39 25-04-2022 MO Den Bosch over stoppen dakloosheid

‘s-Hertogenbosch biedt een menswaardig antwoord op dakloosheid

Dakloosheid stoppen door andere aanpak: Eérst een huis. Voor íedereen.

Een propositie

De bedoeling Finland laat zien dat het kan…

Dakloosheid is een huisvestingsprobleem

Wij gaan dakloosheid in ’sHertogenbosch duurzaam oplossen. Dat doen we door dakloze mensen op hele korte termijn stabiele huisvesting te bieden. Finland laat zien dat het kan, en wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het werkt. Stabiele huisvesting is essentieel bij herstel van dakloosheid. Daarom gaan wij ons daar op richten.

Dakloosheid is een huisvestingsprobleem. Het woord zegt het al. Een reuzegrote open deur. Maar we gaan we er niet per sé zo mee om. In ’sHertogenbosch geven we jaarlijks een kleine zes miljoen euro uit aan opvang voor mensen die (bijna) dakloos zijn. En jaarlijks overschrijdt de gemeente zo’n € 1,4 mio op het budget voor maatschappelijk opvang. Toch wordt dakloosheid niet opgelost. Zelfs niet een beetje: het aantal daklozen in Nederland is in de laatste tien jaar flink gestegen. Ook in onze gemeente. De vraag is: kunnen we dit budget niet veel beter besteden voor deze mensen? Wij denken dat we binnen hetzelfde budgettaire kader meer én betere herstelgerichte trajecten kunnen aanbieden door te beginnen met een woning. Vaak is de opvang nu in een groep waardoor mensen eerder afglijden dan herstellen. Terwijl de kosten snel oplopen.

Wij gaan het voortaan anders doen Housing first

We draaien het om

Lang werd gedacht dat dakloze mensen niet in staat zouden zijn om direct zelfstandig te wonen. Onderzoek laat zien dat dit niet klopt. In 1992 ontstond de Housing First aanpak in New York. Dakloze mensen kregen direct permanente huisvesting met ambulante begeleiding. De resultaten van de aanpak zijn verbluffend, zeker als je bedenkt dat Housing First wordt ingezet voor de mensen met de meest complexe problematiek.

Sinds 2020 bestaat Housing First ook in Den Bosch. Op kleine schaal voor mensen die langdurig dakloos zijn. Deze mensen met veel problemen hebben we een plek geboden. Veel anderen moeten nog altijd de bestaande route doorlopen, terwijl dat vaak niet nodig is. Dat is niet menswaardig én niet effectief. Deze aanpak is gemakkelijk voor veel meer mensen in te zetten. Daarom gaan wij het voortaan anders doen. Wij draaien het om. Niet alleen voor mensen met complexe, meervoudige problematiek, die anders nooit een woning zouden krijgen, maar voor alle mensen die dakloos zijn.

Is dit een Bossche utopie? Meteen een ‘zelfstandig dak’

Opvangplekken voor maximaal één maand

Voor iedereen die zich meldt bij de opvang organiseren we een woning, bij voorkeur een reguliere woning, soms ook een kleinschalige opvangplek of alternatieve plek. We kijken ook direct naar de begeleiding die nodig is om zelfstandig wonen waar te kunnen maken. De begeleiding die we nu bieden binnen de muren van de opvang, organiseren we voortaan rondom de cliënt in zijn/haar (eigen) woning en in de buurt waarin die woning staat. Een aanpak die aansluit bij wat mensen daadwerkelijk nodig hebben, en die bovendien goedkoper is dan verblijf in de opvang.

Beschermd wonen blijft natuurlijk nodig in ’sHertogenbosch, want er zullen altijd mensen zijn die 24/7 begeleiding nodig hebben. Ook blijven er een aantal opvangplekken nodig voor mensen die acuut onderdak nodig hebben. Maar dit laatste nooit langer dan een maand. Die maand gebruiken we om alles wat nodig is in de steigers te zetten. Is dit een utopie? Zoals gezegd: in Finland doen ze dit gewoon zo. Met als resultaat dat dakloosheid daar zo goed als verdwenen is. Dat kan ook in Den Bosch!

Het is meer waard en kost minder Pechvogel

Paradijsvogel

‘Pechvogels’ worden dakloos door problemen op uiteenlopende leefgebieden. Zoals verlies van werk, aanzwellende financiële problemen, verbroken relatie(s), een beperkt sociaal netwerk. De ondersteuning die nodig is, is meestal van tijdelijke aard.

‘Paradijsvogels’ kampen met (een combinatie van) psychiatrische problemen, verslaving of een ‘licht verstandelijk beperking’. Zij hebben vrijwel altijd voor een langere periode zorg nodig. Als voor een min of meer stabiele situatie kan worden gezorgd, dan kan de zorg kan op termijn worden verminderd.

Wat kost het nu?

Wat kost het nu?

In de periode dat zo iemand dakloos is, kost dat €50.000 op jaarbasis. Waarvan €40.000 voor rekening van de gemeente is.

In de periode dat zo iemand dakloos is, kost dat €90.000 op jaarbasis. Waarvan €65.000 voor rekening van de gemeente is. De hoge kosten bestaan vooral uit zorg voor opvang en veiligheid.

Wat kost het straks? Als direct een woning beschikbaar wordt gesteld zijn de jaarlijkse kosten €22.000. Waarvan €15.500 voor rekening van de gemeente. Vaak is tijdelijk ook wat financiële ondersteuning nodig om het leven weer op de rit te krijgen. De besparing De besparing zit vooral in de veel lagere opvangkosten. Er is wel ambulante begeleiding nodig. Bijkomende besparingen raken aan minder justitie contacten.

Wat kost het straks?

Als direct een woning beschikbaar wordt gesteld zijn de jaarlijkse kosten zo’n €42.500. Waarvan € 27.500 voor rekening van de gemeente is. De besparing De besparing zit vooral in de kosten voor opvang en veiligheid. Ambulante zorg en ondersteuning blijft noodzakelijk.

Van opvang naar ontwikkeling 200 dakloze mensen per jaar

Snelheid is de sleutel

Wij hebben uitgerekend dat we dakloosheid in Den Bosch duurzaam kunnen oplossen als Zayaz hiervoor (aanvankelijk) jaarlijks 100 á 150 woningen inzet voor mensen die nu bijvoorbeeld gebruik maken van het inloopschip. Wij schatten in dat het aantal benodigde woningen na enkele jaren afneemt.

Met elkaar kunnen we het verschil maken! Zoals ook in de Regiovisie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen wordt bepleit en waardoor wij ons ook hier hebben laten inspireren. In de aanpak die wij voorstellen is snelheid van handelen de sleutel voor succes. Net als de zorg voor de dingen die maken dat een leeg huis een warm thuis kan worden. Zó komen we met elkaar van maatschappelijke opvang naar maatschappelijke ontwikkeling. Vast en zeker!

Nodig is dat de Maatschappelijke Opvang haar werk kan voortzetten in de wijk, rondom de mensen om wie het gaat. Dat kan als corporaties voldoende woningen kunnen (blijven) toevoegen. En als er de komende jaren financiële bestaanszekerheid is voor de Maatschappelijke Opvang om haar werk anders te organiseren. En: net als voor iedere andere inwoner van ’sHertogenbosch, zet de gemeente zich daarnaast (waar nodig) in voor een zinvolle dagbesteding en financiële bestaanszekerheid voor deze bewoners.