b2 Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Kerkdekske V5_1

Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Kerkdekske

Opdrachtgever: Duurzame Energie Maatschappij Brabant B.V. R. Berendts Heidetuin 57 3994 PD HOUTEN Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: Datum: Projectleider: Opgesteld: Gecontroleerd: Status: Versie:

204075 2-12-2025 TR MB MBr Definitief 5

© 2025 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.

Inhoudsopgave 1

Inleiding ..................................................................................................................................................... 5

1.1

Aanleiding ............................................................................................................................................... 5

1.2

Ligging en begrenzing plangebied .......................................................................................................... 6

1.3

Huidig planologisch regime .................................................................................................................... 7

1.4

Leeswijzer ............................................................................................................................................... 8

2

Planbeschrijving ......................................................................................................................................... 9

2.1

Inleiding .................................................................................................................................................. 9

2.2

Beschrijving huidige situatie en plangebied ........................................................................................... 9

2.3

Het zonnepark ...................................................................................................................................... 10

2.4

Landschappelijke inpassing .................................................................................................................. 16

3

Beleidskaders ........................................................................................................................................... 20

3.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 20

3.2

Rijksbeleid ............................................................................................................................................. 20

3.3

Provinciaal beleid ................................................................................................................................. 22

3.4

Regionaal beleid ................................................................................................................................... 31

3.5

Gemeentelijk beleid.............................................................................................................................. 34

3.6

Conclusie............................................................................................................................................... 39

4

Waardentoets .......................................................................................................................................... 40

4.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 40

4.2

Natuurwaarden .................................................................................................................................... 40

4.3

Archeologie ........................................................................................................................................... 42

4.4

Cultuurhistorie ...................................................................................................................................... 42

4.5

Water .................................................................................................................................................... 43

5

Milieuaspecten ........................................................................................................................................ 48

5.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 48

5.2

Bodem .................................................................................................................................................. 48

5.3

Geluid ................................................................................................................................................... 49

5.4

Luchtkwaliteit ....................................................................................................................................... 50

5.5

Geur ...................................................................................................................................................... 50

5.6

Lichtreflectie ......................................................................................................................................... 51

5.7

Externe veiligheid ................................................................................................................................. 52

5.8

Explosieven ........................................................................................................................................... 54

5.9

Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................................. 54

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 3

5.10

Verkeer en parkeren ............................................................................................................................. 55

5.11

Warmteontwikkeling ............................................................................................................................ 55

5.12

Leidingen .............................................................................................................................................. 56

5.13

Elektromagnetische straling ................................................................................................................. 56

5.14

Vormvrije m.e.r.-beoordeling ............................................................................................................... 56

5.15

Conclusie............................................................................................................................................... 57

6

Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................................... 58

6.1

Inleiding ................................................................................................................................................ 58

6.2

Ruimtelijke uitvoerbaarheid ................................................................................................................. 58

6.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................................................... 58

6.4

Economische uitvoerbaarheid .............................................................................................................. 59

6.5

Conclusie............................................................................................................................................... 59

Bijlagen ................................................................................................................................................................... 61

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 4

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse overheid heeft in juni 2019 het Klimaatakkoord vastgesteld. Het centrale doel binnen dit akkoord is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Voor de elektriciteitssector geldt hierbij een opgave om in eerste instantie in 2030 de CO2-emmissies met tenminste 20,2 Mton te verminderen. In het verlagen van deze uitstoot is het van belang om energie op te wekken met hernieuwbare bronnen. In het Energieakkoord is afgesproken dat in 2023 het aandeel hernieuwbare energieopwekking 16% dient te zijn. Daarnaast spelen er ook andere ruimtelijke vraagstukken, zoals het spanningsveld tussen landbouw en natuur en het grote beslag op ruimte. Het is wenselijk om deze vraagstukken integraal mee te nemen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De provincie Noord – Brabant heeft als doel gesteld om in 2050 een energie neutrale provincie te zijn. Bij deze opgave streeft de provincie ernaar om opgaven met elkaar te verknopen om zo tot een slimmer, groener en duurzamer Brabant te komen. In de Regionale Energie Strategie Noordoost-Brabant is een gezamenlijk bod gedaan voor het opwekken van 1,6 TWh duurzame energie uit wind, zon-op-dak en zon-op-land. Voor ’sHertogenbosch ligt het aandeel hierin op 0,35 TWh in 2030.

Daarnaast streeft de gemeente ’s-Hertogenbosch, evenals de provincie, ernaar om in 2050 energieneutraal te zijn. Als uitwerking van de Visie Energielandschap heeft de gemeente ’s-Hertogenbosch de ‘Selectieleidraad zonnevelden 1e tranche 100 hectare’ opgesteld. Aan de hand van deze leidraad zijn via een tender initiatieven voor zonneparken (tot een maximale gezamenlijke oppervlakte van 100 hectare) geselecteerd die in aanmerking komen om ontwikkeld te worden tot een zonnepark. Duurzame Energie Maatschappij Brabant (DEM Brabant) heeft uit deze eerste selectieronde drie locaties toegewezen gekregen voor het ontwikkelen van een zonnepark. Voorliggend plan voor Zonnepark Kerkdekske is een van de drie locaties. Voor de realisatie van een grondgebonden zonnepark wordt een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo) met een looptijd van maximaal 25 jaar.. Deze voorliggende ruimtelijke onderbouwing is onderdeel van de vergunningsaanvraag. Hierin komen alle relevante aspecten vanuit ruimtelijke ordening voor dit project aan de orde en deze ruimtelijke onderbouwing toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. In de omgevingsvergunning voor het zonnepark wordt de bandbreedte opgenomen waarbinnen het zonnepark ontwikkeld kan worden.

Deze bandbreedte heeft betrekking op de minimum en maximum hoogtes van de panelen en de afmetingen en het maximum vermogen van de batterij. Deze bandbreedtes zijn reeds afgestemd met de gemeente. Deze bandbreedtes zijn als volgt: • Zonnepanelen: Minimum 0,70m laag en maximum 1,40m hoog; • Lithium batterij: maximaal 12x20x3m (l,b,h), met een maximaal vermogen van 6 MW. In de toekomst wordt mogelijk nog een energieopslag systeem met batterijen (EOS) toegevoegd aan het zonnepark. Op het moment van schrijven is deze toevoeging echter nog niet concreet en maakt het geen deel uit van deze aanvraag. Wanneer het toevoegen van een EOS aan de orde is, zal hiervoor een afzonderlijke vergunning worden aangevraagd.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 5

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied voor Zonnepark Kerkdekske is gelegen in de gemeente ’s Hertogenbosch, ten oosten van de stad ’s-Hertogenbosch en direct ten zuiden van de A59 ter hoogte van Nuland (zie afbeelding 1). Het plangebied bestaat uit drie deelgebieden (zie afbeelding 2); het oostelijke deelgebied (kadastrale perceel NLD03-E-1078) heeft een oppervlakte van 3,21 hectare, het centrale deelgebied (kadastraal perceel NLD03-E1075) heeft een oppervlakte van 2,34 hectare en het meest westelijke deel is 0,78 hectare groot (kadastraal perceel NLD03-E-498). Het oostelijke en centrale deel van het plangebied liggen ingesloten tussen de A59, van Rijkckevorselweg en de Coppensdijk. Tussen het plangebied en de A59 is een watergang gelegen, de Kleine Wetering. De twee afzonderlijke delen van het plangebied worden gescheiden door een sloot en een dubbele bomenrij met een wandelpad tussen de bomen. Het westelijke plangebied ligt wordt in het noorden begrensd door een kleine asfaltweg, behorende bij de Rijksweg-Zuid, met enkele bomen er langs. In ten oosten en westen van het deelgebied zijn agrarische percelen gelegen met een kleine sloot er tussen. In het zuiden wordt het gebied begrenst door de Coppensdijk, ter hoogte van het plangebied een onverharde weg die verderop in het westen doodloopt.

Het plangebied is gelegen in een grotendeels agrarisch gebied tussen ’s-Hertogenbosch en Heesch, met enkele boerderijen en overige bedrijven in de directe omgeving. Even verderop in ten westen van het plangebied is het terrein van het voormalige Autotron gelegen, tegenwoordig een beurs- en evenementenlocatie.

Afbeelding 1: Ligging plangebied Zonnepark Kerkdekske

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 6

Afbeelding 2: Begrenzing plangebied Zonnepark Kerkdekske

1.3 Huidig planologisch regime Het plangebied is gelegen in het Bestemmingsplan Buitengebied Maasdonk 2012, door de gemeenteraad vastgesteld op 29 januari 2013. In 2015 is de gemeente Maasdonk deels opgegaan in de gemeente ’sHertogenbosch en deels in de gemeente Oss.

Afbeelding 3: Uitsnede plankaart Bestemmingsplan Buitgengebied Maasdonk 2012

Alle afzonderlijke delen van het plangebied hebben de enkelbelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’. Over het centrale deel ligt deels een zone met dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie hoge verwachting’. Over de noordelijke rand van het plangebied ligt deels de vrijwaringszone – snelweg van de A59. Daarnaast is het plangebied gelegen in grondwaterbeschermingsgebied. Het meest westelijke deel is onderdeel van de reconstructiewetzone – extensiveringsgebied.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 7

De realisatie van een zonnepark is niet passend binnen het vigerend bestemmingsplan. De als ‘agrarisch met waarden - Landschapswaarden’ aangewezen gronden zijn bestemd voor onder meer agrarisch grondgebruik, extensief recreatief medegebruik en behoud, herstel en ontwikkeling van landschappelijke waarden. Het gebruik van deze gronden als een zonnepark zijn niet passend binnen deze bestemming. Daarom wordt voor het zonnepark een omgevingsvergunning, in afwijking op het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3o Wabo), aangevraagd.

1.4 Leeswijzer De ruimtelijke onderbouwing is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt eerst ingegaan op het voorgenomen plan. In hoofdstuk 3 komt het beleidskader aan bod. In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het van toepassing zijnde rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt daarbij getoetst aan dit beleid. Hoofdstuk 4 bevat een waardentoets. Hieruit blijkt welke waarden er in het plangebied aanwezig zijn en of deze worden aangetast door de ontwikkeling. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieuaspecten aan bod. In hoofdstuk 6 wordt tot slot ingegaan op de ruimtelijke, maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 8

2 Planbeschrijving 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie nader toegelicht en wordt het plan voor het zonnepark beschreven. Ten behoeve van het zonnepark is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, waarin de landschappelijke inpassing nader wordt toegelicht en onderbouwd. Deze is als bijlage 1 aan de ruimtelijke onderbouwing toegevoegd.

2.2 Beschrijving huidige situatie en plangebied 2.2.1 Ligging en beschrijving plangebied Het plangebied voor Zonnepark Kerkdekske is gelegen in de gemeente ’s-Hertogenbosch, ten oosten van de stad ’s-Hertogenbosch en direct ten zuiden van de A59 ter hoogte van Nuland (zie afbeelding 1). Het plangebied bestaat uit drie deelgebieden (zie afbeelding 2); het oostelijke deelgebied heeft een oppervlakte van 3,21 hectare, het centrale deelgebied heeft een oppervlakte van 2,34 hectare en het meest westelijke deel is 0,78 hectare groot. In totaal maakt dit het plangebied circa 6,3 hectare groot Het oostelijke en centrale deel van het plangebied liggen ingesloten tussen de A59 en de Kleine Wetering, van Rijkckevorselweg en de Coppensdijk. Het plangebied is gelegen in een grotendeels agrarisch gebied tussen ’s-Hertogenbosch en Heesch, met enkele boerderijen en overige bedrijven in de directe omgeving. Even verderop ten westen van het plangebied is het terrein van het voormalige Autotron gelegen, tegenwoordig een beurs- en evenementenlocatie. In de directe omgeving zijn geen Natura 2000 gebieden aanwezig. Het oostelijke deelgebied bestaat uit twee percelen. Het meest oostelijke perceel (2,11 hectare) wordt ontwikkeld tot zonnepark met een landschappelijke inpassing door kruidenrijk grasland en gemengde haag, het tweede perceel (1,1 hectare) wordt ontwikkeld tot vogelakker.

Het centrale deelgebied (2,34 hectare) wordt ingericht als zonneveld met een bijenrand en gemengde haag ter versterking van de bestaande bomenrij die de oostelijke grens vormt. Het meest westelijke deel (0,78 hectare) wordt eveneens ontwikkeld tot zonneveld met gemengde hagen en kruidenrijk grasland.

2.2.2 Het landschap Het landschap ten zuiden van de huidige A59 en de Kleine Wetering is van oudsher een moerassig gebied. Op historische kaarten is vanaf circa 1850 te zien dat het gebied met oost-west verbindingen en smalle noord-zuid verkaveling en met sloten er tussen in cultuur is gebracht. Vanaf de loop van de jaren ’50 en ’60 is er sprake van schaalvergroting in het landschap waardoor de oorspronkelijke verkavelingsstructuur is verdwenen.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 9

Afbeelding 4: Verkaveling omgeving plangebied omstreeks 1950 (www.topotijdreis.nl)

Afbeelding 5: Verkaveling omgeving plangebied omstreeks 1870 (www.topotijdreis.nl)

2.3 Het zonnepark 2.3.1 Het initiatief DEM Brabant heeft van de gemeente ’s-Hertogenbosch aan de hand van de Selectieleidraad zonnevelden 1 e tranche 100 hectare drie locaties gegund gekregen die in aanmerking komen voor het ontwikkelen van een zonnepark met een looptijd van 25 jaar. DEM Brabant heeft hiervoor tevens medewerking van de betrokken grondeigenaren. De percelen die tot zonnepark ontwikkeld zullen worden zijn gelegen in het buitengebied van de gemeente ’s-Hertogenbosch, zuidelijk langs de snelweg A59. Het realiseren van een zonneveld op deze percelen is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Om het zonneveld toch te kunnen realiseren is een afwijkingsprocedure van het geldende bestemmingsplan noodzakelijk. Onderdeel hiervan zijn de reeds uitgevoerde landschappelijke analyse en inventarisatie en onderzoek naar de mogelijkheden voor ecologische inpassing. Door een goede landschappelijke inpassing wordt de impact op de omgeving geminimaliseerd en door gelijktijdig passende natuur te ontwikkelen draagt het zonnepark ook bij aan de opgaven die er liggen voor klimaatadaptatie en het versterken van de biodiversiteit.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 10

Vanzelfsprekend heeft DEM Brabant ook de omgeving via participatie betrokken bij het project. Zowel door mogelijkheden voor financiële participatie als door procesparticipatie. Zie bijlage 2 voor het financiële participatieplan en bijlage 3 voor het procesparticipatieplan. Daken bieden te weinig ruimte, grondgebonden zonneparken noodzakelijk Voor het behalen van de doelstelling zijn meerdere technieken. Met alleen zonnepanelen op daken, biogas en energie uit waterkracht gaat het niet lukken om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarom heeft de gemeente onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor zonne-energie en windenergie in het buitengebied, bedrijventerreinen, spoorlijnen, snelwegen, plassen, kanalen en rivieren. De gemeente heeft hiervoor een visie energielandschap opgesteld. In deze visie wordt aangegeven waar er mogelijk ruimte is voor opwekking van duurzame energie. In theorie zijn er vele geschikte daken die uiteindelijk niet of minder geschikt blijken te zijn voor het (grootschalig) plaatsen van zonnepanelen. Dit komt onder meer door esthetische bezwaren, de aanwezigheid van rieten of monumentale daken, constructie-technische bezwaren, een te klein dakoppervlak, hinderlijke schaduw en problematieken om de energie te transporteren naar het energienet.

Zelfs al zouden alle geschikte daken worden voorzien van zonnepanelen, dan zou dit slechts een kleine bijdrage leveren aan de (groeiende) overheidsdoelstellingen. De realisatie van grondgebonden zonnevelden is daarom noodzakelijk om de gestelde doelstellingen te behalen.

2.3.2 Locatiekeuze De gemeente ’s-Hertogenbosch heeft de Visie Energielandschap opgesteld om de opgaven uit de RES te vertalen naar ruimtelijk beleid. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen vrijwaringsgebieden, gebieden waar zonne- of windenergieprojecten op voorhand zijn uitgesloten, en inpassingsgebieden. In de inpassingsgebieden zijn projecten voor het opwekken van zonne-energie mogelijk onder voorwaarden met betrekking tot landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast wordt er in de Visie Energielandschap gewerkt met een zonneladder van drie treden, waarbij de hoogste prioriteit uitgaat naar trede 1 en de laagste prioriteit naar trede 3. De zonneladder stelt voor: 1. Eerst daken in te zetten voor zonnepanelen; 2. Vervolgens ruimte in stedelijk gebied en langs infrastructuur te benutten; 3. Pas als laatste over te gaan tot het plaatsen van zonnevelden in het buitengebied. Het plangebied voor zonnepark Kerkdekske is gelegen pal tegen de A59, aan de zuidzijde. Aan de noordzijde grenst de A59 aan stedelijk gebied. Deze aansluiting op stedelijk gebied en langs infrastructuur maakt het plangebied een geschikte locatie voor het ontwikkelen van een zonnepark. Enkel zon-op-dak initiatieven zullen immers niet voldoende zijn om voldoende energie op te kunnen wekken om aan de gestelde doelen te kunnen voldoen.

Tot slot kent het plangebied een beperkt aantal omwonenden en is het niet gelegen in een Natura 2000- of Natuurnetwerk Nederland gebied. De hiervoor genoemde factoren maken dat het plangebied een geschikte locatie is om een zonnepark te ontwikkelen.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 11

Afbeelding 6: Kaart inpassingszone (Visie Energielandschap, gemeente 's-Hertogenbosch)

2.3.3 Technische gegevens De totale oppervlakte van het plangebied bedraag 6,31 hectare. Hiervan wordt ca. 3,00 hectare gebruikt voor de opstelling van zonnepanelen, de overgebleven 3,31 hectare wordt benut voor landschappelijke inpassing en natuurontwikkeling door het aanleggen van gemengde hagen, kruidenrijk grasland en een vogelakker. De opstellingen met panelen worden maximaal 1,4 meter hoog. Behoudens de hoogte kunnen andere maten tijdens de realisatie afwijken. De panelen worden een licht op bodem opstelling geplaats met een oost-west oriëntatie. De rijen met panelen worden met de perceelgrenzen mee gelegd. Op het moment van schrijven bestaan er geen concrete plannen voor het toevoegen van een energieopslag systeem aan het zonnepark. Wanneer door toekomstige ontwikkelingen het wenselijk wordt een energieopslag systeem met batterijen toe te voegen aan het zonnepark zal hiervoor een afzonderlijke vergunning worden aangevraagd. Opstelling Het te realiseren zonnepark zal bestaan uit circa 8.900 panelen in een oost-west opstelling. Het totale opwekkingsvermogen bedraagt circa 5,9 MWp, goed voor ongeveer 3.500 huishoudens. De opstellingen met panelen worden maximaal 1,4 meter hoog. De panelen worden in een zogenoemde licht op bodem opstelling geplaatst met een oost-west oriëntatie. De rijen met panelen worden met de perceelgrenzen mee gelegd.

Afbeelding 7: Doorsnede licht op bodem opstelling

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 12

Transformatoren en inkoopstations Om de opgewekte stroom terug te leveren aan het elektriciteitsnet worden onder de panelen zogenaamde stringomvormers geplaatst. Vanuit deze omvormers wordt de stroom per afzonderlijk deel van het plan doorgevoerd naar transformatorstations met een grootte van circa 3x3x2 meter (lxbxh). Behoudens de hoogte kunnen andere maten tijdens de realisatie afwijken. Vervolgens wordt de stroom via een inkoopstation verbonden met het stroomnet. Het inkoopstation wordt uitgevoerd in de kleur Dennengroen (Ral 6009) zodat het wegvalt tegen de landschappelijke inpassing.

Hekwerk Uit het oogpunt van veiligheid is het noodzakelijk om rondom het zonnepark een hekwerk te plaatsen. Het hekwerk zorgt ervoor dat het park wordt afgeschermd voor onbevoegden. Om ervoor te zorgen dat grondgebonden zoogdieren, zoals marters, das, hazen, maar ook reeën, gebruik kunnen blijven maken van het plangebied, zodat zij zich kunnen blijven verplaatsen, wordt het hekwerk om de 50 meter uitgevoerd met een gat. Hierdoor zijn de grondgebonden zoogdieren in staat het plangebied te doorkruisen. Het hekwerk heeft een hoogte van maximaal 2,00 meter en wordt uitgevoerd in een natuurlijke uitstraling, waarbij gebruik wordt gemaakt van houten palen en een grove maas, zodat het hekwerk opgaat in het landschap. Vanwege de uitvoering in een grove maas kan gesproken worden van een transparant hekwerk. Netaansluiting De geproduceerde elektriciteit wordt middels kabels en een inkoopstation verder afgevoerd richting het elektriciteitsnet. Zonnepark Kerkdekske wordt verbonden met het lokale 10kV net. Dit kan betekenen dat wordt ingelust op nabije liggende 10kV kabels, of dat er wordt aangesloten op een lokaal 10kV onderstation. Het is aan Enexis om de uiteindelijke oplossing te kiezen. Toegankelijkheid en ontsluiting De afzonderlijke deelgebieden worden allen ontsloten vanaf de Coppensdijk aan de zuidzijde van het zonnepark.

Binnen het plangebied wordt met name gebruik gemaakt van onverharde paden of halfverharding. Hierbij wordt rekening gehouden met de veiligheids- en calamiteiteneisen vanuit de veiligheidsregio (zie bijlage 8). Het pad voldoet aan de voorschriften rondom afmetingen en belastbaarheid. Met betrekking tot de toegang tot het plangebied worden duidelijke afspraken gemaakt met stakeholders zoals de netbeheerder en Veiligheidsregio Brabant Noord. De realisatie van een zonnepark heeft geen gevolgen voor het verkeer en parkeren. Het zonnepark moet voornamelijk in de aanlegfase en in de ontmantelingsfase bereikbaar zijn, daarbuiten enkel op heel beperkte schaal ten behoeve van het beheer.

2.3.4 Bouw De start van de bouw is afhankelijk van het moment waarop de benodigde vergunningen zijn verleend en de benodigde rijkssubsidies zijn toegewezen. Het plaatsen van de panelen, omvormers, transformatorstations, hekwerk en landschappelijke inpassing neemt enkele maanden in beslag. Tijdens de bouw kunnen maten, behoudens de hoogte, afwijken.

2.3.5 Looptijd De start van de bouw is afhankelijk van het moment waarop de benodigde SDE++ subsidies door het Rijk zijn toegewezen, de benodigde vergunningen zijn verleend en wanneer de netaansluiting met voldoende transportcapaciteit kan worden opgeleverd. De aanlegfase van de opstellingen met panelen en bijbehorende installaties beslaat waarschijnlijk een periode van meerdere maanden.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 13

Voor het zonnepark zijn overeenkomsten gesloten met de landeigenaren. In deze overeenkomsten is geregeld dat het zonnepark 25 jaar in bedrijf kan zijn. Het zonnepark wordt na de looptijd volledig ontmanteld. Ook dit is contractueel vastgelegd met de landeigenaar. Door het toepassen van een schroef- of slagpalenfundering is ontmanteling eenvoudig. De restmaterialen (staal, kabels, technische installaties en panelen) worden volgens de dan geldende technieken hergebruikt en gerecycled.

2.3.6 Communicatie en participatie Procesparticipatie DEM Brabant heeft een communicatieplan opgesteld om de procesparticipatie vorm te geven (zie paragraaf 6.3.1 en bijlagen 3 en 4). In het communicatieplan wordt in de planvormingsfase ingezet op: • Informeren: Inwoners rondom het zonnepark informeren over Zonnepark Kerkdekske; • draagvlak creëren: naaste buren mee laten denken over het plan en invloed geven op het ontwerp; • draagvlak creëren: door omwonenden en overige inwoners in de (ruime) omgeving enthousiast maken voor financiële participatie in de zonneparken; • participanten werven voor een coöperatief aandeel in de zonneparken (via obligatielening); • (meer) bewustwording bewerkstelligen over het belang en de voordelen van lokaal opgewekte duurzame energie. DEM Brabant streeft naar een zo groot mogelijk draagvlak voor haar plannen. Onder draagvlak wordt in dit plan verstaan dat een groot deel van de belanghebbenden het project ondersteunt. Dit kan zijn door actief financieel te participeren, door gezamenlijk mee te denken hoe het project zo goed mogelijk wordt ingericht of door het project te accepteren zoals het is. Daarom zijn de direct omwonenden voorafgaand aanindiening van de vergunningsaanvragen niet alleen op de hoogte gebracht, maar hebben zijn ook kunnen meedenken over de invulling van het plan. Sommige ideeën zijn verwerkt worden, anderen niet.

De meerwaarde voor het draagvlak zit hem in het proces. Financiële participatie: DEM Brabant vindt draagvlak bij de bewoners voor duurzame energie belangrijk en heeft daarom een afzonderlijk financieel participatieplan opgesteld (zie bijlage 2). De initiatiefnemers willen ook dat omwonenden kunnen mee profiteren van de zonneparken. DEM Brabant is met de betrokken landeigenaren overeengekomen dat tot 75% van het zonnepark in eigendom van participanten / omwonenden komt. Als er onvoldoende belangstelling voor risicodragende participaties bestaat, dan staat DEM Brabant garant voor de financiering van het gedeelte dat niet in participatie uitgegeven wordt

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 14

Afbeelding 8: Ontwerp landschappelijke inpassing. (zie tevens bijlage en de technische tekening in de bijlagen).

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 15

2.4 Landschappelijke inpassing 2.4.1 Schaal van het landschap Aansluiten op het landschap Zonnepark Kerksdekske is gelegen binnen het landschap van de Hooge Heide. Dit landschap wordt gekenmerkt als een kleinschalig mozaïek landschap met een afwisseling van bos, heide, stuifzanden en open agrarisch gebied. Met voorliggend ontwerp wordt aangesloten op de oude mozaïekstructuren en de bijbehorende verkaveling. Door middel van knotwilgenrijen wordt het lijnenspel van de historische (kleinschalige) verkaveling weer aangezet. Langs de historische lijn van het Kerkdekske worden open ruimtes gehouden om de kenmerkende structuur te behouden. Aan weerszijde van het Kerkdekske wordt een vogelakker gerealiseerd en rondom de paneelvelden komt kruidenrijk grasland en rijen met knotwilgen in noord-zuid richting. Rondom het zonnepark wordt tevens een onverhard wandelpad aangelegd in aanvulling op het Kerkdekske. Dit biedt omwonenden de mogelijkheid om een ommetje te maken. Het wandelpad betreft een onverhard en uitgemaaid pad, zodat er geen toename is van verharding binnen het plangebied.

Afbeelding 9: Laanstructuur van het Kerkdekske

2.4.2 Schaal van de directe omgeving Afstand ten opzichte van omwonenden Rond het plangebied zijn beperkt woningen met mogelijk zicht op het zonneveld aanwezig. Door de landschappelijke inpassing met bomenrijen langs de oostelijke- en westelijke grenzen van de afzonderlijke delen van het zonneveld, is vanaf deze zijden het zonneveld deels aan het oog onttrokken. Langs de zuidelijk van het plangebied lopende Coppensdijk is in het uiterste oosten één woning gelegen met mogelijk zicht vanaf het zuiden op het zonneveld. Dit zal echter deels aan het zicht onttrokken worden door de oostelijke rij knotwilgen en de bomenrij van de laanbeplanting langs de Coppensdijk. Recreatief wandelpad Het Kerkdekske is reeds een wandelpad wat ten noorden van de Kleine Wetering langs de A59 aansluit op een fietspad met tunnel onder de snelweg door in de richting van de kern van Nuland. Het bestaande pad blijft gehandhaafd en wordt uitgebreid met een gemaaid pad in oostelijke richting langs de natuurvriendelijke zuidoever van de Kleine Wetering. Dit nodigt meer uit tot het maken van ommetjes.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 16

Afbeelding 10: Referentiebeeld gemaaid pad

2.4.3 Schaal van het zonnepark Licht op bodem opstelling De panelen zullen in een licht op bodem opstelling worden opgesteld (zie afbeelding 9). Hierbij worden de panelen gelegd met een oriëntatie op het oosten- en westen, met in noord-zuid richting 40 centimeter vrije ruimte tussen de panelen. Hierdoor wordt de bodem onder de panelen verspreid over de dag beschenen met licht. Ook zorgt een dergelijke opstelling er voor dat regenwater vrij kan afstromen van de panelen en verspreid over het plangebied kan infiltreren in de bodem. Een bijkomend voordeel van een licht op bodem opstelling is de geringe hoogte van maximaal 1,40 meter. Hierdoor is het geheel makkelijker landschappelijk in te passen.

Afbeelding 11: Doorsnede zon op licht opstelling

Bij het toepassen van het licht op bodem principe kan vegetatie onder de panelen zich goed ontwikkelen. Op onderstaande afbeelding (zie afbeelding 11) is te zien in welke mate zich begroeiing onder de panelen heeft kunnen ontwikkelen op het zonnepark bij de RWZI ’s-Hertogenbosch. De aanleg van dit park is begonnen in april 2020. De getoonde foto’s in afbeelding 12 dateren van maart 2023 en tonen dat in een tijdsbestek van amper 3 jaar na start van de aanleg er een vrijwel dekkende begroeiing onder de panelen is ontwikkeld . Door de vrije ruimte tussen de panelen kan ook het regenwater beter verspreid in de bodem infiltreren, dit komt eveneens de ontwikkeling van vegetatie ten goede.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 17

Afbeelding 12: Praktijkvoorbeeld licht op bodem opstelling zonnepark RWZI ‘s-Hertogenbosch

Initiatiefnemer is voornemens het Mow Saver graszaadmengsel van Barenburg toe te passen. Dit is een mengsel van laag-blijvend gras met een snelle vestiging. Na het maaien groeit het gras traag terug, wat 33% minder biomassa produceert dan een regulier grasmengsel. Tijdens de aanleg en het onderhoud van het zonnepark wordt het gras betreden. Door het aandeel Engels raaigras en Veldbeemdgras vormt zich een sterke grasmat die goed tegen betreding kan. Ook bevat het mengsel Fakkelgras en Roodzwenkgras, soorten die het ook goed doen in de schaduw. Dit zal bijdragen aan een goede groei van vegetatie onder de panelen. Natuurvriendelijke oevers De noordelijke grens van het plangebied wordt gevormd door de Kleine Wetering die tussen het plangebied en de A59 loopt. Deze waterloop kent vrij steile oevers, waardoor er weinig variatie in begroeiing is. Door minder steile, natuurvriendelijke oevers aan te leggen ontstaat er een geleidelijke overgang van nat naar droog met een gevarieerde begroeiing. Zodoende ontstaan er interessantere leefgebieden met voedsel en beschutting voor diverse soorten insecten, vogels en zoogdieren.

Afbeelding 13: Referentiebeeld natuurvriendelijke oever

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 18

Kruidenrijk grasland Onder en rondom de zonnepanelen wordt kruidenrijk grasland gerealiseerd. Met kruidenrijk grasland ontstaat nieuw foerageergebied voor onder andere de das, welke in omliggende bosgebieden (NNB) voorkomt.

Afbeelding 14: Referentiebeeld kruidenrijk grasland

Vogelakker Eén van de percelen zal worden ingericht als vogelakker met een mix van onder meer luzerne en/of rode klaver als ‘eiwitgewas’ met stroken die zijn ingezaaid met een special mengsel van zaden van bloemen die interessant zijn voor vogels. De akker wordt extensief beheerd waarbij het maaisel wordt afgevoerd. Een dergelijke akker langs het Kerkdekske zorgt er voor dat het landschap rond de laanstructuur open blijft en biedt leefgebied en voedsel voor diverse vogelsoorten.

Afbeelding 15: Referentiebeeld vogelakker

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 19

3 Beleidskaders 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan, de realisatie van het zonnepark, wordt getoetst aan dit beschreven beleid.

3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op 11 september 2020 de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Nederland staat in de komende jaren voor een aantal opgaven van nationaal belang. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) stelt dat grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw Nederland flink zullen veranderen. In de NOVI is omgevingskwaliteit het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. In de NOVI wordt gesproken over een ‘omgevingsinclusief’ beleid. De NOVI beschrijft enerzijds een toekomstperspectief met ambities en anderzijds de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven. Deze opgaven zijn het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Waar de opgaven vragen om een geïntegreerde benadering, komen deze samen in vier prioriteiten. Op deze vier prioriteiten zijn beleidskeuzes gemaakt. De vier prioriteiten gemaakt: 1) Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie.

2) Duurzaam economisch groeipotentieel. 3) Sterke en gezonde steden en regio’s. 4) Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuzes weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes gehanteerd, namelijk; 1) Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies, 2) Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal en 3) Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaatneutraal. De ambitie is dat de omslag naar 100 procent circulair in 2050 gerealiseerd is en dat er een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in de leefomgeving is. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. Overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties moeten samenwerken aan het bijtijds halen van de doelstellingen uit het Klimaatakkoord. Het Nationaal Programma RES vormt een platform voor onderling samenwerken, vergelijken, leren en uitdagen. De energietransitie kan een hefboom zijn voor kwaliteitsverbetering, zowel voor ruimtelijke als voor

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 20

ecologische, economische of sociale verbeteringen. Zonneparken kunnen bijvoorbeeld economische dragers voor het landelijk gebied worden. Daarnaast moeten ze in het landschap worden ingepast. De afwegingsprincipes van de NOVI leiden tot een voorkeur voor zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen. Vanuit diezelfde principes hebben daarna onbenutte terreinen in bebouwd gebied de voorkeur. Om aan de gestelde energiedoelen te voldoen, kunnen ook locaties in het landelijk gebied nodig zijn. Relatie met voorgenomen ontwikkeling Met het zonnepark Kerkdekske wordt invulling gegeven aan de prioriteit ‘Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie’ van de Nationale Omgevingsvisie. Het zonnepark wekt elektriciteit op uit zonne-energie. Dit is een duurzame manier van energieopwekking. Daarmee leidt de aanleg van het zonnepark tot een reductie van broeikasgassen. Door de ligging langs de A59, de opstelling van de panelen en de landschappelijke inpassing heeft een zonnepark op deze locatie relatief weinig tot geen impact op de omgeving. Ook worden met voorliggend plan meekoppelkansen benut voor ecologische ontwikkeling. Om hiertoe te komen is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld (paragraaf 2.4).

De landschappelijke inpassing van het zonnepark voorziet onder meer natuurvriendelijke oevers langs de Kleine Wetering, kruidenrijk grasland, een vogelakker en de aanleg van een nieuw onverhard wandelpad. Dit zal op onderdelen tot een ecologische verbetering van de omgeving, waarbij het bestaande landschap en ruimtelijke kwaliteit niet aangetast worden.

3.2.2 Barro en Bro Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden en in 2016 gewijzigd. In het Barro wordt een aantal projecten van Rijksbelang met name genoemd en met digitale kaartbestanden exact ingekaderd. Per project worden vervolgens regels gegeven, waaraan ruimtelijke plannen moeten voldoen. Binnen het Barro worden onder andere de onderdelen Project Mainportontwikkeling Rotterdam en Grote rivieren Besproken. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor onderwerpen zoals toekomstige uitbreiding van infrastructuur en de elektriciteitsvoorziening Ladder voor duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (tegenwoordig onderdeel van de NOVI) werd de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Op 1 juli 2017 is de "Laddersystematiek" gewijzigd. Deze nieuwe regeling is opgenomen in artikel 3.1.6 Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen.

De toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien'. Het aanleggen van een zonnepark op de huidige agrarische percelen is geen nieuw stedelijke ontwikkeling. Op basis van eerdere uitspraken van de Raad van State1 blijkt dat soortgelijke projecten die niet tot leegstand van bestaande bebouwing leiden, niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kunnen worden aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een weg, windpark of een hoogspanningsleiding.

1 Zie: ABRvS 18 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:448, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016: 465. ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:708. ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 21

Ook de Rechtbank Overijssel heeft in april 2018 geoordeeld dat een zonnepark geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft2 . Een toets aan de Ladder is daarom niet van toepassing. In een uitspraak van 23 januari 20193 is dit nog eens bevestigd door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

3.2.3 Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleitte onlangs in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030 en een aandeel van 70% duurzaam opgewekte elektriciteit in 2030. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een grondgebonden zonnepark. Dit zonnepark wekt elektrische energie op uit een hernieuwbare energiebron. Met deze elektriciteit worden huishoudens voorzien in hun elektriciteitsbehoefte. Dit leidt tot een vermindering in de uitstoot van broeikasgassen. De voorgenomen ontwikkeling levert hiermee een bijdrage aan de Rijksdoelstellingen voor 2030.

3.2.4 Het rijk investeert in duurzame energie Om de eerder genoemde doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonneparken kan SDE++ subsidie worden aangevraagd. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De subsidieregeling laat zien dat het Rijk initiatieven voor het opwekken van duurzame energie stimuleert. De voorgenomen ontwikkeling sluit hierbij aan. Initiatiefnemer is voornemens subsidie aan te vragen om te komen tot een haalbaar plan.

3.2.5 Conclusie rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders benoemd in de NOVI, Barro, de Bro en het Klimaatakkoord. Deze beleidsdocumenten en regelgeving bevatten geen randvoorwaarden of uitgangspunten die het voorgenomen plan rechtstreeks beïnvloeden. Daarnaast draagt de ontwikkeling bij aan het behalen van de vastgelegde doelstellingen in de NOVI en het Klimaatakkoord.

3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Noord - Brabant De Omgevingsvisie van de provincie Noord – Brabant is vastgesteld op 14 november 2018. In de Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ worden de ambities voor de fysieke leefomgeving in 2050 geschetst. Voor de toekomst is het doel een slimmer, groener en duurzamer Noord – Brabant te realiseren, waar kwaliteit boven kwantiteit gaat en meerwaarde boven één enkel belang en het goed wonen, werken en recreëren is. Het doel is dat Noord – Brabant in 2050 energieneutraal is. Gezond en klimaatbestendig bouwen is in de toekomst de standaard. Hiermee kan worden ingespeeld op de gevolgen van de klimaatverandering zoals de uitschieters in droogte én extreme neerslag. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met landschap, natuur en recreatie. De vier hoofdopgaven om te komen tot een welvarend, verbonden en klimaatproof Brabant zijn: • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant 2 ECLI:NL:RBOVE:2018:1387 3

ECLI:NL:RVS:2019:178, uitspraak 201804681/1/A1

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 22

• •

Werken aan de slimme netwerkstad Werken aan een concurrerende, duurzame economie

De provincie richt zich op het verknopen en verweven van opgaven en het zoeken naar synergie en meerwaarde. Bij het zoeken naar oplossingen voor maatschappelijke opgaven dient er vanuit meerdere richtingen naar een ontwikkeling te worden gekeken: • De ‘diepe’ manier van kijken: Niet alleen kijken naar de effecten in het hier en nu in de bovenste lagen, maar ook de dynamiek en randvoorwaarden uit onderste lagen meenemen. Wanneer een vraagstuk er om vraagt kijken op verschillende schaalniveaus en ook kijken naar de historie van de locatie. • De ‘ronde’ manier van kijken: Niet alleen sectoraal naar een opgave kijken, maar opgaven en kansen combineren zodat ontwikkelingen optimaal bijdragen aan een sterk en sociaal Brabant. Vanuit een gebiedsgerichte insteek kijken naar een balans tussen people, planet en profit. • De ‘brede’ manier van kijken: Niet vanuit één perspectief kijken, maar veel partijen betrekken bij toekomstige ontwikkelingen. In welke mater er diep, rond en breed wordt gekeken kan van geval tot geval verschillen, afhankelijk van de situatie. Op het gebied van de energietransitie heeft de provincie als doel gesteld om in 2050 volledig op, grotendeels in de provincie opgewerkte, duurzame energie te draaien.

Voor 2030 is het doel dat 50% van de totale energiebehoefte wordt voorzien in duurzame energie en er tenminste 50% reductie van broeikasgassen ten opzichte van 1990 is gerealiseerd. Hiertoe zet de provincie vol in op het mogelijk maken van zoveel mogelijk zon- en windprojecten, binnen de huidige spelregels. Draagvlak en sociale randvoorwaarden zijn hierbij belangrijk. De energieopgave wordt zoveel als mogelijk is verbonden met andere maatschappelijke opgaven. Bij een energieproject dient na te worden gegaan hoe dit past binnen en bijdraagt aan de ruimtelijke- en sociaal maatschappelijke context. De provincie streeft naar meervoudig en zorgvuldig ruimtegebruik. Een integrale benadering moet zorgen voor een zo beperkt mogelijke claim op schaarse ruimte. Aandachtspunten hierbij zijn onder meer beleefbaarheid van het landschap, verbetering van de biodiversiteit en het realiseren van energielandschappen. Voor 2050 stelt de provincie in de omgevingsvisie als doel dat Noord – Brabant klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. Brabant handelt sinds 2020 reeds klimaatbestending en water-robuust. In 2030 zijn de eerste grote gebiedsopgaven die hier aan bijdragen reeds gerealiseerd. Nederland wordt warmer, droger maar ook natter. Om in 2050 klimaatproof te zijn, dienen de gevolgen van weersextremen aanvaardbaar, draagbaar en beheersbaar te zijn.

Samen met waterschappen en de gemeenten zet de provincie zich in om te komen tot een klimaatbestendig en water-robuust inrichting van Brabant. In agrarische- en natuurgebieden is er een gemeenschappelijk belang om de gevolgen van extremiteiten in het weer (pieken in neerslag en droogte) op te vangen. Dit kan onder meer door het verbeteren van de sponswerking van de bodem en het vertragen van de afvoersnelheid van het water. Klimaatadaptatie gaat over meer dan alleen een water-robuuste inrichting. Het raakt ook sterk aan de opgaven voor de energietransitie, een prettige leefomgeving en waardevolle natuur met een hoge biodiversiteit. Relatie met voorgenomen ontwikkeling Voorliggend plan sluit aan bij de provinciale ambities voor 2030 en 2050 zoals deze zijn gesteld in de omgevingsvisie. Door de opwekking van duurzame energie door middel van zonne-energie te combineren met opgaven voor klimaatadaptatie en biodiversiteit worden koppelkansen optimaal benut. Zodoende wordt er met realisatie van voorliggend plan een nuttige bijdrage geleverd aan de overige opgaven zoals benoemd in de visie. Tevens draagt de landschappelijke inpassing van het zonnepark bij aan de ruimtelijke kwaliteit en beleefbaarheid van het landschap.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 23

3.3.2 Interim Omgevingsverordening Noord – Brabant Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de provincie Noord – Brabant reeds een interim omgevingsverordening ingevoerd. De actuele versie is op 21 maart 2023 in werking getreden. De omgevingsverordening in een uitwerking van de ambities uit de omgevingsvisie naar juridisch bindende regels; direct werkende regels en instructieregels voor instrumenten van gemeenten en waterschappen. Voorliggende onderbouwing is onderdeel van een vergunningsaanvraag ingediend voor het in werking treden van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Toetsing aan het beleid vindt op basis van het ‘ex tunc’ principe plaats, waarbij de ontwikkeling wordt getoetst aan het beleid zoals van toepassing op het moment van indienden van de aanvraag. Derhalve wordt getoetst aan de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant, waarbij toetsing aan de zonneladder niet aan de orde is. Relatie met voorgenomen ontwikkeling Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (Artikel 3.5) Artikel 3.5 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Lid 1. Een bestemmingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies zoals opgenomen in hoofdstuk 3 Instructieregels aan gemeenten invulling aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Lid 2.

Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik; b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering; c. meerwaardecreatie. Voorliggende ontwikkeling geeft invulling aan een goede omgevingskwaliteit door rekening te houden met zorgvuldig ruimtegebruik, de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering en meerwaardecreatie. De onderbouwing hiervoor is op verschillende locaties in deze ruimtelijke onderbouwing opgenomen. De onderbouwing van zorgvuldig ruimtegebruik is opgenomen in de toetsing aan Artikel 3.41. De onderbouwing van de lagenbenadering is in deze paragraaf opgenomen onder artikel 3.7 van de Interim Omgevingsverordening. Zorgvuldig ruimtegebruik (Artikel 3.6) Artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik Lid 1. Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat: a. de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing, behalve in de gevallen dat: 1. nieuwvestiging mogelijk is op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk; 2. er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is en uitbreiding, al dan niet gelijktijdig met de vestiging van een functie, op grond van de bepalingen in dit hoofdstuk is toegestaan; b.

bij stedelijke ontwikkeling toepassing is gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking); c. gebouwen, bijbehorende bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen een bouwperceel; d. de mogelijkheden voor intensivering van bestaand ruimtebeslag, zoals door meervoudig ruimtegebruik of door verticale bouw, zijn afgewogen en betrokken bij een ontwikkeling.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 24

Lid 2. Onder bestaand ruimtebeslag voor bebouwing wordt verstaan het werkingsgebied Stedelijk Gebied of een bestaand bouwperceel. In voorliggende ontwikkeling is er sprake van zorgvuldig ruimtegebruik omdat er binnen bestaand ruimtebeslag geen ruimte is voor de ontwikkeling van zonneparken en dit ook uit het oogpunt van omgevingskwaliteit en milieuzonering niet gewenst is. Daarnaast wordt er met de landschappelijke inpassing meerwaarde gecreëerd voor de biodiversiteit in en om het zonnepark. Toepassing van de lagenbenadering (Artikel 3.7) Artikel 3.7 Toepassing van de lagenbenadering Lid 1. De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. Lid 2. De lagenbenadering omvat de effecten op: a. de ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; b. de netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. c. de bovenste laag zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. Lid 3.

Door de factor tijd actief te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Voorgenomen ontwikkeling is passend binnen de uitgangspunten van de lagenbenadering. De realisatie van het zonnepark heeft geen negatieve effecten op de ondergrond, zoals bodem en het grondwater. Middels archeologisch onderzoek is vastgesteld dat ook voor dit aspect geen negatieve gevolgen zullen zijn. Ten aanzien van de bodem kan gesteld worden dat door het staken van de agrarische activiteiten het bodemleven zich weer kan herstellen. Ten aanzien van de netwerklaag treden er eveneens geen negatieve effecten op. Het zonnepark zal niet leiden tot een permanente toename in personen- en of goederenvervoer. Ook zorgt de realisatie van het zonnepark dankzij de landschappelijke inpassing met onder meer natuurvriendelijke oevers, kruidenrijk grasland en een vogelakker juist voor een versterking van natuurwaarden in het plangebied, wat gelegen is naast een natuurnetwerk. Ook voor de bovenste laag met onder meer de cultuurhistorische- en landschappelijke waarden worden er geen negatieve effecten verwacht.

Het zonnepark is voorzien van een gedegen landschappelijke inpassing waarin de historische verkaveling weer zichtbaar wordt gemaakt door het aanplanten van knotwilgen. Het zonnepark heeft ook geen negatieve invloed op de omliggend agrarische percelen. Ten opzichte van aanwezige woningen wordt voldoende afstand gehouden om negatieve effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu te voorkomen. Voor de toekomstwaarde van het plangebied zijn eveneens geen negatieve effecten. Het zonnepark heeft een looptijd van 25 jaar, waarna de percelen weer opnieuw in agrarisch gebruik kunnen worden genomen, of worden gebruikt voor een andere ontwikkeling.

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 25

Meerwaardecreatie (Artikel 3.8) Artikel 3.8 Meerwaardecreatie Lid 1. Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. Lid 2. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, bedoeld in Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. De voorgenomen ontwikkeling zorgt met de opwekking van duurzame energie niet alleen voor economische meerwaarde. Met de landschappelijke inpassing is er sprake van meerwaardecreatie voor de landschappelijkeen ecologische waarden. Tevens wordt er een recreatief wandelpad toegevoegd, waarmee ook een sociale meerwaarde ontstaat. Kwaliteitsverbetering landschap (Artikel 3.9) Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap Lid 1. Een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk Gebied bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Lid 2.

Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied én op welke wijze de uitvoering is geborgd door dat: a. dit financieel, juridisch en feitelijk is geborgd in het plan; of b. de afspraken uit het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken, worden nagekomen. Lid 3. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: a. de op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing; b. het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stad-land; c. het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen; d. het wegnemen van verharding; e. het slopen van bebouwing; f. de realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; g. het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden.

Lid 4. Ingeval er toepassing wordt gegeven aan het tweede lid onder b geldt dat een passende financiële bijdrage in een landschapsfonds is verzekerd én over de besteding van dat fonds periodiek verslag wordt gedaan in het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken Ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling kan worden gesteld dat deze bijdraagt aan een kwaliteitsverbetering van het landschap. De landschappelijke inpassing brengt historische verkavelingsstructuren en verdwenen landschapselementen weer terug in de vorm van rijen knotwilgen. De realisatie van het inrichtingsplan is geborgd in de voorwaarden van de omgevingsvergunning waar voorliggend stuk betrekking op heeft. Hiermee is de realisatie van de kwaliteitsverbetering juridisch bindend vastgelegd. Naast de al genoemde kwaliteitsverbetering door het zichtbaar maken van de historische verkaveling en het

Zonnepark Kerkdekske | Eelerwoude | 26

terugbrengen van verdwenen landschapselementen is de realisatie van een nieuw wandelpad langs de oostelijke rand van het plangebied eveneens een kwaliteitsverbetering van het landschap.

Afbeelding 16: Uitsnede kaart Rechtstreeks werkende regels: milieubeschermingsgebieden, natuur en wegen

Grondwaterbeschermingsgebied (Artikel 3.11) Artikel 3.11 Grondwaterbeschermingsgebied Lid 1 Een bestemmingsplan van toepassing op Grondwaterbeschermingsgebied strekt mede tot bescherming van de kwaliteit van het grondwater en de bodem. Lid 2. Een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid stelt regels die: a. functies en activiteiten beperken die risico’s geven voor de kwaliteit van het grondwater, zoals stedelijke ontwikkeling, het houden van evenementen en milieubelastende activiteiten die (potentieel) schadelijke stoffen gebruiken; b. het risico op schade aan de bodem en het zich daarin bevindende grondwater voorkomen; c. het gebruik van schadelijk uitloogbaar bouwmateriaal verbieden. Lid 3. Als schadelijk uitloogbaar bouwmateriaal wordt in ieder geval aangemerkt: a. zink, lood, koper; b. gewolmaniseerd hout; c. teerbitumen. Degene die binnen de Waterwinning voor menselijke consumptie een activiteit verricht waarvan hij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van het grondwater is verplicht: a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen, b. voor zover deze niet kunnen worden voorkomen, die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken, en c.