Agendanummer 11 - Motie 1 - Uitvoering en mogelijkheden doelgroepbereik Individuele Inkomenstoeslag (IIT) - LH-DBG-SP-gG-VDB-PvdD - Besluit

Agendanummer 11 Motie 1

M O T I E: Uitvoering en mogelijkheden doelgroepbereik Individuele Inkomenstoeslag (IIT) De raad van de gemeente ’s-Hertogenbosch in vergadering bijeen op 9 mei 2023, gehoord de beraadslaging over de aanpassing van de verordening IIT in de commissie Sociaal d.d. 19 april 2023. overwegend dat − Met de minimaregeling IIT de gemeente ’s-Hertogenbosch inwoners met een langdurig laag inkomen financieel kan ondersteunen; − De gemeente vanaf 1 januari 2023 de doelgroep heeft uitgebreid van 100% naar 110% van het voor hen geldend sociaal minimum; − De gemeente de uitvoering van de regeling vereenvoudigd waardoor de regeling toegankelijker wordt en beter uitvoerbaar; − Dit onderdeel van het minimabeleid nu ook bereikbaar wordt voor werkende armen, zelfstandigen en uitkeringsgerechtigden met een inkomen hoger dan het sociaal minimum; − Onvoldoende of matig bereik en niet-gebruik van minimaregelingen nog steeds een hardnekkig probleem is; − Ingewikkelde regelgeving en gebrek aan inzichtelijkheid nog steeds een factor is; − Ook op Rijksniveau interventies in gang zijn gezet om niet gebruik tegen te gaan; − We in ’s-Hertogenbosch vier verschillende inkomensgrenzen kennen voor de verschillende minimaregelingen; − Met de IIT mensen ondersteund kunnen worden die langdurig een laag inkomen hebben en met die jaarlijkse tegemoetkoming een kleine bijdrage geleverd kan worden aan de

bestaanszekerheid; spreekt uit dat - Zoveel mogelijk rechthebbenden voor de IIT worden bereikt; - Bij de doorontwikkeling van het armoedebeleid toegankelijkheid door vereenvoudiging van procedures, goede communicatie etc. een speerpunt is. verzoekt het College − Om op basis van de ervaringen met een hogere inkomensgrens naar 110% van het sociaal minimum voor 2024 te bezien wat de impact is van een verdere verhoging van die grens naar 120% van het sociaal minimum waardoor deze dezelfde hoogte heeft als die voor de bijzondere bijstand en de Raad hierover te informeren; − Te blijven werken aan vereenvoudiging en betere toegankelijkheid van minimavoorzieningen en hierbij o.a. gebruik te maken van best-practices in het land.

Rinie Mees, Leefbaar ’s-Hertogenbosch Eef van Opdorp, De Bossche Groenen Cecile Visscher, SP Sjef van Creij, gewoon ge-DREVEN Joep Gersjes, VOOR Den Bosch Eileen Samshuijzen, Partij voor de Dieren

Vergadering gemeenteraad d.d. 9 mei 2023 Aanvaard / Verworpen

1

Toelichting motie IIT, Raad 9 mei 2023 Individuele Inkomenstoeslag (IIT) De IIT kent haar voorloper in de Langdurigheidstoeslag (LDT). Deze werd in 2004 ingevoerd om mensen die langdurig (vijf jaar of langer) op het sociaal minimum zaten te ondersteunen. Landelijk waren de voorwaarden bepaald en de gemeenten voerden uit. Het betrof de doelgroep 23 jaar of ouder tot 65 jaar. De hoogte van de vergoeding was gebaseerd op het verschil tussen de AOW en de bijstand. Deze was namelijk hoger, vandaar dat zij buiten de doelgroep vielen. In 2009 werd de Langdurigheidstoeslag gedecentraliseerd, de gemeenten mochten in een verordening invulling geven aan de begrippen langdurig en laag inkomen en de hoogte van de vergoeding vaststellen. In de Wet Werk en Bijstand stonden hiervoor de kaders, AOW-ers bleven uitgesloten. Ook was bepaald dat de inkomensgrens nooit hoger mocht zijn dan 110% van het sociaal minimum. In 2014 werd de LDT vervangen door de IIT. De categoriale langdurigheidstoeslag wordt omgevormd tot een individuele inkomenstoeslag voor personen tot de AOW gerechtigde leeftijd die langdurig van een laag inkomen rond moeten komen en gelet op hun individuele omstandigheden geen zicht hebben op verbetering van het inkomen.

De centrale inkomensnorm van 110% van het toepasselijke sociaal minimum die is gesteld aan het begrip laag inkomen kwam te vervallen, gemeenten mochten geheel zelfstandig de grens bepalen. Hiermee kunnen gemeenten ook werkende armen ondersteunen. De wettelijke basis is verankerd in art. 36 van de Participatiewet (https://wetten.overheid.nl/BWBR0015703/2023-01-01#Hoofdstuk4). In ’s-Hertogenbosch zijn de regels vastgelegd in de verordening IIT. Daarnaast zijn er nog bepalingen opgenomen in de beleidsregels bijzondere bijstand, i.c. art. 21. Dit laatste betreft uitsluitingsgronden zoals het zicht op inkomensverbetering en personen die een studie volgen. Landelijk gaan de gemeenten heel divers om met de invulling van de diverse criteria. Vijf tot drie en zelfs een jaar over het begrip langdurig en 100% tot 130% over het begrip laag inkomen. De hoogtes van de vergoedingen en huishoudsituaties zijn zeer verschillend. Almelo bijvoorbeeld vergoedt € 80,aan een alleenstaande en Eindhoven € 569,-. Wij vergoeden € 443,-. (https://www.shertogenbosch.nl/inwoner/inkomen-en-uitkering/individueleinkomenstoeslag).

SER In september 2021 heeft de SER het rapport ‘Werken zonder Armoede’ uitgebracht: https://www.ser.nl/nl/Publicaties/werken-zonder-armoede Daarin een uitgebreide beschrijving van de problematiek van werkende armen en wat de mogelijkheden zijn voor de overheid voor de kortere en langere termijn. Ook gemeenten hebben hierin een rol met een goed en goed toegankelijk minimabeleid en daarbij te zorgen voor voldoende bekendheid bij de doelgroep over het bestaan van die regelingen. Deloitte/Nibud Nog onlangs, maart 2023 publiceerde Deloitte een rapport waar ook het Nibud aan meewerkte: deloitte-nl-fsi-financiele-gezondheid-nederland-rapport.pdf. Duidelijk wordt daar uit dat steeds meer huishoudens het moeilijker hebben gekregen en Nederland in financieel opzicht ongezonder is geworden. 60% van de Nederlanders is financieel Ongezond of Kwetsbaar, tegen 50% in 2021.

1

Inkomensgrenzen In ’s-Hertogenbosch kennen we vier verschillende inkomensgrenzen, % t.o.v. het voor het voor de betrokkene geldend sociaal minimum: -

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 100% Individuele Inkomenstoeslag 110% Bijzondere bijstand 120% Collectieve Zorgverzekering 130%

Niet gebruik inkomensondersteunende voorzieningen Op landelijk niveau maakt men zich zorgen over het niet gebruik van regelingen. Dat vergroot het risico op geldzorgen, armoede en schulden. Meer info is hier over te vinden op: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/03/28/kamerbrief-bijsynthesestudie-niet-gebruik-inkomensondersteunende-regelingen

2