A. Brief 24 mei 2021 - Totaal spoor
Tekst van het document
Utrecht C
06:48
07:48
08:48
09:48
10:48
11:48
12:48
13:48
14:48
15:48
16:48
17:48
Amsterdam C
07:08
08:08
09:08
10:08
11:08
12:08
13:08
14:08
15:08
16:08
17:08
18:08
Oberhausen
Schatting van versnelling door Brennerbasistunnel op route München - Verona
FV18 Amsterdam - Basel en verder
ICE
Grensovergang Zevenaar
FV94
FV18
FV94 Amsterdam - München en verder FV94 FV94 FV94 FV18 FV18 07:15
Napels
Rome
08:45 13:15
Genua
09:15
Milaan
10:30
12:30
14:30
Bern
13:45
15:45
17:45
Basel
15:00
17:00
19:00
Boedapest
08:30
Wenen
11:15
Zagreb
07:30
Graz
11:45
Salzburg
16:00
Venetië
08:15 12:40
Bologna Verona
09:30
13:30
Innsbruck
11:35
15:35
München Hbf A
12:57
17:16
16:57
V
13:21
17:21
17:21
19:52
19:52
19:04
20:04
20:04
21:04
Hierboven niet alle stations weergeven Frankfurt Hbf A
17:36
V
15:52
Frankfurt Flughaven
16:04
17:04
18:04
Köln Messe Deutz
16:58
17:58
18:58
19:58
20:58
20:58
21:58
Düsseldorf
17:21
18:21
19:21
20:21
21:21
21:21
22:21
Duisburg
17:34
18:34
19:34
20:34
21:34
21:34
22:34
17:52
Oberhausen
17:42
18:42
19:42
20:42
21:42
21:42
22:42
Arnhem
18:22
19:22
20:22
21:22
22:22
22:22
23:22
Utrecht C
18:48
19:48
20:48
21:48
22:48
22:48
23:48
Amsterdam C
19:08
20:08
21:08
22:08
23:08
23:08
00:08
Grensovergang Zevenaar
IC Zandvoort aan Zee - Köln IC Den Helder - Dresden K
D
K
D
K
D
K
D
K
D
K
D
Den Helder
07:26
09:26
11:26
13:26
15:26
Schagen
07:38
09:38
11:38
13:38
15:38
Alkmaar
07:54
09:54
11:54
13:54
15:54
06:56
Zandvoort Haarlem
08:56
07:06
10:56
09:06
12:56
11:06
14:56
13:06
15:06
Amsterdam
05:21
06:21
07:21
08:21
09:21
10:21
11:21
12:21
13:21
14:21
15:21
16:21
Utrecht
05:43
06:43
07:43
08:43
09:43
10:43
11:43
12:43
13:43
14:43
15:43
16:43
Arnhem
06:07
07:07
08:07
09:07
10:07
11:07
12:07
13:07
14:07
15:07
16:07
17:07
07:21
Emmerich
09:21
11:21
13:21
17:21
15:21
Wesel
06:37
Oberhausen
06:51
Duisburg
06:59
08:59
10:59
12:59
14:59
16:59
Dusseldorf
07:11
09:11
11:11
13:11
15:11
17:11
Köln Hbf
07:36
09:36
11:36
13:36
15:36
17:36
08:37 07:51
08:51
10:37
09:51
10:51
12:37
11:51
12:51
14:37
13:51
14:51
16:37 15:51
16:51
17:51
Niet alle stations weergeven
Dortmund
08:25
10:25
12:25
14:25
16:25
18:25
Hamm
08:43
10:43
12:43
14:43
16:43
18:43
Paderborn
09:17
11:17
13:17
15:17
17:17
19:17
Kassel
10:16
12:16
14:16
16:16
18:16
20:16
Erfurt
11:30
13:30
15:30
17:30
19:30
21:30
Jena
12:05
16:05
20:05
Gera
12:30
16:30
20:30
Chemnitz
13:27
17:27
21:27
Dresden
14:20
18:20
22:20
Vanaf Oberhausen / Dortmund vermoedelijk nog vroegere ritten wenselijk
Grensovergang Zevenaar
IC Zandvoort aan Zee - Köln IC Den Helder - Dresden K
D
K
D
Den Helder
17:26
19:26
Schagen
17:38
19:38
Alkmaar
17:54
19:54
Zandvoort
16:56
18:56
K
20:56
Haarlem
17:06
Amsterdam
17:21
18:21
19:21
20:21
21:21
Utrecht
17:43
18:43
19:43
20:43
21:43
Arnhem
18:07
19:07
20:07
21:07
22:07
Emmerich
19:06
19:21
21:06
21:21
Wesel
18:37
Oberhausen
18:51
Duisburg
18:59
20:59
22:59
Dusseldorf
19:11
21:11
23:11
Köln Hbf
19:36
21:36
23:36
20:37
19:51
20:51
22:37 21:51
Niet alle stations weergeven
Dortmund
20:25
22:25
Hamm
20:43
22:43
Paderborn
21:17
Kassel
22:16
Erfurt
23:30
Jena
Gera
Chemnitz
Dresden
22:51
Grensovergang Zevenaar
IC Zandvoort aan Zee - Köln IC Den Helder - Dresden K
D
K
D
K
D
K
D
K
D
K
D
Dresden
06:40
10:40
Chemnitz
07:33
11:33
Gera
08:30
12:30
Jena
08:55
12:55
Erfurt
05:30
07:30
09:30
11:30
13:30
Kassel
06:46
08:46
10:46
12:46
14:46
Paderborn
07:45
09:45
11:45
13:45
15:45
Hamm
06:18
08:18
10:18
12:18
14:18
16:18
Dortmund
06:35
08:35
10:35
12:35
14:35
16:35
Hierboven niet alle stations weergeven Köln Hbf
05:24
07:24
09:24
11:24
13:24
15:24
Dusseldorf
05:48
07:48
09:48
11:48
13:48
15:48
08:00
10:00
12:00
14:00
16:00
Duisburg
06:00
Oberhausen
06:08
Wesel
06:22
07:08
08:08
07:37
Emmerich
09:08
08:22
10:08
11:08
09:37
12:08
13:08
12:22
10:22
14:08
13:37
11:37
15:08
14:22
16:08
17:08
16:22 15:37
17:37
Arnhem
06:52
07:52
08:52
09:52
10:52
11:52
12:52
13:52
14:52
15:52
16:52
17:52
Utrecht
07:18
08:18
09:18
10:18
11:18
12:18
13:18
14:18
15:18
16:18
17:18
18:18
Amsterdam
07:38
08:38
09:38
10:38
11:38
12:38
13:38
14:38
15:38
16:38
17:38
18:38
Haarlem
07:53
09:53
11:53
13:53
15:53
17:53
Zandvoort
08:03
10:03
12:03
14:03
16:03
18:03
Alkmaar
09:06
11:06
13:06
15:06
17:06
19:06
Schagen
09:21
11:21
13:21
15:21
17:21
19:21
Den Helder
09:33
11:33
13:33
15:33
17:33
19:33
Grensovergang Zevenaar
IC Zandvoort aan Zee - Köln IC Den Helder - Dresden K
D
K
D
Dresden
14:40
Chemnitz
15:33
Gera
16:30
Jena
16:55
Erfurt
15:30
17:30
Kassei
16:46
18:46
Paderborn
17:45
19:45
Hamm
18:18
20:18
Dortmund
18:35
20:35
K
Hierboven niet alle stations weergeven Köln Hbf
17:24
19:24
21:24
Düsseldorf
17:48
19:48
21:48
20:00
22:00
Duisburg
18:00
Oberhausen
18:08
Wesel
18:22
Emmerich
19:08
20:08
21:08
20:22
22:08 22:22
21:37
19:37
Arnhem
18:52
19:52
20:52
21:52
22:52
Utrecht
19:18
20:18
21:18
22:18
23:18
Amsterdam
19:38
20:38
21:38
22:38
23:38
Haarlem
19:53
21:53
Zandvoort
20:03
22:03
Alkmaar
21:06
Schagen
21:21
Den Helder
21:33
Tot Dortmund / Oberhausen vermoedelijk nog een latere rit wenselijk
E19a NW RE Arnhem - Düsseldorf
Grensovergang Zevenaar
Niet alle stations weergeven Arnhem
05:41
06:11
Dusseldorf
05:25
05:55
Emmerich
06:12
06:42
Oberhausen
05:50
06:20
Oberhausen
07:10
07:40
Emmerich
06:48
07:18
Düsseldorf
07:35
08:05
Arnhem
07:15
08:45
Patroontijden elk uur
Mogelijk versnelling door snellere infra
Grensovergang Groesbeek
ElONW RE Nijmegen - Dusseldorf
N31aNW RB/RE Nijmegen - Duisburg Niet alle stations weergeven
Nijmegen
06:56
07:08 07:12
07:26
Duisburg
08:10
Nijmegen Heyendaal
07:00
07:30
Kanten
Groesbeek
07:07
07:37
Düsseldorf
07:38
08:08
Kranenburg
07:12
07:42
Krefeld
08:06
08:36
Nütterden
07:17
07:47
Kleve
09:05
Kleve
07:24
07:54
Nütterden
09:11
09:41
Krefeld
08:26
08:56
Kranenburg
09:16
09:46
Düsseldorf
08:53
09:23
Groesbeek
09:21
09:51
08:01
Nijmegen Heyendaal
09:28
09:43
09:58
08:46
Nijmegen
09:32
09:47
10:02
Kanten
Duisburg
07:30
Patroontijden alle treinen rijden elk uur
Kruisingen nog bestuderen vermoedelijk sneltrein - stoptrein in Groesbeek. Kruisingen stoptrein - stoptrein komt nu uit tussen Kranenburg en Nütterden.
Met elektrificatie Kleve - Krefeld waarschijnlijk mogelijk om in Kranenburg te doen Kruising sneltrein - sneltrein zou beste in Kleve kunnen.
Globale tijdsindicatie tussen Nijmegen en Kleve
08:55
09:25
09:35
IC Den Haag - Dusseldorf
Grensovergang Venlo / Landgraaf
IC Den Haag - Aachen Den Haag
05:04
05:34
06:04
06:34
07:04
07:34
08:04
08:34
09:04
09:34
10:04
Rotterdam
05:31
06:01
06:31
07:01
07:31
08:01
08:31
09:01
09:31
10:01
10:31
Breda
05:20
05:50
06:20
06:50
07:20
07:50
08:20
08:50
09:20
09:50
10:20
10:50
Tilburg
05:35
06:05
06:35
07:05
07:35
08:05
08:35
09:05
09:35
10:05
10:35
11:05
Eindhoven
05:58
06:28
06:58
07:28
07:58
08:28
08:58
09:28
09:58
10:28
10:58
11:28
Helmond
06:07
07:07
08:07
09:07
10:07
11:07
Deurne
06:13
07:13
08:13
09:13
10:13
11:13
Venlo
06:32
07:32
08:32
09:32
10:32
11:32
Mönchengladbach
07:02
08:02
09:02
10:02
11:02
12:02
Düsseldorf
07:27
08:27
09:27
10:27
11:27
12:27
Sittard
06:58
07:58
08:58
09:58
10:58
11:58
Heerlen
07:15
08:15
09:15
10:15
11:15
12:15
Aachen
07:33
08:33
09:33
10:33
11:33
12:33
IC Den Haag - Dusseldorf
Grensovergang Venlo / Landgraaf
IC Den Haag - Aachen Aachen
05:29
06:29
07:29
08:29
09:29
Heerlen
05:49
06:49
07:49
08:49
09:49
Sittard
06:04
07:04
08:04
09:04
10:04
Düsseldorf
05:33
06:33
07:33
08:33
09:33
Mönchengladbach
06:04
07:04
08:04
09:04
10:04
06:30
07:30
08:30
09:30
10:30
05:30
Venlo
Deurne Helmond Eindhoven
05:34
06:04
06:34
07:04
07:34
08:04
08:34
09:04
09:34
10:04
10:34
11:04
Tilburg
05:57
06:27
06:57
07:27
07:57
08:27
08:57
09:27
09:57
10:27
10:57
11:27
Breda
06:12
06:42
07:12
07:42
08:12
08:42
09:12
09:42
10:12
10:42
11:12
11:42
Rotterdam
06:31
07:01
07:31
08:01
08:31
09:01
09:31
10:01
10:31
11:01
11:31
12:01
Den Haag
06:58
07:28
07:58
08:28
08:58
09:28
09:58
10:28
10:58
11:28
11:58
12:28
Grensovergang Venlo / Landgraaf Den Haag
10:34
11:04
11:34
12:04
12:34
13:04
13:34
14:04
14:34
15:04
15:34
16:04
Rotterdam
11:01
11:31
12:01
12:31
13:01
13:31
14:01
14:31
15:01
15:31
16:01
16:31
Breda
11:20
11:50
12:20
12:50
13:20
13:50
14:20
14:50
15:20
15:50
16:20
16:50
Tilburg
11:35
12:05
12:35
13:05
13:35
14:05
14:35
15:05
15:35
16:05
16:35
17:05
Eindhoven
11:58
12:28
12:58
13:28
13:58
14:28
14:58
15:28
15:58
16:28
16:58
17:28
Helmond
12:07
13:07
14:07
15:07
16:07
17:07
Deurne
12:13
13:13
14:13
15:13
16:13
17:13
Venlo
12:32
13:32
14:32
15:32
16:32
17:32
Mönchengladbach
13:02
14:02
15:02
16:02
17:02
18:02
Düsseldorf
13:27
14:27
15:27
16:27
17:27
18:27
Sittard
12:58
13:58
14:58
15:58
16:58
17:58
Heerlen
13:15
14:15
15:15
16:15
17:15
18:15
Aachen
13:33
14:33
15:33
16:33
17:33
18:33
Grensovergang Venio / Landgraaf
Aachen
10:29
11:29
12:29
13:29
14:29
15:29
Heerlen
10:49
11:49
12:49
13:49
14:49
15:49
Sittard
11:04
12:04
13:04
14:04
15:04
16:04
Düsseldorf
10:33
11:33
12:33
13:33
14:33
15:33
Mönchengladbach
11:04
12:04
13:04
14:04
15:04
16:04
Venlo
11:30
12:30
13:30
14:30
15:30
16:30
Deurne Helmond Eindhoven
11:34
12:04
12:34
13:04
13:34
14:04
14:34
15:04
15:34
16:04
16:34
17:04
Tilburg
11:57
12:27
12:57
13:27
13:57
14:27
14:57
15:27
15:57
16:27
16:57
17:27
Breda
12:12
12:42
13:12
13:42
14:12
14:42
15:12
15:42
16:12
16:42
17:12
17:42
Rotterdam
12:31
13:01
13:31
14:01
14:31
15:01
15:31
16:01
16:31
17:01
17:31
18:01
Den Haag
12:58
13:28
13:58
14:28
14:58
15:28
15:58
16:28
16:58
17:28
17:58
18:28
Grensovergang Venlo / Landgraaf Den Haag
16:34
17:04
17:34
18:04
18:34
19:04
19:34
20:04
20:34
21:04
21:34
22:04
Rotterdam
17:01
17:31
18:01
18:31
19:01
19:31
20:01
20:31
21:01
21:31
22:01
22:31
Breda
17:20
17:50
18:20
18:50
19:20
19:50
20:20
20:50
21:20
21:50
22:20
22:50
Tilburg
17:35
18:05
18:35
19:05
19:35
20:05
20:35
21:05
21:35
22:05
22:35
23:05
Eindhoven
17:58
18:28
18:58
19:28
19:58
20:28
20:58
21:28
21:58
22:28
22:58
23:28
Helmond
18:07
19:07
20:07
21:07
22:07
23:07
Deurne
18:13
19:13
20:13
21:13
22:13
23:13
Venlo
18:32
19:32
20:32
21:32
22:32
23:32
Mönchengladbach
19:02
20:02
21:02
22:02
23:02
00:02
Düsseldorf
19:27
20:27
21:27
22:27
23:27
00:27
Sittard
18:58
19:58
20:58
21:58
22:58
23:58
Heerlen
19:15
20:15
21:15
22:15
23:15
00:15
Aachen
19:33
20:33
21:33
22:33
23:33
00:33
Grensovergang Venio / Landgraaf
Aachen
16:29
17:29
18:29
Heerlen
16:49
17:49
Sittard
17:04
18:04
19:29
20:29
21:29
18:49
19:49
20:49
21:49
19:04
20:04
21:04
22:04
Düsseldorf
16:33
17:33
18:33
19:33
20:33
21:33
Mönchengladbach
17:04
18:04
19:04
20:04
21:04
22:04
Venlo
17:30
18:30
19:30
20:30
21:30
22:30
Deurne Helmond 19:34
20:04
20:34
21:04
21:34
22:04
22:34
23:04
19:27
19:57
20:27
20:57
21:27
21:57
22:27
22:57
23:27
19:42
20:12
20:42
21:12
21:42
22:12
22:42
23:12
23:42
19:31
20:01
20:31
21:01
21:31
22:01
22:31
23:01
23:31
00:01
19:58
20:28
20:58
21:28
21:58
22:28
22:58
23:28
23:58
00:28
Eindhoven
17:34
18:04
18:34
19:04
Tilburg
17:57
18:27
18:57
Breda
18:12
18:42
19:12
Rotterdam
18:31
19:01
Den Haag
18:58
19:28
Grensovergang Venlo / Landgraaf Den Haag
22:34
23:04
Rotterdam
23:01
23:31
Breda
23:20
23:50
Tilburg
23:35
00:05
Eindhoven
23:58
00:28
Helmond
00:07
Deurne
00:13
Venlo
00:32
Mönchengladbach Düsseldorf
Sittard Heerlen
Aachen Grensovergang Venlo / Landgraaf
Aachen
22:29
Heerlen
22:49
Sittard
23:04
Düsseldorf
22:33
Mönchengladbach
23:04
Venlo
23:30
Deurne Helmond Eindhoven
23:34
Tilburg
23:57
Breda
00:12
Rotterdam
00:31
Den Haag
00:58
00:04
Grensovergang Venlo
E13NW IC/RE Venlo - Zwolle E8NW RE Venlo-Koblenz Stop Venlo - Kempen
E13
Stop
E8
E13
Stop
E8
Niet alle stations weergeven Venlo
06:05
06:20
06:35
Koblenz
08:22
Kaldenkirchen
06:09
06:24
06:39
Köln
09:59
Kempen
Zwolle
06:09
Almelo
06:41
07:12
Enschede
07:02
Hamm
08:31
Munster
08:05
Munster
09:00
Hamm
08:28 09:49 10:25
06:40
Mönchengladbach
06:36
Düsseldorf
07:09
Enschede
10:01
Düsseldorf
Almelo
10:20
Mönchengladbach
Zwolle
10:51
Kempen
10:50 10:50
Köln
08:06
Kaldenkirchen
10:51
11:06
10:22
Koblenz
09:37
Venlo
10:56
11:10
11:26
Patroontijden elk uur
N39NW RB Roermond - Mönchengladbach
Grensovergang Vlodorp
RE RM Roermond - Mönchengladbach omloop met 3 stellen
niet alle stations weergeven N39 NW
Roermond
08:45
Dalheim
08:59
Mönchengladbach
09:25
Patroontijden alle treinen rijden elk uur
09:25 09:55
Mönchengladbach
08:32
Dalheim
08:55
Roermond
09:12
09:03 09:33
Grensovergang Landgraaf / Eijsden
ElSa NW
Hasselt - Montzen
E18b NW
Liège - Aachen
Niet alle stations weergeven
b
a
b
a
Montzen
08:39
Hasselt
05:53
Liège
06:53
07:23
Kelmis
08:42
Maastricht
07:25
07:55
Vaalserberg (B)
08:45
Heerlen
07:49
08:19
VaalserstraBe
08:49
Landgraaf
07:54
Hertzogenrath
08:02
08:30
Aachen West
08:53
09:24
Aachen West
08:10
08:38
Hertzogenrath
09:02
09:33
08:42
Aachen Hbf
Aachen Hbf
09:19
Landgraaf
09:10
09:40
VaalserstraCe
08:14
Heerlen
09:14
09:44
Vaalserberg (B)
08:18
Maastricht
09:38
10:08
Kelmis
08:21
Liège
10:06
10:36
Montzen
08:24
Hasselt
11:06
Aankomst
06:24 t/m
22:24
Vertrek
06:39 t/m
22:39
Patroontijden elk uur
Grensovergang Eijsden
Stop Eupen
Maastricht
07:08
Eupen
06:12
vertrek:
Eijsden
07:15
Welkenraat
06:20
Eupen
06:12 t/m
20:12
Sint Gravenvoeren Weerst
07:22
Henri Chapelle
06:24
Maastricht
07:08 t/m
21:08
Sint Martensvoeren
07:26
Montzen
06:28
Montzen
07:35
06:37
Henri Chapelle
07:39
Sint Martensvoeren Sint Gravenvoeren Weerst
Welkenraat
07:43
Eijsden
06:48
Eupen
07:51
Maastricht
06:55
06:41
Patroontijden elke 2 uur
Reistijd Maastricht - Vaalserberg tussen Maastricht en Eijsden geen stops
ca
-18
met overstap t.o.v. ElSaNW
IC Benelux Den Helder - Luxemburg
Grensovergang Eijsden
niet alle stations weergeven tussen Den Helder en Alkmaar en Liège en Luxemburg Den Helder
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
Alkmaar
05:34
06:34
07:34
08:34
09:34
10:34
11:34
12:34
13:34
Amsterdam S
05:58
06:58
07:58
08:58
09:58
10:58
11:58
12:58
13:58
Amsterdam C
05:06
06:06
07:06
08:06
09:06
10:06
11:06
12:06
13:06
14:06
Utrecht C
05:28
06:28
07:28
08:28
09:28
10:28
11:28
12:28
13:28
14:28
Eindhoven
05:06
06:06
07:06
08:06
09:06
10:06
11:06
12:06
13:06
14:06
15:06
Sittard
05:36
06:36
07:36
08:36
09:36
10:36
11:36
12:36
13:36
14:36
15:36
Maastricht
05:49
06:49
07:49
08:49
09:49
10:49
11:49
12:49
13:49
14:49
15:49
Liège
05:10
06:10
07:10
08:10
09:10
10:10
11:10
12:10
13:10
14:10
15:10
16:10
Luxemburg
07:46
08:46
09:46
10:46
11:46
12:46
13:46
14:46
15:46
16:46
17:46
18:46
ICD Den Helder - Maastricht in het andere halfuur
Late avond maatwerk, door uitdunning dienstregeling. Stopt tussen Alkmaar en Den Helder op alle tussengelegen stations
IC Benelux Den Helder - Luxemburg
Grensovergang Eijsden
niet alle stations weergeven tussen Den Helder en Alkmaar en Liège en Luxemburg Luxemburg
05:16
06:16
07:16
08:16
09:16
10:16
11:16
12:16
13:16
06:50
07:50
08:50
09:50
10:50
11:50
12:50
13:50
14:50
15:50
Maastricht
05:10
06:10
07:10
08:10
09:10
10:10
11:10
12:10
13:10
14:10
15:10
16:10
Sittard
05:25
06:25
07:25
08:25
09:25
10:25
11:25
12:25
13:25
14:25
15:25
16:25
Eindhoven
05:55
06:55
07:55
08:55
09:55
10:55
11:55
12:55
13:55
14:55
15:55
16:55
Liège
Utrecht C
06:33
07:33
08:33
09:33
10:33
11:33
12:33
13:33
14:33
15:33
16:33
17:33
Amsterdam C
06:55
07:55
08:55
09:55
10:55
11:55
12:55
13:55
14:55
15:55
16:55
17:55
Amsterdam S
07:01
08:01
09:01
10:01
11:01
12:01
13:01
14:01
15:01
16:01
17:01
18:01
Alkmaar
07:26
08:26
09:26
10:26
11:26
12:26
13:26
14:26
15:26
16:26
17:26
18:26
07:58
08:58
09:58
10:58
11:58
12:58
13:58
14:58
15:58
16:58
17:58
18:58
Den Helder
ICD Maastricht - Den Helder in het andere halfuur
Late avond maatwerk, door uitdunning dienstregeling. Stopt tussen Den Helder en Alkmaar op alle tussengelegen stations
IC Benelux Den Helder - Luxemburg
Grensovergang Eijsden
niet alle stations weergeven tussen Den Helder en Alkmaar en Liège en Luxemburg 19:00 Den Helder 14:00 15:00 16:00 17:00 18:00
20:00
21:00
22:00
20:34
21:34
22:34
Alkmaar
14:34
15:34
16:34
17:34
18:34
19:34
Amsterdam S
14:58
15:58
16:58
17:58
18:58
19:58
20:58
21:58
22:58
Amsterdam C
15:06
16:06
17:06
18:06
19:06
20:06
21:06
22:06
23:06
Utrecht C
15:28
16:28
17:28
18:28
19:28
20:28
21:28
22:28
23:28
22:06
23:06
0:06
Eindhoven
16:06
17:06
18:06
19:06
20:06
21:06
Sittard
16:36
17:36
18:36
19:36
20:36
21:36
22:36
23:36
0:36
Maastricht
16:49
17:49
18:49
19:49
20:49
21:49
22:49
23:49
0:49
Liège
17:10
18:10
19:10
20:10
21:10
22:10
23:10
23:46
00:46
Luxemburg
19:46
20:46
21:46
22:46
IC Benelux Den Helder - Luxemburg
Grensovergang Eijsden
niet alle stations weergeven tussen Den Helder en Alkmaar en Liège en Luxemburg 19:16 Luxemburg 14:16 15:16 16:16 17:16 18:16
20:16
21:16
22:16 0:50
Liège
16:50
17:50
18:50
19:50
20:50
21:50
22:50
23:50
Maastricht
17:10
18:10
19:10
20:10
21:10
22:10
23:10
0:10
Sittard
17:25
18:25
19:25
20:25
21:25
22:25
23:25
0:25
23:55
0:55
Eindhoven
17:55
18:55
19:55
20:55
21:55
22:55
Utrecht C
18:33
19:33
20:33
21:33
22:33
23:33
0:33
Amsterdam C
18:55
19:55
20:55
21:55
22:55
23:55
0:55
Amsterdam S
19:01
20:01
21:01
22:01
23:01
0:01
Alkmaar
19:26
20:26
21:26
22:26
23:26
0:26
Den Helder
19:58
20:58
21:58
22:58
23:58
0:58
IC Maastricht - Antwerpen Centraal
Grensovergang Maastricht West Maastricht
05:45 t/m
21:45
Antwerpen Centraal
05:51 t/m
21:51
Hasselt
06:07
22:07
Antwerpen Berchem
05:56
21:56
Diest
06:23
22:23
Lier
06:07
22:07
Heist-op-den-Berg
06:42
22:42
Heist-op-den Berg
06:18
22:18
Lier
06:53
22:53
Diest
06:38
22:38
Antwerpen Berchem
07:04
23:04
Hasselt
06:53
22:53
Antwerpen Centraal
07:08
23:08
Maastricht
07:15
23:15
1 keer per uur
Daarnaast 2x een sprinter Maastricht - Hasselt toevoegen met een reistijd van ongeveer 30-32 minuten.
Grensovergang Budel
IC 43 Weert - Antwerpen
Niet alle stations weergeven Weert
09:07
Antwerpen
07:09
Budel
09:14
Hamont
08:38
Hamont
09:19
Budel
08:41
Antwerpen
10:51
Weert
08:48
Patroontijden elk uur
Op basis huidige tijden reistijd kan korter worden: Nu tijden met diesel, wordt elektrisch
In Mol is lange wachttijd {8 a 9 min) Daarmee mogelijk Weert - Antwerpen 80-90 minuten
IC 43 Tilburg - Binche
Grensovergang Baarie Nassau
Niet alle stations weergeven Tilburg
06:35
Binche
06:20
Riel
06:40
Brussel Zuid
07:33
Alphen
06:46
Mechelen
08:04
Baarie
06:50
Turnhout A
08:54
Turnhout A
06:59
Turnhout V
08:59
Turnhout V
07:04
Baarie
09:08
Mechelen
07:58
Alphen
09:12
Brussel Zuid
08:30
Riel
09:18
Binche
09:39
Tilburg
09:23
Patroontijden elk uur Eventueel 2de trein per uur op Tilburg -Turnhout, dan kruising in Alphen.
Grensovergang HSL Zuid
TGV B: Groningen - Malaga TGV C: Amsterdam- Marseille TGV D: Amsterdam - Strasbourg
B
C
c
B
c
B
D
Groningen
05:30
Almere
06:15
Amsterdam C
06:35
07:35
09:35
11:35
13:35
15:35
17:35
Schiphol
06:50
07:50
09:50
11:50
13:50
15:50
Rotterdam
07:10
08:10
10:10
12:10
14:10
16:10
Antwerpen
07:40
08:40
10:40
12:40
14:40
Brussel
08:15
09:15
11:15
13:15
15:15
Parijs CDC
09:45
10:45
12:45
14:45
Lyon
11:40
12:40
14:40
16:40
Barcelona
17:00
20:00
Madrid
19:30
22:30
Malaga
22:15
Marseille
14:25
19:35
21:35
17:50
19:50
21:50
18:10
20:10
22:10
16:40
18:40
20:40
22:40
17:15
19:15
21:15
23:15
16:45
18:45
20:45
22:45
18:40
20:40
00:00
18:25
Strasbourg
Huidige snelheid Valance - Barcelona, kan nog sneller worden,
vormt op Amsterdam - Brussel samen met ICE Stockholm een uurdienst
22:25 22:45
Grensovergang HSL Zuid
TGV B: Groningen - Malaga TGV C: Amsterdam Marseille TGV D: Amsterdam - Strasbourg D
Strasbourg
B
C
c
B
C
B
05:20 11:35
07:35
Marseille
15:35
07:45
Malaga Madrid
Barcelona
06:00
Lyon
Parijs CDC
07:30
10:30
10:00
13:00
07:20
09:20
11:20
13:20
15:20
17:20
18:20
07:15
09:15
11:15
13:15
15:15
17:15
19:15
20:15
Brussel
06:45
08:45
10:45
12:45
14:45
16:45
18:45
20:45
21:45
Antwerpen
07:20
09:20
11:20
13:20
15:20
17:20
19:20
21:20
22:20
Rotterdam
07:50
09:50
11:50
13:50
15:50
17:50
19:50
21:50
22:50
Schiphol
08:10
10:10
12:10
14:10
16:10
18:10
20:10
22:10
23:10
Amsterdam C
08:30
10:30
12:30
14:30
16:30
18:30
20:30
22:30
23:30
Almere
23:45
Groningen
00:30
Huidige snelheid Valance - Barcelona, kan nog sneller worden,
vormt op Brussel - Amsterdam samen met ICE Stockholm een uurdienst
Grensovergang HSL Zuid
TGV B: Groningen - Malaga TGV C: Amsterdam Marseille TGV D: Amsterdam - Strasbourg D
Strasbourg
B
C
c
B
C
B
05:20 11:35
07:35
Marseille
15:35
07:45
Malaga Madrid
Barcelona
06:00
Lyon
Parijs CDC
07:30
10:30
10:00
13:00
07:20
09:20
11:20
13:20
15:20
17:20
18:20
07:15
09:15
11:15
13:15
15:15
17:15
19:15
20:15
Brussel
06:45
08:45
10:45
12:45
14:45
16:45
18:45
20:45
21:45
Antwerpen
07:20
09:20
11:20
13:20
15:20
17:20
19:20
21:20
22:20
Rotterdam
07:50
09:50
11:50
13:50
15:50
17:50
19:50
21:50
22:50
Schiphol
08:10
10:10
12:10
14:10
16:10
18:10
20:10
22:10
23:10
Amsterdam C
08:30
10:30
12:30
14:30
16:30
18:30
20:30
22:30
23:30
Almere
23:45
Groningen
00:30
Huidige snelheid Valance - Barcelona, kan nog sneller worden,
vormt op Brussel - Amsterdam samen met ICE Stockholm een uurdienst
EST 9100 Eurostar Amsterdam - Londen e.v.
Grensovergang HSL Zuid
TGV A: Amsterdam - Lissabon
ESTM
ESTD
ESTW
TGV A
ESTM
ESTS
EST
TGV A
ESTM
ESTS
EST
ESTW
Amsterdam C
05:30
06:30
07:30
08:30
09:30
10:30
11:30
12:30
13:30
14:30
15:30
16:30
Rotterdam
06:05
07:05
08:05
09:05
10:05
11:05
12:05
13:05
14:05
15:05
16:05
17:05
Brussel
07:06
08:06
09:06
10:06
11:06
12:06
13:06
14:06
15:06
16:06
17:06
18:06
Lille
07:43
08:43
09:43
11:43
12:43
13:43
15:43
16:43
17:43
18:43
Londen
08:09
09:09
10:09
12:09
13:09
14:09
16:09
17:09
18:09
19:09
Niet alle stations weergeven: Bristol
11:25
20:25
Cardiff
12:05
21:05
Swansea
12:55
21:55
Birmingham 1 C
09:00
13:00
17:00
Manchester
09:40
13:40
17:40
Crewe
10:10
Holyhead
12:15
Newcastle
15:10
19:10
Edinburgh
16:40
20:40
Glasgow
17:20
21:20
Bordeaux
15:20
19:20
Madrid
19:30
23:30
Lissabon
21:30
Groot-Brittannië en Lissabon zijn in plaatselijke tijd (1 uur vroeger dan Nederland)
Vertrekt vlak voor de ICE Stockholm / TGV BCD ritten uit Amsterdam Tijd Bordeaux - Madrid en Madrid - Lissabon een schatting, mij nog geen exacte tijd bekend. Eerste is zekerder dat komt, dan tweede
EST 9100 Eurostar Amsterdam - Londen e.v.
Grensovergang HSL Zuid
TGV A: Amsterdam - Lissabon
EST
EST
ESTM
EST
EST
Amsterdam C
17:30
18:30
19:30
20:30
21:30
Rotterdam
18:05
19:05
20:05
leeg
22:05
Brussel
19:06
20:06
21:06
Lille
19:43
20:43
21:43
23:43
Londen
20:09
21:09
22:09
00:09
Niet alle stations weergeven: Bristol
Cardiff Swansea
Birmingham I C
23:00
Manchester
23:40
Crewe
Holyhead
Newcastle
Edinburgh Glasgow
Bordeaux Madrid Lissabon
23:06
EST 9100 Eurostar Amsterdam - Londen e.v.
Grensovergang HSL Zuid
TGV A: Amsterdam - Lissabon
EST
ESTM
EST
EST
ESTW
ESTM
ESTS
EST
TGV A
ESTM
ESTS
ESTD
Lissabon Madrid
06:40
Bordeaux
10:50
Glasgow
06:50
10:50
Edinburgh
07:30
11:30
Newcastle
09:00
13:00
Holyhead
13:00
Crewe
15:05
Manchester
04:40
Birmingham N S
05:20
Swansea
06:20
Cardiff
07:10
Bristol
07:50
08:40
12:40
09:20
13:20
Hierboven niet alle stations weergeven
Londen
05:04
06:04
07:04
08:04
09:04
10:04
11:04
12:04
14:04
15:04
16:04
Lille
07:30
08:30
09:30
10:30
11:30
12:30
13:30
14:30
16:30
17:30
18:30
Brussel
08:05
09:05
10:05
11:05
12:05
13:05
14:05
15:05
16:05
17:05
18:05
19:05
Rotterdam
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
Amsterdam C
09:33
10:33
11:33
12:33
13:33
14:33
15:33
16:33
17:33
18:33
19:33
20:33
Groot-Brittannië en Lissabon zijn in plaatselijke tijd (1 uur vroeger dan Nederland)
Komt vlak na de ICE Stockholm / TGV BCD ritten aan in Amsterdam Tijd Bordeaux - Madrid en Madrid - Lissabon een schatting, mij nog geen exacte tijd bekend. Eerste is zekerder dat komt, dan tweede
EST 9100 Eurostar Amsterdam - Londen e.v.
Grensovergang HSL Zuid
TGV A: Amsterdam - Lissabon TGV A
Lissabon
06:40
Madrid
10:40
Bordeaux
14:50
ESTM
EST
ESTW
Glasgow
Edinburgh Newcastle Holyhead Crewe
Manchester
16:40
Birmingham N S
17:20
Swansea
17:20
Cardiff
18:10
Bristol
18:50
Hierboven niet alle stations weergeven
Londen
18:04
19:04
20:04
Lille
20:30
21:30
22:30
Brussel
20:05
21:05
22:05
23:05
Rotterdam
21:00
22:00
23:00
00:00
Amsterdam C
21:33
22:33
23:33
00:33
Grensovergang HSL Zuid
THA 9300 Thalys Amsterdam C - Paris Nord
Met sneller spoor Antwerpen - Brussel ongeveer 5 -10 min sneller dan nu (3:21) Mogelijk nog enkele kleine optimaliseringen Daarnaast volledig elk uur daarmee 16 of 17x per dag
Tijdspad afhankelijk van ander treinen bij voor keur om xx.05 uit Amsterdam en xx.55 aankomend
Op traject Amsterdam - Brussel een snelle half uurdienst samen met ICE Stockholm / TGV BCD
IC Leeuwarden - Brussel Zuid IC Leeuwarden - Oostende Tijdpad zeer afhankelijk van veel factoren.
Op Leeuwarden - Antwerpen vormen de series naar Brussel Zuid en Oostende een halfuur dienst Stops in Nederland: Heerenveen, Emmeloord, Lelystad C, Almere C, Amsterdam B, Utrecht C, Den Bosch, Kaatsheuvel, Breda
Reistijd: Leeuwarden - Brussel ca 4:00 Reistijd: Leeuwarden - Oostende ca 4:30
Grensovergang Roosendaal
IC45 Roosendaal - Charleroi Sud
R400 Roosendaal Puurs Niet alle stations weergeven
R400
IC 45
IC45
R400
Roosendaal
06:52
07:10
Charleroi S
Essen
07:00
07:18
Puurs
Antwerpen C
07:43
07:51
Antwerpen C
07:08
07:20
Puurs
08:23
Essen
07:42
08:01
Roosendaal
07:49
08:08
Charleroi S
09:35
05:25 06:35
Grensovergang Ossendrecht
Stoptrein Bergen op Zoom -Antwerpen
IC Vlissingen - Antwerpen Centraal Reistijd stoptrein ca 40 min lx per uur Reistijd IC ca 45-50 min lx per 2 uur Patroontijden afhankelijk aansluitingen Grensovergang Sas van Gent
Reistijd ca 40 min lx per uur Patroontijden afhankelijk aansluitingen
Stoptrein Terneuzen Gent
Totaalplan Spoor
, ki m A * k *
v« l
■
Zet het sein op groen voor het toekomstig duurzaam verdienvermogen
van de Nederlandse economie Mark Ooijevaar mei 2021
Voorwoord
De huidige klimaatmaatregelen zijn onvoldoende om de doelen van 2030 te halen laat staan een klimaatneutraal Nederland. Zeker op het gebied van mobiliteit zijn nog veel extra stappen nodig daarbij hebben we onder andere ook te maken met een stikstofcrisis en druk op de beperkte ruimte in Nederland. Een integrale aanpak van vele problemen gelijktijdig is daarbij een interessante optie.
Al voor de coronacrisis waren er zorgen over het toekomstig duurzaam verdienvermogen van de Nederlandse economie wat geleid heeft tot het instellen van een nationaal groeifonds. Infrastructuur is een van de investeringsgebieden die hiervoor in aanmerking komen. In de eerste beoordelingsronde zijn voornamelijk losstaande projecten in beeld gekomen. Helaas nog geen projecten die echt zorgen voor een schaalsprong in de bereikbaarheid van vooral ook regio’s waarvan het potentieel van de economie in grote mate onderbenut is gebleven door gebrekkige bereikbaarheid.
Voor toekomstige economische ontwikkeling is een samenhangend geheel van duurzame infrastructuur met goed landelijke dekking en internationale aansluiting van groot belang. Dit rapport geeft een visie op de bereikbaarheid per spoor en welke uitbreidingen nodig zijn om het spoometwerk flink te verbeteren. Veel bestaande plannen zijn hierin verwerkt, maar ook ontbrekende schakels die nog niet of zeer weinig in beeld zijn. Daarbij wordt uitgebreid stil gestaan bij de internationale bereikbaarheid en worden ook per grensovergang de mogelijkheden besproken. Hierbij worden ook stappen benoemd die van belang zijn om te gaan onderhandelen met andere landen. Dit rapport is anders dan verruit de meeste rapporten niet opgesteld door een standaard commercieel bureau en bied daarmee een verfrissende blik op de kansen van het spoor om een mobiliteitstransitie mogelijk te maken. Daarbij is de focus vooral op de inhoudelijke informatie en niet een uitgebreide vormgeving.
Inhoudsopgave 1. Inleiding
1.1 1.2
Achtergrond Toekomstbeeld OV
2. Op het juiste spoor
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10
2.11 2.12
2.13 2.14
Anders denken kansen van spoorvervoer in het mobiliteitsgebruik Rangorde mobiliteiten Minimale bedieningsplicht Bediening in de vroege ochtend Schrappen hokjes denken Verbetering betaalsysteem en reizigersrechten Essentiële discussie spanningsverhoging Heel Nederland onder de draad Materieelgebruik Nieuwe spoorlijnen 2.10.1 Robuustheid netwerk 2.10.2 Reactivering Nieuwe stations 2.11.1 IC netwerk Reistij dverkorting 2.12.1 Netwerk hogere snelheden in Nederland Reistijden binnen Nederland met Totaalplan spoor Relatie tot de woningbouwopgave
3. Natuurstrategie
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
Uitgangsprincipe Waddengebied Noordzeekust Veluwe Sallandse Heuvelrug Vaalserberg Andere gebieden
4. Financiering
4.1 4.2
F inancieringsbronnen Kostenkant
7 7
9 10
10 11 12 13 14 15 16 16 17 18 18 19 20 22 23 23 24 25 26
26 27 28 29 29 29 29 30
30 30
5. Internationale bereikbaarheid
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Uitgangspositie Nederlandse bewoners over de grens Internationale connectiviteit Reistijden naar het buitenland Luchtvaart Flankerend beleid
6. Grensovergangen
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19 6.20
Introductie Bad Nieuweschans Coevorden Oldenzaal Glanerbrug Winterswijk Zevenaar Groesbeek Venlo Vlodrop Landgraaf Eijsden Maastricht West Budel Baarle HSL Zuid Roosendaal Ossendrecht Sas van Gent Grensovergang Zwartemeer zonder trein
7. Uitbreiding infrastructuur bestaande lijnen
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 7.9
Introductie en ongewijzigde lijnen Station Amsterdam Centraal Staatslijn A (Arnhem - Leeuwarden) Staatslijn B (Harlingen - Bad Nieuweschans) en verder naar Ihrhove Staatslijn C (Meppel -Groningen) Staatslijn D (Zutphen - Glanerbeek) Staatslijn E (Breda - Maastricht) Staatslijn F (Roosendaal -Vlissingen) Staatslijn H (Utrecht - Boxtel)
32
32 34 36 39 40 41 42
42 44 49 50 52 53 54 58 59 60 61 62 63 64 65 66 68 69 70 71 72
72 73 74 75 76 76 77 78 78
7.10 7.11 7.12 7.13 7.14 7.15 7.16 7.17 7.18 7.19 7.20 7.21 7.22 7.23 7.24 7.25 7.26 7.27 7.28 7.29 7.30 7.31 7.32 7.33 7.34 7.35 7.36 7.37 7.38 7.39 7.40 7.41 7.42 7.43 7.44 7.45 8.
Staatslijn K (Den Helder -Amsterdam) 79 Rhijnspoorweg (Amsterdam - Elten) 80 Oosterspoorweg (Amsterdam - Zutphen) 80 Spoorlijn Apeldoorn - Deventer/Deventer -Almelo/Almelo -Salzbergen 81 Spoorlijn Zwolle -Wierden 81 Spoorlijn Marienberg -Almelo 81 Oude Lijn (Amsterdam - Rotterdam) 82 Spoorlijn Gouda -Den Haag 82 Spoorlijn Utrecht -Rotterdam 82 Spoorlijn Zaandam - Enkhuizen 83 Spoorlijn Heerhugowaard -Hoorn 83 Spoorlijn Haarlem -Uitgeest 83 Spoorlijn Haarlem - Zandvoort 84 Spoorlijn Hilversum - Utrecht Maliebaan 84 Veenendaallijn (De Haar -Rhenen) 84 Westtak (Amsterdam Centraal - Schiphol 85 Zuidtak (Weesp - Leiden) 85 Flevolijn + Hanzelijn (Weesp -Lelystad -Zwolle) 85 Spoorlijn Leiden - Woerden 85 Spoorlijn Leeuwarden - Stavoren 86 Spoorlijn Groningen -Delfzijl 86 Spoorlijn Sauwerd - Eemshaven 86 Spoorlijn Veendam - Zuidbroek 87 Spoorlijn Zwolle -Emmen 87 Spoorlijn Utrecht -Kampen 87 Spoorlijn Winterswijk -Zevenaar 88 Spoorlijn Arnhem -Nijmegen 88 Noordelijke Maaslijn (Nijmegen - Venlo) 88 Betuwelijn (Eist -Dordrecht) 89 Spoorlijn Tilburg - Nijmegen 89 Spoorlijn Roosendaal -Breda 90 Spoorlijn 12 (Antwerpen - Lage Zwaluwe) 90 Spoorlijn Eindhoven - Weert en Weert -Roermond 90 Spoorlijn Sittard -Hertzogenrath 90 Spoorlijn 40 (Liège - Maastricht) 91 Spoorlijn Maastricht -Schin op Geul -Heerlen -Kerkrade 91
Reactivering en nieuwe spoorlijnen
8.1 8.2 8.3 8.4 8.5
Introductie Spoorlijn HSL Noord (Amsterdam -Oldenburg) Urk aansluiting WPD Ameland (Leeuwarden - Holwerd Veerhaven) WPD Schiermonnikoog (Feanwalden - Lauwersoog)
92
92 93 96 97 98
8.6 8.7 8.8 8.9 8.10 8.11 8.12 8.13 8.14 8.15 8.16 8.17 8.18 8.19 8.20 8.21 8.22 8.23 8.24 8.25 8.26 8.27 8.28 8.29 8.30 8.31 8.32 8.33 8.34 9.
Nedersaksenlijn (Veendam -Emmen) Spoorlijn Assen - Stadskanaal Bentheimer Eisenbahn (Coevorden -Neuenhaus) Spoorlijn Apeldoorn -Dieren Spoorlijn Apeldoorn -Zwolle Spoorlijn Doetinchem - Hengelo of Enschede Spoorlijn Winterswijk- Borken Spoorlijn Nijmegen -Kleve Spoorlijn Hoorn - Medemblik Spoorlijn Blauwkapel - Maliebaan Spoorlijn Kesteren - Rhenen / De Haar - Amersfoort Spoorlijn Haarlem - Loenen Spoorlijn Den Bosch - Breda Spoorlijn Lage Zwaluwe -Oosterhout Havenspoorlijn Spoorlijn 55 Wondelgem- Temeuzen Nieuwe Sloelijn Spoorlijn 11 Antwerpen -Woensdrecht Spoorlijn 29 Tilburg - Turnhout Spoorlijn Hamont - Weert Spoorlijn Boxtel -Uden Spoorlijn Roermond - Dalheim Verkorting Weert - Sittard Spoorlijn Sittard - Buchten Spoorlijn Geleen - Stein Miljoenenlijn Schin op Geul -Kerkrade Centrum Spoorlijn 20 (Maastricht - Y Beverst) Spoorlijn 24 Montzenlijn inclusief spoorlijn 39 naar Welkenraedt Motivering om nieuwe lijnen niet op te nemen in Totaalplan spoor
Overig railvervoer:
9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6
99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128
Metroringlijn 52 Noord -Edam -Purmerend - Noord 128 Metroringlijn 51 Isolatorweg - Amsterdam Centraal 129 Randstadrail Leiden -Katwijk -Noordwijk - Noordwijkerhout 130 Randstadrail Hoek van Holland -Kijkduin 131 Tram in steden 132 Motivering om de Noord/Zuidlijn niet te verlengen in zuidelijke richting 133
10. IC Bus
134
11. Waternetwerk
135
1
Inleiding
1.1
Achtergrond
De klimaat maatregelen die tot nu toe genomen worden zijn niet toereikend voor de klimaatdoelen van 2030 en dit gaat zeker op voor mobiliteit. Een terrein waar nog grote stappen zijn te zetten in het verminderen van de uitstoot en waar bovendien nog steeds maatregelen worden genomen die tegenstrijdig zijn met het behalen van de gestelde doelen.
Als er wordt gesproken over verduurzaming van vervoer wordt daarnaast bijna altijd voor een zeer groot deel gekeken naar maatregelen om de omschakeling van auto’s rijdend op fossiele brandstof naar elektrisch te versnellen. OV + fiets en dan met name spoorvervoer worden te weinig ingezet als mogelijkheid om de doelen te halen. Dit terwijl er nog veel te verbeteren valt in het spoometwerk zowel binnen Nederland als aan de verbindingen naar het buitenland.
Het koste wat kost door willen laten gaan van 7 MIRT wegenprojecten is zo’n voorbeeld in de verkeerde richting zowel voor het halen van de klimaatdoelen, maar ook voor het verergeren van het stikstofprobleem door de stikstofuitstoot die zowel aanleg als gebruik van wegen met zich meebrengen. Dit terwijl er een veel beter alternatief is om de mobiliteit te verbeteren en knelpunten op te lossen: fors investeren in het spoor. Het is daarmee noodzakelijk dat de toekomstige planning van infrastructuur wordt herzien en aangepast wordt aan de eisen en wensen van de huidige tijd. Dit betekend bij een congestie/bereikbaarheidsprobleem dat te allen tijde eerste wordt gekeken wat openbaar vervoer, fiets en lopen op kan lossen. En daarna pas andere voertuigen aan bod kunnen komen. Ook elektrische auto's gaan niet alle problemen oplossen. Deze nemen net zoveel ruimte in als auto's op fossiele brandstoffen en daarnaast blijft het vervoeren van personen met de trein nog altijd energie-efficiënter per persoon dan met de auto. Tevens is de toegankelijkheid van auto beperkter dan andere mobiliteiten. Het aantal Nederlanders wat zelfstandig per OV + fiets kan reizen is groter dan het aantal mensen wat dit met de auto kan. Daarmee is het ook essentieel voor zelfstandigheid en toegang tot de samenleving.
Gezien de korte periode die nog rest tot 2030 betekent dit ook versnellen van het proces van planvorming tot opleving. We hebben geen tijd meer om te treuzelen tot de trein kan vertrekken. Dit betekend eigenlijk wat betreft impact op het spoor dat een vergelijkbare schaalsprong wenselijk is als de wetten van 18 augustus 1860 (waarbij werd besloten tot de aanleg van 10 staatslijnen) en 10 november 1875 (toen nog een keer tot een hele serie spoorlijnen werd besloten).
Een grote mobiliteitstransitie van auto naar OV + fiets kan vele problemen in samenhang aanpakken. Hierbij wel te benadrukken dat het doel niet is mensen vervoerskeuze op te leggen. Het gaat er om OV + fiets voor zoveel mogelijk mensen in zo veel mogelijk gevallen de meest logische keuze te laten zijn. Dit betekend met name de volgende punten:
Kortere reistijden per spoor Voor meer mensen een station in de nabijheid van de woonlocatie Gewilde bestemmingen beter bereikbaar per spoor Meer rechtstreekse verbindingen De andere OV modaliteiten en fiets zorgen voor een aanvulling op het spoometwerk
Goed beleid zou zijn om te komen tot een programma wat zoveel mogelijk problemen tegelijk effectief aanpakt. Geen losse maatregelen, maar duurzaam beleid met flinke verbeteringen voor een efficiënt netwerk in de toekomst. Goede infrastructuur is tevens de basis voor economische en ruimtelijke ontwikkelingen. Een nieuwe visie op infrastructuur pakt onder andere de volgende problemen aan:
• • • • • • • • • •
Stikstof Klimaat Congestie Bereikbaarheid Reistijden Gevolgen Brexit (AIV advies maart 2017) Ruimtelijke verdeling van Nederland Gebrek aan ruimte Veiligheid / Gezondheid Luchtvaartproblemen
Een wenselijk streven zou moeten zijn een flinke vermindering van het auto en vliegverkeer doordat andere vervoersvormen beter voorzien in de behoefte om te verplaatsen. Maak het mensen zo makkelijk en logisch mogelijk om een duurzame keuze te maken. Vaak worden klimaatmaatregelen gepresenteerd als maatregelen die pijn gaan doen, meer kosten geven voor burger of bedrijfsleven, maar door flink te investeren in het spoometwerk kan er juist een positieve draai aan worden gegeven. Ook als je klimaat niet zo belangrijk vind heb je baat bij de maatregelen die zorgen voor kortere reistijden, betere bereikbaarheid en een aangenamere leefomgeving.
1.2
Toekomstbeeld OV
Onlangs is Toekomstbeeld OV verschenen hierin wordt een beeld geschetst van het OV in de toekomst tot 2040. Echter het palet aan opties loopt breed uit en is ook niet altijd in samenhang genomen waarbij ook de urgentie ontbreekt om doelen van 2030 te halen. Sommige projecten worden erg positief voorgesteld, hebben minder noodzaak terwijl er ook projecten op minder optimaal niveau worden voorgesteld. Daarentegen zijn er denkwijzen en zeer zinnige projecten die geheel ontbreken.
In grote lijnen is Toekomstbeeld OV vooral gericht op frequentieverhoging, meer Randstedelijk gericht en beschrijft een beperkte internationale connectiviteit per trein. Het aantal nieuwe stations is ook erg marginaal.
Voor de individuele reiziger is bereikbaarheid van een station, reistijd, zoveel mogelijk rechtstreekse verbindingen en robuustheid belangrijker dan extreem hoge frequenties. Totaalplan spoor richt zich meer op verkorting van de reistijd, bereikbaarheid van woongebieden en drukke bezoeklocaties. Daarnaast is de internationale connectiviteit veel uitgebreider uitgewerkt. Er worden in Totaalplan spoor zowel binnen Nederland als over de grens een heel aantal projecten genoemd die ontbreken in Toekomstbeeld OV. Al met al zou Totaalplan spoor een zeer mooie aanvulling kunnen zijn op Toekomstbeeld OV om echt stappen te gaan zetten voor een mobiliteitstransitie en het toekomstig duurzaam verdienvermogen van de economie. Waarbij heel het land meetelt en niet alleen het grootstedelijk gebied.
2
Op het juiste spoor
2.1
Anders denken kansen van spoorvervoer in het mobiliteitsgebruik
In een OV netwerk en meer specifiek in een spoometwerk hangt veel met elkaar samen. Bij het beoordelen van nieuwe infrastructuur is het van belang veel meer in het totaal te gaan kijken dan naar de lokale situatie. Nu wordt bij het oplossen van mobiliteitsknelpunten vaak zeer lokaal gekeken waar het probleem aanwezig is en minder waar de oorzaak van het probleem ligt. Als mensen tientallen kilometers verderop geen goede opties per OV wordt geboden komen ze in grote aantallen samen in de buurt van grote steden. Dan wordt veel te vaak het gevolg aangepakt, verbreden van het knelpunt op de weg in plaats van dat de oorzaak wordt aangepakt. Zorg dat mensen tientallen kilometers verderop een goede mogelijkheid hebben op de trein te stappen, zodat ze niet onnodig in de auto stappen. Daarnaast is het belangrijk te realiseren dat 1 specifieke nieuwe spoorlijn individueel soms niet genoeg oplevert, maar als gelijktijdig ook een andere spoorlijn gerealiseerd wordt of bestaande spoorlijnen worden verbeterd kan het nut van meerdere spoorverbindingen worden verhoogd. Door nieuwe mogelijkheden kunnen ook bestaande spoorverbindingen beter worden benut. Dit effect versterk je ook door een aantal zeer belangrijke bestemmingen met nationale aantrekkingskracht beter op het spoor aan te sluiten.
Hierbij kan worden gedacht aan bijvoorbeeld de Efteling, Waddeneilanden, musea en druk bezochte natuurgebieden. De Efteling heef bijvoorbeeld ca. 5 miljoen bezoekers per jaar, dit betekend dat hiervoor 10 miljoen reizen worden gemaakt terwijl een directe aansluiting op het spoor ontbreekt.
In dit hoofdstuk wordt eerst een verstandige rangorde van mobiliteiten besproken. Waarna een aantal punten worden besproken die van belang zijn om de positie van de trein in de totale mobiliteit te versterken.
2.2
Rangorde mobiliteiten
Anders dan in de afgelopen kabinetsperiodes vaak het geval was verdiend het de aanbeveling OV + fiets als leidende modaliteiten te gaan behandelen. Dit zou onder andere tot uiting kunnen komen door de minster verantwoordelijk te stellen voor de leidende modaliteiten en zaken als het wegverkeer en de luchtvaart onder te brengen bij de staatsecretaris. Een duidelijke mobiliteitsvolgorde is wenselijk. Waar mogelijk is lopen en fietsen de beste optie om je te verplaatsen, dit draagt ook bij aan de volksgezondheid aangezien te weinig mensen aan de aanbevolen normen voor lichaamsbeweging voldoen. Voor de verdere mobiliteit zou kunnen gelden: Zoveel mogelijk is de trein de beste optie, waar deze niet voorziet of geschikt is zorgt overige railvervoer (metro, Randstadrail en tram) voor aanvulling. Daarna volgt de bus en vervoer over water. Pas als al deze mobiliteiten niet voldoen komen andere modaliteiten als auto, motor, brommer en scooter in beeld. Zeker de lichte motorvoertuigen zouden zo snel mogelijk volledig elektrisch kunnen zijn. Deze worden vooral gebruikt op kortere afstanden en stadsgebieden. Als deze voertuigen elektrisch zijn dan zijn er ook positieve gevolgen door vermindering geluidsoverlast en verbetering van de luchtkwaliteit.
Ook als je gaat kijken naar de effectiviteit per geïnvesteerde geldeenheid in de mobiliteit is het verstandig een duidelijke volgorde aan te brengen. Uit een interessant onderzoek van CE Delft (https://www.fictsberaad.nl/Kennisbank/Een-nieuwe-kiik-op-bereikbaarheid ) dat op een andere manier naar mobiliteit keek bleek eind 2019 dat investeren in OV en Fiets 3 tot 4 keer meer verbetering van de bereikbaarheid oplevert dan investeren in infrastructuur voor auto’s. En dat ook de automobilisten zelf erop vooruit gaan doordat er meer ruimte komt op de weg. Daarnaast is het goed om te bedenken dan aanleg van extra auto-infrastructuur voor meer autokilometers zorgt terwijl er voor het halen van klimaatdoelen een afname van vele tientallen procenten van het totale aantal per auto afgelegde kilometers tussen nu en 2030 noodzakelijk is. Welk percentage in Nederland exact wenselijk c.q. noodzakelijk is dat is niet bekend, maar onlangs bleek uit onderzoek van het Wereldnatuurfonds in Zweden (https://news.cision.eom/se/varldsnaturfonden-wwf/r/ny-rapport —biltrafiken-maste-minskamcd-30-procent-till-2Q3Q,c2971053) dat in Zweden het aantal autokilometers met circa 30 % moet dalen om uitstootdoelen op gebied van mobiliteit voor 2030 te halen.
Ook met de gevolgen van de stikstofuitspraak en dan vooral ook de vervolguitspraak dat stikstofdepositie ook verder dan 5 km van een weg moet worden meegerekend kan de conclusie niet anders zijn dat beleid uit het verleden niet houdbaar is: https://www.nrc.nl/nieuws/2021/Q3/Q4/nieuwe-stikstofcrisis-dreigt-voor-wegen-a4034326
Realistisch gezien betekend dit dat er een alternatief moet komen voor mobiliteitsprojecten die leiden tot een toename van de stikstofuitstoot en depositie. Dit betekent volledig inzetten op spoor in plaats van autowegen. Spoor geeft bij aanleg dan wel een kleine stikstofuitstoot echter daarna zorgen ze voor een lagere stikstofuitstoot dan de uitgangssituatie.
2.3
Minimale bedieningsplicht
Op dit moment geldt op het hoofdrailnet een minimale bedieningsplicht van treinstations die beperkend is voor minder grote plaatsen en bestemmingslocaties met een sterk afwijkende vervoerstroom om een nieuw station te openen en te bedienen. De huidige eisen zijn onderverdeelt in grote stations en overige stations: Groot: van 6:00 tot 24:00 minimaal twee keer per uur in iedere richting Overig: op werkdagen van 06.00 tot 20.00 uur, minimaal twee keer per uur in iedere richting en daarna tot 24.00 uur alsmede in het weekend van 06.00 tot 24.00 uur, minimaal één keer per uur in iedere richting
(Pagina 35 Artikel 4: https://www.ns.nl/binaries/_ht_1533714788418/content/assets/nsnl/over-ons/concessie-voor-het-hoofdrailnet-2015-2Q25.pdf) Waarbij bijvoorbeeld wel uitzonderingen gelden bijvoorbeeld als de dienst in de ochtend altijd al later werd opgestart. Een mogelijkheid zou zijn om een nieuwe categorie toe te voegen: Halte De bedieningsfrequentie van haltes wordt in overleg en specifieke situatie vastgesteld. Haltes zijn in principe nieuwe stopplaatsen die nog niet bediend worden. In uitzonderingsgevallen kan ook voor een station huidig overige stations besloten worden dat deze onder de categorie haltes valt. Totaalplan spoor voorziet nieuwe stopplaatsen waar lx per uur (met eventueel in de spits lx per half uur) een prima basisbediening is. Evenals dat een vroeger op de avond stoppen met de bediening op een aantal plekken prima is. Ook zijn enkele specifieke plekken waar minder dan lx per uur treinen stoppen zoals:
Dokkum -Lauwersoog. o Betekend voor stations Metslawier, Anjum en Lauwersoog lx per 2 uur door de sneltrein Leeuwarden - Lauwersoog in aansluiting op de boot naar Schiermonnikoog. Mogelijk daarbij 1 spitsrit in de ochtend en 1 spitsrit in de avond evenals extra ritten indien een extra boot vaart. Holwerd Veerdam en Eemshaven worden alleen bediend in aansluiting op veerdiensten naar de eilanden. De haltesprinter Groningen - Zwolle op het trajectdeel Assen Zuid - Zwolle, o Betekend voor stations Hooghalen, Wijster, Hoogeveen West, Koekange, Ruinerwold lx per 2 uur, met verdichting naar 1 keer per uur delen van de dag. De sprinter Amersfoort - Apeldoorn’ o Betekend voor stations Stroe en Apeldoorn West lx per 2 uur, met verdichting naar 1 keer per uur delen van de dag. o Betekend voor station Kootwijk een specifieke bediening. De stoptrein Maastricht - Eupen o Betekend voor de Belgische stations Sint Gravenvoeren Weerst, Sint Martensvoeren, Henri Chapelle lx per 2 uur een trein.
2.4
Bediening in de vroege ochtend
Op dit moment worden veel zeer frequente OV diensten abrupt opgestart, zo beginnen veel intercity’s in de Randstad pas na 6:00 met de eerste ritten evenals stadsvervoer in steden. Dit terwijl op de eindpunten zoals bijvoorbeeld Den Helder, Enkhuizen, Leeuwarden, Groningen en Enschede de dienst rond 5:00 wordt opgestart. Kijk hierbij ook hoe bijvoorbeeld Duitse steden als Berlijn dit aanpakken, hier begint de ochtend opstart veel vroeger dan in Amsterdam. Terwijl op basis van zonnestand slechts ongeveer een halfuur verschil verwacht mag worden.
Wenselijk zou zijn het OV aanbod in de vroege ochtend te verbeteren waarbij natuurlijk niet gelijk hoogfrequent hoeft te worden opgestart en de snelste diensten worden geboden. Dit geeft onder andere de volgende voordelen:
Reizigers die nu per auto reizen, omdat de eerste reismogelijkheid per OV te laat is om op hun werk te komen kunnen door vroegere opstart i.p.v. de auto voor het openbaar vervoer kiezen. Meer mogelijkheid tot spreiding. Het geeft reizigers beter de mogelijkheid voor de ochtendspits heen en voor de avondspits terug te reizen. Reizigers kunnen dit zowel doen om drukte in het OV te ontwijken, ongestoord op het werk taken uit te voeren en voordeliger te reizen doordat tegen dal i.p.v. spits tarief kan worden gereisd. Reizigers die van OV afhankelijk zijn hebben meer flexibiliteit om werk aan te nemen waarbij ze geacht worden vroeg op hun werkplek te zijn. Reizigers naar het buitenland kunnen verder komen in de dagperiode en ook het bereik waar kan je voor halverwege de ochtend arriveren neemt toe. Dit laatste is vooral zakelijk van belang. Effectieve aanpak zou zijn op basis van onder andere reizigersaantallen OV eerste ritten, verkeersbewegingen op de weg en observatie van hoe landen als Duitsland het aanpakken aan de slag te gaan met verbeteren van het totale OV aanbod tussen globaal de periode 4:30 en 7:00 op werkdagen, 5:00 en 8:00 op zaterdagen en van 6:00 tot 9:00 op zondagen. Op hoogfrequente lijnen zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden aan eerdere start met een halfuursfrequentie en op minder frequente lijnen op specifieke toevoegingen.
Bij sommige hoogfrequente lijnen kan het ook gaan om betere spreiding over het tijdvak zonder dat extra ritten hoeven te worden toegevoegd. De vroegste snelste internationale diensten zouden in sommige gevallen iets eerder dan de standaard vertrektijd kunnen vertrekken en dan 1 of 2 extra stops maken onderweg.