2023-09-28 Commissie Bestuur concept

Commissie BESTUUR Conceptverslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

Collegeleden:

28 september 2023 Raadzaal

mw. mr. drs. R. Lipman mr. drs. R. van der Meer J.J.E.L. van Creij, F.G.F. van Genugten, J.J.M. Gersjes, A.W.J.A. van Hattem LLB, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández, J.A.B Huibers, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, drs. R.M.J. van den Kerkhof, P.M. van der Krabben, B.F.C. Roovers, A.P.R.G.M. van Rosmalen, mw. E. Samshuijzen, A.C. van Silfhout, J.P.M. Welten-van Doremalen drs. J.M.L.N. Mikkers

Afwezig: Verslaglegging:

DemiSec

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. De heer Van Genugten van het CDA en mevrouw Samshuijzen van de PvdD schuiven ongeveer een kwartier later aan.

2.

Vaststellen van de agenda De agenda wordt vastgesteld.

3.

Vaststellen van het verslag van de commissie Bestuur van 7 september 2023 Het verslag van de commissie Bestuur van 7 september 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Vaststellen van de lijst van toezeggingen en lijst openstaande moties De voorzitter geeft portefeuillehouder Mikkers het woord om een toelichting te geven op zijn toezegging om een hearing over de sluitingstijden van de horeca te houden. Portefeuillehouder Mikkers gaat in op de expertmeeting over de sluitingstijden. Op 2 november a.s. is er een publiek debat over de nachtcultuur in Den Bosch en hij vraagt of twee raadsleden samen met hem willen nadenken over hoe de expertmeeting kan worden ingericht, wie daar kan spreken en welke kanten van de medaille daar moeten worden belicht. Vervolgens gaat hij in op de veiligheid op 11-11 en tijdens carnaval. Hij biedt de raad een soort doorleefsessie over de scenario's bij carnaval en 11-11 aan waarin informatie wordt gegeven over hoe de gemeente, de politie, Handhaving en het OM worden ingezet en met welke risico's tijdens dergelijke evenementen rekening wordt gehouden. Als dit niet meer voor 11 november a.s. mogelijk is, kan dit voor carnaval 2024 worden georganiseerd. De voorzitter vraagt hoe de portefeuillehouder de datum wil bepalen. Portefeuillehouder Mikkers zal een datumprikker laten sturen als de raad aangeeft dat het mogelijk is deze sessie voor 11 november a.s. te houden.

De voorzitter vraagt raadsleden die willen bijdragen dit per mail aan de secretaris door te geven en ook of het agendatechnisch mogelijk is om de scenario's voor 11 november a.s. te bespreken. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) meldt zich aan voor de expertmeeting. Ze houdt de doorleefsessie graag voor 11 november a.s. De voorzitter meldt dat het college toezegging 2023-2 over de veilige werkomgeving met de brief van 20 augustus 2023 als afgedaan beschouwt. De commissie stemt daarmee in. 1

Daarmee zijn de lijst met toezeggingen en de lijst met openstaande moties opnieuw vastgesteld. 5.

Werkplanning Geen opmerkingen.

Raadsvoorstellen 6.

Fractieverantwoording 2022-2023 Dit raadsvoorstel wordt als hamerstuk doorgeleid naar de raadsvergadering.

7.

Zienswijze beleidsplan 2024-2027 en regionaal risicoprofiel veiligheidsregio BrabantNoord De heer Huibers (Rosmalens Belang) heeft de indruk dat de raad bij het kruisje moet tekenen, maar hij steekt ook de hand in eigen boezem omdat hij op de momenten waarop hij input kon leveren dat niet heeft gedaan en hij wil samen met de griffie komen tot een jaarlijks proces waarin hij aan de voorkant input kan meegeven. Hij vindt het verstandig om zo flexibel te zijn dat langdurige crises van welke aard dan ook gemakkelijk kunnen worden opgepakt. Hij vindt het stuk vrij hoog over en noemt als voorbeeld dat er staat dat de organisatie overgaat van een netwerkorganisatie naar een platform zonder dat wordt aangegeven wat dit concreet betekent en of er financiële consequenties zijn. Hij vraagt zich daarom af of met dit stuk goed kan worden ingeschat of binnen de financiële kaders wordt gebleven. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het prettig om in de zienswijze te lezen dat naar de ambities wordt gekeken als het financieel niet gaat en dat dan met kostenposten wordt geschoven. Hij deelt de zorgen over de vergrijzing, ervaren mensen en jonge aanwas moeten in balans zijn. Er komen onder andere buurtbatterijen en zonnepanelen die in brand kunnen vliegen en hij vraagt hoe dit soort zaken wordt aangevlogen.

Een brandende elektrische auto moet helemaal onder water worden gehouden, maar hiervoor is geen bak beschikbaar zodat de brandweer hiervoor naar een waterplan moet, wat milieutechnisch gezien niet goed is. In verband met duurzaamheid hebben steeds meer huizen een rieten dak en toen onlangs zo'n huis in Rosmalen afbrandde moest er 5 kilometer verderop water uit De Groote Wielenplas worden gehaald. Dit soort zaken baart gewoon ge-DREVEN zorgen. Ten slotte merkt hij op dat de genoemde Zwarte Zwanen een onverwachte bijkomstigheid zijn. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) las in het stuk over de vluchtelingencrisis, maar ze heeft het liever over een opvangcrisis. Ze is benieuwd wat de afgelopen jaren als een Zwarte Zwaan werd beschouwd en of alle Zwarte Zwanen in beeld zijn. De veiligheidsregio staat paraat als zich een ramp voltrekt, maar de aansturing is bij bepaalde risico's ook van belang en ze wil weten hoe de veiligheidsregio er tegenover staat om proactief andere overheidslagen te benaderen bij bijvoorbeeld zoönose, gevaarlijke stoffen of giftreinen. Mevrouw Welten (VVD) is het met Rosmalens Belang eens dat het goed zou zijn als de raad beter in stelling wordt gebracht. Het is goed dat er oog is voor het beschermen van de medewerkers op straat die vaak worden belaagd, zij moeten optimaal worden beschermd en belagers mogen daar niet mee weg komen.

Ze wil weten hoe deze bescherming door de veiligheidsregio wordt vormgegeven. Het vervoer over het spoor brengt nieuwe risico's met zich mee en ze wil weten of de spoorwegpolitie kan terugkomen. Op pagina 18 staat dat eigenlijk geen sprake is van afbakenen van taken en rollen, kennelijk moet die gaandeweg komen en ze vraagt hoe deze afbakening tot stand komt. Ze las in de zienswijze ook over een balans tussen ambitie, externe factoren en financiering en ze vraagt of alleen de taken worden gedaan waarvoor geld beschikbaar is of dat voor bepaalde ambities meer geld van het bestuur wordt gevraagd. De VVD is het ermee eens dat risico's bij hoogwater en ongevallen op het spoor prioriteit moeten hebben, maar soms kan ook worden voorkomen dat er iets gebeurt, het project Sluis 0 is bijvoorbeeld om goede redenen uitgesteld, en ze vraagt zich af welke invloed dit op het werk van de veiligheidsregio heeft. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) denkt aan herinvoering van het stadsgewest om tot een betere afstemming te kunnen komen, daarin kunnen afgevaardigden van de verschillende raden overleggen en tot besluitvorming komen. Er wordt veel van de veiligheidsregio gevraagd 2

en hij wil van de portefeuillehouder weten of alle organisaties voldoende menskracht hebben om wat in het voorstel staat waar te maken. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat het stadsgewest formeel nog steeds bestaat. Hij vraagt zich af of meer rekening moet worden gehouden grootschalige branden in verband met zonnepanelen waarbij ook deeltjes in de wijde omgeving terechtkomen. In het stuk over infectieziekten in het risicoprofiel wordt gerefereerd aan de aanpassing van de Wet publieke gezondheid, maar daarbij wordt niet de rol en de taakopvatting van de veiligheidsregio genoemd, met name de positie van het Veiligheidsberaad, en hij hoort graag hoe hier in dit kader mee wordt omgegaan. In het beleidsplan wordt asielopvang genoemd, maar eerder is aangegeven dat deze taak van de veiligheidsregio wordt teruggeschroefd en hij hoort graag hoe hiermee wordt omgegaan. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich aan bij de opmerking van Rosmalens Belang over het geven van input. Hij las in het raadsvoorstel dat het Beleidsplan 2024-2027 geen statisch beleidsplan is en gezien de benoemde risico's is de werkelijkheid inderdaad veel dynamischer geworden en hij noemt klimaatverandering en extreem weer, grote branden, ongevallen op het spoor en bedreiging van de digitale infrastructuur zoals verstoring van de energievoorziening of de gevolgen van een cyberaanval.

Hij las in het beleidsplan dat de crisisdienst daarom erg wendbaar moet zijn, hij vertaalt dat in veel flexibiliteit in de operatie en daarvoor zijn substantiële middelen nodig, maar die worden in de stukken niet benoemd, die worden pas in 2025 besproken. In de stukken staat ook dat de gemeenten hebben aangegeven dat ze wat de financiën betreft pas op de plaats maken en dat prioriteiten gesteld moeten worden, maar hij vindt dat hiermee niet meer dan een jaar kan worden gewacht als bij crises flexibiliteit en wendbaarheid wordt verwacht. Bovendien zullen er in 2026 minder middelen beschikbaar zijn en hij hoort graag meer over de wendbaarheid van de diensten en een indicatie van het geld dat daarvoor nodig is. De heer Gersjes (VOOR Den Bosch) merkt op dat de raad al jaren over de plannen van de veiligheidsregio spreekt en met name over het op orde brengen van de ICT-systemen. Hij wil weten hoe het staat met de ICT-systemen en hoe de diverse organisaties zoals de politie, de brandweer, Defensie en het OM samenwerken, of een eventuele nationale ramp goed wordt gecoördineerd. De heer Van Genugten (CDA) onderstreept de aandacht voor het goederenvervoer en het vervoer van gevaarlijke stoffen, dat moet topprioriteit. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat het de bedoeling is om de raden al in de voorfase bij het proces te betrekken.

Er waren maar weinig raadsleden uit Den Bosch bij een sessie waarin de raden input voor het strategische plan konden geven en er had van tevoren een bespreking kunnen zijn, maar dat is niet gebeurd. Hij vindt het jammer dat dit zo is gelopen en wil dit in de volgende fase anders doen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) zegt dat vroeger afgevaardigden van alle gemeenten in een stadsgewest besluiten namen en dat de raden nu zienswijzen meegeven, maar dat de besluiten elders worden genomen. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat alle raden van de regiogemeenten in de voorfase samen over hun beelden van het strategische plan hebben gesproken en dat daar ook amendementen konden worden ingediend, maar dat de raad als hoogste democratische orgaan de besluiten neemt. De veiligheidsregio probeert aan de voorkant de risico's in de samenleving aan te geven, maar andere politieke organen zoals de gemeenteraad of het rijk nemen besluiten die gevolgen voor de samenleving hebben en er wordt van de veiligheidsregio verwacht dat die dan bepaalde risico's oppakt. Vroeger waren er ongeveer twintig ramptypen zoals een brand of een verkeersongeluk en dat zijn er nu meer, zo zijn de risico's van hoog water, klimaat en digitalisering erbij gekomen en daar moet de veiligheidsregio mee omgaan.

De veiligheidsregio wil een platform worden om daarmee de kosten te dempen en heeft behoefte aan mensen die een ramp kunnen bestrijden. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van specialistische kennis van bijvoorbeeld het waterschap, een ziekenhuis of dierenartsen. Hij is blij met de opmerking van de heer Van Creij over de arbeidsmarkt, er is veel vergrijzing onder brandweermensen en het is 3

een uitdaging om het brandweerwerk aantrekkelijk te houden en nieuwe vrijwilligers aan te trekken. Hierbij speelt ook het geweld tegen brandweermensen, de politie treedt hier direct tegen op en er wordt een extra straf opgelegd. Er is niet genoeg materieel om alle bestaande risico's op een goede manier op te pakken. Hierbij speelt een rol hoe vaak een bepaald risico zich voordoet en of dit het waard is om op te investeren. Ten slotte merkt hij op dat een brandende elektrische auto een materieel probleem is, maar dat de veiligheid van de bestuurder en de omgeving wel belangrijk is en wordt opgepakt. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) denkt dat het milieutechnisch niet verantwoord is dat de brandweer een plas water gebruikt voor het blussen van een brandende elektrische auto, dat daarvoor een speciale bak beschikbaar moet zijn en dat de kosten voor de baten uit gaan. Portefeuillehouder Mikkers komt hier later op terug. De Zwarte Zwanen, onverwachte zaken, vormen het grootste probleem. Met betrekking tot de opmerking van mevrouw Samshuijzen over vluchtelingencrisis of opvangcrisis merkt hij op geen framing te willen, maar de problemen te willen oplossen. De veiligheidsregio lost niet de asielcrisis op, maar regelt alleen noodopvang. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) geeft mee voortaan goed af te wegen welke woorden worden gebruikt omdat asiel zo'n beladen onderwerp is.

De heer Van Hattem (PVV) hoorde de portefeuillehouder zeggen dat de veiligheidsregio voor noodopvang moet zorgen, maar eerder is gezegd dat het bij veiligheidsregio een tandje minder moet als het gaat om asielopvang en hij vraagt hoe de portefeuillehouder hier met betrekking tot dit beleidsplan tegenaan kijkt. Portefeuillehouder Mikkers geeft aan dat de staatssecretaris niet mag verwachten dat de veiligheidsregio ook voor permante opvang zorgt omdat de veiligheidsregio een crisisorganisatie is. Permanente opvang is een taak van de gemeenten en daarin speelt de gemeenteraad als hoogste orgaan een rol. Hij weet niets over de spoorwegpolitie. Mevrouw Welten (VVD) weet dat de spoorwegpolitie is afgeschaft en dat de veiligheidsregio iets moet doen in verband met het vervoer van gevaarlijke stoffen, maar ze neemt aan dat er meer verantwoordelijkheden zijn. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) merkt op dat er gewoon spoorwegpolitie op het station rondloopt. Portefeuillehouder Mikkers gaat niet over de spoorwegpolitie. Bovendien is die voor handhaving op het station en gaat die niet over toetsing van gevaarlijke stoffen. De veiligheidsregio kan beslissingen over stoffen die over het spoor worden vervoerd wel in de risicoanalyse opnemen, maar het is niet verstandig dat de veiligheidsregio daar een mening over heeft omdat die een crisisorganisatie is en dit een politiek besluit is.

De heer Van Genugten (CDA) vindt dat de veiligheidsregio inderdaad geen politieke uitspraken moet doen, maar dat die wel kan aangeven dat het risico bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor toeneemt. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat de veiligheidsregio wel heeft aangegeven dat de gebruiker van het spoor maatregelen moet nemen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) zegt het spoor wel op het grondgebied van Den Bosch ligt en dat de gemeenteraad daarom zijn mening kenbaar kan maken. Portefeuillehouder Mikkers denkt dat het inderdaad belangrijk is dat de gemeenteraad hierover een standpunt inneemt, maar niet via de veiligheidsregio. De veiligheidsregio geeft wel adviezen over bijvoorbeeld hoogwater, maar de wetgever bepaalt wat wel en niet mag. Er is voldoende menskracht, maar er zijn de komende jaren ook andersoortige mensen dan specialisten nodig omdat veel meer met een crisisbril naar crises wordt gekeken. Er zijn inderdaad nieuwe risico's zoals branden van zonnepanelen en hij hoopt dat de wetgever 4

strenge regels gaat stellen voor wat wel en niet mag, bijvoorbeeld in een bouwbesluit. De veiligheidsregio geeft hier adviezen over, maar ook hierover moet een politiek besluit worden genomen. De heer Van Hattem (PVV) zegt dat de veiligheidsregio wel aan zet is als bijvoorbeeld een bedrijfspand in brand vliegt en deeltjes zich over de omgeving verspreiden. Daarom moet dit risico in het risicoprofiel van de veiligheidsregio worden onderkend. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat dit valt onder het risico op brand. Momenteel kunnen de ambities binnen de bestaande randvoorwaarden tot op zekere hoogte worden waargemaakt en als de ambities groter worden, zal dat meer geld kosten, maar dat is niet de insteek van de veiligheidsregio. Er is het afgelopen jaar € 83 miljoen van het rijk bijgekomen, maar dat is veel te weinig gezien wat er van de veiligheidsregio wordt verwacht en hij weigert om direct de gemeente om geld te vragen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) denkt dat meer wendbaarheid in verband met nieuwe risico's kosten met zich meebrengt. Portefeuillehouder Mikkers weet niet of dit meer kosten met zich meebrengt. Bij de boerenprotesten is gebruikgemaakt van de kennis van de veiligheidsregio op het gebied van logistiek en verkeersstromen, deze kennis had de veiligheidsregio tien jaar geleden niet. Nu is die er wel en kan de veiligheidsregio wendbaarder zijn.

De ICT-systemen zijn nu op orde, maar de eisen op dit gebied veranderen zo snel dat hij niet kan garanderen dat dit morgen nog zo is. Mevrouw Welten (VVD) citeert uit de zienswijze. 'in de bredere taakopvatting van veiligheidsregio's verwachten wij dat u kritische blijft kijken naar uw rol en taak, zodat de veiligheidsregio in haar rol en taak op basis van de Wet veiligheidsregio herkenbaar blijft' en ze vraagt of hiermee wordt bedoeld dat die afbakening in die wet zit. Portefeuillehouder Mikkers antwoordt dat dit niet helemaal het geval is. Er zijn veiligheidsregio's die een veel grotere verantwoordelijkheid nemen op bijvoorbeeld het gebied van preventie of bewustwording en die veel meer maatschappelijke crises oppakken, maar de veiligheidsregio Brabant-Noord vindt dat de gemeenten hierin een bepaalde rol kunnen vervullen. Dit raadsvoorstel wordt als hamerstuk doorgeleid naar de raadsvergadering. 8.

Wijziging gemeenschappelijke regeling veiligheidsregio Brabant-Noord De heer Van Hattem (PVV) was bij de voorbereidende regionale bijeenkomst in Oss en daar is het initiatief genomen om bij langdurige en grootschalige crises de gemeenteraden meer participatiemogelijkheden te geven en hen ook de mogelijkheid te bieden om een zienswijze te kunnen indienen. Hij is blij dat in artikel 4.6 van de nieuwe gemeenschappelijke regeling is opgenomen, maar in lid 2 staat 'gedurende een langdurige bovenlokale crisis worden, tenzij de vereiste spoed zich daartegen verzet, gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het geheel van maatregelen en voorzieningen ter bestrijding van een crisis'. Hij wil weten of vereiste spoed een belemmering kan zijn en vraagt of deze zin zo te interpreteren en eventueel anders te verwoorden dat die vereiste spoed geen absoluut beletsel wordt om als gemeenteraad die participatie en zienswijze vorm te kunnen geven. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) las in artikel 3.4 dat het sirenenet vervalt en hij wil weten of hiermee het signaal op de eerste maandag van de maand wordt bedoeld.

Reactie college Portefeuillehouder Mikkers geef aan dat de sirene niet meer in de gemeenschappelijke regeling is opgenomen omdat er een landelijke discussie loopt over of de sirenepalen moeten blijven omdat tegenwoordig bijna iedereen een mobiele telefoon heeft waarop men kan worden gewaarschuwd en het onderhoud van alle palen erg kostbaar is. Als dit artikel later alsnog moet worden geschrapt, moeten eerst alle raden worden geconsulteerd. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat het al is doorgehaald, terwijl de 5

landelijke discussie nog loopt. Portefeuillehouder Mikkers denkt dat dit al zou zijn beslecht of binnen een paar maanden zou zijn beslecht als het kabinet niet demissionair was geweest. Het is anticiperend op toekomstige ontwikkelingen. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) vraagt wat de portefeuillehouder als eerste gaat doen als het mobiele datanetwerk plat wordt gelegd. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat wordt gezocht naar technische maatregelen die dan kunnen worden genomen. De heer Van der Krabben (Bosch Belang) merkt op dat deze discussie eerder is gestaakt omdat er protesten uit de samenleving kwamen en hij vraagt zich af waarom Den Bosch hiermee voorop moet lopen. Zolang het niet nodig is zou hij dit niet afschaffen omdat vooral ouderen eraan gewend zijn. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat de sirenepalen uit de gemeenschappelijke regeling gaan, maar dat ze wel blijven staan, het gaat om anticiperen op de toekomst. Richting de heer Van Hattem geeft hij aan dat de raden bij incrementele beslissingen worden gehoord en dat spoed betekent dat er echt binnen een uur moet worden gehandeld. De heer Van Hattem (PVV) vindt het woord 'tenzij' wel een erg sterke inperking van het artikel. Het gaat eigenlijk altijd om een pakket aan maatregelen en dat kan leiden tot een soort vaagheid waardoor de raad zijn controlerende taak niet meer goed kan uitoefenen.

Het is mogelijk dat er in spoedeisende gevallen snel beslissingen worden genomen, maar dan moeten de raden nog wel een zienswijze over de genomen beslissingen kunnen indienen, zodat daarover discussie kan plaatsvinden zonder dat dit de beslissing zelf in de weg hoeft te staan. Deze portefeuillehouder interpreteert het al zo en hij vraagt of dit in de zienswijze kan worden opgenomen zodat ook al andere raden en de hele veiligheidsregio het op deze manier kunnen interpreteren. Portefeuillehouder Mikkers vindt het prima om deze interpretatie in de zienswijze mee te nemen, maar hij wil het woord 'tenzij' wel laten staan. Tweede termijn De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt of inzichtelijk kan worden gemaakt hoeveel het onderhoud van de sirenepalen kost. Portefeuillehouder Mikkers zegt dat het sirenenet een landelijk besluit is en dat de minister hierover gaat. Dit raadsvoorstel wordt als hamerstuk doorgeleid naar de raadsvergadering. Overige onderwerpen ter bespreking 9.

Rondvraag en sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 19.58 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bestuur van 30 oktober 2023. De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, mw. mr. drs. R. Lipman

6