2023-01-16 Commissie Bedrijvigheid vastgesteld

Degene die financieel niet in aanmerking komt, zou door een fonds ondersteund kunnen worden. Vraag 5. Mede-eigenaarschap moet voor iedereen mogelijk zijn. Ook mensen in het centrum van Den Bosch moeten kunnen investeren in windmolens. Er wordt rendement uitgehaald, daarom is de voorkeur eerst de omwonenden de kans te geven te participeren. Daarna degene met minder inkomen en pas daarna certificaten uitgeven als er onvoldoende animo is. Vraag 6. De gemeente dient terughoudend te zijn met wat ze willen financieren. Als er te veel in fondsen wordt gestopt kan het misschien beter in eigen hand worden gehouden. Ergens moet er een maat zijn. Maatschappelijke doelen. Het is moeilijk een doel aan te wijzen dat past in het windmolenpark. Als er rendement voor de gemeente moet worden gemaakt kan het beter in de algemene kas komen en de beste algemene doelen daarvoor bekeken worden. En niet een plaatselijke voetbalclub die daar toevallig ligt. Als je aandelen uitgeeft, kunnen deze aandelen naar totaal vreemde personen gaan. Daarom het voorstel dat omwonenden korting op de energie krijgen, dat is een duidelijk punt dat kan worden gemaakt, dat verandert ook niet, ook al gaan mensen weg. Vraag 6. De visie moet duidelijk worden vastgesteld. Verder geen opmerkingen. Wethouder Van der Geld stelt dat de opgave groot is, net als hopelijk de mogelijkheid om financieel te kunnen participeren.

Het college is druk bezig met de voorbereidingen en gesprekken met omwonenden over de financiële participatie. Daarmee komt de discussienotitie precies op tijd. Veel ligt al vast. De visie Energielandschap is vastgesteld. Die visie heeft al flink wat door de raad vastgestelde kaders. Zaken die al vastliggen zijn 50% lokaal eigendom, voortkomend uit het klimaatakkoord. Maar ook streven naar 100% lokaal eigendom als het land op gemeentelijke grond ligt. Lokaal eigendom is een dilemma. Als de windmolens door de initiatiefnemers worden gerealiseerd is er sprake van lokaal eigendom, het zijn immers de boeren zelf die de windmolens ontwikkelen. Maar dat is niet wat een aantal fracties in de commissie bedoelt. 50% lokaal eigendom is een leven gaan leiden vanuit de discussie vanuit het landelijk klimaatakkoord met de gedachte dat niet de inkomsten die lokaal worden gegenereerd middels ook de lasten die erbij horen, uiteindelijk wegvloeien richting Japan of elke investeerder ver weg. Die voorbeelden zijn er. Dit moet lokaal blijven. Lokaal eigendom van de gemeente is veelvuldig in de raad gevoerd. Het college vindt dat een gemeentelijk energiebedrijf over de exploitatie gaat van de gemeentelijke modus. Hij sluit gemeentelijk participeren in een windmolen niet uit. Het kan zijn dat er in de toekomst een of meerdere gemeentelijke windmolens zullen draaien.

Of dat zo is, dat is nog niet bekend, want eerst moet het ontworpen worden. Het hangt mede af of de windmolen op gemeentelijke grond komt. Ja, de gemeente heeft grondposities in de Duurzame Polder. Dan de vraag in hoeverre maatschappelijke partners financieel kunnen meedoen met de participatie van de windmolens? De culturele sector is geïnteresseerd en stelt zelfs voor of ze zelf kan opwekken, gezien de energiecrisis. Bedrijven en onderwijsinstellingen die er ook interesse in hebben. Er is een grote interesse vanuit het bedrijfsleven en maatschappelijke partners om mee te doen in de Duurzame Polder. En de toekomst, met name de Noordoosthoek? Deze wordt nog aangelegd, de huizen staan er nog niet, welke ruimte wordt de eventuele bewoners in de toekomst geboden om mee te kunnen doen?

15

Kom met een visie is gezegd. Hij hoopt dat dit niet te groot wordt bedoeld. Er is al veel vastgelegd in de visie Energielandschap. Het komt nu echt aan op een uitwerking. Actie, afspraken maken met bewoners, omgeving en iedereen die uiteindelijk de windmolens gaat neerzetten. Het college wil praten met omwonenden over de financiële participatie. Dat veld ligt open en het college wil over de invulling met de stad en omwonenden praten. Het college gaat de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief binnenkort informeren. Aan het einde van de participatie zullen de uitkomsten worden gedeeld en worden de verdere stappen gedeeld. Mevrouw De Groot (VVD) noemt de straal van 3 km vanaf het zoekgebied ten opzichte van de norm van Raad van Staten, namelijk tien keer de tiphoogte. Dit is kort toegelicht in de discussienotitie. De 3km-straal is ruimer dan de norm van Raad van Staten. De gemiddelde windmolen is 170 tot 200 meter hoog. Tien keer tiphoogte is 2 km afstand vanaf het zoekgebied. Het kan niet zo zijn dat je op 2 km vanaf het zoekgebied veel hinder hebt, maar misschien de woning daarnaast niet meer. Ook omdat nog niet bekend is wat de uiteindelijke tiphoogte van de windmolens zijn, is een iets ruimere norm bedacht, de 3 km vanaf het zoekgebied. De cirkel is gezet op de exacte rand van het zoekgebied dat de raad heeft vastgesteld.

Het zoekgebied waar met een afwisselende ruimtelijke inpassing de windmolens komen. Vandaar een ruime norm, ervan uitgaande dat je dan iedereen hebt bereikt die er mogelijk hinder van ondervindt. Of het nu gaat om geluidscontouren of zichtlijnen of beleving van je directe leefomgeving. Zo is de 3 km tot stand gekomen. Er is een korte toelichting in de notitie opgenomen, maar deze heeft blijkbaar niet volledig voor zich gesproken. Meerdere keren is de vraag gesteld over Oss. Bij het schrijven van deze notitie is ze uitgegaan van een separaat proces. De Duurzame Polder is een hele grote polder waarvan Den Bosch en Oss hun eigen proces doorlopen. Er zijn eigen bewonersavonden, een eigen opgave en er is ook van uitgegaan dat beide financiële participaties regelen voor de inwoners van Den Bosch omdat het ook de molens zijn. Mevrouw Klerks (Volt) heeft het punt 3 km en Oss samengevoegd omdat in de 3 km natuurlijk 't Wild en Maren-Kessel vallen. De reden waarom dit is aangehaald heeft te maken met het betoog van de VVD dat je op 2,1 km minder last hebt. Is dan de last voor dorpskernen uit de gemeente Oss minder belangrijk met betrekking tot participatie? Is dat de reden waarom er niet gekozen wordt voor een participatie voor de molens in de gemeente Den Bosch, wat weer leidt tot mogelijk die samenwerking.

Mevrouw De Groot (VVD) stelt dat het Bossche windmolens vanuit de opgave van Den Bosch zijn. De VVD vindt de financiële participatie echt gericht op de inwoners van Den Bosch. Ze zit er ook voor de inwoners van Den Bosch. Op die manier is het afgekaderd. Ze gaat ervan uit dat de gemeente Oss het ook op die manier invulling geeft. Waarbij ook de straal van het invloedgebied van die windmolens deels op Bossche grond zal komen. Daar ontkom je niet aan en dat geldt voor de meeste energieopwektrajecten die toch veelal aan de randen van de gemeenten komen. De heer Bos (GroenLinks) komt terug op het punt betrekken van de gemeente Oss. In dezelfde notitie wordt gesproken over het vertrouwen in het project. Hoe kijkt de VVD naar het vertrouwen als de gemeente Oss heel andere regelingen gaat toepassen dan hier in de gemeente Den Bosch. Voor het vertrouwen moeten beide gemeenten deels op elkaar afstemmen. Mevrouw De Groot (VVD) legt uit dat ze in één projectorganisatie zitten. Dus wordt dit traject op enig moment wel op elkaar afgestemd. Het is in het kader van een politieke afweging niet haar taak om te nadenken over de manier waarop inwoners van Oss mee kunnen profiteren van de Bossche windmolens. Vandaar de zuivere taakopvatting, zoals op papier is gezet. Ze begrijpt dat er in die afweging ook andere mogelijkheden zijn.

De suggestie participeren op adres in plaats van op persoon is eerder technisch neergelegd bij het ambtenarenapparaat. Dit zijn de vragen waar je in de uitwerking met elkaar nog van gedachten zou moeten wisselen. Dit zijn in den lande de vragen die heersen. Waarom? Omdat het hele hoge uitvoeringskosten met zich meebrengt op het moment dat je de verschillende vormen van eigendom overdraagt op verschillende mensen en moment. Daar heeft ze het antwoord niet op. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) gaat het om de suggestie. Als je bij een bedrijf werkt, krijg je vaak personeelskorting. Ook bij een reguliere winkel kan daarvan gebruik gemaakt worden. Uitvoeringskosten zijn niet zo moeilijk. De energie wordt geleverd aan een leverancier, bijvoorbeeld Greenchoice, die koopt de energie van de Bossche windmolens. Op het moment dat je op een adres woont dat in het gebied zit, krijg je korting bij Greenchoice. Dan heb je lusten en lasten eerlijk

16

verdeeld. De bewoner heeft geen aandelen, heeft niet geïnvesteerd, maar wel lasten en daardoor dus ook een beetje lusten als hij koopt bij het bedrijf waar de energie aan wordt geleverd. Mevrouw De Groot (VVD) stelt dat het dan over iets anders gaat. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) benadrukt dat hij niet aan de uitwerking van de visie Energielandschap wil tornen en niet het proces opnieuw gaan doorlopen. Maar juist in een vroeg stadium duidelijkheid verschaffen voor de omwonenden. Het gebiedsfonds. Hij denkt dat het en en moet zijn. De financiële participatie moet mogelijk zijn, ook al ben je rijk en wat is dan rijk, daar kun je ook over in discussie gaan. Mensen die het financieel kunnen, zullen dat doen en mensen die het niet kunnen, daar is hij het mee eens, die moeten op een andere manier direct kunnen meeprofiteren. Het voorstel van maatschappelijke organisaties zou in een later stadium of in een gebied in een keer kunnen. Hij vindt het belangrijk dat eerst de voorrang gaat naar de direct omwonenden. Dan Volt over het burgerberaad. Op de vraag of dit een kwestie is voor het burgerberaad stelt hij van niet. Het is een politieke aangelegenheid en de politiek moet die kaders stellen zodat er vooraf geen situatie is, zoals de wethouder schetst, dat het lokaal eigendom is afgekaderd met 50/100% terwijl het gaat om de boeren/initiatiefnemers die dan het eigendom hebben.

Dan hebben we er formeel aan voldaan, klaar en afgekaderd en er kan niets meer. Mevrouw Klerks (Volt) geeft aan dat haar vraag betrekking heeft op het besluit van het presidium dat het een thema is dat mogelijk tot een burgerberaad kan leiden en bij de raad kan worden neergelegd. Zijn de indieners op de hoogte dat dit een potentieel onderwerp is? De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) was op de hoogte dat er een burgerberaad zou aankomen. Maar over de onderwerpen was hij niet op de hoogte. Hij vindt het geen onderwerp voor een burgerberaad. Mevrouw Klerks (Volt) stelt dat dit niet haar vraag is. In het presidium is besproken dat dit een mogelijk onderwerp is dat voorgelegd zou worden. Dus dat dit al een geselecteerd onderwerp is dat potentieel tot een burgerberaad zou leiden. Het is daadwerkelijk een mogelijk onderwerp. Er is blijkbaar specifiek gekeken naar de onderwerpen. De heer Kouwenberg (Rosmalens Belang) is niet op de hoogte van dit precieze detail. Rosmalens Belang is geen voorstander dat de gemeente een energiebedrijf start. De wethouder staat open voor aandelen of een andere manier, zodat de gemeente het risico niet draagt maar wel direct financieel kan meeprofiteren van de windmolens en van dat geld kan voldoen aan de opgave om omwonenden, of daarbuiten, te kunnen compenseren.

De heer Ploegmakers (CDA) hoorde dat er zevenmaal meer moet worden betaald voor de eigen energie voor de openbare straatverlichting. In hoeverre ziet de wethouder een rol van de gemeente? De gemeente kan op dit moment niet voorzien in de eigen behoefte van de te gebruiken energie. Zou dat ook onderdeel kunnen uitmaken van deze discussie. Wethouder Van der Geld geeft de optie aan dat je maatschappelijke partners mede aandelen laat kopen of voor ze koopt om zo middels een molen zelf energie op te wekken om daarmee een neutrale of lagere energierekening te kunnen hebben. Het is een optie om op die manier maatschappelijke partners te laten meedoen met als doel dat ze uiteindelijk een lagere energierekening krijgen. Want maatschappelijke partners die in gemeentelijk vastgoed zitten en daarmee een gemeentelijk energiecontract hebben, zijn inderdaad ook zeven keer meer kwijt aan de energierekening dan het relatief lage contract dat er voorheen was. Vandaar dat de energiekosten zo zijn toegenomen. De heer Ploegmakers (CDA) beseft dat de gemeente ook een van de maatschappelijke partners is. Wethouder Van der Geld voelt dit wel zo. De voorzitter verzoekt de initiatiefnemers is om conclusies te trekken over het vervolgtraject. Mevrouw De Groot (VVD) is blij met alle geleverde input en discussie die vanavond is gevoerd.

Ze ziet voldoende aanknopingspunten om een motie te schrijven voor de komende raadsvergadering

17

om richting te geven. Er zijn vanavond veel punten doorlopen, ze gaat zich er uitgebreid op beraden. 8.

Werkplanning Er zijn geen bijzonderheden te vermelden.

9.

Rondvraag en sluiting Mevrouw Hamerslag (PvdD) vertelt dat de PvdD bij de afgelopen begrotingsbehandelingen voornemens was een motie in te dienen over het ophalen van PBD in Nuland. Dit heeft de partij mede ingetrokken omdat de wethouder heeft aangegeven dat hij in gesprek zou gaan met de dorpsraad en deze gesprekken zou blijven voeren. Het is inmiddels 16 januari 2023 en ze heeft vernomen dat er door de portefeuillehouder nog geen contact over dit onderwerp is geweest met de dorpsraad van Nuland. Daarom heeft ze de volgende vragen: wat is het geplande moment op over te gaan op de huis-aan-huis minicontainers voor PBD? Waarom heeft er nog geen gesprek plaatsgevonden en is het ook niet gepland met de dorpsraad van Nuland over de verandering van de inzameling van PBD? Wanneer vindt dit gesprek met de dorpsraad plaats? Wethouder Ralph Geers zegt dat in 2020, bij de behandeling van de afvalvisie, is afgesproken dat er een bepaalde ontwikkeling wordt gemaakt. Onder andere ook over PBD-afval in Nuland. De planning is opgeschoven. Met de dorpsraad Nuland is besproken dat als er sprake van is, de gemeente in gesprek gaat. De verwachting was eind 2022 het gesprek op te starten. Binnenkort is er het gesprek met de dorpsraad.

Door alle ontwikkelingen die er spelen bij de afvalstoffendienst en alle andere processen waarover in de begrotingsbehandeling is gesproken zal de invoering van PBD ophalen in Nuland pas later gebeuren. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2023 de gesprekken opgestart worden en dat samen met de dorpsraad tot een goede invulling gekomen wordt. Terugkijkend naar het verslag snapt hij de gestelde vragen. Het gesprek met stakeholders om te zorgen dat er tot zo goed mogelijke uitvoering van beleid kan worden gekomen, met alle belangen van de participanten gewogen, is staand beleid. Mevrouw Hamerslag (PvdD) heeft geen vervolgvraag. De voorzitter sluit de vergadering om 22.00 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Bedrijvigheid van13 februari 2023.

De secretaris, mr. drs. R. van der Meer

De voorzitter, A.P.R.G.M. van Rosmalen

18