2024-02-19 Commissie Bedrijvigheid vastgesteld

Mevrouw Klerks (Volt) stemt voor het voorstel maar wil ook nog naar aanscherpingen kijken, om te voorkomen dat het geen papieren tijger wordt. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) is voor het voorstel. Voor de heer Altenburg-Collin (VVD) is dit een hamerstuk. De heer Peters (PvdA) is voor het voorstel maar overweegt een motie, dus neemt het mee terug naar de fractie. De heer Verbruggen (D66) vindt het een hamerstuk. Mevrouw C.H.A. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) is positief over het stuk maar wacht de moties af. Voor mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) is dit een hamerstuk.

16

Voor de heer Pennings (gewoon ge-DREVEN) is dit ook een hamerstuk. De heer Van Griensven (PVV) staat positief tegenover het plan maar wil hetgeen hier besproken is meenemen naar de fractie. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) is voor het voorstel. Voor de heer Van Oijen (De Bossche Groenen) heeft wat twijfels bij het juridische kader, maar is in principe enthousiast. Hij vindt dit een hamerstuk. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als hamerstuk naar de raad wordt geleid en mochten er moties komen dan wordt het een licht bespreekstuk. 8.

Zienswijze kadernota 2025 Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De voorzitter zegt dat het college voorstelt deze zienswijze vast te stellen. De heer Ploegmakers (CDA) steunt de zienswijze. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) zegt met betrekking tot de financiën dat het enerzijds over de tarieven gaat en anderzijds over de deelnemersbijdragen. Er wordt in de brief gerefereerd aan het feit dat een strakkere begroting gepresenteerd zal worden. Wat wordt er verwacht? Zowel de tarieven als de deelnemersbijdragen maakten de afgelopen jaren al sprongen. "De structurele ruimte in de begroting 2025 moet leiden tot een lagere tariefstijging"; hij neemt aan dat net zo kritisch naar de deelnemersbijdragen wordt gekeken. De heer Altenburg-Collin (VVD) merkt op dat er 7,5% stijging in de tarieven te zien is, terwijl de inflatie inmiddels is teruggevallen naar 3%. De VVD is voor financiële degelijkheid en als er nu weer meer geld naar de ODBN moet dan zet de VVD daar vraagtekens bij. Zijn er mogelijkheden om bepaalde opdrachten niet te laten uitvoeren? Wat zijn de keuzes of zijn die er niet? Met het ravijnjaar 2026 voor de deur kunnen deze tarieven niet verhoogd blijven worden.

Wat gaan wethouder en raad eraan doen om meer grip op de ODBN te krijgen? "De structurele ruimte in de begroting 2025 moet leiden tot een lagere tariefstijging"; de wethouder ziet zelf dus ook lucht in de begroting en verwacht een lagere tariefstijging dan 7,5%. Maar wat als de ODBN hier niet zelf mee over de brug komt? De heer Bos (GroenLinks) zegt dat de Omgevingswet wordt ingevoerd, er is krapte op de arbeidsmarkt en er moet een grote slag geslagen worden om de kwaliteit van water te waarborgen. Nu is ODBN aan zet en daarom stemt hij in met het voorstel. Mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) sluit zich aan bij de woorden van de VVD. Dit stuk is in december aan het college aangeboden en 23 januari jl. heeft het college al een brief aan de ODBN gestuurd met zijn visie hierop. Voor 5 maart a.s. moet alles afgekaart zijn maar die datum wordt niet gehaald, want op die avond is er een raadsvergadering. Had dit niet eerder in de commissie kunnen komen? Zij leest dat als de mogelijke financiële gevolgen en risico’s bekend zijn hier op geijkte momenten in de planning-en-controlcyclus op teruggekomen wordt. Wanneer zijn die momenten? De heer Van Griensven (PVV) leest dat in het rapport in hoofdstuk 2.4 gesproken wordt over het gevaar van zeer zorgwekkende stoffen. Dit zijn ook stoffen die vanaf de wieken van windturbines in natuur en water terechtkomen.

Het doet de PVV deugd dat hierin samengewerkt wordt met het RIVM en hij hoopt dat dat leidt tot het ontmantelen van het plan Meer turbines in de polder. De verhoging met 7,5% vindt hij erg veel; kan dat nog omlaag? Reactie college Wethouder Ralph Geers zegt dat op 15 december 2023 deze kadernota is aangereikt door de ODBN en op 12 december was de deadline voor de vergadering van januari. In februari is er geen raadsvergadering, dus dit is de eerste mogelijkheid deze kadernota voor te leggen. In de collegebrief is aangegeven dat de daarin gegeven visie voorlopig is en als de raad iets anders vindt dat gemeld zal worden. De financiën van regionale samenwerkingsverbanden vooral met een uitvoeringsorganisatie als 17

de ODBN zijn altijd een opgave. Het college – als ook de andere deelnemende gemeenten – wil daar ook stevig op blijven inzetten om grip op de begroting te hebben. Het ambtelijk adoptiepanel, waarin alle deelnemende gemeenten zijn vertegenwoordigd, heeft hetzelfde advies gegeven. Er kan niet ongelimiteerd opgeplust blijven worden. Tegelijkertijd staat de ODBN voor grote keuzes. Met de Omgevingswet is een aantal taken van de gemeente naar de ODBN overgeheveld en dat vraagt ook om meer specialistische kennis. Er moet dus geïnvesteerd worden in de organisatie en in mensen, en het personeelsverloop is hoog om diverse redenen. Dat baart zorgen want elke nieuwe medewerker heeft ook een inwerkperiode, waardoor de productiviteit van de dienst een stuk lager ligt. Door cao-ontwikkelingen wordt het personeel ook duurder. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) zegt dat tussen een leverancier en afnemer normaal gesproken wordt afgesproken wat geïndexeerd wordt en waar die indexatie op gebaseerd is. Hoe gaat het college een dergelijke onderhandeling in? Wethouder Ralph Geers zegt dat het college uiteraard kritisch is naar de onderbouwing van die stijgende kosten. Het is niet zo dat als de tarieven van de Friese omgevingsdienst Den Bosch meer aanspreken daarnaartoe overgestapt kan worden. De gemeenten zijn eigenaar van de ODBN en dat maakt de onderhandelingsruimte kleiner.

Gemeenten mogen steeds minder taken zelf uitvoeren. Het energietoezicht op bedrijven bijvoorbeeld had hij graag bij de gemeente gehouden want dan zou ook met de collega’s in economie geschakeld kunnen worden. De wetgever heeft echter anders beslist. Bekeken wordt hoe de kosten zo laag mogelijk kunnen blijven, maar door de verplichte keuzes wordt de onderhandelingspositie van de gemeente een stuk ongemakkelijker dan gewenst. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) zegt dat in 2023 de primitieve begroting 1.7 was, dat werd uiteindelijk 1.9, en in 2024 was de primitieve begroting 2.7. Wat is de voorspelling nu? Dat weet wethouder Ralph Geers niet op dit moment. Tweede termijn De heer Altenburg-Collin (VVD) hoort de wethouder zeggen dat de gemeente op geen enkele manier een keuze heeft en dat dit een verplichte winkelnering is. Klopt dat? Wethouder Ralph Geers heeft gezegd dat die ruimte steeds kleiner wordt door de wetgever. Op welke elementen keuzes gemaakt kunnen worden, is een technische vraag waar hij graag schriftelijk op antwoordt. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) begrijpt het uitgangspunt en ook dat dit geen bedrijfsleven is. Dit is een terugkerende discussie en ook dat is begrijpelijk; dat baart zorgen. Het lijkt hem goed dat de wethouder aangeeft waar wel en waar geen keuze ligt voor de gemeente.

Hij hoopt dat niet alleen op een lagere tariefstelling wordt ingezet maar ook op lagere deelnemersbijdragen. Er moet sterk geacteerd worden op de strakke begroting. In het raadsstuk wordt verwezen naar de rol van omgevingsdiensten; komt die discussie nog de kant van de raad op? Wethouder Ralph Geers zegt dat de hoogte van de deelnemersbijdragen volgen na de vertaling van deze kadernota richting de begroting 2025. Daar zal het college ook scherp op zijn. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) vraagt of het college bereid is in de brief ook deelnemersbijdragen op te nemen. Wethouder Ralph Geers wil eerst bekijken hoe die twee zich tot elkaar verhouden. Op zich heeft hij er geen problemen ook de deelnemersbijdragen in de brief op te nemen. Hij zal de raad hierover informeren en voor 5 maart a.s. zou dan een aangepaste brief verstuurd kunnen worden. De rolverschuiving van de Omgevingsdienst is een discussie die het bestuur voert met de Omgevingsdienst, want hopelijk wordt die kennis door de wetgever steeds meer gebundeld bij de Omgevingsdienst en gaan zij ook beleidsmatig advies geven. De raad gaat over het eigen beleid maar als gemeenten niet meer de expertise in huis hebben dan kan een Omgevingsdienst aanbieden beleidsadviezen te geven. Uiteindelijk blijft de raad bevoegd gezag 18

over het beleid dat in deze gemeente wordt gehanteerd. De voorzitter doet een adviesronde. Voor de heer Hoeben (De Bossche Groenen) is dit een hamerstuk. De heer Kagie (Leefbaar ’s-Hertogenbosch) neemt het voorstel mee terug naar de fractie. De heer Van Griensven (PVV) neemt het ook mee terug naar de fractie. Voor de heer Pennings (gewoon ge-DREVEN) is dit waarschijnlijk een hamerstuk. Voor mevrouw Van de Leemput (Bosch Belang) is dit een hamerstuk. Voor mevrouw J.J.M. van den Wildenberg (VOOR Den Bosch) is dit ook een hamerstuk. Voor de heer Verbruggen (D66) is dit een hamerstuk. Voor de heer Peters (PvdA) is dit een hamerstuk. De heer Altenburg-Collin (VVD) is voor het stuk maar zal dit kritisch blijven volgen. Voor de heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) is dit een hamerstuk. Voor mevrouw Klerks (Volt) is dit een hamerstuk. De heer Romijn (PvdD) neemt dit stuk mee terug naar de fractie. Voor de heer Van Hasselt (SP) is dit een hamerstuk. Voor de heer Bos (GroenLinks) is dit een hamerstuk. Voor de heer Ploegmakers (CDA) is dit een hamerstuk. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als hamerstuk naar de raad wordt geleid. Overige onderwerpen ter bespreking 9.

Rondvraag en sluiting De voorzitter concludeert dat er geen vragen zijn voor de rondvraag. Hij sluit onder dankzegging aan eenieder de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bedrijvigheid van 18 maart 2024. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, A.P.R.G.M. van Rosmalen

19