2023-01-27 Wethoudersbrief Herhuisvesting Design Museum inc. bijlage

Uw brief van

: nvt

Ref.

: R.Beckers

Uw kenmerk

: nvt

Tel.

: +31 (06) 11014362

Afdeling

: SO/PP

E-mail

: r.beckers@s-hertogenbosch.nl

Zaaknummer

: -

Bijlage

: nvt

Datum

: 27-1-2023

Onderwerp

: Beantwoording vragen uit commissie sociaal ten aanzien van het

Raadsvoorstel herhuisvesting Design Museum

Geachte leden van de gemeenteraad,

In de commissie Sociaal van 18 januari 2023 heeft u meerdere vragen gesteld waarop ik u nadere informatie heb toegezegd. Met deze brief geef ik invulling aan deze toezegging . Beoordeling cultuurhistorische waarde woningen Citadelhofje De cultuurhistorische waarde van de woningen van het Citadelhofje is eind 2021 door de Monumenten- en Welstandscommissie beoordeeld. Dit gebeurde op basis van de notitie van afdeling Erfgoed, opgesteld naar aanleiding van een verzoek van de Stichting ’s-Hertogenbossche Monumentenzorg. De betreffende notitie van de afdeling Erfgoed is bijgevoegd in de bijlage. De commissie onderstreepte de stedenbouwkundige en architectonische waarde van het hofje in de oorspronkelijke opzet van het hofje. Ze concludeerde echter dat de vele aanpassingen aan en in het gebied van het hofje in de afgelopen jaren de waarden en betekenis dermate hebben aangetast, dat er zowel vanuit bouw- en cultuurhistorisch als stedenbouwkundig oogpunt onvoldoende aanknopingspunten zijn voor het behoud van het Citadelhofje: “Het woningbouwcomplexje bezit in zijn oorspronkelijke opzet zeker stedenbouwkundige en architectonische waarden en is het meest bijzonder vanwege de hofjesvorm, in een S-vorm. Er zijn echter veel waarden verloren gegaan met de amputatie van het noordelijke deel aan de zijde van de Diezebrug, waardoor de S-vorm verloren is gegaan.

Met de in de jaren tachtig van de vorige eeuw uitgevoerde renovatie zijn veel oorspronkelijke architectonische kwaliteiten aangetast. Ook heeft het wooncomplexje in stedenbouwkundig opzicht flink ingeboet aan waarden door de ingrijpende wijzigingen in de directe omgeving in het verleden. Met de aanleg van de bestaande Hoge Diezebrug, de wijzigingen in stratenpatroon en infrastructuur en met het verdwijnen van de aangrenzende, industriële bebouwing is de context verdwenen en daarmee de historische betekenis. Vanuit zowel bouw- en cultuurhistorisch als stedenbouwkundig oogpunt zijn er daarom onvoldoende aanknopingspunten voor behoud van het Citadelhofje.”

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Staat van de woningen Ten aanzien van de (huidige) staat van de woningen is navraag gedaan bij BrabantWonen. Hierover kan ik het volgende melden: - De woningen zijn gebouwd in 1923; - In 1958 is een deel van woningen al gesloopt ten gunste van de toenmalige verbreding van de Orthenseweg; - Rond 1974 is er al eerder sprake geweest van de volledige sloop van de overgebleven 15 woningen. Die discussie heeft enkele jaren geduurd waarna uiteindelijk in 1982 een renovatie door het Gemeentelijk Woningbedrijf heeft plaatsgevonden; - In 2011 zijn er extra maatregelen uitgevoerd rondom een schilderbeurt waarbij, vanwege tocht- en geluidsklachten, isolatieglas en zogenaamde suskasten zijn geplaatst; - Vanaf 2020 is het initiatief van de Bossche Stadsdelta aan de bewoners kenbaar gemaakt waarbij is aangegeven dat we de toekomst van de woningen gaan heroverwegen waarbij verschillende opties, zoals sloop-nieuwbouw, zijn benoemd. - Er zijn sinds 2020 drie nieuwe huurders komen wonen. In één situatie heeft de woning een tijdelijk huurcontract welke medio 2023 eindigt. Bij deze nieuwe verhuringen is steeds al in de advertentie gecommuniceerd dat de woningen in een herstructureringsgebied van de Bossche Stadsdelta liggen en de toekomst ongewis is, hetgeen ook is opgenomen in het huurcontract.

Tankstation Citadellaan Op de vraag of het tankstation aan de Citadellaan moet verdwijnen vanwege de Bossche Stadsdelta kan ik antwoorden dat dat niet het geval is. Het servicegebouw heeft een beschermde status als Rijksmonument. Zowel het tankstation als de naastgelegen loods willen we graag behouden. Ze staan beiden ook ingetekend op de ruimtelijke structuurkaart van de Bossche Stadsdelta. Onderstaand treft u enige toelichting hierbij:

De gemeente is eigenaar van zowel de grond als het tankstationgebouw. Sinds 1957 verhuurt de gemeente deze locatie aan een particulier. Deze huurder heeft het servicestation aan een derde partij in onderhuur gegeven voor het gebruik van het (fossiele) tankstation.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

We zijn momenteel in vergevorderde onderhandeling met de huidige huurder en onderhuurder van het monumentale benzinestation. Daarin richten de afspraken zich op het beëindigen van de exploitatie van het tankstation uiterlijk op 31-12-2031 en zo mogelijk al eerder. Gezien de omslag naar elektrisch rijden is het niet ondenkbaar dat de exploitatie al eerder wordt beëindigd. De afspraak waarover de afrondende gesprekken nog lopen is dat het gebouw met bijbehorend terrein op dat moment opgeschoond wordt opgeleverd. De gemeente heeft vervolgens de handen vrij om hieraan een nieuwe functie toe te kennen. Welke impact heeft de vertraging van de Diezebrug op de bouw van het Design Museum? Of er een relatie gaat zijn tussen de realisatie van de Diezebrug en de plek voor het Design Museum, gaat blijken in de komende stedenbouwkundige uitwerking. Alleen als het Design Museum op een plek komt waar bestaande infrastructuur ligt, zou een vertraging kunnen optreden als gevolg van de voortgang Diezebrug. Een zelfde overweging geldt ten aanzien van een parkeergarage. Daarnaast is de verwachting dat de bouwrijpwerkzaamheden voor het Design Museum pas na 2025 zullen starten. Haalbaarheidsberekening Ik heb u toegezegd dat ik nader zou ingaan op de haalbaarheidsberekening. Ten behoeve van het raadsvoorstel Herhuisvesting Design Museum (reg.nr.

14391708) is in de verkenning reeds een globale investeringskostenraming opgesteld en tevens de mogelijke dekking hiervan in beeld gebracht. Waarmee nu reeds een globaal beeld beschikbaar is van de haalbaarheid van het project. In de komende fase zal aan de hand van de stedenbouwkundige uitwerking en hieruit voorvloeiend het Voorlopig Ontwerp (VO), hernieuwd de haalbaarheid vastgesteld worden. Ook voor het Definitief Ontwerp (DO), zal opnieuw de haalbaarheid berekend worden. Zo houden we voortdurend zicht op de financiële haalbaarheid van de nieuwe huisvesting van het Design Museum. Dit zodat bij het investeringsvoorstel de financiële haalbaarheid van het ontwerp kan worden onderbouwd. De haalbaarheidsberekening vindt in de Planstudiefase dus 2 maal plaats. Bij iedere ontwerpstap wordt deze berekening verfijnder, en hebben we de haalbaarheid duidelijker in beeld. In de haalbaarheidsberekening wordt opgenomen: 1. Investeringskosten: Een actualisatie van de investeringskosten gebaseerd op het dan actuele ontwerp en de dan geldende kostenindexatie. 2. Vastgoedexploitatieberekening: hierin worden de te verwachten exploitatielasten van het vastgoed opgenomen. Inclusief de benodigde dekking uit de exploitatie van het Design Museum Den Bosch. 3.

Exploitatieberekening: dit betreft een doorrekening van het Design Museum zelf, waarin onder andere de (aangepaste) huurkosten en de dekking daarvan zijn opgenomen. De exploitatieberekening bevat tevens een berekening van te verwachten inkomsten van het Design Museum Den Bosch vanaf moment van opening nieuwe gebouw. 4. Risicoanalyse: een analyse van risico’s met betrekking tot de bovenstaande ramingen. 5. Haalbaarheid: een uitspraak over de financiële haalbaarheid van de herhuisvesting.

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Zowel de haalbaarheidsberekening voor het Voorlopig Ontwerp (VO) als die voor het Definitief Ontwerp (DO) wordt meegenomen in de besluitvorming door de gemeenteraad. Bij het nemen van de definitieve investeringsbeslissing kan de gemeenteraad dan een onderbouwd besluit nemen. Voortgangsrapportage Tevens heb ik toegezegd de mogelijkheid tot tussentijdse rapportage aan de gemeenteraad van de voortgang van het project te onderzoeken, en dit in beginsel volgens dezelfde werkwijze te doen als bij Theater aan de Parade. Ten aanzien van de Planstudiefase (ontwerpfase) is het gefaseerd ter besluitvorming voorleggen van het VO en DO reeds een vorm van rapporteren op de voortgang. Het biedt de gemeenteraad op de passende momenten inzicht in de voortgang van het ontwerp en in de haalbaarheid d.m.v. de haalbaarheidsberekening. Op basis waarvan de gemeenteraad besluit de volgende stap te zetten. De laatste fase, de Uitvoeringsfase, start na het nemen van de investeringsbeslissing door de gemeenteraad. In deze fase informeren we de gemeenteraad twee keer per jaar in een korte schriftelijke rapportage over de stand van zaken in het project. In de voortgangsrapportage kan inzicht gegeven worden in de voortgang op gebied van (deel)ontwerpen, realisatie, de bouwfinanciën en de toprisico’s.

Zoals eerder toegezegd, informeert het college de gemeenteraad separaat over de afspraken die we maken met betrekking tot de inhoudelijke doorontwikkeling van het museum en de daarvoor beschikbare middelen van € 250.000 per jaar.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Wethouder Duurzame verstedelijking, Financiën en Cultuur,

M.J.J. van der Geld.

Bijlagen:

1. Notitie erfgoed Citadelhofje

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

Afdeling Erfgoed, 20 november 2021. Citadelhofje Het Citadelhofje is gesitueerd aan de Citadellaan ten noordwesten van uitbreidingswijk “de Muntel” welke in 2008 aangewezen werd als rijks beschermd stadsgezicht. Het hofje valt net buiten de begrenzing van beschermd gebied. Het citadelhofje is in 1919 ontworpen door architect H.W. Valk (1886-1973) in een baksteenarchitectuur stijl met sobere Amsterdamse school kenmerken. De van oorsprong negentien woningen in twee typen zijn gebouwd aan de noordwestelijke rand van de stadsuitbreiding de Muntel. Rondom het hofje waren diverse industriële gebouwen gelegen waaronder gebouwen behorende bij het gemeentelijk licht- en waterbedrijf die allemaal zijn gesloopt. Ten zuiden van het hofje zijn de gebouwen van roeivereniging de Hertog gelegen. De woningen zijn gerangschikt in een carré rondom een klein, aan de straatzijde open pleintje. Van oorsprong bestond het complex uit twee hofjes, een naar het oosten en een naar de westen gericht met een spiegelbeeld S-vormige plattegrond. Bij de verbreding van de Diezebrug omstreeks 1949 werd de meest noordelijk woningreeks van het hofje gesloopt om de afrit van de brug aan te leggen. Bij renovaties begin jaren tachtig van de 20ste eeuw zijn de woningen ingrijpend verbouwd waarbij o.a.

de kozijnen en vensters met roedenindeling grotendeels zijn vervangen, de interieurs werden gemoderniseerd en aangepast, de dakpannen werden vervangen en de dakkapellen zijn vernieuwd. Het complex, wat naar een ontwerp van architect H.W. Valk is ontworpen, bezit enige architectonische en stedenbouwkundige waarden als eerste ontworpen wooncomplex in hofjesvorm na de vestingwet van 1874. De kenmerkende S-plattegrond met twee open hofjes kenmerkte het wooncomplex. Ook de samenhang met de industriële bebouwing ten zuiden en westen van het complex gaf het wooncomplex een historische betekenis in zijn omgeving. Echter door sloop van deze aangrenzende bebouwing en de amputatie van de meest noordelijk georiënteerde woningen verloor het complex in historisch stedenbouwkundige zin betekenis. Het wooncomplex ligt thans geïsoleerd tussen de Diezebrug/Orthenseweg en de Citadellaan zonder een directe context en mist daarmee historische betekenis. De begin jaren tachtig van de 20ste eeuw uitgevoerde renovatie waarbij onder andere een groot gedeelte van de kozijnen werden vervangen met hun kenmerkende roedenverdeling heeft de authenticiteitswaarde en de oorspronkelijke architectonische kwaliteiten van het complex aangetast.

1

2

3

Foto 1938 met klein gedeelte Citadelhofje

4

Renovatieplan 1981, bestaande gevels.

Renovatieplan 1981, nieuwe gevels

5