A. Brief 13 mei 2021 - Reactie bewoners en ondernemers asfaltcentrale

Geachte burgemeester en wethouders van de Gemeente ’s-Hertogenbosch, Bijgevoegd vindt u de reactie van bewoners en ondernemers uit de buurt van de Asfaltcentrale op het online teams gesprek met wethouder dhr Geers, GGD, ODBN en Handhavers op 28 april jongstleden. Ik wil u ook vriendelijk verzoeken deze verder rond te zetten binnen de raad. Met vriendelijke groeten,

Aan: College van Burgemeester en Wethouders Postbus 12345 5200 GZ ‘s-Hertogenbosch Betreft: Bezwaarschrift ’s-Hertogenbosch, 12 mei 2021 Namens: ● Bewust Wonen en Werken Boschveld Complex ● ODGF Ondernemersvereniging @ de Gruyterfabriek 180 ondernemers ● Hart van Boschveld ● BAC Boschveld Ambacht Centrum ● OBB Wijkraad Boschveld ● Bewoners Concordialaan

Geacht College van Burgemeester en Wethouders, In navolging van ons online Teams gesprek met wethouder Geers en diverse vertegenwoordigers van ODBN, GGD en Handhaving d.d. 28 april jongstleden, willen wij als bewoners en ondernemers van ‘s-Hertogenbosch een reactie geven op de inhoud en het verloop van het gesprek. Daarnaast verwijzen wij in deze brief naar de stukken die onlangs openbaar zijn gemaakt op de website van de gemeente via: https://www.s-hertogenbosch.nl/actueel/tijdelijke-paginas/asfaltcentrale

1. Geuroverlast wordt gebagatelliseerd. Het gesprek van ongeveer 1,5 uur werd in eerste instantie gebruikt om de ODBN de gelegenheid te geven om de cijfers en de gegevens van de gedane metingen en werkwijzen te duiden. Daarmee werd continue de aandacht verlegd van de overtredingen van de uitstoot aan de schoorsteen naar de onzekerheid van de uitstoot op leefniveau. Volgens ons als bewoners en ondernemers is de onzekerheid over de concentraties op leefniveau op basis van de complexe rekenmodellen geen reden om de feitelijke normoverschrijding aan de schoorsteen te bagatelliseren. Ook de GGD deed niet anders, en sloot met hun verhaal precies aan bij de onzekere rekenmodellen. “Geuroverlast hoeft geen gezondheidsrisico’s te betekenen” was de boodschap. Echter hebben wij als bewoners en gebruikers van de wijk naast ernstige geuroverlast, wel degelijk in toenemende mate gezondheidsklachten zoals hoofdpijn en irritatie van de slijmvliezen en luchtwegen. Daar werd vervolgens verder niet op ingegaan. Zoals verderop in deze brief beschreven (bij punt 5) is de stank die wij ervaren wel degelijk schadelijk voor onze gezondheid. We zien graag de resultaten van de metingen van alle stoffen die geuroverlast en mogelijk gezondheidsschade veroorzaken tegemoet.

2. Wethouder lijkt geen haast te maken In het gesprek werd door bewoners en gebruikers gevraagd naar de concrete aanschrijving van de wethouder ten aanzien van het bedrijf AsfaltNu. Wethouder Geers gaf aan dat AsfaltNu tot augustus de tijd krijgt om een plan van aanpak te presenteren. Wij betreuren het

1

dat dit niet in lijn is met de motie die is ingediend waarin 1 juli als datum wordt gesteld waarop de centrale aan de norm moet voldoen. Naast deze vermelde datum is verder ook niet gemeld wat het plan van aanpak exact moet inhouden, wanneer er aan de norm moet worden voldaan door AsfaltNu en vanaf wanneer er dan concreet wordt gehandhaafd door de gemeente. Het stuit ons dat niets erop wijst dat AsfaltNu geprikkeld wordt om op korte termijn serieuze maatregelen te nemen. Niet ter discussie staat wat de voorwaarden uit de aan de Asfaltcentrale verleende milieuvergunning en de normen uit het Activiteitenbesluit milieubeheer zijn en dat deze worden overtreden voor wat betreft i.i.g. de emissiewaarde van 1 mg/Nm3 voor benzeen. Deze overtredingen staat niet ter discussie en worden door de gemeente ook erkend. Overtreding van milieunormen en vergunningvoorschriften houdt de verplichting voor uw college in om te handhaven. Dat wil zeggen, ervoor te zorgen dat de Asfaltcentrale (weer) aan de milieunormen gaat voldoen. De brief van 26 maart 2021 aan de Asfaltcentrale (zoals deze gepubliceerd staat op bovenstaande website) voldoet hier niet aan, omdat slechts een plan van aanpak wordt gevraagd en aan de aanschrijving geen last onder dwangsom of bestuursdwang gekoppeld is, noch een voornemen tot handhaving behelst.

Feitelijk is onzes inziens daarom sprake van gedogen van de illegale situatie c.q. fictief weigeren van handhaven. Hiertegen maken wij bezwaar. Wij verzoeken het college daarnaast om alsnog gebruik te maken van haar plicht tot handhaving, nu geen concreet zicht bestaat op legalisering en er ook overigens geen bijzondere omstandigheden bestaan om af te zien van handhaving. Ook de Asfaltcentrale moet voldoen aan de voor haar geldende normen en verplichtingen!

3. Economisch belang staat voor volksgezondheid In het gesprek met wethouder Geers wordt na het uitblijven van een concreet voorstel tot handhaving vanuit de gemeente, door bewoners meermaals aangedrongen om dan op zijn minst voor de een korte termijn te kijken naar alternatieven om de gezondheidsrisico’s en de overlast zo spoedig mogelijk te verminderen, zoals: ● Tijdelijke productie elders (bij een centrale die minder dicht bij bewoond gebied staat) ● Productie te stoppen bij ongunstige weersomstandigheden (wind richting bewoond gebied) ● Stoppen met het produceren van gerecycled asfalt Het antwoord dat wij hierop kregen was: AsfaltNu heeft een orderportefeuille en die moet nou eenmaal vervuld worden. Daarmee stelt de wethouder het economisch belang voor het belang van leefbaarheid en gezondheid van de Bossche burgers. Wij vragen ons af wie deze volksvertegenwoordiger nu precies vertegenwoordigd? Handhavend optreden is onzes inziens in dit geval in het geheel niet onevenredig. Er kan geen sprake zijn van afzien van een daadkrachtig optreden van uw College op korte termijn richting de Asfaltcentrale.

Sterker nog, de Asfaltcentrale heeft inmiddels meerdere jaren de tijd en de gelegenheid gehad om zich op de eisen van het Activiteitenbesluit voor te bereiden en onderzoek te doen naar de vraag welke maatregelen getroffen kunnen en moeten worden om aan van toepassing zijnde emissiewaarden en normen te kunnen voldoen. Naar nu blijkt zijn genoemde jaren onbenut verstreken en heeft de Asfaltcentrale ervoor gekozen geen maatregelen te treffen. Het kan in onze optiek niet anders dan dat dit voor rekening en risico van de Asfaltcentrale blijft. Mogelijke economische gevolgen voor de Asfaltcentrale kunnen onzes inziens zeker niet ten voordele werken in de door uw College te maken belangenafweging. Zeker niet gelet op de forse overschrijdingen van de gestelde milieunormen voor benzeen en PAK’s. Nu er ook anderszins geen bijzondere

2

omstandigheden zijn om van handhaving af te zien heeft uw College niet alleen een bevoegdheid maar ook een plicht tot adequaat handhaven. Daar behoort in meegenomen te worden dat de wetgever in het Activiteitenbesluit normen gesteld heeft vanwege de volksgezondheid, bedoeld om o.a. de luchtkwaliteit te garanderen. De Asfaltcentrale is, zoals u weet, gesitueerd in de buurt van meerdere woonwijken en bedrijven. Van benzeen en PAK’s is algemeen bekend dat dit kankerverwekkende stoffen zijn. Of in ons geval de impact van de emissie op leefniveau miniem is (mocht dat al zo zijn), dan is dat om genoemde reden niet relevant en derhalve ook zeker geen reden om niet of niet alsnog direct te handhaven. Uw College moet om die reden (alsnog) in actie komen.

4. Door nalatigheid van de gemeente staan wij als bewoners op achterstand Uiteraard moet er een zorgvuldig traject bewandeld worden om te handhaven. En de wethouder benoemt dat hij dat ook op die manier wil doen. Hij wil het proces volgens de richtlijnen van de Landelijke Handhavings Strategie doorlopen (LHS). “Doordat de gemeente nu pas, ruim 5 jaar na de aanscherping van de normstelling, het handhavingstraject start, is juridisch ingrijpen op dit moment nog niet mogelijk”, aldus Dhr. Geers. Dat is een hard gelag voor de bewoners die al ruim jaren overlast melden (sommige bewoners klagen al meer dan 10 jaar en werden lange tijd niet serieus genomen!) en gezondheidsklachten ervaren. Bovendien gelet op het gestelde hiervoor (onder 3) is deze uitspraak onjuist. Wij zijn op dit punt onjuist geïnformeerd door uw College.

5. Benzeen blijkt nog niet eens de enige en/ of de grootste zorg De wethouder kondigt vervolgens in het gesprek aan dat in het kader van transparantie en informatievoorziening diezelfde week nog een website gelanceerd wordt waarop alle stukken, metingen en correspondentie voor iedereen openbaar in te zien zijn. Een positieve stap en deze wordt dan ook zeer gewaardeerd door ondergetekenden. Echter, tot onze grote schrik blijkt na inzien van deze stukken via de bovenaan genoemde website dat we niet alleen te maken hebben met de overschrijding van benzeen. Op 19 oktober 2020 zijn er metingen gedaan bij de Asfaltcentrale, daaruit is gebleken dat er niet alleen tot 300% te veel kankerverwekkend benzeen wordt uitgestoten, maar ook tot ruim 4000% teveel PAK’s. PAK’s is een verzamelnaam van stoffen die kankerverwekkend kunnen zijn. Van benzeen is onomstreden bewezen dat dit kankerverwekkend is, de emissiegrenswaarde van benzeen uitstoot is 1 mg/m3. Tijdens metingen stootte de asfaltcentrale boven de 4 mg/m3 uit, dit is een overschrijding van meer dan 300%. Een overschrijding van de uitstoot van benzeen door de asfaltcentrale vond ook al plaats in 2018 tijdens een gevalideerde meting. De uitstoot van PAK’s is verder boven de norm. Tijdens metingen is naftaleen de specifieke PAK die veruit het meeste aanwezig is, Naftaleen veroorzaakt de typische asfaltgeur.

Dit is niet toevallig want Naftaleen is opgebouwd uit twee benzeenringen. Tijdens metingen is 2,2 mg/m3 aan PAK’s gemeten, terwijl de emissiegrenswaarde 0,05 mg/m3 is, een overschrijding van meer dan 4000%. Van Naftaleen is bewezen dat het zeer schadelijk is voor de gezondheid, het veroorzaakt mogelijk kanker, bloedaandoeningen, met een grotere kans bij kinderen. Zeer kleine hoeveelheden kunnen al leiden tot vermoeidheid, misselijkheid, rusteloosheid, brandende ogen en geïrriteerde luchtwegen etc. Het gevalideerde officiële meetrapport uit 2020 dat door de gemeente begin mei 2021 is vrijgegeven, was al sinds begin februari 2021 in het bezit van de gemeente dan wel asfaltcentrale. Of deze informatie de ODBN en/of de wethouder is ontgaan of dat ze verzuimd hebben dit te

3

zeggen, is in ons gesprek niet gebleken, want het is namelijk niet eens aan de orde gekomen. Wij vinden het schokkend dat in het gesprek onze stankoverlast continue werd gebagatelliseerd. Stank hoeft niet schadelijk te zijn. Zo werd meerdere malen onze zorg terzijde geschoven. Echter PAK’s en dan specifiek de veel gemeten stof naftaleen is wel degelijk zeer schadelijk voor gezondheid en milieu. Het grootste deel van de gezondheidsklachten die wij ervaren zijn kenmerkend voor blootstelling aan deze stof. Voor zover met ons gedeeld, heeft de gemeente (nog) niet onderzocht wat jarenlange cumulatieve blootstelling aan zowel benzeen en PAK’s betekent voor onze gezondheid. De stelling dat de door ons ervaren stank, dan wel dat de effecten op leefniveau aan de normen voldoen gaan onzes inziens niet op en is ook geenszins bewezen. Onze zorgen op dit punt zijn daarmee geenszins weggenomen, erger nog, deze zijn juist toegenomen. Waarom de overige schadelijke uitstoot geen onderwerp van gesprek is geweest, blijft voor ons een raadsel. Het geeft ons een groot gevoel van wantrouwen jegens de gemeente. Dat wij deze informatie op deze manier weer onder de aandacht moeten brengen geeft voor ons weer aan hoe weinig het college zich wil opwerpen voor de bewoners en ondernemers van ‘s-Hertogenbosch. Ook op dit punt zijn wij niet goed en adequaat geïnformeerd door uw College.

6. Emissie moet voorop staan In het gesprek werd door het inschakelen van ODBN en GGD het gesprek van de feitelijke overtreding op de emissie gestuurd richting\ een discussie over de immissie (de concentratie op leefniveau). Wij willen als bewoners dat het gesprek zich vooral richt op de normering op het emissiepunt. De normen op dat punt staan voorop en moeten worden nageleefd. Deze normen zijn niet voor niets landelijk vastgesteld. Wij willen niet dat de handhaving gerekt wordt door de complexe maanden durende metingen op leefniveau af te wachten. Met 160 soorten te produceren asfalt, honderden verschillende weersomstandigheden en dat alles op een gebied waarin iedere woonsituatie verschilt, is het meten op één of enkele punten geen weergave van een objectieve realiteit. Het blijven op deze manier momentopnames, die niet representatief zijn voor de daadwerkelijke uitstoot, de overlast en het gevaar voor de gezondheid in de perioden van blootstelling.

Kortom... Samenvattend was het gesprek niet bevredigend en in onze ogen slechts een eerste stap. De pogingen van de ODBN en GGD om met de rekenmodellen uitleg te geven werden eerder als bagatelliserend ervaren dan als geruststellend. Toen daar na de publicatie van de meetrapporten de 4000% PAK’s overschrijding aan het licht kwamen, voelden we ons toch behoorlijk om de tuin geleid. We willen het College dan ook de volgende vragen stellen: 1. Wisten de wethouder/het college van de 4000% normoverschrijding van PAK’s? 2. Indien ja, wat is de reden van het niet melden en handhaven op deze gigantische overschrijding? 3. Waarom wordt er niet gehandhaafd op de emissieoverschrijding, Het is toch al duidelijk dat AsfaltNu zich niet aan de wet houdt?

4

Met klem verzoeken wij uw College om: 1. Ons bezwaar tegen de fictieve weigering om te handhaven c.q. het gedogen van de voortdurende illegale situatie als bezwaarschrift te behandelen. 2. Alsnog DIRECTE stillegging van de asfaltcentrale van AsfaltNu. Het per onmiddellijk stoppen van het gevaar voor de volksgezondheid moet onzes inziens de insteek zijn van de aanpak van de raad en het college. 3. Van AsfaltNu al veel eerder dan 1 augustus te horen welke maatregelen ze gaan nemen. 4. Ervoor te zorgen dat ‘s-Hertogenbosch te vinden is op https://www.luchtmeetnet.nl/ 5. De volksgezondheid van de burger voorop te stellen, omdat de gemeente er voor de (bescherming van) de burger behoort te zijn. Wij willen middels deze brief ook alvast laten weten te overwegen om, afhankelijk van uw reactie op deze brief en de petitie, om naast en gelijktijdig met dit bezwaarschrift ook de rechter om een voorlopige voorziening te vragen aangaande de weigering om adequaat te handhaven. Als uw College niet alsnog voortvarend de handhaving oppakt, zullen wij onze klacht inzake gebrekkige voortgang en niet adequate informatieverstrekking daarnaast ook voorleggen aan de Ombudscommissie ’s-Hertogenbosch. Een afschrift van deze brief is gestuurd naar de gemeenteraad. Met vriendelijke groet, Zie volgende pagina.

5