A. Brief 16 januari 2023 - DJK Art Collectie - Herhuisvesting Design Museum - NoordBrabants Museum

Gemeenteraad ’s-Hertogenbosch Postbus 12345 5200 GZ ’S-HERTOGENBOSCH Verstuurd via e-mail gemeente@s-hertogenbosch.nl Datum: 16 januari 2023 e: jgrandjean@hnbm.nl Kenmerk: 2013/01363 t: +31(0) 73 6877 801 Onderwerp: Toelichting kans JK Art Collectie Geachte gemeenteraad, Door de herhuisvesting van het Design Museum Den Bosch ontstaat ruimte voor Het Noordbrabants Museum om de collectie van JK Art Foundation te tonen en te delen met het publiek aan De Mortel 4. De ontwikkelingen van beide musea dragen bij aan de versterking van het profiel van de stad ’s-Hertogenbosch als Cultuurstad van het Zuiden en geven een impuls aan de brede binnenstad, het toerisme en het vestigingsklimaat in ’s-Hertogenbosch. In dit schrijven wordt nader ingegaan op de kansen die de uitbreiding biedt. Allereerst op de aard van de doorontwikkeling van Het Noordbrabants Museum, de noodzaak tot uitbreiding van de ruimte en op de waarde van de collectie. Doorontwikkeling Het Noordbrabants Museum werkt komende jaren aan een inhoudelijke en ruimtelijke doorontwikkeling. De verbinding van oud en nieuw ligt ten grondslag aan de toekomstige programmering. Met twee kerncollecties – erfgoed en kunst – kan het museum relevante relaties leggen met in de maatschappij levende onderwerpen.

Belangrijke ambitie is het verbreden van het huidige bereik en het verbinden van mensen en gemeenschappen in heel Brabant en Nederland. Het museum wil het lokale in het universele tonen. Met dit voornemen slaat het museum een brug tussen de Randstad en Brabantstad, tussen Brabant en Vlaanderen, tussen de overwegend Brabantse collectie en de internationaal georiënteerde collectie van de JK Art Foundation. De doorlopende bruikleen van deze topcollectie versterkt zowel de nationale positie als de internationale aansluiting van Het Noordbrabants Museum. Dit komt onder meer tot uiting in een verbeterde bruikleenpositie van het museum. Ruimtelijk Om de collectie van de JK Art Foundation, die ruim 500 kunstwerken omvat, te kunnen tonen aan het publiek is ruimte nodig. ‘De vaste opstelling van het museum wordt versterkt met topstukken uit verschillende periodes. Dat hierdoor ook een grotere ruimtebehoefte ontstaat staat buiten kijf.’ 1 Op dit moment worden alle zalen gebruikt voor enerzijds de topstukken uit de eigen collectie en anderzijds voor wisselende exposities. Het was van meet af aan voor alle partijen, waaronder de provincie Noord-Brabant en de gemeente ’s-Hertogenbosch, duidelijk dat met het accepteren van deze collectie ruimte moest worden gemaakt om de werken te presenteren. Het

Postbus 1004

5200BA ‘s-Hertogenbosch +31 (0) 73 6877 877 www.hnbm.nl

tonen van de werken was en is de belangrijkste voorwaarde voor de doorlopende bruikleen, die in 2021 door het museum is aanvaard. Door toevoeging van ruim 1.000 m2 expositieruimte en zo’n 400m2 multifunctionele ruimte ontstaat de noodzakelijke ruimte hiervoor. Topcollectie Het is uitzonderlijk dat een regionaal museum een internationale topcollectie aan zich kan binden. Zonder uitvoerig alle werken hier te willen beschrijven kan de JK Art Collectie gekenmerkt worden als breed, verrassend en kwalitatief hoogwaardig. 2 Deze collectie sluit perfect aan op de bestaande collectie van Het Noordbrabants Museum door de scherpe en consequente focus op uitzonderlijke stukken en de combinatie van oude en nieuwe kunst. Verwerving van deze particuliere collectie brengt het museum per direct op een hoger niveau, vult bestaande lacunes op het gebied van de kunst van de Zuidelijke Nederlanden en plaatst de Brabantse en Zuid-Nederlandse kunst in een internationale context. Daarmee groeit Het Noordbrabants Museum verder uit tot een museum zoals er in Nederland en België̈ slechts enkele te vinden zijn. De collectie van de JK Art Foundation vult de collectie van Het Noordbrabants Museum sterk aan en plaatst deze, door de verbinding met internationale meesters, in één beweging in een internationale context.

In een analyse van de collectie door voormalig directeur Rijksmuseum Wim Pijbes wordt de kwaliteit en conditie van de werken geprezen en wordt het belang ervan aangemerkt als internationaal gerenommeerd: “Een prachtige collectie die in Nederland zijn gelijke niet kent.” De waarde van de collectie valt uiteen in verschillende domeinen. Onderstaand schema geeft hier inzicht in. Functie collectie

Waarde collectie

leeromgeving voor iedereen

educatiewaarde

onderzoek en experiment

kenniswaarde

genieten, ervaren, beleven

belevingswaarde

ontmoeting en uitwisseling

verbindende waarde

omzet en werkgelegenheid

economische waarde

Naast bovengenoemde waarden geldt tevens de verbeterde bruikleenpositie als belangrijk voor Het Noordbrabants Museum. Hierdoor kunnen kunstwerken die nu nog niet toegankelijk zijn worden geleend van andere musea, die op hun beurt stukken uit de JK Art Collectie kunnen lenen als tegenprestatie. Voor inwoners van ’s-Hertogenbosch en Brabant, voor studenten aan een kunstopleiding en voor kunstenaars en makers betekent de toevoeging van deze collectie dat zij binnen eigen stad en provincie toegang hebben tot kunst die de hele (Westerse) kunstgeschiedenis beslaat. Er kunnen verbanden gelegd worden tussen werk van kunstenaars uit Brabant en werk van Nederlandse en Belgische kunstenaars, maar nu omvangrijker internationaal. De collectie vertegenwoordigt alle grote namen uit de kunstgeschiedenis van

Postbus 1004

5200BA ‘s-Hertogenbosch +31 (0) 73 6877 877 www.hnbm.nl

1500 tot nu. Met deze collectie gaat Het Noordbrabants Museum naam maken als Nationaal Topmuseum en kan het zich gaan meten aan musea als Museum voor Schone Kunsten in Gent, Frans Hals Museum en het Kröller-Müller Museum. Het museum is op weg om uit te groeien tot het Rijksmuseum van de Zuidelijke Nederlanden. Voor de stad ’s-Hertogenbosch betekent de komst van de collectie een buitenkans. Het biedt de mogelijkheid om verder uit te groeien tot een instituut van topkwaliteit, dat meer mediaaandacht, meer stedelijke-, binnen- en buitenlandse bezoekers, meer verbinding met makers en kunststudenten en meer trots op de stad en op Brabant genereert. Met de collectie van de JK Art Foundation wordt de culturele zeggingskracht van de stad ’s-Hertogenbosch vergroot en doet de stad mee in de eredivisie als het gaat om de kunsten. Met de komst van de collectie van de JK Art Foundation en het waardig positioneren van Design Museum Den Bosch is de claim ‘Cultuurstad van het Zuiden’ overtuigend, en geen holle frase. Mede namens het managementteam van Het Noordbrabants Museum, met vriendelijke groet,

Jacqueline Grandjean directeur-bestuurder

1 Notitie over de Collectie X (JK Art Foundation) door Drs W.M.J. Pijbes 25 januari 2021 2 Notitie over de Collectie X (JK Art Foundation) door Drs W.M.J. Pijbes 25 januari 2021

Postbus 1004

5200BA ‘s-Hertogenbosch +31 (0) 73 6877 877 www.hnbm.nl