A. Brief 8 maart 2021 - Waardenburg; gezondheid, veiligheid en woongenot in de klem - Waardenburgs Platform

Zeer gewaardeerde Raadsleden van de gemeenten 's-Hertogenbosch, Maasdriel, Zaltbommel en West Betuwe, Graag wil ik u hierbij de brochure van het Waardenburgs Platform 'Waardenburg; gezondheid, veiligheid en woongenot in de klem' doen toekomen. Ik nodig u van harte uit om deze brochure te lezen; de inhoud spreekt voor zichzelf. Het Waardenburgs Platform is voortgekomen uit de Bewonersvereniging Bungawalls Weerdenborgh, een groep van 29 gezinnen die (te dicht) langs de Rijksweg A2 wonen. De achtermuur van hun woning staat op nog geen 13 meter van de Rijksweg A2 af en zij werden in augustus 2019 overvallen door een krantenbericht in het Brabants Dagblad, dat de geluidswalwoningen mogelijk moesten verdwijnen als gevolg van de verbreding van de Rijksweg. Deze 29 gezinnen geven aan, dat de overheid de menselijke maat wederom uit het oog is verloren en dat zij zich niet bewust is van de impact op die gezinnen door dat bericht en door de plannen Het woongenot en het leefklimaat staat in Waardenburg al onder druk door de geluidshinder, luchtverontreiniging (roet, stikstof, koolstofdioxide, zware metalen enz.), trillingen als gevolg van het geluid en het passeren van zwaar weg- en treinverkeer, alsmede door gevoelens van onveiligheid. Ten aanzien van het laatste vrezen wij de vele transporten die door het dorp Waardenburg gaan met brandbare, explosieve en/of corroderende stoffen.

Wij zitten niet op een tweede Enschede te wachten! Wij zijn ons er van bewust, dat de Rijksweg A2 verbreed moet worden vanwege de intensiteit van het verkeer en vanwege economisch belang. En wij zijn ons bewust dat ook het railverkeer intensiever dient te worden en dat hiervoor het Project Hoogfrequent Spoorvervoer Meteren-Boxtel uitgevoerd wordt. Maar moet daarvoor de bevolking van Waardenburg in het algemeen en de 29 gezinnen in de geluidswalwoningen in het bijzonder in de verdrukking komen? En moet de gezondheid, de veiligheid en het woongenot opgeofferd worden voor het economische gewin? Wij denken, dat hiervoor andere mogelijkheden zijn en willen u vragen om samen met ons mee te denken om voor alle partijen het beste resultaat te behalen. Ik hoop, dat deze brochure u voortschrijdend inzicht geeft en zie uw reactie gaarne tegemoet. Met vriendelijke groeten, Bewonersvereniging Bungawalls Weerdenborgh, directeur Waardenburgs Platform N.B. De bijgevoegde brochure heeft een lagere resolutie om het bestand niet te groot te laten zijn om te kunnen verzenden. Wij hebben de beschikking over gedrukte exemplaren, die wij tegen een vergoeding van € 4,75 (incl. verzendkosten) naar u toe kunnen sturen. Ook is het mogelijk om het grotere bestand, zowel als pdf-bestand, als ePub-bestand (voor tablets en e-readers) via 'wetransfer') naar u toe kunnen sturen.

Hiervoor kunt u ons een e-mailbericht zenden. Hartelijke dank!

Waardenburg

01 Waardenburg rivieren in die periode al relatief dichtbevolkt was. Het rivierengebied werd in de 3e eeuw grotendeels verlaten als gevolg van de klimaatverslechtering. In de middeleeuwen, zo rond het jaar 1000 n.Chr., kwamen er weer mensen wonen in deze regio.

Hiern (Waardenburg) Op 5 augustus 1265 schonk graaf Otto II van Gelre, de dorpen Hiern, Neerijnen en Opijnen aan ridder Rudolph de Cock in ruil voor enige andere goederen.

Mijmeren… Vanaf de steentijd (ruim 10.000 jaar geleden) is het gebied langs de rivieren bewoond geweest. De vele overstromingen maakten de grond vruchtbaar en vele stammen maakten daar dankbaar gebruik van. Rond 50 v.Chr. vestigden zich vele Romeinse legereenheden met

aanhang in de ‘Nederlanden’, waardoor het rivierengebied tot het Romeinse rijk ging behoren. De noordelijke grens van dat rijk liep dwars door dat gebied langs de Rijn. Deze en de andere rivieren waren en zijn nog steeds goede handelsrouten voor de scheepvaart in ons land. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het gebied tussen de

Op diens verzoek mocht ridder Rudolph van graaf Otto zich in 1265 in dat gebied gaan vestigen en is de bouw gestart van kasteel Waardenburg. In 1808 telden de dorpen Waardenburg en Neerijnen samen ruim 700 inwoners.

02 Grenzen En nu, in 2020, telt Waardenburg alleen al ruim 2400 inwoners. De meeste van hen wonen in de oksel van de Rijksweg A2/E25 en de spoorlijn Maastricht - Amsterdam, twee infrastructurele projecten, waar die kleine groep inwoners van Waardenburg niet om gevraagd hebben, maar daar wel mee werden opgezadeld.

Door de kostbare overbruggingen die nodig waren, was er tot dan geen spoorverbinding tussen noord en zuid. De spoorbruggen over de grote rivieren kwamen bij Kuilenburg (Culemborg) over de Lek (1868), over de Waal bij Zaltbommel (1869) en over de Maas bij Hedel (1870). De spoorlijn bestond tot 1885 uit enkelspoor en daarna gedeelte voor gedeelte uit dubbelspoor.

Over de consequenties is nimmer nagedacht.

Op 1 januari 1938 werd de N.V. Nederlandsche Spoorwegen, de NS, opgericht. En in datzelfde jaar werd het traject Utrecht-Boxtel doorgetrokken naar Eindhoven en werd het geëlektrificeerd.

De grens is bereikt… Vanaf 1860 is men begonnen met de aanleg van het spoor Lijn H oftewel Staatslijn H van Utrecht naar Boxtel.

Sinds 1868 vormt de spoorlijn de Oostelijke grens van de kern van Waardenburg.

Het traject Utrecht Staatsspoor Waardenburg werd geopend in 1868 en het gedeelte van Waardenburg naar Hedel in 1869. Het tracé kruist drie grote rivieren en was enkele jaren de enige verbindende schakel tussen de twee, door deze rivieren

gescheiden, delen van het Nederlandse spoorwegnet.

02 Grenzen

De inwoners van Waardenburg staan er niet om bekend gauw te gaan klagen, maar zij geven wel aan, dat vooral bij een uit het Oosten komende wind het geluid dat de treinen maken hoogst irritant is en nu al de grens bereikt heeft bij het aantasten van het woongenot, evenals de trillingen van de steeds vaker voorbij rijdende treinen.

Het ‘Project Hoogfrequent Spoorvervoer’ verslechtert de situatie: meer trillingen, meer geluid en vooral meer irritatie, een groter gevoel van onveiligheid en vooral AANTASTING WOONGENOT EN LEEFOMGEVING! En daar bovenop komt de aantasting door de Westgrens: de A2/E25.

rd

a Wa

urg

b en

03 Rijksweg 26, de A2 en de E25 Van meer recentere datum is de Rijksweg A2/E25, die ten Westen ligt van de kern van Waardenburg en dus de Westelijke grens vormt.

rijstroken en in veel gevallen in 2x3 rijstroken en soms zelfs meer.

De A2 zoals wij die nu kennen is samengesteld uit meerdere wegtrajecten: Amsterdam-Utrecht (rijksweg 2), Utrecht’s-Hertogenbosch (rijksweg 26), ’s-Hertogenbosch-Eindhoven (rijksweg 64, van Eindhoven-Weert (rijksweg 68) en van Nederweert naar Maastricht (rijksweg 75).

De Waalbrug bij Zaltbommel was enkelbaans met twee rijstroken: een voor het verkeer richting Eindhoven en een voor het verkeer richting Amsterdam. Dat volstond voor de toenmalige verkeersintensiteit.

Om het Noordelijke traject met het traject ten Zuiden van de grote rivieren te verbinden, legde men drie oeververbindingen aan: in 1933 de Waalbrug bij Zaltbommel, in 1936 de Lingebrug bij Beesd en in 1937 de Maasbrug bij Hedel. Was deze rijksweg in de dertiger jaren van de vorige eeuw hoofdzakelijk een enkelbaans autoweg met tegenverkeer en gelijkvloerse kruisingen, inmiddels is de in 1984 genoemde rijksweg A2 een autosnelweg geworden met gescheiden rijbanen, bestaande uit minimaal 2x2

Kip of ei?

En ofschoon Waardenburg, waarvan de bevolkingsgroei ook al was toegenomen, langzaam maar zeker een strop om de

hals kreeg door het inklemmen tussen een belangrijk spoortracé en de alsmaar breder en drukker wordende autosnelweg, hoorde je de Waardenburgers nauwelijks klagen. De A2 en het spoortracé met een station in Waardenburg bood kansen en economische groei. En met het geluid, de trillingen en de luchtvervuiling viel het eigenlijk ook wel mee. Maar dat veranderde in rap tempo: De belangrijkste verkeersaders van Nederland, de A2 en de A15 kruisten elkaar op een gelijkvloerse kruising nabij het dorp Deil. Het verkeer werd geleid eerst door verkeersregelaars en naderhand door verkeerslichten. (zie foto: aanleg Klaverblad Deil-1985).

Het verkeer werd intensiever en de aanleg van meer en bredere wegen en bruggen volgden, het genot van een betere doorstroming en meer ruimte op de weg leidde weer tot meer verkeer…

03 Rijksweg 26, de A2 en de E25 De toenemende verkeersintensiteit en de vele verkeersongevallen leidde er toe, dat de kruising een grote rotonde werd, een verkeersplein. Het verkeer kruiste echter nog steeds gelijkvloers. De gehele route van de A2, van Amsterdam naar Maastricht, was pas in 1968 ongelijkvloers, een drietal oversteekplaatsen voor landbouwvoertuigen nabij Everdingen en de rotonde bij Deil uitgezonderd. Het duurde nog tot 1989 voor ook deze ongelijkvloerse kruisingen verleden tijd waren. Het verkeer werd intensiever en de aanleg van meer en bredere wegen en bruggen volgden, het genot van een betere doorstroming en meer ruimte op de weg leidde weer tot meer verkeer…

De brug over de Waal bij Waardenburg

Rijksweg A2/E25 slibt langzamerhand steeds meer dicht.

03 Rijksweg 26, de A2 en de E25

Sinds 1979 is het verkeer ten Zuiden van de afslag Deil met 317% toegenomen, hetgeen een gemiddelde toename is van bijna 8% per jaar. Ten zuiden van de afslag 16 bij Waardenburg is de verkeersintensiteit in 14 jaar tijd (2006-2019) toegenomen van 104.600 naar 139.500, hetgeen een stijging betekent van bijna 33,5%. Al dat verkeer raast door Waardenburg als gevolg van de wijze waarop: de infrastructuur, zowel ten Oosten (spoorlijn), als ten Westen (A2/E25) aangelegd en gegroeid is;

de wijze waarop de gemeente Neerijnen het dorp Waardenburg heeft laten groeien: er was meer oog voor kwantiteit, dan voor kwaliteit van wonen. De gemeente had er voor kunnen kiezen om het dorp vanuit de kern naar het Oosten en in ieder geval Oostelijk van de spoorlijn te laten groeien: planologisch gezien werd het een gruwel. Zij kozen voor het opstuwen van woningen tussen de spoorlijn en de autosnelweg. Deze beklemming werd meer en meer verstikkend door:

toename verkeersintensiteit; toename van railverkeer, als gevolg van de PHS; het innemen van ruimte als gevolg van het verbreden van de autosnelweg; de toename van geluid, trillingen en luchtvervuiling (zie verder); en de toename van gevoel van onveiligheid omdat ook het transport van gevaarlijke stoffen over weg en spoor zullen toenemen.

04 Geluidhinder Het ervaren van hinder door geluid is subjectief; zelfs de geringste hoeveelheid decibels kan voor sommigen als hinderlijk worden ervaren, terwijl anderen juist onrustig worden als het te stil is. Feit is wel, dat het aantal geluidsbronnen in onze leefomgeving sterk zijn toegenomen door mechanisatie, industrialisatie en transport. Feit is ook, dat al dat geproduceerde geluid te meten is en daarmee vaststellen

wat nog toelaatbaar is voor het menselijk gehoor.

Meten is weten… Een goede meting hangt niet alleen af van je meetinstrument. Het hangt ook af wanneer en op welke plaats je de meting verricht. En het hangt ook af wat je meten wilt:

al het geluid; alleen het geluid dat veroorzaakt wordt door de spoorwegen; alleen het geluid dat veroorzaakt wordt door het wegverkeer of alleen het geluid veroorzaakt door het vliegverkeer. Daarnaast is het van belang te weten wat voor soort microfoon men gebruikt: omnidirectional of cardioïde. Maar het allerbelangrijkste is: uit welke richting komt de wind? hoe sterk is die wind? is er sprake van harde bebouwing, zoals muren of betonnen objecten (in verband met reflectie)? is er sprake van interferentie als gevolg van het samen klinken van meerdere geluidsbronnen; in sommige gevallen kunnen geluidsbronnen elkaar versterken?

04 Geluidhinder Het leidt geen enkele twijfel dat het verkeer op de Rijksweg A2/E25 meer geluid produceert, dan het railverkeer. En als je tevens rekening houdt met:

overheersende wind uit Westelijke richting (vaak hard tot stormachtig); het geluid van het railverkeer daarbij voegt (al dan niet gereflecteerd via bebouwing),

ontstaat er een onleefbare en ongezonde situatie in de Waardenburgse driehoek. De afbeelding hiernaast laat zien, dat het geluid veroorzaakt door het railverkeer nu al meer dan 55 dB en in de Zuidelijke punt van de driehoek zelfs meer dan 64 dB is. (Bron: RIVM-Atlas voor de Leefomgeving).

Ook is de reflectie van het geluid van het railverkeer te zien aan de Westelijke kant van de Waardenburgse driehoek.

Wanneer het spoor in gebruik genomen gaat worden voor het PHS-project, zal niet alleen het geluid toenemen, maar vooral als hinderlijker worden ervaren.

Nu al geeft 2 tot 4 procent van de Waardenburgse bevolking aan ernstige geluidhinder te ondervinden als gevolg van het railverkeer.

Onderzoekers geven aan dat een dergelijke geluidsbelasting stress en andere gezondheidsklachten veroorzaakt.

Over andere gevoelens spreken wij later.

04 Geluidhinder Afhankelijk van windrichting en -sterkte hebben de Waardenburgers ook ’s nachts veel geluidhinder van het treinverkeer en dat zal verergeren naarmate er meer en langere en zwaardere treinen voorbij Waardenburg razen, zoals het de bedoeling is met de PHS Boxtel-Meteren.

04 Geluidhinder Geluidhinder door wegverkeer Zoals eerder aangegeven, is het niet alleen het geluid van treinverkeer dat de geluidsbelasting vormt voor inwoners van Waardenburg. Naast deze bron en die van de industrialisatie en de mechanisatie in de land- en tuinbouw, is het vooral het geluid dat veroorzaakt wordt door het wegverkeer

op de Rijksweg A2/E25 en op de Provinciale weg N830, dat als buitengewoon hinderlijk en vooral ongezond wordt ervaren.

Echter, meer weg, meer voertuigen, meer geluidhinder.

De verkeersintensiteit op de beide wegen neemt rap toe en de breedte van deze wegen laat een vlotte doorstroming niet meer toe. Het gevolg is dat er frequent verkeersinfarcten ontstaan, zowel op de Rijksweg, als op het onderliggend wegennet, veroorzaakt door sluipverkeer dat een uit- c.q. omweg zoekt nabij een infarct. Nodeloos te zeggen, dat hierdoor ook de geluidhinder in het kleine dorp Waardenburg enorm toeneemt.

Elk motorvoertuig veroorzaakt geluid, ongeacht of het voertuig door fossiele brandstoffen, dan wel door waterstof of elektriciteit wordt voortbewogen.

Wegverkeer

Omdat het merendeel van het Nederlands (maar ook het buitenlands) wagenpark uit voertuigen bestaat die met verbrandingsmotoren zijn uitgerust en deze aanmerkelijk meer geluid produceren dan de door waterstof of elektriciteit voortbewogen voertuigen, is het redelijk om aan te nemen dat die voertuigen verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de geluidhinder. De afbeelding in de linkerkolom laat de hoeveelheid geluid vanuit allerlei bronnen zien in de regio Waardenburg. In het grootste gedeelte van de Waardenburgse Driehoek is de situatie ‘zeer slecht’

04 Geluidhinder Het verkeer op de Provinciale weg N830 heeft van de totale geluidsbelasting een niet onbelangrijk aandeel. Aan de afbeeldingen in de middenkolom is te zien, dat vooral de wegen naar Geldermalsen via Meteren en via Est veel geluidhinder opleveren, zowel gedurende een geheel etmaal, als ’s nachts.

Wegverkeer De Rijksweg A2/E25 is zonder enige twijfel een van de belangrijkste verkeersaders van Nederland en van Europa. Zij verbindt de Randstad met de ‘Landsteden’ als Waardenburg (West Betuwe), ’s-Hertogenbosch, Weert en

De Rijksweg A2/E25 veroorzaakt echter de grootste hoeveelheid geluidhinder.

Maastricht. Ook voert zij via België naar vakantielanden als Frankrijk en Spanje. Maar het is vooral het vrachtvervoer dat van Noord naar Zuid en vice-versa over deze Rijksweg plaatsvindt.

04 Geluidhinder Al dat verkeer veroorzaakt een enorme geluidhinder! En voor Waardenburg zal het geluid tot ver in de Driehoek reiken wanneer de wind uit Westelijke richting komt; hetgeen meestal is

Verhoging van de niveaus van het stresshormoon cortisol kan het risico op hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen doen toenemen. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat 9,3% van alle Nederlanders van zestien jaar en ouder in 2016 last had van ernstige hinder door wegverkeer.

De afbeelding rechts laat zien, dat er binnen een etmaal gemiddeld de 70dB op de meetinstrumenten wordt aangetikt en dat ook ’s nachts (rechterkolom) het wegverkeer enorm veel geluidhinder veroorzaakt. Frequente of langdurige blootstelling aan dergelijke geluidsniveaus kan leiden

tot fysieke en mentale klachten, zoals: harten vaat-ziekten, een verhoogde bloeddruk, slaapverstoring, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stress.

05 Luchtverontreiniging (trein- en wegverkeer) De trein is het minst milieubelastend Uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bleek in 2005, dat het railverkeer van zowel personenvervoer, als van vrachtvervoer, de schoonste vervoerwijze was. Toch is er geen enkele reden tot juichen voor de inwoners van de Waardenburgse Driehoek. Ook het treinvervoer is verantwoordelijk voor de uitstoot van Koolstofdioxide en Stikstofoxiden. En aangezien het railvervoer op het PHStracé Meteren - Boxtel voor wat betreft intensiteit toe gaat nemen, zal ook de druk en de mate van luchtverontreiniging in de Waardenburgse Driehoek toenemen. Deze milieubelasting vanaf de Oostelijke grens van de Driehoek op de bevolking van Waardenburg dient opgeteld te worden bovenop de overlast veroorzaakt door het wegverkeer op de Rijksweg A2.

05 Luchtverontreiniging (trein- en wegverkeer) Vervuiling komt uit het Westen Het is evident dat de Waardenburgse bevolking meer te lijden heeft van de luchtvervuiling van het autoverkeer. En met name van het autoverkeer op de Rijksweg A2/E25, dat de Westelijke grens van de Waardenburgse Driehoek vormt. Echter, ook de luchtvervuiling door het wegvervoer over de Provinciale weg N830 heeft enorme impact.

In de ons omringende lucht in de Waardenburgse Driehoek komt er 12 tot 14 microgram fijnstof per m³ lucht voor, hetgeen betekent dat de lucht die mens en dier inademen van matige tot slechte kwaliteit is.

Naast de depositie van roet hebben mens, dier en gewassen te maken met de gevolgen van emissies van stikstof (oxiden), twee categorieën fijnstof en koolstofdioxiden. Omdat wegen steeds dichter bij bewoond gebied komen te liggen, zullen de nadelen van het toenemende verkeer steeds meer merkbaar worden. Luchtverontreiniging vormt het grootste nadeel en is het meest bedreigend voor de volksgezondheid.

Het grootste deel van de luchtverontSsss reiniging bestaat uit deeltjes die wij niet met het blote oog kunnen waarnemen, zoals stikstofoxiden (NOx) en de eerder aangegeven fijnstof.

05 Luchtverontreiniging (trein- en wegverkeer) En juist deze stoffen vormen de grootste gevaren voor de volksgezondheid. In de Waardenburgse lucht bevindt zich 20 tot 30 microgram stikstofdioxide (NO₂) per m³ lucht. De Wereld gezondheidsorganisatie, WHO, stelt dat er geen ‘gezonde ondergrens’ voor stikstofoxide bestaat, met andere woorden:

elke hoeveelheid is al teveel!

13,82 m

05 Luchtverontreiniging (trein- en wegverkeer) Een ander deel van de luchtverontreiniging bestaat uit roet. In onze omgeving is roet beter waarneembaar wanneer het is neergedaald en onder andere auto’s en kozijnen van een zwarte film voorziet. De niet met het blote oog waarneembare kleinere deeltjes roet ademen we echter in en zullen onze luchtweg ‘asfalteren’. Roet leidt net als NO₂, fijnstof en ozon tot levensduurverkorting. Uit onderzoek blijkt, dat voor elke extra 0,5 microgram roet per m³ lucht waar mensen langdurig aan bloot staan, zij gemiddeld 3 maanden korter leven. De hoogste concentraties roet komen langs wegen voor. Gemiddeld is de roetconcentratie in een drukke straat 1,5 - 2,0 µg/m³ in stedelijk gebied en buiten de steden 0,5 - 1,0 µg/m³.

In de Waardenburgse Driehoek bestaat de lucht die de inwoners daar inademen uit 0,8 tot 1,2 µg/m³. Met de naam ‘roet' wordt meestal een combinatie van koolstof en allerlei stoffen die daar aan vast blijven zitten, waaronder PAK’s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen), bedoeld. Roet komt vooral vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen.

06 Trillingen en gevoel van onveiligheid Verkeersintensiteit Het verkeer wordt steeds drukker zowel op het spoor, over het water en op de wegen. Door onze welvaart neemt ook de vraag naar goederen toe. Dank zij onze uitstekende lucht- en zeehavens is Nederland een doorvoerland bij uitstek. Vooral het vervoer van goederen en allerlei grondstoffen over de weg voor zowel binnenlands gebruik als voor levering tot in de verste uithoeken van het Europese gebied neemt explosief toe. Er komen steeds meer en steeds langere en zwaardere vrachtwagens over onze E-wegen en dus ook over de Rijksweg A2/E25. Vrachwagens kunnen tot 32 m. in lengte hebben en zo’n 72.000 kg aan lading vervoeren. Het moge dan duidelijk zijn dat wanneer deze vrachtwagens over de Rijksweg A2/E25 voorbij trekken met gemiddeld 80 km/u, zij veel trillingen veroorzaken.

Voor de mensen die zeer nabij de snelweg wonen, veroorzaakt dit een gevoel van onveiligheid en bovendien is het de vraag in hoeverre de bouwstructuur van de woningen deze trillingen kunnen weerstaan. Veel bewoners van de 29 geluidswalwoningen aan de Weerdenborch in Waardenburg geven nu al aan, dat zij soms in hun bed liggen te trillen en het gevoel hebben, dat de betreffende vrachtwagen ieder moment hun slaapkamer binnen kan rijden. Ook laten sommigen weten, dat hun woning nu al scheuren vertoont als gevolg van het voorbij denderende vrachtverkeer. Die gevoelens van onveiligheid verergeren naarmate men zich realiseert, dat er niet alleen aardappels, groente en fruit worden vervoerd. Grote zorgen hebben de eigenaren van de geluidswalwoningen voor de transporten van brandgevaarlijke en/of explosieve, corroderende, giftige of bijtende stoffen.

En dat geldt niet alleen voor het transport over de weg. Ook het transport over de rails dat steeds intensiever wordt mede vanwege het Project Hoogfrequent Spoorvervoer en de directe aansluiting op de Betuwelijn, baart de inwoners van Waardenburg grote zorgen. Vooral bij de mensen, die dicht bij deze Rijksweg of spoorlijn wonen.

06 Trillingen en gevoel van onveiligheid Sommige Waardenburgers wonen zelfs in de nabijheid van zowel Rijksweg als spoorlijn. De kans dat zich een ramp voltrekt, is miniem maar zeker niet uit te sluiten. Menselijk of technisch falen kunnen catastrofale gebeurtenissen teweeg brengen. Statistisch gezien gebeuren er vrij veel verkeersincidenten op het wegtraject van de A2 tussen Zaltbommel en Deil, waarbij incidenten op of nabij de vluchtstrook en naastgelegen berm het meest voorkomen. Het verkeer en dus ook het vrachtverkeer met mogelijk gevaarlijke stoffen rijdt nu al en straks nog meer te dicht langs de achterzijde van de geluidswalwoningen. Het is gewoon een kwestie van afwachten voor er bij een of meer van de woningen een vrachtwagen de slaapkamer binnen rijdt.

De afstand tussen de weg en de geluidswalwoningen is te klein (ong. 13 meter) en als de huidige invoegstrook tot vierde rijstrook wordt gemaakt, denderen de vrachtwagens met al dan niet gevaarlijke stoffen op slechts 15 à 16 meter aan de achterzijde van de woningen voorbij. DIT IS EEN ONLEEFBARE SITUATIE!

07 Wat er verder nog te zeggen is Ofschoon menigeen in Waardenburg het nut of de noodzaak betwijfelt, beseft men over het algemeen dat de huidige situatie zo niet kan voortduren. Om meer reizigers en vracht over het spoor op een efficiënte en op tijdschema rijdende treinen te vervoeren, moet het spoortracé tussen Meteren en Boxtel aangepakt worden. En om het hoofd te bieden aan de toenemende verkeersintensiteit op zowel de Rijksweg A2/E25, als op het onderliggend

wegennet, zal de Rijksweg aangepast dienen te worden. Maar moet dit dan geschieden zonder aandacht te hebben voor het leefklimaat en de gezondheid van de mensen die er wonen? De overheid, zowel landelijk, als provinciaal, als gemeentelijk, dienen meer aandacht te hebben voor de signalen uit de Waardenburgse samenleving! En die samenleving zegt: Prima die wegverbreding en prima het frequent laten rijden van de treinen, maar eerst zorgen dat het leefklimaat, de gezondheid en de veiligheid verbetert of in ieder geval niet verslechtert. En wanneer inwoners van Waardenburg daar hinder, last en/of schade door ondervinden dienen zij ruimhartig

gecompenseerd te worden! En zij dienen bij het maken van de plannen betrokken te worden. De bewoners van de ‘Bungawallwoningen’ geven aan, dat zij daar tot dusverre met veel plezier wonen en daar ook willen blijven wonen. Toch zeggen ook de meesten, dat als de Rijksweg A2/E25 dichter bij de woningen komt te liggen zonder dat er afdoende maatregelen zijn genomen om de hinder en schade aan hun gezondheid en woningen te voorkomen, zij dan toch liever vertrekken. En als de invoegstrook als bestemming vierde rijstrook krijgt, dan komt het verkeer en dus ook de weg dichter bij de woningen. De bewoners van deze geluidswalwoningen hebben in een resolutie al aangegeven, dat dit voor hen een brug te ver is. Meer overlast (door geurhinder, geluidhinder, trillingen en luchtverontreiniging) zal niet geaccepteerd worden. De Waardenburgers willen niet de rekening voor de vooruitgang van de economie gepresenteerd krijgen.

08 Samenvatting

E

conomie vraagt om toereikende infrastructuur, zowel landelijk als regionaal; het is daarom begrijpelijk dat voor de Rijksweg A2/E25 op het traject Deil-Vught gekozen wordt voor verbreding. Ook het frequenter gebruik van het spoortracé Meteren-Boxtel ligt voor de hand.

A

an de hand van de Atlas voor de Leefomgeving van het RIVM is vast te stellen, dat de leefomstandigheden op dit moment binnen de Waardenburgse Driehoek op alle manieren (door geurhinder, geluidhinder, trillingen en luchtverontreiniging) al ontoelaatbaar zijn. Bovendien bestaan er gevoelens van onveiligheid.

D

(goederen-)treinen en als gevolg van langere en zwaarder belaste vrachtwagens zullen drastisch toenemen en daar is bij de bouw van de huidige woningen in de Waardenburgse Driehoek geen rekening mee gehouden. Vooral de structuur van de woningen nabij het spoortraject, als bij de Rijksweg A2/E25 kan gevaar lopen; nog meer dan geluid, is geurhinder iets

de mate van luchtverontreiniging en dan met name van stikstof, koolstofdioxide en roet, zal ondanks het elektrificeren van het Nederlandse voertuigenpark vele normen overschrijden; de hoeveelheid trillingen als gevolg van frequenter passeren van (langere)

het plan om de invoegstrook van de Oostelijke aansluiting te gaan aanmerken als 4e rijstrook, zal met name het zwaardere verkeer dichter langs de woningen voeren; dit zal leiden tot meer overlast en meer trillingen. Bovendien zal het gevoel van onveiligheid, omdat vervoer van gevaarlijke stoffen dichter bij de woningen voorbij rijdt en de kans op incidenten aanmerkelijk is, alleen maar toenemen.

oor de aanpassing aan de infrastructuur zal:

de geluidhinder van spoorvervoer en wegverkeer (cumulatief) toenemen;

liggen, de overlast door reukhinder evident is. En dat dit naarmate de toename van bedrijvigheid en de toename van de verkeersintensiteit alleen maar zal verergeren;

van subjectieve aard. Vast staat overigens dat, gelet op het gegeven dat de wind het meest vanuit het Westen komt en het bedrijventerrein van Waardenburg en de Rijksweg A2/E25 eveneens ten Westen van de Waardenburgse Driehoek

09 Overwegingen 1. De mate van overlast door het rail- en wegverkeer, als ook door bedrijven, landbouw en veeteelt, is nu al een bedreiging voor de mentale en fysieke gezondheid van mens en dier in de Waardenburgse Driehoek; 2. de toename van intensiteit van het vervoer van personen en goederen over zowel spoor, als over de weg, rechtvaardigen het om plannen te maken om de (eventuele) congestie op het spoor en op de Rijksweg A2/E25, alsmede op het onderliggend wegennet tegen te gaan; 3. deze plannen kunnen en mogen niet leiden tot een verslechtering van het leefklimaat en het woongenot van met name de mensen die nabij deze infrastructurele projecten woonachtig zijn en in het bijzonder voor de inwoners van de Waardenburgse Driehoek; 4. de mogelijkheden om bezwaren te maken tegen de plannen als bedoeld in het Project Hoogfrequent

Spoorvervoer zijn uitgeput en daardoor is het een feit dat de overlast als gevolg van geluid en trillingen (en zeker in cumulatie met het wegverkeer) zal toenemen; 5. om deze cumulatie van geluid en trillingen te verminderen, dan wel te voorkomen, zou ProRail meer aandacht moeten hebben voor de mensen die in de nabijheid van het spoor wonen en

zorgvuldiger naar hen luisteren en maatregelen treffen; 6. verbreding van de Rijksweg A2/E25 verslechtert het leefklimaat en het woongenot van met name de inwoners van Waardenburg die nabij de Rijksweg woonachtig zijn door toename van depositie van roet, toename van luchtverontreiniging, toename geluidhinder en trillingen; 7.het gevoel van onveiligheid neemt toe; 8.verbreding van de Rijksweg A2/ E25 is daarom alleen mogelijk door de sloop van de 29 geluidswalwoningen, de huiseigenaren voor de overlast te compenseren en de bouw van een hogere geluidswering (à la de Luifel van Zeist) langs de Westgrens van Waardenburg; 9.of de huidige geluidswal met de woningen te handhaven, maar wel te verhogen in combinatie met andere maatregelen (zie afbeelding in het midden); 10.heb aandacht voor en luister naar de Waardenburgers.

Gilles Tebrunsvelt is in 1951 geboren in Amsterdam. Na zijn middelbare schooltijd heeft hij zijn dienstplicht vervuld. Daarna werkte hij tot 2003 bij de politie, eerst in Eindhoven en later in Wijchen, Nijmegen en Tiel met korte onderbrekingen toen hij als artsenbezoeker bij Pfizer ging werken en na het behalen van het NGPR-A-diploma als zelfstandig communicatie-adviseur. Hij sloot zijn carrière af als gemeentevoorlichter bij de gemeente Neerijnen. Tijdens zijn loopbaan heeft hij verschillende publicaties geschreven met als voornaamste thema verkeer en milieu. Voor Vluchtelingenwerk Nederland, afdeling Wijchen schreef hij een folder om de kloof tussen ‘vreemd’ en ‘eigen’ te verkleinen en misverstanden uit de weg te halen. In 1998 ging Tebrunsvelt in Waardenburg wonen in het net gereed gekomen bouwproject aan de Weerdenborch en is een van de oorspronkelijke bewoners van de geluidswalwoningen. Hij woont daar met heel veel plezier, maar ziet met lede ogen aan dat infrastructurele projecten de samenleving in de Waardenburgse Driehoek fijnknijpen en dat laat hem niet onberoerd. Hij is voorzitter van de Bewonersvereniging Bungawalls Weerdenborgh en initiatiefnemer en directeur van het Waardenburgs Platform.

www.waardenburgs-platform.info