51 22-03-2022 Brief burgemeester Mikkers aan formateur

¢

% 4

' %''% ,4,' ·@-Hertogenbosch

e

drs. J.M.L.N. Mikkers burgemeester

23 maart 2022

De gemeenteraadsverkiezingen liggen achter ons, de zetelverdeling is bekend. Inmiddels ben je bereid gevonden om onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor een nieuwe coalitie. Jouw verkenning bepaalt mede de richting die we de komende jaren ingaan met 's-Hertogenbosch. Ik wens je veel succes met deze belangrijke opdracht. In het (in)formatieproces heb ik formeel geen rol. Toch geef ik graag in deze brief mee wat ik als burgemeester van deze mooie gemeente belangrijk vind voor de komende bestuursperiode. Dat heb ik vier jaar geleden gedaan, op verzoek van de toenmalige fractievoorzitters. Ik schrijf deze brief vanuit mijn meerdere rollen: burgervader, voorzitter van het college van burgemeester en wethouders, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van de regio Noordoost-Brabant en als portefeuillehouder openbare orde en veiligheid. Via jou deel ik deze brief graag met alle leden van de nieuwe gemeenteraad. In deze brief ga ik vanuit het perspectief van genoemde rollen in op vier thema's: inwonergericht werken, onze strategische positionering, durven kiezen voor focus, en openbare orde en veiligheid. Inwonergericht werken Het opkomstcijfer van de verkiezingen in 's-Hertogenbosch was 48%, tegenover 52% in 2018. Net als in de rest van Nederland is een groot deel van de kiezer niet komen stemmen.

Het is goed de komende tijd stil te staan bij de vraag waarom deze mensen niet gestemd hebben en hoe we ze wel kunnen betrekken. Dit past mogelijk in de lijn van afgelopen jaren waarin ik heb gemerkt dat niet iedereen mee wil en/of kan doen. Naast minder vertrouwen in de politiek en instituties, zien we dat de coronacrisis heeft geleid tot meer maatschappelijke spanning en polarisatie. Dit is een landelijke trend die aan 's-Hertogenbosch niet voorbijgaat. Dit lossen we niet alleen vanuit 's-Hertogenbosch op, maar als overheid die het dichtst bij de burger staat heeft de gemeente wel een verbindende rol. In mijn werk als burgemeester zie ik deze ontwikkelingen en neem ze serieus. 's-Hertogenbosch bestaat uit de ruim 156.000 puzzelstukjes van unieke mensen die samen onze mooie gemeente vormen. In mijn beleving heeft iedere inwoner van's-Hertogenbosch een rol in de samenleving. iedereen hoort erbij en wij als bestuur en politiek moeten zorgen voor een inclusieve aanpak waarin iedereen zich gehoord voelt. Als lokale overheid hebben we de afgelopen jaren al goede stappen gezet. We hebben daarbij gemerkt dat houding en attitude minstens zo belangrijk zijn als inhoudelijke afspraken. Het betrekken van alle inwoners zie ik als een opgave waar we als bestuur en gemeenteraad samen blijvend aan moeten werken.

We hebben het toekomstperspectief 's-Hertogenbosch op weg naar 2035 niet voor niets de titel Stad van Ontmoeting gegeven. In deze periode zouden we meer concreet invulling moeten geven aan het betrekken van de inwoners: hoe doen we dat (met welke attitude), hoe luisteren we echt goed naar hun wensen en zorgen, met welke achterliggende waarden gaan we het gesprek aan en hoe houden we mensen blijvend betrokken?

¢

% 4

' %''% .%,' ·g-Hertogenbosch

e

drs. J.M.L.N. Mikkers burgemeester

Het zou mooi zijn als ons nieuwe bestuur straks niet alleen inhoudelijk afspraken maakt, maar ook lading geeft aan deze meer "zachte" uitgangspunten voor inwonergericht werken. Schaken op meerdere borden: strategische positionering Het gaat goed in 's-Hertogenbosch. We scoren vaak goed op "de lijstjes". Velen zijn- net als ik terecht trots op onze gemeente. Laten we die trots en gezamenlijke energie blijvend naar buiten uitdragen. Er is echter wel werk nodig om voor iedereen een aantrekkelijke gemeente te blijven. Daar is de afgelopen jaren hard aan gewerkt. In mijn brief aan uw voorganger vier jaar geleden gebruikte ik het woord "lef': lef om zaken op te pakken, groot te dromen, dingen uit te proberen en risico te nemen. Het doet me deugd dat het college inderdaad stappen heeft gezet in belangrijke dossiers voor onze toekomst. Ik noem er enkele, zonder andere onderwerpen tekort te doen: energietransitie, gebiedsontwikkeling Bossche Stadsdelta, Spoorzone, Groote Wielen en woningbouw, het station als knooppuntontwikkeling, onze bereikbaarheidsopgaven rondom de A2, de wateropgave, talentontwikkeling, kansengelijkheid, Innovatiekwartier en het culturele ecosysteem (met Huis73/bibliotheek, Theater aan de Parade, het Noordbrabants Museum en het Design Museum).

Deze stappen passen in onze ambities "Wonen" in "Prettig en zorgzaam 's-Hertogenbosch", "Gezondheid voor iedereen", "Toonaangevende datastad", "Cultuurstad van het zuiden" en "Innovatieve stad in voeding en gezondheid" (zie Toekomstperspectief 's-Hertogenbosch 2035 en Overdrachtsdocument aan de raad 2022). Wat ik graag zou zien is dat we als gemeentebestuur (in samenspel met de ambtelijke organisatie) de komende periode - om verder te komen met onze opgaven - nadrukkelijk moeten gaan schaken op meerdere borden. De opgaven waarvoor we in 's-Hertogenbosch voor staan, die krijgen we niet in ons eentje voor elkaar. Uiteindelijk werken we als overheid en samenleving allemaal aan opgaven als meer woningen, droge voeten, een bloeiend economisch klimaat en stappen in de energietransitie. Kortom, we- regio, provincie, rijk, maatschappelijke instellingen, bedrijfsleven en inwoners - hebben elkaar nodig. Er zijn mooie haakjes beschikbaar om samenwerkingen aan te gaan rond onze opgaven, bijvoorbeeld met het rijk. Onze opgaven liggen namelijk in het verlengde van de ambities van het recent gesloten regeerakkoord. Rijk en provincie spreken ons als regio Noordoost-Brabant ook steeds vaker aan. Dat geeft ons als bestuur van de centrumgemeente een extra verantwoordelijkheid. Dat betekent dat we meer zouden moeten investeren in ons regionale en landelijke netwerk.

Daar heeft het college een spelbepalende rol in, er is werk aan de winkel. De bestuurders van 'sHertogenbosch maken nadrukkelijk onderdeel uit van een bestuurlijk netwerk om met lef zaken op te pakken en Bossche oplossingen te koppelen aan regionale en landelijke opgaven. Dit is een verantwoordelijkheid van het college als geheel en de stad mag van alle bestuurders ambitie op dit vlak verwachten.

¢

% 4

' %"%y $. ·g-Hertogenbosch

e

drs. J.M.L.N. Mikkers burgemeester

Durven kiezen voor focus Om verder te komen met onze grote opgaven is focus nodig. Zeker in een tijd van schaarste, schaarste op de arbeidsmarkt en in ruimtelijke zin. Het is goed om met elkaar scherp te kiezen wat de prioriteiten zijn de komende jaren. En om die prioriteiten in lange lijnen koersvast vast te kunnen houden, bijvoorbeeld op de koers van het Toekomstperspectief 's-Hertogenbosch 2035. Koersvast betekent juist bij nieuwe omstandigheden en context wendbaar zijn, om het einddoel in beeld te houden. Door focus kunnen we makkelijker partners aan onze opgaven, ambities en plannen binden. Tot die partners horen nadrukkelijk ook onze inwoners, we werken immers inwonergericht. Focus maakt het voor iedereen - in het samenspel bestuur, raad en ambtelijke organisatie - helder waar we als gemeente voor gaan. Opgavegericht betekent tevens het hanteren van een breed perspectief waarin we blijvend over de grenzen van vakgebieden en sectoren integraal blijven werken. We mogen elkaar daarop aanspreken: blijven we gezamenlijk scherp op onze prioriteiten en hebben we een integraal perspectief? Die begrippen als focus, wenbaarheid en integraliteit zijn meer dan intenties op papier. Deze begrippen zouden aan de voorkant doorleefd moeten worden in deze nieuwe bestuursperiode. Zoals ieder nieuw team samen uitgangspunten zou moeten doorleven.

Hoe varen wij straks samen om koers te houden? Openbare orde en veiligheid -- dat doen we samen Vanuit mijn verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid, is het belangrijk dat de overheid goed in verbinding staat met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Mensen die zich veilig voelen en weerbaar zijn, vormen de basis van een veilige samenleving. Een 100% veilige samenleving is een utopie en wij als overheid kunnen niet alleen zorgdragen voor een veilige samenleving. iedereen moet daar zijn of haar bijdrage aan leveren. De afgelopen jaren heb ik flink geïnvesteerd in de verbinding met de inwoners. Via de wijkscans is in iedere wijk onderzoek gedaan naar het gevoel van veiligheid en het gesprek gevoerd over de achterliggende oorzaken en oplossingen. Daarnaast zijn jeugdboa's opgeleid die jeugdgroepen in beeld brengen, is het gesprek met jongeren aangegaan en zijn jongeren doorverwezen naar zorg of jeugdwerk. Hun inzet wil ik graag behouden. Als ik naar het objectieve veiligheidsbeeld kijk, komen daar soms andere thema's naar boven dan inwoners in de wijkveiligheidsscans benoemen. De thema's die bewoners belangrijk vinden, daar moeten we wel wat mee. Tegelijk moeten we uitleggen waarom het ook belangrijk is om ondermijnende invloeden, die vaak minder zichtbaar zijn, tegen te gaan.

Ik vind het daarom belangrijk de komende bestuursperiode goed in verbinding te blijven met inwoners. Inwoners geven aan zich zo gehoord te voelen. Dit helpt om het vertrouwen in de overheid te verhogen en het helpt ons in een bijtijdse signalerende functie vanuit inwoners (ondermijning, bu rgerpartici patie). Veiligheid is meer dan de openbare orde waar we op een goede manier met politie en Openbaar Ministerie (OM) aan werken. We hebben als overheid en maatschappelijke organisaties een gezamenlijke ketenverantwoordelijkheid. Thema's die niet preventief worden benaderd kunnen alsnog veiligheidsthema's worden. Denk aan kansenongelijkheid en schooluitval, dit verhoogt het risico op

4 % 4

' %''% .4,' ·-Hertogenbosch

e

drs. J.M.L.N. Mik.kers burgemeester

deelname aan criminaliteit. Tegelijkertijd kan niet alles preventief worden afgevangen: de repressieve kant moet klaar staan als sluitstuk van de aanpak. Kortom, veiligheid is bij uitstek een thema dat om integraliteit vraagt en een goed samenspel tussen alle facetten van de (veiligheids)keten. Deze integraliteit zit, zeker op het gebied van de verbinding tussen zorg en veiligheid, nog niet altijd goed in de haarvaten. Dit zou echt een opgave moeten zijn in de komende bestuursperiode. Dit komt terug in het nieuwe Integrale Veiligheidsplan (IVP) dat in 2022 naar de raad gaat. Recent is in de gemeenteraad een discussie gevoerd over het coffeeshopbeleid. Hoewel alle partijen het er over eens zijn dat de huidige locatie van een aantal coffeeshops (in het centrum) tot te veel overlast zorgt, waren niet alle partijen het eens over de oplossing. Discussiepunten liggen onder andere op het aantal coffeeshops, een locatieprofiel, regiospreiding en onze rol als centrumgemeente. Ik raad aan dit onderwerp aan bod te laten komen bij de gesprekken over het bestuursakkoord. Over mijn inhoudelijke portefeuille geef ik graag nog een nadere toelichting, passende bij de fase waarin het (in)formatie proces dan is. Tot slot Ik wens je veel wijsheid in je verkenning.

Ik kijk er ook nu weer naar uit om straks met een nieuwe gemeenteraad en college aan de slag te gaan, samen met onze ambtelijke organisatie. Ik ga graag door op de ingeslagen weg, verder met onze ambities die regionaal en nationaal relevant zijn, met de blik nog meer naar buiten: naar inwoners, bedrijven, regio, BrabantStad, provincie en het rijk.