2026-01-05 - I&O Verslag Discussienotitie over lelieteelt - R. Mees

Raadsavond Informeren en Ontmoeten Datum:

5 januari 2026

Locatie:

Bestuurscentrum, Raadzaal

Voorzitter:

drs. E.M.M.P. Altenburg-Collin

Secretaris:

drs. E.A.A. Kerkhoff

Insprekers:

L. Frakes, J. Glaudemans, N. van Graafeiland, P.H. Kapteijns, N. Kempers, R. Mees, R. van Ooij, J. den Otter, C. Tiryaki, W. van Wanrooij, L. van de Westelaken, M. van de Westelaken

Onderwerp: Discussienotitie over lelieteelt Inspreekster, mevrouw Mees spreekt opnieuw in namens een aantal bezorgde bewoners uit Vinkel die nabij leliebollenvelden wonen. Zij vroeg de raad op 12 mei 2025 al een stap extra te zetten om de gezondheid van mens, dier en natuur te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van lelieteelt die in verband wordt gebracht met neurodegeneratieve ziekten als Parkinson en ALS en bestrijdingsmiddelen zorgen voor achteruitgang van de biodiversiteit. Met de op 3 juni 2025 aangenomen motie 'Bescherm mens en dier, stop de bollenteelt hier' kreeg het college de opdracht een voorbereidingsbesluit te nemen om uitbreiding van sierteelt tegen te gaan en een afstand van 250 meter tot gevoelige functies te waarborgen. De wethouder en ambtenaren zijn in Vinkel geweest, maar de uitkomst stelt teleur, want de discussienotitie getuigt niet van ambitie om de gezondheid van mens en dier te waarborgen. Er worden redenen gegeven om niets te doen, namelijk dat andere overheden aan zet zouden zijn, de juridische haalbaarheid, het risico op nadeelcompensatie en mogelijke beperkingen voor toekomstige woningbouw. Meer overheden moeten ingrijpen tegen het gebruik van bestrijdingsmiddelen. De gemeente moet zich niet achter een andere overheid verschuilen. Volgens de gedeputeerde van Landbouw zijn de gemeenten juist aan zet vanwege het subsidiariteitsbeginsel.

Het is niet onmogelijk om een voorbereidingsbesluit te nemen, zoals blijkt in De Fryske Marren en Westerveld. De hoogte van de nadeelcompensatie kan niet worden berekend, omdat niet duidelijk is waar bollen worden geplant. Een teler hoeft alleen te worden gecompenseerd voor bollen die in de grond zitten en niet voor plannen. De mogelijke beperking voor woningbouw wordt onnodig groot gemaakt, want nu al worden spuitvrije zones gehanteerd voor woningbouw. De argumenten om de motie niet uit te voeren, zijn mager, maar de noodzaak om iets tegen bestrijdingsmiddelen te doen, is niet veranderd. De gemeente heeft de wettelijke plicht te doen wat in het belang is van de volksgezondheid. Bestrijdingsmiddelen hebben een negatief effect op milieu en natuur. In Europa geldt de Natuurherstelwet en de rechter heeft uitspraak gedaan. De raad moet de wethouder houden aan zijn opdracht en deze moet worden benoemd richting zijn opvolger. Rond de tijd dat een nieuwe raad wordt gekozen, gaan de bollen de grond in. Alleen de teler weet waar. Lelieteelt is een soort pop-upprobleem. Er is geen aankondiging, informatieavond of inspraakprocedure, maar het kan zomaar je buur worden en er wordt tussen april en november tientallen keren met bestrijdingsmiddelen gespoten naast moes-, speel en siertuinen. Zij roept de raad op de lelieteelt een halt toe te roepen en de motie uit te laten voeren.

Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt hoe dit leeft in Vinkel. Mevrouw Mees antwoordt dat de betrokkenen in de nabijheid van lelievelden wonen. Het kinderdagverblijf aan de rand van het dorp gaat verdwijnen, maar mogelijk komt daar het kinderdagverblijf dat nu in de basisschool zit. Mensen uit Kaathoven maken zich zorgen over de lelieteelt. Omdat lelievelden verspreid worden aangelegd, wordt het pas een probleem als het iemands buur is. In Vinkel wil men ook woningbouw. Wellicht kan de lelieteelt daarvoor worden verplaatst.

1

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) wijst erop dat in het stuk staat dat provincies het bevoegd gezag zijn en dat telers daar een vergunning aan moeten vragen. In hoeverre kan de gemeente aan de knoppen draaien? Welke overheidsinstantie is beslissingsbevoegd? Wat mevrouw Mees betreft zijn alle overheidsinstanties aan zet. Er moet op veel terreinen iets gebeuren. Ambtenaren zouden zich kunnen verlaten op handleidingen van Stichting Natuur & Milieu en Urgenda en kunnen een voorbeeld nemen aan De Fryske Marren en Westerveld. De heer Van Griensven (PVV) deelt de zorgen over chemische bestrijdingsmiddelen en ziet graag ontwikkelingen naar natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Bij lelies waren de chemische bestrijdingsmiddelen in 2024 al 72% lager dan in 2020. Is het niet beter als leliekwekers worden gevraagd dit nog verder te proberen te verlagen? Mevrouw Mees zegt dat het niet om percentages gaat, maar om de werkzame stof die wordt gespoten. Deze kan lager zijn, maar wellicht net zo schadelijk. De voorzitter bedankt mevrouw Mees voor haar bijdrage en beantwoorden van de vragen.

2