AZC-Bespreeknotitie-CIE-BESTUUR18-1-2024

Bespreeknotitie commissie Bestuur 18 januari 2023 Geachte collega’s, De huisvesting van asielzoekers in Nederlandse gemeenten is geen éénvoudige opgave zo blijkt uit de ervaringen van de laatste jaren. Dit blijkt ook uit de recente ervaringen na het uit het niets bekend worden van het college-besluit om twee AZC’s te vestigen op Zuid. Uit de ervaringen blijkt ook dat het werk maken van draagvlak onder de bevolking een open houding en handelen vereist van lokale bestuurders. Open staan voor kritiek en aangedragen alternatieven maakt voornemens zoals huisvesting van asielzoekers kansrijker, zie ook recente de Movisie-publicatie “Informeer en luister.” Op 30 oktober 2023 is het Collegevoorstel 15518650 verstuurd met daarin de mededeling dat er twee AZC’s of één AZC met twee gedeelde locaties zou worden geplaatst in het Mövenpick hotel & op locatie de Kruithoorn. De bedoeling zou zijn dat deze locaties gezamenlijk 600 vluchtelingen zouden opvangen en dat ze faciliteiten zouden delen. De twee locaties liggen aan weerskanten van de wijk ‘Nieuw-Zuid’ (Gestelsebuurt/ Meerendonk). De AZC’s komen te liggen in een kwetsbare wijk. De Gestelsebuurt is een wijk (Rotterdam Wet) die extra ondersteuning nodig heeft en waar zeer veel kwetsbare groepen wonen.

In de Buurtvisie 2020-2030 Gestelse buurt werkt, gemaakt door de Gemeente Den Bosch staat: ‘’Het aandeel huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens, werkzoekenden en bewoners met een bijstandsuitkering ligt beduidend hoger dan het gemiddeld (…). Ook is er een bovengemiddelde sociale problematiek op het gebied van vooral armoede en jeugdzorg. Het aandeel bewoners met een licht verstandelijke beperking en met psychiatrische problemen neemt toe. (…)Velen hebben zorg, ondersteuning of begeleiding nodig. ‘’ De veiligheid (buurtmonitor 22) neemt af in de Gestelsebuurt & Meerendonk. Er wonen 1600 inwoners in Nieuw-Zuid. Rondom de Gestelse wijk zijn al 2 opvang centra voor verslaafden (Zwanenhuis & Boerderij Gestel) & een mogelijke ISK vestiging in de wijk (de Internationale Schakelklas is er voor anderstalige nieuwkomers van 12 tot 18 jaar, die nog maar kort in ons land zijn). Vraag aan de commissieleden: 1. Hoe kijkt u naar het sociale absorptie vermogen van de Gestelse buurt in combinatie met het vestigen van een groot AZC verdeeld over twee locaties? 2. In de wijk leven ook wensen zoals vergroening en uitbreiding staanplaatsen. Hoe kijkt uw fractie naar het creëren van draagvlak op dit soort elementen in wijken waar we als gemeente voornemens zijn faciliteiten te plaatsen die gevoelig liggen in de buurt of wijk? Huisvesting over meerdere locaties in kleinere groepen.

Steeds meer geluiden pleiten voor het beter spreiden van opvang, lees het inrichten van meerdere kleine opvang locaties. Zo zijn er al 1500 Oekraïners opgevangen in onze stad een groot deel daarvan zijn gehuisvest in kleinere opvanglocaties. Bij kleinere opvanglocaties worden vaak successen geboekt vanwege de sociale zelfsturing/controle die ontstaat op deze locaties. De oorzaak wordt vaak

toegeschreven aan de gemiddelde sociale groepsgrootte onderzocht door de Britse antropoloog Robin Dunbar, die een verband vond tussen groepsgrootte en gedrag. Dunbar’s nummer houdt in dat dat ieder mens grofweg 150 sociaal stabiele relaties met andere personen kan onderhouden. Bij relaties met meer dan 150 individuen wordt het te veel om bij te houden. https://nl.wikipedia.org/wiki/Het_getal_van_Dunbar 3. Hoe weegt het hierboven genoemde uitganspunt in relatie tot het collegebesluit van 30 oktober? 4. Hoe kijkt u tegen de stelling dat het aan de gemeenteraad is die de volgende zaken bepaalt: a) omvang van het aantal op te vangen asielzoekers de komende jaren; b) definitie van het uitgangspunt spreiding door de stad in soort en maatvoering; Kunt u bij de vragen 4a en b een zo concreet mogelijk antwoord geven? Will Hoeben, De Bossche Groenen Paul Kagie, Leefbaar ’s-Hertogenbosch

Bijlage

Movisie Weerstand voorkomen bij asielopvang: ‘Informeer en luister’ 11 DECEMBER 2023 DOOR REDACTIE GEMEENTE.NU In de asielcrisis is het belangrijk dat je als gemeente de komst van een opvanglocatie voor asielzoekers zo goed mogelijk laat verlopen in de buurt. Kennisinstituut Movisie onderzocht hoe je weerstand van omwonenden kunt voorkomen. Tips om inwoners zo goed mogelijk te informeren en betrekken. De afgelopen periode beheerst het onderwerp asielopvang het nieuws. Zo deed demissionair staatssecretaris Van der Burg (Asiel) weer ‘met klem’ een beroep op gemeenten en provincies om meer nieuwe opvangplekken beschikbaar te stellen. Ook bekijkt hij of de opvang van asielzoekers mogelijk is op een aantal Defensielocaties, met toestemming van de betreffende gemeenten. Verschillende gemeenten breiden hun noodopvang uit of kopen bijvoorbeeld flexwoningen aan. Weerstand van omwonenden De gemeente Den Haag kwam in het nieuws met een hotel in de wijk Kijkduin waar mensen werden opgevangen die pas asiel aanvroegen. Vanuit omwonenden kwam er veel weerstand. In Uden komt voorlopig geen huisvesting voor 300 asielzoekers, omdat omwonenden naar de rechter stapten en deze hen gelijk gaf. De druk om asielzoekers humaan op te vangen, is alleen maar toegenomen. Met het uitstel van de opening zoals nu het gevolg lijkt, wordt die druk nog groter’, aldus de gemeente.

‘In die zin vinden wij de uitspraak zeer teleurstellend.’ Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen niet tegen de komst van een opvanglocatie in hun buurt zijn. Maar dat het meestal de manier is waarop een besluit tot stand is gekomen, tot onvrede of wantrouwen leidt, zo schrijft Movisie. Als het als een voldongen feit voelt bijvoorbeeld of de mogelijkheid tot meebeslissen niet mogelijk was. Zo was ook in Uden het geval. Volgens de omwonenden zijn hun belangen door de gemeente veronachtzaamd en voelen zij zich niet gehoord. Ze willen graag inspraak en een mogelijkheid om bezwaar te maken tegen een besluit van de gemeente. Adviezen om te informeren en betrekken Er zijn dan ook een aantal zaken waar je als gemeente rekening mee kunt houden om omwonenden zo goed mogelijk te informeren en betrekken. Het eerste advies van Movisie is het op tijd informeren van een brede groep omwonenden. Als je als gemeente heel snel moet schakelen in deze tijden van crisis is dit uiteraard niet altijd mogelijk. Wel is het altijd raadzaam om voldoende heldere, concrete informatie te bieden, deze op verschillende manieren te verspreiden en deze info online actueel te houden. Humanitaire frames In communicatie is het goed om zogenoemde humanitaire frames te gebruiken.

Hiermee bedoelt Movisie dat je spreekt en schrijft over de komst van mensen, vrouwen, mannen en kinderen, die onderdak, een veilige plek en rust nodig hebben. ‘Het beeld uit de politiek en media dat een opvanglocatie voor asielzoekers altijd gepaard gaat met onveiligheid klopt niet.’ Luister en werk samen

Leg je oor te luister en hoor wat inwoners aan zorgen delen en kom samen tot oplossingen. ‘Dat gaat het beste in klein verband en met verstand van wat er speelt in de wijk. Geef mensen de mogelijkheid mee te praten over het verloop van de opvang, bijvoorbeeld in een klankbordgroep.’ Blijf daarnaast ook met de omwonenden in contact. Verstrek hen met informatie waar ze terecht kunnen met zorgen, vragen of bij overlast en reageer snel hier op. De laatste tip is om samen te werken met inwoners. ‘Stimuleer en waardeer de inzet van lokale organisaties en vrijwilligersinitiatieven. Zij zijn ambassadeurs voor de opvang in hun eigen wijk.’

Informeer bewoners goed en op tijd bij asielopvang om weerstand te voorkomen Artikel Uit de praktijk 8 december 2023 Veel gemeenten helpen nog niet genoeg statushouders aan een woning, blijkt uit een analyse van het ANP van de cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Zeker vier op de tien gemeenten hebben eind november nog niet de helft van hun doel behaald. Ook zijn er niet genoeg opvangplekken beschikbaar voor vluchtelingen. Demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) doet met klem een beroep op gemeenten en provincies om meer nieuwe opvangplekken beschikbaar te stellen. Hoe zorg je ervoor dat omwonenden zo goed mogelijk geïnformeerd en betrokken worden? Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van statushouders, maar ook voor andere kwetsbare groepen die een huis nodig hebben. Als je de ene groep voorrang geeft, lopen de wachtlijsten op voor de andere groep. Daarnaast is het zo dat veel gemeenten die achterlopen op hun taakstelling om statushouders aan een woning te helpen, wél veel mensen die nog in de asielprocedure zitten opvangen in opvanglocaties, terwijl andere gemeenten dat helemaal niet doen. •

Onvrede over manier waarop

De laatste tijd is er veel in het nieuws over asielopvang. Bijvoorbeeld het nieuws dat in een hotel in de wijk Kijkduin in Den Haag mensen worden opgevangen die pas asiel hebben aangevraagd. Daarop kwam weerstand vanuit omwonenden. Maar uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen niet tegen de komst van een opvanglocatie in hun buurt zijn. Waar de onvrede of wantrouwen vandaan komt, is meestal door de manier waarop een besluit tot stand is gekomen. •

Informeer en luister

Dat lijkt in Kijkduin het geval: raadsleden en inwoners zijn verrast en verbaasd over de plotselinge opvang als ‘voldongen feit’. Er klinken vragen als: waarom weten we dit nu pas? Waarom konden we niet meebeslissen? En waarom in een duur hotel? Daarom is het voor gemeenten belangrijk om bewoners goed te informeren en ook te luisteren naar hun zorgen. •

5 tips om bewoners goed te betrekken

Movisie onderzocht wat werkt bij de komst van een opvanglocatie voor asielzoekers om dit goed te laten verlopen in de buurt. Wat kun je doen om inwoners zo goed mogelijk te informeren en te betrekken? Enkele tips die uit het onderzoek naar voren kwamen: •

•

•

• •

Informeer een brede groep omwonenden op tijd en bied voldoende heldere, concrete informatie. Houd informatie op de website actueel en verspreid informatie op verschillende manieren. Gebruik in die communicatie humanitaire frames: spreek en schrijf over de komst van mensen, vrouwen, mannen en kinderen, die onderdak, een veilige plek en rust nodig hebben. Het beeld uit de politiek en media dat een opvanglocatie voor asielzoekers altijd gepaard gaat met onveiligheid klopt niet. Luister naar de zorgen van inwoners en kom samen tot oplossingen. Dat gaat het beste in klein verband en met verstand van wat er speelt in de wijk. Geef mensen de mogelijkheid mee te praten over het verloop van de opvang, bijvoorbeeld in een klankbordgroep. Blijf met omwonenden in contact. Zorg ervoor dat zij weten bij wie ze terecht kunnen met zorgen, vragen of bij overlast. Reageer daar snel op. Werk samen met inwoners en stimuleer en waardeer de inzet van lokale organisaties en vrijwilligersinitiatieven: zij zijn ambassadeurs voor de opvang in hun eigen wijk.