A. Brief 30 januari 2023 - Tegen Design Museum en Parkeergarage - Klimaatcoalitie

Beste gemeenteraad, Stop nou eens met groeien. Zie ons pleidooi en herzie je voornemen,

Van: De Bossche Klimaatcoalitie Kern van deze brief is 1. Ons verzet tegen de vestiging van een nieuwe Designmuseum met haar aanvullende infrastructuur en parkeergarage 2. Ons verzet tegen de voorgestelde invulling van de Bossche Stadsdelta Met het verzoek om 1. Een milieueffectrapportage (MER) te maken van de vestiging van dat nieuwe museum met infrastructuur en parkeergarage. Inclusief de milieueffecten van de beoogde bezoekersstromen die van heinde en ver komen. De impuls aan het toerisme en de economie in onze gemeente, zoals dat verwoord staat in de stukken voor de gemeenteraad. 2. Een milieueffectrapportage (MER) te maken van uw plannen voor de Bossche Stadsdelta en die te vergelijken met een alternatieve invulling van die stadsdelta zoals die hieronder wordt ingevuld. Met inbegrip van de 30.000 verwachte motorvoertuigen per dag. 1. Milieueffectrapportage is verplicht bij een plan als de ontwikkelingen binnen het plan mogelijk tot significante gevolgen leiden voor Natura 2000gebieden. Te weten het Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek waardoor een passende beoordeling nodig is. Omdat wij de overtuiging hebben dat uw plannen de klimaatcrisis verergeren, strijdig zijn met uw eigen bestuursakkoord en de biodiversiteit in de ons omringende natuurgebieden verslechteren. Niet alles kan, om de fameuze woorden van Johan Remkes in herinnering te roepen.

Wij beroepen ons hierbij op uw eigen bestuursakkoord:

Bestuursakkoord gemeente ‘s-Hertogenbosch 2022-2026 waaruit we citeren: Wij willen actief en concreet werken aan de overgang (transitie) van fossiele energie naar hernieuwbare energie. Daarmee leveren we onze bijdrage aan het zoveel mogelijk voorkomen van klimaatverandering. Want hoe langer we wachten, hoe groter de negatieve gevolgen voor ons worden. 1. Het nieuwe Designmuseum. Uw woorden: We zetten hoog in op duurzaamheidsambities conform de visie Duurzaam ’s-Hertogenbosch en het Gebiedsperspectief Bossche Stadsdelta. Om zowel duurzaamheidsambities als de energiekosten voor de exploitatie van het museum optimaal vorm te geven, zetten we in op het bouwen van een energieneutraal gebouw. Onze ambities rijken verder: we onderzoeken de mogelijkheden voor het creëren van gebouw dat biobased elementen bevat, energieleverend is, modulair van opzet (circulair) en natuur inclusief is met een positieve impact van het gebouw op groen en ecologie. Wij zijn met name verheugd over uw ambitie om het gebouw energieleverend te maken. U schrijft niet dat het gebouw energetisch meer dan zelfvoorzienend moet zijn. Wij waarderen uw inzet maar zijn toch bang dat er onder de streep minder duurzaamheid overblijft. Temeer daar gesproken wordt over ambities, onderzoeken van mogelijkheden, inzetten op, en, optimale vorm.

Dat komt bij ons over als de goede voornemens op 1 januari die ook niet altijd gerealiseerd worden. De nieuwbouw van het Designmuseum, de parkeergarage en de infrastructurele aanpassing van de omgeving vergt stikstofruimte die dan niet meer toegewezen kan worden aan de natuur of woningbouw. Niet aan het Bossche Broek of de Moerputten. Terwijl die natuur nou net zieltogend is denkend aan de biodiversiteit en de woorden van de Provincie Noord-Brabant over de toestand van de Brabantse natuur: Vogelsoorten zoals de kemphaan en het korhoen zijn al verdwenen. Ook komen grutto’s en kieviten steeds minder voor. Daarnaast zijn er steeds minder vlinders in Brabant. Biodiversiteit vormt de basis van het leven door grondstoffen, medicijnen en voedsel te leveren, maar ook de water- en luchtkwaliteit te reguleren. De biodiversiteit in Brabant staat onder druk door de economische

groei en de gevolgen voor lucht, water en bodem, de toenemende bebouwing en uitbreiding van de infrastructuur. Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek Zijn een onderdeel van Natura2000 met als kenmerk: Overbelasting met stikstof? Ja. Aldus de site van Natura2000

Nieuwbouw leidt tot emissies van fijnstof en broeikasgassen en vergt veel grondstoffen. Nieuwbouw van het museum werkt als een vliegwiel voor andere activiteiten: aanpassen van de infrastructuur waaronder wegen, bouw van een parkeergarage. En de sloop van de Tolbrugparkeergarage. Maar ook volgen nog de aanpassingen van het Noord-Brabants museum door het vertrek van het Designmuseum. Arbeid is al zo schaars. Arcadis, architect John Boon, noemt Den Bosch een stenige stad in zijn onderzoek. In de binnenstad is er weinig ruimte voor groen. Teveel stenen te weinig groen. Wil je als stad ‘gezonder’ worden voor je inwoners, dan móet er – zeker in Den Bosch – groen bij. Zie Brabantsdagblad van 22 november 2022.

2. De Bossche Stadsdelta Een centraal thema in uw plannen voor de Bossche Stadsdelta is slopen. Er wordt veel gesloopt in de Bossche Stadsdelta. Heel veel. Havendijk, Werfpad, Citadelhofje, inclusief het persoonlijk leed dat hiermee gepaard gaat, Diezebrug, om er een paar te noemen. Dat levert heel veel afval op dat botst met de gedachte van circulariteit. Het botst ook met het bestuursakkoord waarin staat: We zoeken naar mogelijkheden voor vermindering en hergebruik van afval. Slopen kost materiaal, kost fossiele brandstof, transport van het afval en het afval zelf, betongranulaat. En bomen, heel veel bomen worden gesloopt. En dan moet er vervolgens nieuw gebouwd worden. Dat kost ook weer fossiele brandstof dus CO2-emissie, vergt stikstofruimte en nieuwe materialen. U schrijft: Bij de gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta zetten we hoog in op duurzaamheidsambities. Maar wij ervaren uw plannen verre van duurzaam.

Sloop is strijdig met circulariteit. Circulariteit begint met niet slopen van gebouwen, wegen of bruggen maar met de minst mogelijke aanpassingen voor het hernieuwde gebruik. Sloop brengt veel CO2-emissie voort, afval en natuurlijk stikstof. De stikstofruimte is hard nodig voor woningbouw en herstel van de natuur. CO2-emissie is strijdig met de klimaatambities van de gemeente. De gemeente die nog 80% moet bezuinigen op de uitstoot van broeikasgassen tussen nu en 2045. De klimaatmonitor van Rijkswaterstaat toont aan dat de CO2 uitstoot t.g.v. aardgas- en elektriciteitsverbruik van Den Bosch na 2020 weer toeneemt. Aardgas met 2% en elektriciteit met 7,5%. Er wordt een grote lelijke brug gesloopt en prompt daarnaast een splinternieuwe even lelijke betonnen brug gebouwd. Waarom wordt de Diezebrug niet opgeknapt is onze vraag? Dat is circulair. Er zijn kunstenaars genoeg die de brug kunnen verfraaien. Imke van Dillen en Merle Ebskamp hebben u een plan voorgelegd om de pijlers van de Diezebrug te sparen van de sloop. Onderzoek het behoud van de huidige brug inclusief de gedachten van Imke van Dillen en Merle Ebskamp. En leg naast de bestaande huidige Diezebrug op maaiveld een beweegbare brug voor fietsers en voetgangers. Als je dan te laat komt kun je de open brug altijd de schuld geven.

De beoogde bouw van de nieuwe betonnen brug – blijft een barrière voor de fietser en de lopers- betekent ook veel emissie van CO2 (tenzij de brug van inheems hout gebouwd wordt) en gebruik van grondstoffen. De rode loper wordt uitgelegd voor het autoverkeer dat de stad in gaat: ruimte voor 30.000 motorvoertuigen per dag op de nieuwe brug. Dat valt niet te rijmen met het plan om de stad autoluw te maken met een 30 km gebied. De richtlijn voor een 30 km zone is 5000-6000 motorvoertuigen per dag. De beoogde 30 km snelheid wordt met voeten getreden. Met een nieuwe parkeergarage voor het designmuseum wordt ook de rode loper uitgelegd voor het autoverkeer. En 30.000 voertuigen produceren heel veel fijnstof, dat tast onze gezondheid aan en fijnstof wordt overal teruggevonden. Tot slot. Wij vragen u uw plannen te herzien met de grenzen van de aarde als referentiekader. Met onze wens om de temperatuur op aarde met maximaal 1,5 graad Celsius te laten stijgen. Ook onze stad kan (moet) hieraan meehelpen. De kosten van klimaatontwrichting zijn vele malen hoger. Met de troostende gedachte dat ‘er leven is na de groei’. Overeenkomstig het boek van Paul Schenderling. De klimaatcoalitie.