A. Brief 10 maart 2021 - Oproep nieuw kabinet - Regio Noordoost Brabant

‘Kabinet, ontdek ons geheim!’ Oproep aan nieuw kabinet

Wat bieden en vragen wij? Concrete tekst voor paragraaf in coalitieakkoord: “De samenwerking met regio’s die is ingezet met de Regio Deals zetten wij voort. Het schaalniveau van regio’s leent zich bij uitstek voor het investeren in het verbreden van de welvaart in ons land. Met regio’s, maar ook met provincies en waterschappen gaan wij werken aan een duurzame, structurele en meerjarige samenwerking

Wij bieden het kabinet: • Een verantwoordelijk netwerk om ambities waar te maken. • Oplossingen op maat en financieringskracht. • Betrouwbaarheid en langjarig commitment.

in de volle breedte van maatschappelijke en economische uitdagingen. Denken en werken vanuit één overheid is daarbij

Wij vragen aan het kabinet: • Samenwerking in de volle breedte van maatschappelijke en economische uitdagingen.

onze inzet. Geen one-size-fits-all maar maatwerk per regio in de vorm van

•

partners en maatschappelijke organisaties nodigen wij daar ook van harte bij uit.“

2

Oproep aan het kabinet

Opgavegericht, langjarig en structureel samenwerken, als gelijkwaardige partners.

Regionale InvesteringsAgenda’s (RIA). Private

•

Samen zoeken naar manieren om dit vorm te gaan geven.

Wie wij zijn? ‘Wij’ zijn Noordoost-Brabant. Misschien wel

zit in ons DNA. Maar we lopen

het best bewaarde geheim van Nederland.

er ook weer niet altijd mee

Dat koesteren we, maar willen we ook

te koop. Nu even wel en

delen met Nederland. Onze kernwaarden

daarom deze boodschap.

zetten wij in voor Nederland en voor een

Dat drijft ons. Dát, en de

nieuwe regeerperiode.

menselijke maat. Wij hebben veel te bieden...

Wij zijn trotse makers, praktische denkers en slimme bouwers. We houden van

Regio Noordoost Brabant is de

aanpakken en we geloven in de ‘kracht

bestuurlijke samenwerking van

van samen’. We delen graag en gunnen het

16 gemeenten en 2 waterschappen.

onszelf en Nederland om succesvol te zijn.

Stichting AgriFood Capital is de

Aanpakken doen we met de nodige vak-

triple helix samenwerking gericht op

manschap én plezier. We houden van

verduurzaming van de voedselketen.

gezelligheid en kijken naar elkaar om.

Stichting OndernemersLift+ ondersteunt

Niet voor niets zijn we de regio van het

startende en doorstartende bedrijven.

‘Goeie Leven’. Vernieuwen en onszelf uitdagen

Noordoost Brabant Werkt zet zich in

vinden we logisch en vanzelfsprekend, het

voor een veerkrachtige arbeidsmarkt.

Oproep aan het kabinet

3

Onze regio in cijfers 4

Oproep aan het kabinet

Oproep aan het kabinet

5

6

Oproep aan het kabinet

Oproep aan het kabinet

7

Wat hebben wij te bieden? ‘Goed leven, Fijn Wonen, Anders Werken’ Wij zijn een regio die investeert in de brede

Dat doen we door bij te dragen aan het

welvaart van haar inwoners. Dat doen

verdienvermogen van Nederland. Door te

we door te werken aan een regio waarin

werken aan verduurzaming van de voedsel-

iedereen kan meedoen en voorzieningen

keten van boer tot bord. Door slimme

voor iedereen bereikbaar zijn.

innovaties, mogelijk gemaakt door toepassing van nieuwe kennis en technologieën.

Dat doen we door te werken aan een regio waar het fijn, gezond en betaalbaar wonen is. Waar we talenten weten te behouden en jongeren perspectief bieden. Door te zorgen dat niemand buiten de boot valt en men zicht op werk heeft. Dat doen we door mensen op te leiden voor het werk van de toekomst en ze de mogelijkheden te bieden zich een leven lang te blijven ontwikkelen.

8

Oproep aan het kabinet

Uit de crisis… Corona heeft delen van de economie en

Coronagebied uit de eerste golf, te

van ons maatschappelijk leven behoorlijk

helpen. In die gemeenten dreigen

lam gelegd. Met alle partijen in ons netwerk

veel bedrijven uit te vallen en doemt

zoeken wij naar het pad van herstel. De weg

een zwart scenario op van leegstand en

omhoog en weer een perspectief op betere

verpaupering. Tegelijkertijd proberen

tijden. Wij bereiden ons nu voor op hoe we

we de nodige voorzieningen voor

ondernemers in onze regio daarbij kunnen

onze inwoners in stand en bereikbaar

helpen. Samen aan de slag om ons vestigings-

te houden. O.a. door het mogelijk

klimaat en ondernemersklimaat nóg beter

maken van verschillende vormen van

te maken. Met name voor het mkb dat

collectief vervoer in het landelijk gebied

zo’n belangrijke rol speelt in onze regio.

en de aanleg van snelfietspaden.

Gelukkig zijn er veel familiebedrijven in onze regio die graag samen de schouders

Bedrijven moeten zich na de crisis wel-

er onder willen zetten en meewerken aan

licht opnieuw uitvinden. Een aanzienlijke

het behoud van banen.

opgave, maar we hebben het netwerk en de kennis om de hiervoor benodigde

Zo gaan wij op zoek naar manieren om de

innovatiekracht en ondernemerschap te

detailhandel in onze middelgrote steden,

stimuleren.

zoals Uden en Veghel in het hart van het

Oproep aan het kabinet

9

We spelen in op ontwikkelingen op de

zoekenden te plaatsen gaat gewoon door.

arbeidsmarkt. Daar waar er vóór Corona in

Nu er minder vacatures zijn, vraagt dat om

diverse sectoren een groot tekort dreigde,

extra creativiteit.

is de situatie fors veranderd. Het project

10

‘Klaar voor de banen van nu en de toekomst’

Niet alleen vanwege tekorten op de

speelt in op de gevolgen van de crisis.

arbeidsmarkt en vanuit hun huisvestings-

Dit project zet in op het voorkomen van

problematiek, maar omdat juist Corona

werkloosheid door werknemers van werk

pijnlijk zichtbaar maakte hoe kwetsbaar

naar werk te begeleiden. Het maakt zich

arbeidsmigranten zijn door slechte arbeids-,

hard voor voldoende stages en leerbanen

woon- en vervoersomstandigheden,

voor studenten. Ze bieden ondersteuning

besteden we hier als regio extra aandacht

aan zzp’ers om hun talenten verder te

aan. De adviezen van de Commissie

ontwikkelen. De dienstverlening om werk-

Roemer zijn daarbij een steun in de rug.

Oproep aan het kabinet

De kracht van samen We zijn een regio van samen en dat is wat wij bieden.

De kracht van samen zien we ook terug in het vermogen om te opereren als één overheid. In de Regio Deal zijn Rijk,

We blijven dicht bij onze inwoners en hun

provincie, regio, gemeenten en EU

behoeften en werken niet in ‘systemen’

samen aan de slag met de

maar in oplossingen. Betrouwbaar, ‘hendig’

belangrijkste opgaven

en op maat.

in onze regio.

We zijn in staat ons netwerk snel te mobiliseren en coalities te vormen, zowel privaat als publiek. Bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke partners staan snel in de juiste modus om te helpen. Boter bij de vis. Partners betalen mee in de uitvoering. Ze staan niet aan de kant, maar nemen verantwoordelijkheid.

Oproep aan het kabinet

11

Regio van doeners

We zijn een regio van doeners en makers,

gaan we een ‘schakelkast’ ontwikkelen

dat zien we terug bij onze ondernemers,

waarbij we met diverse overheden en

en dat is wat wij bieden.

diverse partners tegelijkertijd gaan werken aan de belangrijkste opgaven zoals

12

We koppelen beleid en ideeën meteen aan

de stikstofaanpak, klimaatadaptatie,

doen en experimenteren, zoals op gebied

duurzame energieopwekking, gezondheid,

van leefbaarheid in de Peel. Een recent

verduurzaming van de landbouw, woning-

voorbeeld is het private initiatief van de

bouw en het bouwen aan nieuwe natuur.

Natuur Peeldorpen, dat moet zorgen voor

We doen dat integraal en actief op zoek

een revitalisering van het landelijk gebied

naar koppelkansen in het veld, zoals het

met het experiment van ‘tiny houses’ op het

benutten van vrijkomende stallen voor

boerenerf als verdienmodel voor boer en

energieopwekking of zonnevelden voor

nieuwe natuur. In de NOVI aanpak de Peel

het gebruik van nieuwe gewassen.

Oproep aan het kabinet

Ondernemers brengen kringlooplandbouw

gezond en duurzaam. Daarbij gaan

in onze regio in de praktijk. In AgroProef-

agrifood & hightech en de data-economie

tuin de Peel krijgen ze de ruimte en

hand in hand. Slimme stallen zoals

faciliteiten om te experimenteren met

Het Familievarken in Boekel zorgen voor

nieuwe gewassen. We werken aan de

minder emissie en nieuwe technieken

voedselketen van de toekomst: slim,

helpen in het terugdringen van verspilling en verpakkingen. Het beroepenveld gaat de komende jaren flink veranderen. Er is vooral behoefte aan mensen met de juiste technische en digitale vaardigheden. Bij SPARK Makers Zone worden jongeren en aanstormend talent gecoacht in (digitaal) vakmanschap en ambacht. Opgeleid om te werken in maaksectoren zoals de bouw en (voedsel) industrie. Doen staat ook centraal in ons ondernemerschapsonderwijs dat behoort tot de top 3 ‘best practices’ in Nederland.

Oproep aan het kabinet

13

Onze opgaves

Goed leven

om het landelijk gebied leefbaar te houden,

Het leven is goed in onze regio. Toch staat

zoals in de kern Langenboom. Zogenaamde

ook hier de leefbaarheid in delen van

‘Streekholders’ ontwikkelen samen plannen

onze regio onder druk. Deels krimp door

om kleine kernen aantrekkelijk te houden

vergrijzing en wegtrekkende jongeren als

om er te blijven wonen. Jong talent bieden

gevolg van een veranderend perspectief in

we perspectief door te investeren in een

de agrarische sector. Maar ook de Corona-

leven lang leren en te werken met de

crisis slaat toe, met name in de centra van

nieuwste technologieën, ICT en data. De

regionale kernen. Nog meer zal ingezet

voor de regio belangrijke arbeidsmigranten

moeten worden op de transitie van winkels

helpen we in de huisvesting en integratie in

naar wonen en steun voor vitale voorzie-

lokale gemeenschappen.

ningen zoals sportclubs, buurthuizen en

14

bibliotheken. In kleinere centra stimuleren

Wij vragen het kabinet om steun en

we bewoners zelf om initiatieven te nemen

partnerschap in zo’n aanpak.

Oproep aan het kabinet

Fijn wonen

agrarische bedrijven zouden wij vooral

Zoals uit de Brede Welvaartsmonitor duidelijk

willen investeren in verduurzaming, in de

wordt, hebben wij nog een opgave als het

transitie van agrarische bedrijven naar

gaat om het verbeteren van de kwaliteit van

perspectiefvolle, natuur inclusieve bedrijven

de leefomgeving. Met name in de aanpak

op basis van een kringloopmodel, met

van emissies uit de veehouderij die een

minder uitstoot en stank en dus minder

negatieve invloed hebben op natuur, klimaat

gezondheidsrisico’s en minder druk op

en de gezondheid van mens en dier. Onze

natuur en milieu. Zoals in het geval van

regio kent nauwelijks Natura2000 gebieden

‘Familievarken’ in Boekel, een energie-

waardoor rijksmiddelen voor de stikstof-

neutrale en emissievrije stal. Dat creëert

aanpak (uitkoop bedrijven) en natuurherstel

ook landelijk stikstofruimte voor nieuwe

grotendeels aan onze regio voorbij gaan.

ontwikkelingen.

Dat is vreemd, gelet op het feit dat we veel bedrijven herbergen die bijdragen aan

Wij vragen het kabinet om steun en

de stikstofuitstoot. Naast de uitkoop van

partnerschap in zo’n aanpak. Oproep aan het kabinet

15

Anders werken Noordoost-Brabant wil een toonaan-

verdienmodellen. Zo ontwikkelt de

gevende, innovatieve agrifood regio zijn

data-universiteit Jheronimus Academy of

waar het voedsel van vandaag en morgen

Data Science (JADS) samen met onder-

wordt geproduceerd. Duurzaam en meer

nemers manieren om mkb-bedrijven data-

in harmonie met natuur en omgeving.

vaardig te maken. Deze andere manier van

Een regio waarin ondernemers, overheden

werken zorgt voor nieuwe bedrijvigheid en

en onderwijsinstellingen samenwerken aan

werkgelegenheid en daarmee voor een

de voedselsystemen van de toekomst:

nieuw economisch perspectief voor de regio.

slim, gezond en duurzaam. Gericht op het

16

sluiten van kringlopen, het tegengaan van

Wij vragen het kabinet om steun en

verspilling en het realiseren van nieuwe

partnerschap in zo’n aanpak.

Oproep aan het kabinet

Onze troeven We lopen er niet mee te koop maar we

de economie.

hebben de wil, de expertise en praktische

Onze regio

experimenteerkracht om actuele maat-

opereert daarbij

schappelijke vraagstukken aan te pakken:

op het snijvlak

1. We zijn een regio waar de hele voedsel-

van agrifood en

keten van boer tot bord aanwezig is.

hightech (Brainport

We hebben dus ook de middelen, de

Eindhoven is ‘onze buur’)

partijen en het netwerk om die keten

en het nieuwe ‘zwarte goud’:

te verduurzamen en circulair te maken.

data. Met de enige data-universiteit

Dat doen we o.a. in ons experimenteer-

in ons land, JADS in ‘s-Hertogenbosch,

gebied kringlooplandbouw in AgroProef-

koppelen wij academische kennis aan

tuin de Peel. En in het Circular Food Center

praktische toepasbaarheid zoals in de

dat zorgt voor het terugdringen van

bouw en in de logistiek.

voedselverspilling en verpakkingen. Met

3. We leiden mensen permanent op in de

de kennis van o.a. Wageningen UR en

ambitie naar een veerkrachtige arbeids-

de Technische Universiteit Eindhoven en

markt. Uniek is de samenwerking op ar-

die van onze mbo- en hbo-instellingen

beidsmarktgebied tussen bedrijfsleven,

ontwikkelen we praktische toepassingen.

gemeenten, werkbedrijven en mbo-/

2. Nieuwe technologieën spelen een

hbo-instellingen.

belangrijke rol in de verduurzaming van Oproep aan het kabinet

17

Wat vragen wij? Samenwerken met kabinet in volle breedte van maatschappelijke en economische uitdagingen. De Rijk-Regio samenwerking in de vorm van

Graag zouden wij deze samenwerking met

Regio Deals is succesvol. Ook in onze regio

het Rijk willen continueren. Wij denken

heeft de Regio Deal gezorgd voor energie

dat er voor alle betrokkenen nog meer

en elan en heeft het gewerkt als een vlieg-

uit te halen is. Niet in het minst voor onze

wiel voor samenwerking. De deals zorgen

inwoners en ondernemers. Wat vragen wij

ervoor dat regio’s, ook wij, integraler en

daarvoor aan het kabinet?

breder naar hun opgaven kijken. Het Rijk maakt gebruik van de doe- en schakelkracht van regio’s. In een gelijkwaardige bottom-up relatie, waarin alle partijen hun bijdrage leveren, komen (soms onconventionele) oplossingen in zicht voor maatschappelijke en economische vraagstukken. De vrijheid in aanpak en het maatwerk maken energie los en leiden tot ontkokering op diverse overheidsniveaus.

18

Oproep aan het kabinet

Samenwerken met het kabinet, opgavegericht, langjarig en structureel, als gelijkwaardige partners. Wij zouden graag een ‘next step’ willen

mentale cofinanciering en dito betrokken-

zetten. Niet een eenmalig contract maar

heid. Opgavegericht, met de inzet om de

samenwerking op structurele basis met het

brede welvaart voor onze inwoners te

Rijk. Met ook de provincie als partner(s).

verbeteren. Daar stellen wij onze doelen

Samen bouwen aan oplossingen van

op af en daar zullen we op monitoren.

onderop, met directe betrokkenheid van inwoners, bedrijven en onderwijs. Het liefst kabinetsbreed, meerjarig en integraal. Werken als één overheid die voor burgers

“In de regio komt alles samen. Dit is het schaalniveau

en bedrijven herkenbaar, aanspreekbaar

waar grote abstracte opgaven concreet worden. Juist

én betrouwbaar is. Het zou mooi zijn als

in een context van een gebiedsspecifieke identiteit,

het Rijk die kabinetsbrede inzet vanuit één

geschiedenis en landschap kun je de opgaven in een

loket kan coördineren. Nog mooier zou het

logisch verband brengen met de aanwezige en gewenste

zijn als cofinanciering niet beperkt blijft

kwaliteiten van een gebied.” Uit Panorama Nederland,

tot één incidentele uitgave vanuit één

college van Rijksadviseurs, december 2018

departement maar leidt tot interdeparte-

Oproep aan het kabinet

19

Hoe samenwerken? Regionale Investeringsagenda

Maar ook langs andere wegen kan die

Hoe de Rijk-Regio samenwerking vorm te

samenwerking worden vormgegeven.

geven is een gezamenlijke missie waar wij

Wij denken daar in ieder geval graag over

graag aan meewerken. Wat ons betreft is

mee.

de provincie daarbij een belangrijke partner, net als bij de Regio Deals. Wat ons erg aanspreekt is het samen opstellen van een zogenaamde Regionale InvesteringsAgenda. Een meerjarig perspectief met de belangrijkste maatschappelijke en economische opgaven waar we als overheden gezamenlijk de schouders onder zetten. De ambities van het nieuwe kabinet kunnen op die manier omgezet worden in een handelingsperspectief dat dicht bij inwoners en ondernemers staat en waar vertrouwen uit spreekt.

20

Oproep aan het kabinet

Van onze voorzitter

“De regio is het ideale schaalniveau voor

kabinet die kracht ziet en regio’s nog

de aanpak van maatschappelijke opgaven.

meer in hun kracht zet.”

De legitimatie van de regio is dat iedereen

Jack Mikkers, voorzitter Regio Noordoost

kan én mag meedoen. Ik hoop dat het

Brabant en AgriFood Capital

Oproep aan het kabinet

21

Doeners uit de regio aan het woord “Een Goei Leven zijn ook die bedrijven die

“De kracht van deze regio zit in de kop-

zich richten op gezonde en vitale mensen.

peling van een sterke agrofood sector in

Laten we welzijn en welvaart meer met

combinatie met de hightech en datasector.

elkaar verbinden. Daarvoor is onze regio

Dit biedt kansen in de verduurzaming van

waarin ondernemers, onderwijs en

de gehele voedselketen en nieuwe banen

overheden elkaar weten te vinden en

in een circulaire economie. Minder uitstoot

elkaar verstaan, de juiste schaal.”

en het terugdringen van verspilling zijn

Anton de Weerd, Director Marel

speerpunten in onze regio.” Kees van Rooij, burgemeester Meierijstad

“Verbeteren en innoveren is een constant

“De regio Noordoost Brabant is een sterke

proces voor ons als voedselproducent.

regio met een mozaïek van sterke steden

Weten wat er in de maatschappij gebeurt,

en een vitaal landelijk gebied. Het zijn stad

prikkelt mijn nieuwsgierigheid. Ik ben

en land die elkaar versterken en die elkaar

onderdeel van de regio waarin ik mijn

nodig hebben. Hier in de regio begrijpen

verantwoordelijkheid blijf nemen als

we dat en we bieden die kracht aan om

werkgever, producent én als mens.”

Nederland als geheel sterker te maken.”

Marian Wagemakers, CEO Dalco Food

Erik Ronnes, gedeputeerde Provincie NoordBrabant

22

Oproep aan het kabinet

“Zoals er ook een strategie wordt ontwikkeld

“De jonge ondernemers die wij op weg

voor het stedelijk gebied ten einde meer en

helpen om hun producten succesvol verder

meer betaalbare woningen te kunnen bouwen,

te ontwikkelen zijn een bron van inspiratie

roep ik het kabinet op om ook een strategie

voor mij; AvL Motion Harvest Robotics,

en uitvoeringsprogramma voor een vitaal

producent van aspergerobots, is een

landelijk gebied te ontwikkelen waarbij duur-

prachtig voorbeeld daarvan.”

zame verdienmodellen voor de landbouw

Liz Chermin, voorzitter stichting

hand in hand gaan met klimaat-, energie- en

OndernemersLift +

waterambities. De regio werkt graag mee aan een dergelijke strategie en uitvoering daarvan.” Lambert Verheijen, dijkgraaf Waterschap Aa en Maas

Oproep aan het kabinet

23

OSS

GRAVE ’S-HERTOGENBOSCH

LANDERD

CUIJK

BERNHEZE

HEUSDEN

MILL EN SINT HUBERT SINT-MICHIELSGESTEL UDEN

VUGHT

BOXMEER SINT ANTHONIS BOEKEL MEIERIJSTAD BOXTEL

WATERSCHAP AA EN MAAS

WATERSCHAP DE DOMMEL

Regio Noordoost Brabant is een samenwerking van en door de 16 gemeenten en 2 waterschappen in Noordoost-Brabant.

www.regionoordoostbrabant.nl