor de nieuwsbrief van de zonneparken. ● Indien daar behoefte bij omwonenden voor bestaat, doen de zonneparken graag mee aan een driepartijenoverleg met de gemeente, omwonenden en initiatiefnemers. In dit overleg worden vragen beantwoord en de wensen en behoeften van omwonenden gehoord. Op basis van de uitkomst van deze activiteiten, bepalen we de vervolgstappen. 6.2.1.d Free publicity Om een brede doelgroep te bereiken, zetten we in op free publicity.

Op belangrijke (nieuwswaardige) momenten in het ontwikkelingsproces delen we persberichten en artikelen met regionale en lokale bladen, wijk- en dorpskranten, regionale en lokale radio- en TV-zenders en online media. Om specifieke doelgroepen te bereiken, zullen ook speciale persberichten en artikelen worden gedeeld met nieuwsbrieven of (vak)tijdschriften. De inhoud van deze berichten is uiteraard afgestemd op de doelgroep. Te denken valt aan berichten voor scholen of (sport)verenigingen. 6.2.1.e Sociale media (via lokale ambassadeurs) Sociale media zijn een geschikt instrument om een grote groep inwoners uit Nuland en omgeving te bereiken. Een goede inzet van sociale media kanalen vergt echter actief beheer. Ons idee is om de lokale ambassadeurs (de voorlopersgroep) in te zetten voor communicatie via sociale media. Vanuit het project leveren we content aan (nieuws en beelden) die onze ambassadeurs via hun eigen kanalen met netwerk kunnen delen. Zo werken we samen aan de informatievoorziening en dragen de ambassadeurs bij aan de naamsbekendheid van het project. Deze aanpak kan ook bijdragen aan het vertrouwen in en draagvlak voor het project. Verder delen we content en/of banners met voor onze doelgroepen relevante platforms, met het verzoek om deze te plaatsen.

Als in de praktijk om enige reden blijkt dat, naast de inzet van de ambassadeurs, behoefte is aan een eigen sociaal mediakanaal zullen we deze instellen. Gezien de doelgroepen en het potentiële bereik lijkt een bedrijfspagina op Facebook in dat geval het meest geschikt.

Communicatieplan zonneparken DEM Brabant BV © I 17 april 2023, v 1. 10

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16347879/1