2025-04-07 - I&O Verslag - Voorkeursalternatief en Ontwikkelperspectieven Duurzame Polder - G.J. Nass

Raadsavond Informeren en Ontmoeten Datum:

7 april 2025

Locatie:

Bestuurscentrum, Raadzaal

Voorzitter:

J.P. Verhoef

Secretaris:

G.L. Pijnenburg

Insprekers:

T. Vlug en L. Hoeben R. Brondgeest, M. Jansen, G.J. Nass, P. Spelier, T. van der Heiden en S. Lingmont,

Onderwerp: Voorkeursalternatief en Ontwikkelperspectieven Duurzame Polder De heer Nass spreekt in als privépersoon en niet namens de wijkraad. Hij was een tiental jaren geleden vanuit de wijkraad betrokken bij het initiatief voor de plaatsing van windturbines. Aan de oostelijke gemeentedelen is gevraagd wat ze ervan vonden. Hij heeft destijds iedereen gepusht, want voor duurzame energie zouden windmolens moeten kunnen. Toen was echter sprake van een paar windturbines van 80 tot 150 meter hoog. De randvoorwaarde was: geen andere hinder dan visuele hinder. Als rijksambtenaar heeft hij een ambtseed afgelegd en dient hij de samenleving. Daarom staat hij hier. Raadsleden worden geacht dat ook te doen los van partijpolitiek, op basis van goede en betrouwbare informatie en een goede procedure. Zijn beroeps- en persoonlijke ervaring is dat de gemeente onjuiste, onvolledige en gekleurde informatie geeft. Negatieve kritiek of adviezen worden zelden tot nooit aangedragen of er wordt ronduit gelogen. De kennisontwikkeling bij ambtenaren neemt hierdoor af, deze is toch niet belangrijk in de politieke context van een dienstopdracht. Men kent het eigen beleid en de regels niet meer en wijkt daar in voorkomende gevallen zonder enige verantwoording ongeremd vanaf. Daarmee neemt ook de transparantie en informatievoorziening aan de raad gradueel af. Hij verwijst naar het proces Duurzame Polder.

Het zoekgebied: initiatieven zijn leidend geweest. Er is correspondentie van Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten. De gemeente heeft nooit reëel gekeken naar andere opties. Men spreekt zichzelf ook tegen. De Duurzame Polder is losgekoppeld van de visie Energielandschap. De Duurzame Polder volgt een eigen proces zonder enige verdere waarborg of enige participatie. De wethouder beroept zich op de RES 1.0 en het gedane meerbod, maar de doelstelling van RES 1.0 is reeds ruim gehaald: 50 terawatt in plaats van 35 terawatt. Dat is er nu al 40% boven, terwijl de doelstelling 2030 is. De RES heeft daarmee geen taak en doelstelling meer. Een meerbod is niet meer nodig, omdat daarin wordt voorzien met allerlei landelijke voorzieningen, zoals wind op zee, kleine kernreactors en waterstoftransities, zoals de Delta Rhine Corridor. De RES kent ook een gelaagdheid in zoekgebieden. Den Bosch heeft de RES ondertekend. De allerlaatste mogelijkheid is de aanwijzing van een polder als zoekgebied, omdat alle andere opties zijn gepasseerd. Ruimtelijke beperkingen zijn nooit vooraf geanalyseerd. Landelijke, provinciale en plaatselijke belangen zijn daarin nooit teruggekomen. De coördinerende functie van de provincie: de Duurzame Polder wijkt af van de regels uit de eigen provinciale ruimtelijke verordening en diens opvolger, de interim versie.

Het belang van natuur, nationale luchtvaart en defensie worden specifiek benoemd. Volgens de provincie zou het zo überhaupt niet moeten kunnen. Het is dus heel vreemd dat de provincie hieraan meewerkt. De provincie stelt zelf als harde randvoorwaarde dat de natuur niet mag worden aangetast. Nog opmerkelijker is de reden van de bestuursovereenkomst. Het college van B&W heeft de raad verklaard zelf de regie in handen te willen houden, omdat anders het rijk de polder lukraak zou vol zetten met windturbines. De waarheid is echter anders. Uit correspondentie van Gedeputeerde Staten blijkt dat het rijk heeft gevraagd de aanvraag in te trekken dan wel te wijzigen. Omdat dat niet naar de zin van de gemeente was, heeft de gemeente een bestuurlijke kunstgreep toegepast door het project Duurzame Polder in tweeën te knippen zodat er op papier geen sprake meer was van een coördinatieregeling en de bevoegdheid bij de provincie zou komen te liggen. Op basis van de regels is het één project op één locatie die technisch met elkaar verbonden zijn. Volgens de regels zijn noch de provincie noch de gemeenten Oss en Den Bosch bevoegd in dezen. Dat betekent dat het college de raad onjuist, onvolledig en niet transparant heeft

geïnformeerd en er ook niet naar handelt. Het college heeft bewust een verkeerde voorstelling van zaken gegeven. Dat zegt helaas meer dan genoeg over de bestuurscultuur, maar ook de ambtelijke cultuur. De reële inspraak/participatie heeft nooit plaatsgevonden. De PlanMER is niet concreet. Wat zegt dat nu eigenlijk? GROEN inZICHT heeft stukken opgevraagd, maar daar is nog altijd niet op gereageerd. Dus: Hoe kan de gemeente ooit hoofdstuk 3.4 van de openbare voorbereidingsprocedure van zo een besluit naast zich neerleggen? De gemeente heeft ontkend dat het voorzorgsbeginsel bestaat, maar het principe van een verplichte PlanMER is juist het gevolg van het voorzorgsbeginsel. De gemeente heeft zelf het voorzorgsbeginsel aangewend om de stedelijke uitbreiding van De Groote Wielen mogelijk te maken. Daardoor is de Rosmalense polder nu geen landbouwintensiveringsgebied meer. De provincie heeft aangegeven dat de vergunning voor maximaal 25 jaar geldt. Dus op het moment dat de gemeente hoopt energieneutraal te zijn, valt men in een gat. Spreker is gevraagd voor de vierde keer deel te nemen aan de klankbordgroep over de verkeersproblematiek van de oostelijke gemeentedelen. Hij vraagt de raad dit te behandelen samen met de windturbines, want de een staat de ander in de weg. Er zullen cumulatieve effecten zijn en die moeten in het PlanMER worden meegenomen, maar daarover wordt niks gezegd.

De voorzitter onderbreekt de heer Nass, omdat hij andere onderwerpen aanhaalt dan alleen de Duurzame Polder. GROEN inZICHT spreekt nog in en kan wellicht enkele vragen beantwoorden. De heer Van Hattem (PVV) hoorde de heer Nass spreken over de besluitvorming van de provincie. Voor zover spreker bekend, is de beslissingsbevoegdheid overgedragen van de provincie naar de gemeenteraden van Den Bosch en Oss. Op welk punt zit nu een discrepantie? De heer Nass geeft aan dat de provincie de coördinatie voert. De verantwoordelijkheid om het uit te voeren is bij de betreffende gemeenten neergelegd. De regie van de provincie ontbreekt echter, omdat de provincie in een spagaat zit en weet dat bestuurlijke kunstgrepen zijn toegepast. De provincie heeft de landsadvocaat juridisch advies gevraagd of dit allemaal wel kan. In een tussenbericht van Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten over de coördinatie die ze moeten uitvoeren, hebben zij aangegeven dat ze van het rijk de vraag hebben ontvangen om deze aanvraag in te trekken dan wel te wijzigen. Dat heeft hem getriggerd om verder te zoeken, omdat de gemeente iets anders zegt, namelijk dat ze zelf de regie wil houden en zelf wil bepalen waar die windturbines komen. Het rijk is nooit van plan geweest om iets neer te zetten, omdat het niet past en er nationale belangen zijn die door de gemeente opzij worden geveegd.

De provincie zit in een spagaat, omdat het kan niet volgens de provinciale ruimtelijke verordening en de interim-verordening. De provincie hoor je niet over de coördinatie. De heer Van Hattem (PVV) informeert wat de voornaamste zorgen zijn vanuit de wijkraad. De heer Nass reageert dat dat er twee zijn. Als er vanuit het rijk nooit het initiatief is geweest voor het plaatsen van windturbines in de polder, in ieder geval niet grootschalig, dan is de vraag wat de waarde is van de informatie en de betrouwbaarheid van de gemeente. Een tweede zorgpunt is dat uit onderzoek is gebleken dat de beleving van de waterplan het belangrijkste is van de wijk De Groote Wielen. Het geluid dat over het water zal gaan zal waarschijnlijk hard zijn, maar men maakt zich de meeste zorgen over de lozing van gevaarlijke (kankerverwekkende) stoffen zoals bisfenol. Als dergelijke stoffen in het water en het milieu terechtkomen, terwijl er plannen zijn om de plas verder te gaan gebruiken, maakt men zich ernstige zorgen over de gezondheid van de bewoners en de beleving van de plas. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) wijst erop dat 135 zienswijzen zijn ingediend en neemt aan dat de heer Nass ook een zienswijze heeft ingediend. Wat vindt de heer Nass van de beantwoording van zijn zienswijze? De heer Nass vindt dat een lastige vraag en antwoordt als collega-ambtenaar. Hij schaamt zich kapot.

Het is bedroevend en onbeschoft zoals met mensen wordt omgegaan en dat is de reden om in te spreken.

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of er inhoudelijk niet goed mee is omgegaan. De heer Nass werkt voor een organisatie die infomail en duurzame leefomgeving maakt en ministeries adviseert op basis van data, feiten en regels. Hij heeft talloze PlanMER-procedures meegemaakt. Als hij ziet hoe hiermee wordt omgegaan, schaamt hij zich kapot. De heer Scholten (GroenLinks) hoort niet dat de heer Nass tegen windmolens is, maar dat hij vooral tegen de wijze is waarop het proces is doorlopen. Klopt dat? De heer Nass is niet tegen windenergie en voor windturbines. Wat hem dwars zit, is dat hij zelf heeft gepusht om akkoord te gaan met het plaatsen van een paar windturbines maar ligt er wakker van dat dit hiertoe heeft geleid en de wijze waarop dat is gegaan. Er zijn zaken mogelijk, maar deze zijn niet bespreekbaar. Dat is van de zotte. Hij ziet geen integrale afweging van belangen of integrale visie of wat dan ook. Het is onbestaanbaar. Hij weet er alles van en heeft zowel als privépersoon als als ambtenaar ruime ervaring met de gemeente maar mag niet alles zeggen. De voorzitter constateert dat het de heer Nass aangrijpt en bezighoudt en hoopt dat commissieleden na afloop van deze bijeenkomst nog informeel met hem in gesprek kunnen gaan. Hij bedankt hem voor het inspreken en beantwoorden van de vragen.