A. Brief 6 december 2024 - Verkeersstructuur en veranderende binnenstad

Geachte leden van de Gemeenteraad, Dinsdag 10 december a.s. neemt u een belangrijke beslissing over de verkeerssituatie in de binnenstad. Ik ben van mening dat een dergelijk besluit slechts genomen kan worden in een bredere context van heel het functioneren van de binnenstad. Daarom heb ik bijgaande open brief aan u gezonden; c.c. college van B. & W. en Brabants Dagblad. Ik ben benieuwd naar uw reactie hierop. Met vriendelijke groet,

Bewoner van de binnenstad en op diverse fronten daar actief

Autoluwe binnenstad “Panta rhei” zei de Griekse filosoof Heraclitus: alles gaat voorbij ofwel alles verandert. Dat geldt nog steeds. Binnensteden openbreken voor auto’s Eén concreet voorbeeld, het denken over binnensteden en autoverkeer. Toen ik in de jaren 60 van de vorige eeuw in Deft studeerde bestond er een plan voor het betere afwikkelen van het groeiende autoverkeer door aanleg van een autoweg met 2 x 2 rijstroken van Rotterdam naar Den Haag, via het marktplein in Delft, vóór de nieuwe kerk langs waar de Oranjes begraven liggen. Met de uitvoering van het plan werd begonnen; eerst met de aanleg van 2 x 2 rijstroken in de nieuwe wijk van de Technische Universiteit. Vervolgens met de aanleg van een nieuwe brug over het Schiekanaal met ook weer 2 x 2 rijstroken. Die brug mondt uit op de historische binnenstad. `Waarop begonnen werd met aankoop en sloop van eeuwenoude panden. Dat leidde tot steeds heviger protesten, waarop de uitvoering werd gestaakt. Begin jaren 70 van de vorige eeuw werd in Amsterdam onder veel meer de smalle Weesperstraat gesloopt om een autoweg met 2 x 2 rijstroken aan te leggen met aan weerszijden moderne hoogbouw in de plaats van de eeuwenoude historische pandjes van de binnenstad.

De bedoeling was om aan te sluiten op de IJ-tunnel met 2 x 2 rijstroken en een aftakking te maken met eenzelfde profiel dwars door de eveneens eeuwenoude Nieuwmarktbuurt, waarvoor ook weer gesloopt zou moeten worden. Toenemende protesten vanuit de hele stad hebben geleid tot stopzetting van dat beleid. Ook in ’s-Hertogenbosch werd in principe eenzelfde beleid aangehangen, waarbij ook de historische Dieze gedempt zou worden. Ook daar hebben protesten geleid tot wijziging van het beleid. Auto’s aan banden leggen Panta Rhei, alles gaat voorbij, alles verandert. Waar eerder op historische plekken als de Markt en De Parade in ’s-Hertogenbosch auto’s geparkeerd konden worden, zijn die plekken thans vrijwel autovrij en is parkeren er niet meer mogelijk. Het gaat nog verder; er wordt nu al langere tijd gesproken over een autoluwe binnenstad. Niet alleen in ’s-Hertogenbosch, maar bijvoorbeeld ook in Amsterdam, waar bij wijze van proef de eerder breed aangelegde Weesperstraat van een “knip” werd voorzien, net zoals in ’s-Hertogenbosch gepraat werd over en gestudeerd werd op een of meer “knippen” in de binnenstadsring. Zelfs in New York wil men de Fifth Avenue van 5 rijstroken terugbrengen naar twee rijstroken om een boulevard te maken waar voetgangers voorrang hebben en waar bomen zullen gaan groeien.

Tegen deze achtergrond is het niet verwonderlijk dat de gemeente ’s-Hertogenbosch nu het voornemen heeft de hele Hinthamerdriehoek verkeersluwer te maken en deels op bepaalde tijden af te sluiten. Ik ben zeker niet tegen een meer autoluwe binnenstad, maar er passen toch diverse kanttekeningen bij. Wordt het beter of slechter ? Het lijkt het er sterk op, dat er alleen maar gekeken is naar autoluw maken. Dat is ook wat vrijwel alle belanghebbenden vanuit de horeca en de winkeliers opmerken: zo is de wethouder Economische Zaken in het geheel niet betrokken in de gesprekken over dit onderwerp. En even een “jump over”: in Amsterdam is de proef met een “knip” in de Weesperstraat volstrekt mislukt door de verkeerschaos die hierop in de hele stad ontstond. Het is toch bizar dat in een tijd, waarin bijvoorbeeld binnensteden veranderen door ander koopgedrag zoals bij webwinkels, louter en alleen vanuit de verkeersfunctie tot ver gaande ingrepen wordt besloten. De Bijenkorf is uit de stad verdwenen, V. & D, is weg en in het prachtige gebouw is in feite nog steeds

geen binnenstedelijke invulling verkregen. Blokker verdwijnt met meerdere winkels uit de binnenstad. Natuurlijk, Panta Rhei, alles verandert maar hoe en wat komt ervoor in de plaats? Wat zijn de meerdere functies van de binnenstad en hoe zorgen we ervoor dat die kunnen blijven functioneren ? Moeten we bijvoorbeeld niet eerst zorgen voor een betere bereikbaarheid van de binnenstad ook voor (of juist voor) auto’s door het parkeersysteem aan te passen en te verbeteren, temeer daar het voornemen is om diverse parkeergarages bij de binnenstad te slopen? Daarbij dient bedacht te worden dat de overigens uitstekend functionerende Park & Ride plaatsen slechts tot 18.00 uur geopend zijn. Toekomst van de binnenstad Wat is in een veranderende wereld de toekomst van onze binnenstad? Een binnenstad die hogelijk gewaardeerd wordt en heel veel diversiteit kent: kunst en theater, musea, heel verscheiden horeca, nog steeds een heel divers winkelaanbod. Tal van evenementen, heel veel muziekmakers. En niet te vergeten pakweg 12.000 inwoners, die ook samen met hun bezoekers bijdragen aan de levendigheid van de binnenstad. Hoe kan het dan bestaan dat binnen die veelheid en diversiteit één onderwerp als het ware “stand alone” wordt behandeld als ware het slechts een verkeersvraagstuk. En zelfs dat vraagstuk wordt vanuit die ene discipline niet helemaal overzien.

Het moet dus anders! Integraal beleid, waarbij alles meetelt. Verkeersoverlast Mij is bekend dat er binnen de Blb/Wijkraad Binnenstad mensen zijn, die last hebben van verkeer in de Hinthamerstraat, de Jozephstraat en de Zuid Willemsvaart. Eerder werd een actie gevoerd met als motto “Stop het verkeersgeweld.” Buitengewoon interessant is om dan te bezien wat dat verkeersgeweld is en hoe het te stoppen. Het geweld bestaat vooral uit veel te hard rijden, vaak (maar niet alleen) veroorzaakt door bezoekers van de twee coffeeshops aan de Hinthamerstraat. Zodra ze de hoek omkomen van de Hinthamerstraat naar de Jozephstraat wordt het gaspedaal diep ingedrukt. Waar maximaal 30 km/h de norm is, wordt het dubbele of nog meer gehaald. Waarom wordt die 30 km/h niet gehandhaafd, bijvoorbeeld met camera’s? *) Nee, dat kan niet. Het kan wel bijvoorbeeld op de Zandzuigerstraat, waar niemand last zal hebben van snelheden van 70 km/h, maar in de binnenstad kan het niet. Uiterst wonderlijk. Afsluiten zou dat probleem oplossen, maar roept het geen andere problemen op? Dus als gezegd: waarom het vraagstuk niet integraal, multidisciplinair bezien, zowel op ambtelijk niveau als op bestuurlijk niveau. Natuurlijk, alles zal altijd steeds veranderen. Zo ook de binnenstad van ’s-Hertogenbosch. Maar laten we a.u.b.

samen met elkaar heel goed kijken naar hoe te veranderen met als doel onze fantastische binnenstad met haar vele en diverse functies levendig te houden en te behouden. Tot slot nog één ding. Ik zag eens een Italiaanse film, opgenomen in een Italiaanse binnenstad. Wat mij bij gebleven is, is de levendige wirwar van alles en nog wat. Voetgangers en scooters en auto’s en bussen die zich door de straatjes wurmden waar tegelijkertjjd markt werd gehouden en winkeliers hun koopwaar op straat ten toon stelden en er terrassen waren van de horeca. Het fascinerende was de volstrekte chaos, waar alle mensen plezier in beleefden. *) Gisteren las ik in Het Parool dat camera’s worden ingezet op 30 km wegen.