2024-02-22 Commissie Bestuur concept

Dit proces druist daar niet doorheen. Mevrouw Hernández (50PLUS) herhaalt haar vraag om in gesprek te gaan met Provinciale Staten over de mogelijkheid om een andere spreiding dan nu tussen meerdere gemeenten. Wethouder Van der Geld zegt dat de provincie nu de regie heeft, maar tegelijkertijd ligt er de raadsmotie over het realiseren van 600 opvangplekken. Die afspraak is ook regionaal gemaakt. Dat is waar het college nu mee bezig is, tenzij de opdracht aan het college wijzigt. Hij ziet dus geen aanleiding het gesprek met de provincie te starten om tot een herverdeling te komen. Natuurlijk pleit het college er voortdurend in gesprekken voor dat eenieder staat voor de taakstelling die hij toegedicht krijgt. Mevrouw Hernández (50PLUS) zegt dat er enerzijds de aangenomen motie ligt maar anderzijds is intussen de Spreidingwet er doorheen. Vandaar haar verzoek om met de provincie te gaan spreken. Wethouder Van der Geld ziet dit anders. Het college probeert de raadsmotie zo goed mogelijk in te vullen. Belanghebbenden kunnen altijd in verweer gaan. Zodra er een rechtszaak speelt en 17

de zaak daardoor zou stranden, is het niet logisch dat het gesprek met de provincie wordt aangegaan over herverdelen. De heer Van Hattem (PVV) merkt op dat steeds gesproken wordt over 'de provincie', maar het is de commissaris van de Koning die de provinciale regietafel voert. De heer Roovers (SP) vindt het vooral van belang dat een asielzoeker niet van hot naar her wordt gestuurd. Zijn er ten aanzien van Mövenpick Hotel juridische of financiële drempels die de gemeente zou kunnen wegnemen? Zo ja, kan dat inzichtelijk gemaakt worden? Wethouder Van der Geld ziet geen financiële drempels; dat zou de 'gemakkelijkste' drempel zijn. Het zijn praktische en juridische bezwaren. Hij verwijst ook naar de brief van het COA. De heer Van Silfhout (Volt) heeft steeds gevraagd wat de opgave voor Den Bosch zou zijn als de Spreidingswet al had bestaan. Dat zou 691 zijn geweest. Het lijkt erop dat ten oosten van de A2 nooit gezocht is naar een locatie. Hoe is dat gelopen? Wethouder Van der Geld zegt dat in de stukken verschillende locaties ten oosten van de A2 worden genoemd. Om verschillende redenen zijn die afgevallen. De Bruggensestraat is op het laatste moment afgevallen. De heer Van Hattem (PVV) leest in de stukken dat nadat de onderhandelingen tussen COA, gemeente en Van der Valk stukliepen op het scenario Bruggensestraat, de voorkeur lag bij De Saren.

Tegelijkertijd werd vastgesteld dat de afmetingen van De Saren onvoldoende zijn om een speelruimte voor omwonenden op de inpassing en herinrichting van het azc te creëren en dat de huidige bestemming van sport- en recreatievoorzieningen in de weg staat. In de brief van het COA staat dat zowel Kruithoorn als De Saren geschikt worden geacht voor 350++. Wat als na drie tot vijf jaar het Mövenpick Hotel en Pettelaarpark moeten sluiten, wordt De Saren dan alsnog in gebruik genomen als azc-locatie? Het COA zegt immers dat het een geschikte locatie is. Hoe verhoudt zich dit tot de conclusie in de stukken dat De Saren onvoldoende speelruimte biedt? En wat betekent die ++, hoeveel ++ kan daar verwacht worden? Wethouder Van der Geld kan geen antwoord geven op de vraag: wat over drie tot vijf jaar. Hij heeft geen kristallen bol en kan niet in de toekomst kijken. Hij zegt dat in eerste instantie werd uitgegaan van alleen locatie De Saren en die locatie is te krap voor 600 personen, 350 zou wel kunnen met voorzieningen. Wat het COA met ++ bedoelt, weet hij niet. De heer Van Hattem (PVV) vindt het opmerkelijk dat de wethouder zegt niet in de toekomst te kunnen kijken. Er worden hier plannen gemaakt ook voor de langere termijn; er wordt immers ook naar Groot Meerendonk gekeken voor over tien jaar.

En nu zou het opeens onduidelijk zijn wat er na drie tot vijf jaar met het Mövenpick Hotel gebeurt? Er ligt een afspraak met de Gestelse buurt dat opvang in Mövenpick Hotel na die periode beëindigd moet worden. Komt De Saren dan alsnog in beeld, of Kruithoorn? Welk afwegingskader gaat het college op dat moment gebruiken? Als het college geen glazen bol heeft dan wil hij wel het afwegingskader horen. Wethouder Van der Geld zegt dat ook nu gevolgd kan worden hoe het college locaties afweegt. Daarnaast is te zien welke locaties het college geschikt acht. Naast Kruithoorn en Pettelaarpark 90 is ook De Saren geschikt. Wat over drie tot vijf jaar gebeurt, daar kan hij nu niet op vooruitlopen. De heer Van Hattem (PVV) vraagt waarom het college wel vooruit kan lopen op de locatie Groot Meerendonk. Wethouder Van der Geld antwoordt dat dit tijdelijke locaties zijn. Gezien de opgave kan ook tot een permanente opvang gekomen worden zodat niet telkens als een soort karavaan door de stad hoeft te worden getrokken. Het is goed om tot een permanente locatie te komen en het 18

college heeft aangegeven te gaan bekijken of die op Groot Meerendonk gerealiseerd kan worden. Mevrouw Welten (VVD) zegt dat er een vraag is gesteld over een satellietfunctie. Kan de wethouder die beantwoorden? Wethouder Van der Geld zegt dat een satellietlocatie geen hoofdlocatie is. Het is een locatie met geen of heel weinig voorzieningen. De voorzitter rondt het onderwerp af. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat er conclusies zijn getrokken waaronder dat er een meerderheid zou zijn voor bepaalde ontwikkelingen. Blijven die conclusies overeind staan? Wat wordt daarmee gedaan? Wat is de vervolgstap na deze discussie? De voorzitter zegt dat dit aan de commissie is. Het college kan iets meegegeven worden middels een motie in de volgende raadsvergadering. Die verwacht zij ook. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat op basis van een coalitiemotie deze discussienotitie en het dossier eronder op tafel is gelegd. Wat willen de coalitiepartijen richting gemeenteraad doen? De voorzitter zegt dat het aan de partijen zelf is om met een motie te komen. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat deze discussienota niet als zodanig geagendeerd staat op de raadsvergadering. De voorzitter zegt dat er moties vreemd ingediend kunnen worden en die mogen alleen geagendeerd worden als er een discussie heeft plaatsgevonden. En die discussie heeft nu plaatsgevonden.

De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de gemeente in de tussentijd wel voor het voldongen feit kan worden gezet dat het Mövenpick Hotel dan al geopend is. Dat ligt aan de rechtszaak. Ook is niet bekend wat het college intussen gaat doen. Misschien zegt het college: we hebben deze discussie in de commissie gevoerd en we wachten het al dan niet indienen van moties in de raad niet af. De voorzitter heeft vernomen dat het voor de journalist de heer Huisman op de tribune de laatste vergadering is die hij bijwoont. Zij dankt hem voor alle kritische stukken die hij geschreven heeft over de raad. (applaus) 7.

Bespreeknotitie Verbetering van rol gemeenteraden in samenwerkingsverbanden (VVD en Leefbaar 's-Hertogenbosch) Mevrouw Welten (VVD) heeft deze notitie samen met Leefbaar 's-Hertogenbosch en deelnemers van de klankbordgroep RNOB geformuleerd. De grip van de deelnemende gemeenteraden vermindert namelijk en de vraag is hoe zij meer grip kunnen krijgen op de regionale besluitvorming, waarmee het democratische gehalte verbetert. De drie kernproblemen worden in de notitie genoemd. Het huidige convenant loopt af en moet worden vernieuwd. In het nieuwe convenant zouden de verbeterpunten om eerdergenoemde problemen op te lossen, vastgesteld worden. Zij vraagt of de commissie de suggesties deelt die zullen leiden tot verbeteringen. De heer Van den Kerkhof (D66) complimenteert VVD en Leefbaar 's-Hertogenbosch met deze goede notitie. Het lijkt hem heel goed als de raad meer inzicht krijgt in de processen en zo eerder aan het stuur kan komen. De raad heeft hier ook zelf een rol in, die de afgelopen jaren 19

misschien te weinig gepakt is. Een voorbeeld is de gemeenschappelijke vergadering afgelopen jaar die voor het eerst georganiseerd was. Ten aanzien van de frequentie van dat soort vergaderingen zegt hij dat Den Bosch hier terughoudend in moet zijn. Daarnaast moet ervoor gezorgd worden dat zoveel mogelijk Bossche raadsleden daarbij aanwezig zijn. De heer Huibers (Rosmalens Belang) sluit zich aan bij de woorden van D66. Den Bosch heeft zich ook te weinig op het regionale vlak laten zien; daar moeten ook stappen in gezet worden. Het aantal regiovergaderingen dient inderdaad beperkt te worden tot bijvoorbeeld de kadernota en beleidsstukken. Het gaat namelijk ook vaak over uitvoering en dat is aan het college. De heer Roovers (SP) vindt het goed hier een keer over te spreken. Eigenlijk zouden er geen regionale samenwerkingsverbanden moeten zijn; het is een zwaktebod en het gevolg van decentralisaties. Er zou eigenlijk toegewerkt moeten worden naar een situatie waar dit soort beleid bij regio's wordt ondergebracht waar een eigen orgaan gekozen is met een eigen democratisch mandaat. Enerzijds is deze raad te weinig bezig met gemeenschappelijke vergaderingen, anderzijds is er eigenlijk geen bevoegdheid van zo een gemeenschappelijke vergadering. Het zijn meningsvormende organen. Er zou ook nagedacht kunnen worden om de bevoegdheden van die organen uit te breiden.

Uit elke gemeenteraad zou een lid afgevaardigd kunnen worden naar een verenigde vergadering, waar ook een vergoeding tegenover kan staan. Als iedereen erover gaat, voelt niemand zich namelijk echt verantwoordelijk. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) had het voorbeeld van stadsgewest willen voorstellen, zonder bevoegdheden en alleen advies. Hij meent dat er een stap gezet moet worden in de Tweede Kamer en er een wetswijziging moet komen in de Eerste Kamer. Alle colleges proberen dat af te houden want bevoegdheden worden hierdoor bij anderen neergelegd. Hij vraagt de heer Van Hattem eens na te denken over het indienen van een initiatiefwet. De heer Van Hattem (PVV) kan helaas geen initiatiefwetten indienen in de Eerste Kamer. De heer Roovers (SP) vervolgt dat dit ook doet denken aan de Europese Raad waarin de landelijke ministers afgevaardigd zijn. Dat is een gebrekkig democratisch orgaan, maar ministers delen altijd hun onderhandelingsinzet vooraf aan de Tweede Kamer alvorens zij naar de Europese Raad gaan. Dat zou ook op gemeentelijk niveau kunnen gebeuren. De heer Rosmalen (GroenLinks) vindt het fijn dat partijen dit inventariseren. Een aantal zaken loopt al goed, vindt hij. Het is een goed idee om van tevoren portefeuillehouders suggesties mee te geven. Dat is laatst ook gebeurd bij het beleidsplan Jeugd.

Regionale voorbereidende vergaderingen zijn een mooi vast instrument; gemeenteraden hoeven er niet per sé bij betrokken te worden want de griffiers bereiden de vergaderingen voor. Volgens hem zijn het niet de gemeenteraden die zich beter moeten voorbereiden op regionale vergaderingen. Hij denkt dat partijgenoten uit de regio dat beter kunnen doen dan met leden binnen dezelfde raad. De heer Huibers (Rosmalens Belang) vraagt of de heer Rosmalen ervan op de hoogte is dat niet alle partijen binnen deze raad kunnen samenwerken met de regio, partijen als Rosmalens Belang. De heer Rosmalen (GroenLinks) dacht dat de heer Huibers creatief genoeg was om in regionaal verband partijen te vinden die ongeveer dezelfde opvattingen hebben als Rosmalens Belang. Wat de laatste vraag betreft: de regionale samenwerkingsverbanden sturen al zoveel digitale nieuwsbrieven rond dat het nu al veel moeite kost alles bij te houden. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vindt het een goede notitie; dank daarvoor. Zij heeft hier ook al eerder aandacht voor gevraagd, met name rondom de discussie over De Moerasdraak slaat zijn vleugels uit! In die notitie heeft het college tot in detail de toekomstvisie 20

naar 2040 geschetst. Zij vond het bijzonder daar nooit in te zijn gehoord. In dat soort stappen moet de raad meegenomen worden. Zij sluit zich aan bij GroenLinks voor wat betreft de vele informatie die naar de raad komt. Zij heeft ook geen behoefte aan nog meer mooie magazines, maar wel aan het meegeven van onderhandelingsresultaten. Als het college positie moet gaan innemen in de regio dan zou de raad in stelling gebracht moeten worden en gericht bevraagd moeten worden op een aantal thema's. Meer overleg in de regio kost heel veel tijd; dat ziet zij ook bij andere gemeenten. De heer Van Silfhout (Volt) merkt op dat de discussie over regionale samenwerkingsverbanden eeuwig voortduurt. Toen hier twee jaar geleden weer onderzoek naar is gedaan vanuit de Tweede Kamer is er wederom geen sluitende conclusie getrokken over hoe dit verbeterd zou kunnen worden. De vraag is of de samenwerkingsverbanden effectiever worden als ze democratischer worden. Hij denkt dat dat zo is, maar daar is geen eenduidig antwoord op. Daarbij heeft de democratische legitimiteit van deze verbanden grenzen. Een andere manier zoeken om hier vorm aan te geven, vindt hij een mooi idee. Met de eerste vraag kan hij instemmen. De tweede vraag: ja, maar dan meer in de geest zoals de heer Roovers heeft aangegeven. Hij denkt ook dat gemeenten zich beter kunnen voorbereiden op de regionale bijeenkomsten.

Hij is evenmin op zoek naar nog meer informatie, want een raadslid moet al keuzes maken in de onderwerpen. De heer Van Hattem (PVV) dankt de opstellers van de notitie, waar veel terechte punten in staan. Echter, deels zijn dit ook zaken die al opgepakt worden. Er is in 2022 net een nieuwe wet van kracht inzake gemeenschappelijke regelingen en die biedt juist nieuwe instrumenten, zoals het indienen van regionale zienswijzen als gemeenteraden en regionale enquêtes. Hij roept de raad op die nieuwe instrumenten zo optimaal mogelijk te benutten. Dat lost niet de aanleiding voor deze notitie op: het democratische tekort bij de RNOB. De bedoelingen van die organisatie zijn goed, maar de aansluiting met de raden is een aandachtspunt. De RNOB is een convenant en geen gemeenschappelijke regeling. Enerzijds moet gekeken worden naar de nieuwe instrumenten evenals de nieuwe eisen inzake actieve informatie aan de raden die de nieuwe wet biedt, anderzijds naar hoe met de RNOB wordt omgegaan. Een BNC-fiche zou als instrument gebruikt kunnen worden om de raad goed te informeren; het lijkt hem goed daar verder over na te denken. Het identificeren van de regionale beleidsprocessen is misschien wel het meest essentieel. Die processen moeten goed aansluiten op de processen van de gemeenteraden.

Hij heeft eerder gezien dat jaarstukken pas aangeboden werden nadat de begroting voor het komende jaar was vastgesteld. De raad kan dan zaken niet meenemen in de begroting voor het jaar erop. Het tijdig aanbieden van belangrijke stukken aan de raden is dus essentieel. Het regionaal voorbereiden van vergaderingen als vast instrument: dat kan. De raad kan altijd zelf nog een afweging en beslissing nemen. Betere voorbereiding op de regionale vergaderingen is altijd goed. Gisteravond is tijdens de commissie Sociaal gesproken over de gemeenschappelijke regeling van de GGD. Op de regionale vergadering van 13 maart a.s. staat een stuk op de agenda over de GGD, terwijl besluitvorming over de kadernota van de GGD al op 5 maart in deze raad plaatsvindt. In de nieuwe wet zit de verplichting richting de gemeenschappelijke regelingen om gemeenteraden beter te informeren. Het college dient de raad beter en adequater te informeren over andere organisaties die geen gemeenschappelijke regelingen zijn. De heer Van Genugten (CDA) dankt de indieners van deze notitie. Regionale samenwerking wordt steeds belangrijker, maar komt door alle werkdruk een beetje achteraan in de rij te staan. Andere gemeenteraden pakken het strategisch aan en komen met moties waardoor zij toch dingen kunnen bereiken.

Hij is er dus voorstander van die vergaderingen beter voor te bereiden waardoor thema's in Den Bosch misschien een extra accent kunnen krijgen. Hij ziet hier ook een rol voor de griffie. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vindt het fijn dit een keer te kunnen bespreken want het thema hangt al langer in de lucht. Zij hoort dat gemeenten in de regio hier meer aandacht aan 21

besteden. Daar is zij het mee eens maar de raad van Den Bosch heeft de handen al vol omdat de agenda's meer gevuld zijn. De vraag is hoeveel tijd vrijgemaakt kan worden om structureel naar die regionale bijeenkomsten te gaan. De vraag is ook hoe op een andere manier de regierol gepakt kan worden. Dat moet meer in stelling gebracht worden door het college zodat aan de voorkant input meegegeven kan worden. Er komt inderdaad al veel informatie richting gemeenten maar een terugkoppeling van hoe de inzet van het Bossche college is geweest en wat relevant is voor Den Bosch, lijkt haar goed om te ontvangen. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) is blij dat deze notitie is opgesteld. Is deze notitie gemaakt op basis van eigen ervaringen van de indieners? Mevrouw Welten (VVD) zegt dat het inderdaad op eigen ervaringen is gebaseerd maar er zijn ook gesprekken gevoerd met iemand van de Erasmus Universiteit die hier onderzoek naar gedaan heeft. Dat onderzoek is bij de notitie gebruikt en daaruit blijkt dat alle gemeenten hetzelfde ervaren als Den Bosch. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zegt dat er binnenkomt gemeld zal worden vanuit Den Haag dat de regiodeals rond zijn. Ook deze regio krijgt € 12 tot 13 miljoen voor leefbaarheid en andere vraagstukken. Den Haag zoekt steeds meer de regio's op. Alleen de resultaten van die deals krijgen de gemeenten op tafel.

De mensen uit het dagelijks bestuur zeggen dat zij de regiodeals op de lokale agenda's stoelen. Er is ingezet voor € 25 miljoen en Den Bosch krijgt waarschijnlijk € 13 miljoen. Hij vindt dat de raad hierin meegenomen moet worden. Hij hoopt dat dit een breder gedragen stuk wordt in alle gemeenten, maar hij weet niet of dat het geval is. Het is belangrijk aan te haken bij de processen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) sluit aan bij de ideeën van de heer Roovers. Dank voor de notitie. De lange termijn zal deze zittingsperiode niet meer meegemaakt worden. Probeer dus op korte termijn wat in deze gemeente te regelen. Als de portefeuillehouder eerst de raad bevraagt voor hij naar een regionale bijeenkomst gaat dan is dat een goede stap. De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Welten voor een slotconclusie. Mevrouw Welten (VVD) dankt allen voor de reacties op de vragen. Efficiency is belangrijk; de werkdruk weegt zwaar. Stukken worden niet gelezen want daarin wordt verwezen naar soms wel vijftien stukken die niemand zal lezen. Dat moet anders. De timing, de raad aan de voorkant meenemen, waar wordt op ingezet, wat zijn de projecten en wat zit er uiteindelijk in voor deze gemeente; dat zijn belangrijke punten. Zij komt in de commissie terug op dit onderwerp. 9.

Rondvraag en sluiting De voorzitter constateert dat er geen verdere vragen zijn en sluit de vergadering om 21.58 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 21 maart 2024.

De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, mw. mr. drs. R. Lipman

22