2022-02-15 Commissie Omgeving - concept

Commissie OMGEVING Conceptverslag Datum: Locatie: Aanwezig: Voorzitter: Secretaris: (plv.) Commissieleden:

15 februari 2022 Raadzaal

O.R. Thelissen mr. G.L. Pijnenburg J.J.E.L. van Creij, mw. ing. E.E.M. Eigenhuijsen, J.J.M. Gersjes, L.A.J. van Griensven, mw. drs. J. Hendrickx, mw. A. Hernández L.G. van Herpen, J.T.M. van Hoek, S. Hommersom, mr. F. Kabbouti, drs. P.E. Kagie, ing. W.P. van Koert, mw. E. Kummeling, mw. drs. H.M. Mees-Huibers, G.A.J. van Rooij, B.F.C. Roovers, P.W.M. Schellings, drs. S.R.M. van Slageren, G.J.I.J. Smeets MBA, G.M.M. Verbruggen, W.A.M. Vugs, mw. J.P.M. Welten-van Doremalen, mw. mr. J.M. Wisse, mw. ir. I.J.J. van Zwambagt

Collegeleden:

ing. R.A.P. Geers, M.J.J. van der Geld MSc (later), mr. J.W.F. Hoskam

Verslaglegging:

mw. P.J. van Hoorn

Afwezig:

E.R.F. Esser, W.B.G. Hoeben

1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur en heet iedereen welkom. De heer Hoeben wordt vervangen door mevrouw Mees en de heer Esser heeft zich afgemeld. Hij feliciteert mevrouw Van Zwambagt met haar verjaardag.

2.

Vaststellen van de agenda De heer Verbruggen (D66) heeft veel waardering voor de initiatiefnemers van de bespreeknotities, maar gezien de volle agenda vraagt hij of er initiatiefnemers zijn die hun bespreeknotitie naar de volgende vergadering willen doorschuiven. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of er in april a.s. dan wel echt een materiële vergadering is, zodat richtinggevende uitspraken over bijvoorbeeld Groot Meerendonk kunnen worden gedaan en daar niet vier maanden op gewacht hoeft te worden. De heer Verbruggen (D66) zegt dat de acties die uit die bespreeknotitie volgen voor het volgende college zijn en hij denkt dat het daarom goed is om de bespreeknotitie in april a.s. te bespreken. De voorzitter geeft aan dat het aan het volgende presidium is om dit onderwerp te agenderen en hij herhaalt de vraag of een van de indieners zijn bespreeknotitie later wil bespreken. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil weten of de fracties die een bespreeknotitie hebben ingediend niet tot juni a.s. willen wachten, maar hun bespreeknotitie al eerder willen bespreken. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat de heer Kagie een redelijk voorstel doet. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) kan zich vinden in het voorstel om de bespreeknotitie over Groot Meerendonk in april a.s. te bespreken.

De heer Gersjes (Groep Gersjes) vindt dat de bespreeknotities wel doorgeschoven kunnen worden omdat deze onderwerpen in de volgende periode toch terugkomen. De voorzitter hoorde dat de bespreeknotitie Groot Meerendonk kan worden doorgeschoven. 1

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil ook de discussienotitie Afrekenen met extreem geluidsgeweld naar april a.s. doorschuiven. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat de notitie over wonen al een keer doorgeschoven is en dat ze die vanavond echt wil bespreken. Mevrouw Kummeling is de indiener van de notitie over de pleintjes en zij komt misschien na de gemeenteraadsverkiezingen niet terug, daarom wil ze deze notitie nu wel behandelen. De bespreeknotities van Leefbaar 's-Hertogenbosch en De Bossche Groenen kunnen worden doorgeschoven naar april a.s. De heer Van Hoek (50PLUS) vindt de stikstofproblematiek zo actueel dat hij de conceptmotie vreemd aan de orde van de dag hierover nu wel wil bespreken. De voorzitter concludeert dat twee bespreeknotities doorgeschoven worden. Hij stelt voor om ongeveer 22.00 uur vast te stellen of wordt doorgegaan of dat deze vergadering op 17 januari a.s. wordt voortgezet. De agenda wordt vastgesteld. 3.

Verslag van de commissie Omgeving d.d. 18 en 19 januari 2022 De voorzitter meldt dat wethouder Geers enkele wijzigingen heeft doorgegeven en dat hij naar aanleiding van het verslag opmerkt dat hij bij het onderwerp Mestfabriek heeft gezegd dat het provinciebestuur de mestfabriek ergens in de gemeente wil hebben, maar dat hij bedoelde 'ergens in de provincie'. De verslagen van 18 en 19 januari 2022 worden vastgesteld.

4.

Openstaande moties en bestuurlijke toezeggingen a. Lijst bestuurlijke toezeggingen b. Overzicht openstaande moties De voorzitter meldt dat het college voorstelt motie 8 Een groter en sterker Annapark, 9 Ontsluiting Annapark, 10 Groene en veilige onderwijscampus, 19 Bouwen voor iedereen, 20 Verlengen Groene stimuleringsregeling, 25 Hergebruik Diezebrug en 36 Afval scheiden is een kunst van de lijst met openstaande moties af te voeren. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) merkt op dat de raad over de toekomst van het Annapark heeft gesproken en dat in de motie 'Een groter en sterker Annapark' staat dat de bewoners goed bij het proces moeten worden betrokken, maar dat de wijk niets weet over de manier waarop de motie is afgehandeld en ook niet wat het vervolgproces is en wat de raad hierover heeft besloten. Ze vraagt aan de wethouder of er al iets naar de wijk is teruggekoppeld. De voorzitter staat toe dat de wethouder een reactie geeft als de motie daarna als afgehandeld wordt beschouwd, anders interpreteert hij de woorden van mevrouw Hendrickx zo dat ze deze motie op de lijst wil laten staan. Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) zegt dat het eerste het geval is en dat ze graag een reactie van de wethouder wil. Wethouder Geers denkt dat de omwonenden over het raadsbesluit zijn geïnformeerd en als dat niet zo is, worden ze daar zo snel mogelijk alsnog over geïnformeerd.

De voorzitter geeft met betrekking tot de lijst met bestuurlijke toezeggingen aan dat het college aangeeft te hebben voldaan aan de motie waarin wordt gevraagd in gesprek te gaan met het IVN. De brief met de uitleg is op 8 februari jl. verstuurd en de raad heeft die op 10 februari jl. ontvangen. Daarmee wordt dit punt afgevoerd van de lijst met bestuurlijke toezeggingen. De commissie stemt hiermee in.

Raadsvoorstellen

2

5.

Zienswijze Kadernota 2023 Omgevingsdienst Noord ODBN Mevrouw Welten (VVD) ziet een voorzichtige zienswijze, die vooral constaterend van karakter is en vooral gaat over de werkwijze. Er staat een analyse in zonder echt een oordeel te geven. Het uitvoeren de Omgevingswet binnen de huidige financiële kaders lijkt op losse schroeven te staan en de verwachting is dat er door data-analyses meer overtredingen zullen worden geconstateerd. In de zienswijze staat dat dit om extra inzicht vraagt, maar dat lost niet veel op, het vraagt om meer handhaving. Dat laatste is een politieke keuze met een financiële consequentie. De ODBN worstelt met personeelsgebrek en het aantrekken van geschoold, maar ook erg duur personeel. De VVD heeft al eens gepleit voor een gebiedsgerichte aanpak en is er nog steeds van overtuigd dat dit efficiëntie met zich meebrengt, maar dat is nu niet aan de orde. Er wordt geconstateerd dat het lastig is om met de huidige bezetting en financiën alle opdrachten gedaan te krijgen en dat roept vragen op: wat is belangrijk en wat is minder belangrijk? Ze wil prioriteiten stellen en de consequenties van die keuzes in beeld brengen. Ze verzoekt de wethouder om de raad in 2022 hierin mee te nemen met een meerjarenperspectief en de raad in staat te stellen mee te denken over de prioritering en de mogelijkheden om een verbeterslag te maken.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Welten. Er wordt voor hetzelfde geld minder geproduceerd, terwijl de werklast alleen maar toeneemt. De financiën van de ODBN en het aandeel van de gemeente daarin wordt onhoudbaar en de nieuwe raad heeft de dure plicht om alsnog werk van te maken van waar de ODBN op aarde is en hoe dit zich verhoudt tot de gemeentelijke afdeling VTH. Dit dossier is een mammoettanker die zo lek is als een mandje. De heer Gersjes (Groep Gersjes) vraagt waarom dit voorstel er nu pas ligt, terwijl andere raden dit al lang hebben afgetikt. Hij wil ook weten waarom het stuk van de samengestelde groep adoptieambtenaren niet bij de stukken zit omdat die het advies dat is overgenomen in de zienswijze aan de raad heeft voorgeschoteld. Hij stemt wel met het voorstel in. De heer Vugs (SP) zet een aantal grote vraagtekens bij deze begroting en hij wil weten hoe hiermee wordt omgegaan. Het voorgekookte antwoord is niet erg bevredigend omdat er vraagtekens boven de markt blijven hangen. Hij vraagt zich af of de ODBN straks nog wel kan doen wat die zou moeten doen en hoe de invoering van de Omgevingswet gaat. Hij zit al dertig jaar in deze raadzaal en vandaag is het de laatste keer, hij neemt afscheid van de mensen thuis en van iedereen die hier om tafel zit, het was hem een genoegen.

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) merkt op dat in 2021 bij de voorjaarsnota is afgesproken dat op dit soort zaken zou worden bezuinigd, maar die bezuinigingen ziet hij hierin niet terugkomen. De heer Verbruggen (D66) kan zich vinden in de zienswijze. De Omgevingswet wordt weer uitgesteld en hij vraagt zich af welke invloed dat op de begroting heeft. De heer Smeets (Rosmalens Belang) trekt ieder jaar bij de behandeling van dit onderwerp de conclusie dat er continu strubbelingen zijn waar de commissie blijkbaar geen grip op krijgt. Hij deelt de mening van de VVD dat het misschien handig is dat de raad voor zichzelf een kader creëert om daarmee wat actiever te kunnen zijn in plaats van steeds achter de muziek aan te lopen. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) maakt zich zorgen, er wordt steeds beloofd dat de ODBN binnen de kaders opereert, maar dat blijkt erg lastig te zijn waardoor er steeds financiële consequenties zijn. Het CDA wil zo snel mogelijk weten wat de feitelijke consequenties voor de toekomst zijn, hoelang de productiviteitsnorm blijft gelden, hoe dit wordt opgelost en of hier in de toekomst een voorziening voor getroffen kan worden. De heer Van Hoek (50PLUS) is het eens met de voorgelegde zienswijze. Hij is het ook eens met de vorige sprekers, maar ook moet erkend worden dat de Omgevingsdienst een constructie is die het rijk heeft opgelegd.

Er is geschoold personeel nodig, dat is schaars en dat betekent dat het bijbehorende salaris moet worden betaald. Als de gemeente een andere systematiek wil, moet de gemeenteraad zich tot de VNG of de Rijksoverheid wenden om de handhaving en 3

de activiteiten die daarbij horen weer in eigen hand te kunnen nemen, dan kan de gemeente weer zelf prioriteiten stellen en de financiën daarop afstemmen. Reactie college Wethouder Hoskam vindt dat de heer Van Hoek de spijker op zijn kop slaat omdat er meer geld bij moet om gekwalificeerd personeel te kunnen aannemen en er anders minder kan worden gedaan. Er werd gezegd dat er niet binnen de kaders wordt gehandeld en hij wijst erop dat er in de jaarrekening van 2021 geld overbleef, dat de reserves maximaal zijn aangevuld en dat de Omgevingsdienst financieel zorgvuldig in elkaar zit. Mevrouw Welten (VVD) vraagt wat minder doen is, ze wil weten wat er dan niet gebeurt. Wethouder Hoskam geeft aan dat de raad in 2021 wilde spreken over de taken die de gemeente zal gaan verrichten en dat hij toen heeft gezegd daar te allen tijde voor open te staan. Er zou een werkgroep worden gevormd die dat debat samen met hem zou voorbereiden, maar het is wel aan de raad om deze vragen te stellen. Hij vergelijkt de situatie met een vierkant waarin de zuiger aan de ene kant omhooggaat, dan ontstaan aan de andere kant meer ruimte, als die zuiger omlaaggaat wordt de ruimte daaronder kleiner. De bezuiniging van € 100.000 zou worden gerealiseerd op alle gemeenschappelijke regelingen en die is bij een andere gemeenschappelijke regeling gerealiseerd en dat hoeft daarom niet bij de ODBN.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat de wethouder de raad adviseert qua financieel vierkant en de groeiende opgave. Wethouder Hoskam geeft aan dat deze dienst organisatorisch en financieel niet goed liep toen hij dit dossier overnam. Het probleem is nu niet meer organisatorisch, het bedrijf is in Den Bosch gehuisvest, en het is financieel op orde, maar het aantal taken, gemeenschappelijke taken en verzoektaken neemt toe. Die verzoektaken kan Den Bosch als grote gemeente ook intern doen en hij adviseert de raad die discussie over de VTH-taken te voeren. Bij veel vragers en weinig aanbieders worden de kosten hoger en hij wil de discussie aangaan over wat het mag kosten, in de wetenschap dat het hier gaat om verlengd lokaal bestuur. Het gaat niet om een aparte dienst, maar de gemeente Den Bosch is opdrachtgever en eigenaar en dat is een lastige constructie. De Omgevingsdienst heeft alles wat een gemeenschappelijke regeling zo geweldig maakt, maar is wel een verlengd onderdeel van het lokaal bestuur en dus ook van de organisatie van de gemeente Den Bosch. Tweede termijn De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vraagt bij welke dienst de bezuiniging is doorgevoerd. De heer Gersjes (Groep Gersjes) heeft geen antwoord op zijn vragen gekregen.

Wethouder Hoskam verwijst de heer Gersjes naar de begrotingsbehandeling waarin is aangegeven uit welke post het komt, uit zijn hoofd is de bezuiniging van € 100.000 op het stadsgewest gerealiseerd. Hij is blij dat de heer Gersjes instemt met de brief die wordt gestuurd. Dit stuk is januari jl. afgemaakt en hij heeft het hier zo snel mogelijk neergelegd. Als andere raden een andere vergaderfrequentie hebben, zou hij volgend jaar kijken hoe dit sneller kan. De heer Verbruggen (D66) heeft gevraagd of het uitstellen van de Omgevingswet invloed heeft. Wethouder Hoskam zegt dat hierover een raadsinformatiebrief is gestuurd. Uitstel van de Omgevingswet betekent geen afstel en de consequentie is dat de voorbereidingskosten toenemen. Hij hoopt dat op tijd duidelijk is wanneer de Omgevingswet wel wordt ingevoerd en dat er dan een zo goed mogelijke kostenraming kan worden gemaakt, dat geldt ook voor de gemeentelijke huishouding. De heer Schellings (Bosch Belang) vindt het een hamerstuk. De heer Vugs (SP) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Wisse (GroenLinks) vindt het een hamerstuk. 4

De heer Van Griensven (PVV) vindt het een hamerstuk. De voorzitter ziet dat Leefbaar 's-Hertogenbosch en de PvdA het een hamerstuk vinden. De heer Van Hoek (50PLUS) vindt het een hamerstuk. De heer Smeets (Rosmalens Belang) vindt het een hamerstuk. Dit voorstel gaat als hamerstuk naar de raadsvergadering. 6.

Bestemmingsplan Woonbootlocaties Van Veldekekade en Rosmalense Plas Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) geeft aan dat dit raadsvoorstel voortborduurt op eerdergemaakte keuze om woonboten te verhuizen om zo ruimte te geven aan de ontwikkeling van bedrijven op De Rietvelden. Een bijkomend voordeel van deze verhuizing is dat de natuurontwikkeling in de Ertveldpolder beter tot zijn recht komt, maar dat wordt tenietgedaan met het aanwijzen van de Rosmalense Plas als woonbootlocatie. De Rosmalense Plas is nu een vluchtheuvel voor dieren in een verder versteend gebied tussen woonwijken een bedrijventerrein en verkeersaders. Deze plek heeft potentie, zeker nu er via het Kanaalpark een nieuwe verbinding met de Maas, het Aadal en het Dommeldal is. Het is ook voor mensen een vluchtheuvel, een uitwijkgebied waar mensen rustig kunnen wandelen. Daarnaast is er sinds een paar jaar een bedrijventerrein en ook de mensen die daar werken willen tijdens de lunchpauze ergens kunnen ontspannen. Het zou zonde zijn als dit verdwijnt. Het klopt dat er woningen nodig zijn, maar deze paar ligplaatsen bieden geen soelaas, maar wel verstening omdat er toegangswegen, riolering en schuurtjes komen en dat wordt alleen maar meer. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat er woningen moeten worden gebouwd en ze vraagt een toelichting op de opmerking van mevrouw Mees dat er met woonplekken meer verstening komt.

Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) zegt dat met woonboten op de Rosmalense Plas voor wonen boven natuur wordt gekozen en dat De Bossche Groenen die keuze niet maakt. De Van Veldekekade is wel een goede locatie voor de woonbootbewoners die nu een plek zoeken en het is een logische plek om meer wonen op het water te creëren, ook omdat daar al veel voorzieningen zoals riolering en wegen zijn. De heer Hommersom (D66) vindt het goed dat waterwonen in welke vorm dan ook mogelijk wordt gemaakt. D66 ziet dit als een begin van meer en hij is benieuwd hoe het college daar tegenaan kijkt. Hij vindt het wel jammer dat deze ontwikkeling in eerste instantie bedoeld was om de woonbootbewoners op de Ertveldplas te verplaatsen en dat dit helemaal niet gelukt is. Dat is vanuit de bewoners gezien begrijpelijk, maar het is ook een gemiste kans. Dat is voor D66 echter geen reden om tegen het bestemmingsplan te stemmen. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) is vooralsnog niet voor het voorstel. De boten worden verplaatst omdat ze de toekomstige ontwikkeling van een industrieterrein op die plek dwarsbomen. Op deze plek wordt de grens van de 51 dB(A) op de gevel gehanteerd om een goed woon- en leefklimaat te behouden. De heer Hommersom (D66) vraagt wat dit met het voorliggende bestemmingsplan heeft te maken.

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) geeft aan dat het college de geluidsgrenswaarde op industrieterrein Heesch West kan oprekken tot 63 dB(A). Ook bij flexwoningen wordt flexibel met de geluidscontouren op de gevel omgegaan en bij de te bouwen appartementen aan de Rijnstraat kan het college 3,5 dB(A) over de bestaande grens van 51 dB(A) heen gaan. Als hier dezelfde criteria worden gehanteerd, kunnen de woonboten gewoon op de huidige plek blijven liggen. De omwonenden vrezen verrommeling omdat er niet alleen woonboten aan de Van Veldekekade komen, maar ook schuurtjes op de kade, die niet allemaal hetzelfde hoeven te zijn. In 2021 is gevraagd om het stuk van de Lambooijbrug richting de sluis te mogen herinrichten en hij vraagt hoe dat zich verhoudt tot dit voorstel.

5

De heer Schellings (Bosch Belang) stemt niet in met het voorliggende voorstel. Het is in principe goed dat er ligplaatsen voor woonschepen komen, maar het valt hem op dat er tien schepen achterblijven en dat het erg veel kost om die schepen te verplaatsen, de investering voor 22 ligplaatsen is veel te hoog. Hij is het met mevrouw Mees eens dat er geen woonschepen op de Rosmalense Plas moeten komen als daar geen vraag naar is. De heer Hommersom (D66) vraagt of de kosten voor deze woonplek zo veel hoger zijn dan die voor een gewone woning. Hij denkt dat het juist goedkoop is om op deze manier een woonlocatie te realiseren. De heer Schellings (Bosch Belang) zegt dat het gaat om bijna € 100.000 per woning. Hij is niet tegen investeren in woonlocatie, maar deze investering is te groot als er maar tien schepen komen. Hij kan zich ook voorstellen dat omwonenden bang zijn voor hoe alle schuurtjes eruit komen te zien. De heer Van Griensven (PVV) is positief over de participatie, die lijkt keurig doorlopen te zijn. Hij wil flexibel omgaan met de geluidsnormen en hij vraagt de wethouder wat hierin mogelijk is. Hij wil weten of de bewoners op de Ertveldplas mogen blijven wonen als de norm van 10% wordt overschreden en het hele plan niet doorgaat. De heer Roovers (SP) vindt de suggestie van De Bossche Groenen interessant en hij denkt daar graag over mee.

De SP is over het algemeen positief over woonbootlocaties aan de Van Veldekekade, maar er moet wel een alternatief voor de bewoners worden gevonden. De omwonenden aan de Maastrichtseweg schrijven in een brief verkeerd geïnformeerd te zijn over de datum van I&O en hij vraagt de wethouder of dit klopt. Als dat zo is, slaat de gemeente een wat jammerlijk figuur wat betreft het participeren van omwonenden. Verder is de SP positief. De heer Smeets (Rosmalens Belang) vindt dat het college de dialoog met de bewoners goed is aangegaan en gaat mee met het voorstel. Op de Rosmalense Plas kan een beperkte woonbootlocatie met behoud van de natuur worden gecombineerd, maar hij wil dit wel pas ontwikkelen als er concreet behoefte aan is en die lijkt er nog niet te zijn bij de bewoners aan de Ertveldplas. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) las in het raadsvoorstel dat de huidige bewoners van de Ertveldplas geen behoefte hebben aan een plek op de Rosmalense Plas, maar dat er wel interesse in die locatie is getoond. Ze voorspelt dat, als de raad akkoord gaat met dit bestemmingsplan, er snel iemand zal opstaan die deze locatie wel wil ontwikkelen en dat er dan wel gegadigden komen. Nu met dit voorstel instemmen betekent daarom ook instemmen met woonboten op de Rosmalense Plas.

De heer Smeets (Rosmalens Belang) realiseert zich dat de woningnood bijzonder hoog is en dat het aantal plekken op de Rosmalense Plas beperkt is, maar het is daar wel uitstekend in te passen. De heer Kabbouti (PvdA) weet dat er in Den Bosch ontzettend veel water en oevers zijn. Het is een opgave om de woningcrisis op alle manieren aan te vliegen en ook wonen op water is mogelijk. Hij ziet dit raadsvoorstel als een opmaat naar toekomstige raadsvoorstellen om wonen op water nog aantrekkelijker te maken. De PvdA stemt vanuit dat perspectief in met dit voorstel en gaat ervan uit dat op die woonbootlocaties kwaliteit wordt geleverd met respect voor de nabijgelegen natuur. Mevrouw Welten (VVD) vindt dat dit voorstel in het verlengde ligt van een al genomen besluit. Er is bij de woonbootbewoners op de Ertveldplas gepost of ze naar de Van Veldekekade willen verhuizen en daar is belangstelling voor. Er gaan waarschijnlijk negen boten naar de Van Veldekekade en daar blijven nog twaalf plekken over. De VVD vindt het jammer om die op de markt te zetten en het zou leuk zijn als boottoeristen daar kunnen aanleggen, dat is een mooie plus voor de ondernemers in de binnenstad. Ook waterwoningen zijn een mogelijkheid. Ongeveer vijf jaar geleden is de raad het prachtige plan 'Waterwoningen boven nul' voorgelegd.

Toenmalig wethouder Logister was daar laaiend enthousiast over en een collega merkte toen op dat het ook niet alleen woonboten, maar ook waterwoningen konden zijn. Met waterwonin6

gen wordt de ruimte efficiënt gebruikt en ontstaat er geen verrommeling aan de wal. Er is een afspraak met negen woonboten, maar daarnaast is er nog veel meer water, dat loopt tot de Poeldonk. De heer Hommersom (D66) hoorde mevrouw Welten zeggen dat er ook plekken vrij moeten blijven voor het aanleggen van schepen die langskomen, maar hij vindt dat daar aan de Maastrichtseweg voldoende ruimte voor is. Mevrouw Welten (VVD) staat daar niet negatief tegenover, maar ze kan zich ook voorstellen dat de mensen die aan de Maastrichtseweg wonen daar niet op zitten te wachten. Ze gaf alleen aan dat er meer opties zijn dan daar woonboten neer te leggen. De heer Van Hoek (50PLUS) weet kleine woonvormen waartoe woonboten behoren onder de Woningwet vallen en dat betekent dat ze recht hebben op uitbreiding, terwijl mevrouw Welten het aantal ligplaatsen wil terugbrengen en plaatsen voor toeristen wil creëren. Hij vraagt hoe zij dat in overeenstemming met de wet brengt. Mevrouw Welten (VVD) kent die regels niet. Ze wil het aantal plekken niet beperken, maar indien mogelijk de ruimte anders gebruiken. In het stuk staat dat het niet gewenst is dat de boten op den duur op de Ertveldplas blijven liggen en ze vraagt of deze boten daar wel kunnen blijven liggen tot hun recht voorbij is.

Er worden hoge eisen aan de woonboten op de Van Veldekekade gesteld, maar ze kan nergens vinden dat die boten daaraan voldoen en ze vraagt of het lukt om deze boten wel aan de eisen te laten voldoen. Mevrouw Wisse (GroenLinks) is positief over dit raadsvoorstel, maar erkent ook dat dat er woningnood is. Verder sluit ze zich aan bij de woorden van de heer Kabbouti. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vraagt of GroenLinks ook positief is over woonboten op de Rosmalense Plas. Mevrouw Wisse (GroenLinks) zegt dat iedere woning er een is en dat dit belangrijk is in verband met de woningnood. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vraag hoe GroenLinks staat tegenover woningen richting de Lambooijbrug om daarmee een vluchtheuvel voor de natuur en een recreatieplaats voor mensen te behouden. Mevrouw Wisse (GroenLinks) moet het antwoord schuldig blijven. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil ook meer uit wonen op het water halen en dat kan van Sluis 0 tot de Poeldonk, maar daarbij moeten de boten niet allemaal achter elkaar liggen. De heer Hommersom (D66) vraagt wat het betekent dat de boten niet achter elkaar mogen liggen en hoe ze dan moeten liggen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) laat een afbeelding van het plan 'Waterwoningen boven nul' zien, een fantastisch plan waarmee meer uit de Zuid-Willemsvaart wordt gehaald wat betreft wonen op water.

Dat kan tot ver voorbij de Lambooijbrug. Hij vindt het nogal schraal om de boten bij Sluis 0 achter elkaar te leggen. Hij gaat mee met het voorstel, ook omdat het dossier nu al zover is gebracht. Er liggen kansen om meer uit het water te halen en hij wil daar royaal gebruik van maken. De heer Schellings (Bosch Belang) is verbaasd dat iedereen de grote investeringen die hiermee gemoeid gaan accepteert. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) hoort de wethouder daar graag over. Het is een uitweg uit een impasse en dat kost helaas geld.

7

Mevrouw Van Zwambagt (CDA) is blij dat er een totaalakkoord is voor de mensen die er wonen en dat hiermee extra woonbootlocaties zijn gecreëerd. Het CDA vindt dat iedere woning telt. De heer Gersjes (Groep Gersjes) constateert dat het gaat over twaalf plekken aan de Van Veldekekade en dat er rekening is gehouden met twaalf boten omdat er behoorlijk wat uitloop naar de weg is. Aan de overkant zou het veel te dicht bij de woningen zijn. Hij staat achter dit bestemmingsplan dat al heel lang loopt. Bij ieder plan zijn er wel mensen die niet krijgen wat ze graag hadden gewild, dat geldt bijvoorbeeld voor de mensen die aan de Maastrichtseweg wonen, maar hij vindt het een mooi plan. De bewoners van de woonboten op de Ertveldplas willen eigenlijk niet vertrekken, maar er is veel geld geïnvesteerd om ervoor te zorgen dat aan ieders wensen en eisen wordt voldaan en Groep Gersjes gaat akkoord met het voorstel. Reactie college Wethouder Geers is blij dat nu een stap verder wordt gezet in dit al langlopende dossier. De raad heeft er al in 2017 voor gekozen om de Van Veldekekade als een woonbootlocatie te benoemen. De raad heeft destijds ook de suggestie aan het college meegegeven om de Rosmalense Plas te onderzoeken als woonbootlocatie.

Dat onderzoek is uitgevoerd en er zijn intensieve gesprekken met alle belanghebbenden gevoerd, waaronder de huidige woonbootbewoners aan de Ertveldplas en hij complimenteert hen en de andere belanghebbenden voor hun geduld en de gevoerde gesprekken. Er is gekozen voor een eiland op de Rosmalense Plas als locatie, daardoor worden de oevers optimaal beschermd en ontstaat er zelfs meer ruimte voor dieren doordat er eilanden worden gerealiseerd. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vraagt waarom er geen eilanden worden gecreëerd zonder daar woonbootlocaties aan te koppelen. Wethouder Geers vindt woningbouwplekken ook erg belangrijk en het college wil daarom deze locatie op deze manier ontwikkelen. Hier is inmiddels al voldoende animo voor. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) weet dat de Rosmalense Plas in beeld is gekomen omdat de raad heeft gevraagd te kijken of dit een locatie zou kunnen zijn voor de woonbootbewoners op de Ertveldplas. Uit een rondgang bleek dat de bewoners daar geen behoefte aan hadden en de wethouder had ervoor kunnen kiezen om de Rosmalense Plas buiten dit raadsvoorstel te laten. Ze wil weten waarom de Rosmalense Plas toch in dit raadsvoorstel wordt meegenomen. Wethouder Geers heeft op verzoek van de raad gekeken welke mogelijkheden er op de Rosmalense Plas zijn om daar woonbootlocaties toe te voegen.

De bewoners van de Ertveldplas hebben geen interesse in die locatie, maar zonder een uitvraag te doen hebben zeventig anderen interesse getoond om in een woonboot op de Rosmalense Plas te wonen. Hij wil woningbouwlocaties realiseren en dit is er een van, waarbij er een uitstekende combinatie met de andere kwaliteiten van dit gebied is. De heer Schellings (Bosch Belang) vraagt of de mensen die belangstelling voor deze woonbootlocatie hebben mensen van buiten de stad zijn of mensen die nu in een woning wonen en op een boot willen gaan wonen. Wethouder Geers heeft geen overzicht in zijn hoofd van de mensen die interesse hebben getoond en waar die momenteel wonen. Het is belangrijk dat mensen in de stad, de wijken en de dorpen kunnen wonen en aan de samenleving kunnen deelnemen. Het uitgangspunt is dat de het project kostendekkend is en dat de kosten in veertig jaar door middel van verhuur en pacht worden terugverdiend. De heer Hommersom (D66) vraagt of dit anders is dan bij gewone woningbouw. Wethouder Geers zegt dat bij gewone woningbouw de grond wordt verkocht. De gemeente realiseert zelf de bergingen in clusters van vier en verpacht die, verder mag niets op de oever gebouwd worden en daarmee is er uniformiteit.

Er worden kwaliteitseisen gesteld aan de woonboten die van de Ertveldplas komen, er wordt een architect ingeschakeld om ervoor te zorgen dat de kwaliteit goed is en uiteindelijk gaat Welstand erover. Er is in beginsel een goede onderbou8

wing waardoor hij van mening is dat het voor dit geld kan worden georganiseerd, maar er is wel een voorbehoud gemaakt dat de kosten niet 10% hoger mogen worden, de gemeente heeft geen blanco cheque afgegeven. Er zijn wel meerdere knoppen om aan te draaien, het plan kan bijvoorbeeld wat eenvoudiger worden gemaakt waardoor de kosten lager worden of de extra kosten kunnen op de een of andere manier worden opgevangen. Mocht er een knelpunt ontstaan dan is er op dat moment uitdaging om dat op te pakken. De overige opmerkingen kunnen worden betrokken bij een volgend raadsvoorstel over wonen op water. De huidige bewoners van de woonboten op de Ertveldplas genieten van deze locatie en willen graag op het water wonen. De gemeente wil hen een betere en mooiere plek geven aan de Van Veldekekade of de Rosmalense Plas. Er is per ongeluk doorgegeven dat I&O op dinsdag zou zijn. De mensen die wilden inspreken hebben op die dinsdag contact met de gemeente opgenomen om te kunnen inspreken, terwijl in de stukken duidelijk staat dat dit 24 uur van tevoren moet worden gemeld. Het is vervelend dat dit is gebeurd, maar deze bewoners hebben wel de gelegenheid gehad om de raad via een brief te informeren en die brief komt inhoudelijk redelijk overeen met de zienswijze die zij hebben ingediend.

Tweede termijn De heer Van Griensven (PVV) heeft gevraagd of de woonbootbewoners onder de huidige condities op de Ertveldplas Plas mogen blijven als het project niet doorgaat omdat de prijs 10% hoger wordt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) hoort de wethouder graag over de kansen voor wonen op water van de Van Veldekekade tot en met de Poeldonk, ook in relatie tot het initiatief 'Waterwoningen boven nul'. Hij vraagt of er nu al een indicatie is van wiebeligheid op financieel gebied. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vraagt of de wethouder voor de raadsvergadering van 8 maart a.s. wil uitzoeken welke mogelijkheden er zijn om richting de Poeldonk uit te breiden en wat de financiële voordelen daarvan zijn. Verder wil ze weten wat de wethouder zegt tegen de 58 mensen die niet op de Rosmalense Plas terechtkunnen. Mevrouw Welten (VVD) is blij dat er een voorstel over wonen op water komt. Ze vraagt of de verdikking op de Ertveldplas noodzakelijk is en of de tien mensen die overblijven daar niet gewoon kunnen blijven liggen zoals ze er nu liggen. De heer Schellings (Bosch Belang) vraag of de schepen die naar de Van Veldekekade zouden gaan en die niet aan de gestelde eisen voldoen ook gewoon op de huidige locatie mogen blijven liggen.

Wethouder Geers geeft aan dat er een gedegen berekening aan de bekostiging van dit project ten grondslag ligt en dat de verwachting is dat het binnen de budgetten kan worden uitgevoerd, maar dat het met de huidige marktontwikkelingen niet te voorspellen is, daarom wordt er wel een voorbehoud gemaakt. Als de kosten met 10% worden overschreden, wordt op dat moment bekeken wat de gevolgen daarvan zijn, hoe daarmee wordt omgegaan, aan welke knoppen kan worden gedraaid en wat de beste oplossing is. Hij kan op dit moment geen antwoord geven op 'wat als dan'-vragen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) zei niet 'wat als dan', maar vroeg of er nu al een indicatie is van wiebeligheid op financieel gebied. Als dat zo is, moet dat nu worden onderkend. Wethouder Geers zegt dat zijn opmerking over 'wat als dan' richting de PVV was. Er kan wel het een en ander tussen de Van Veldekekade en de Poeldonk, maar hij wil ook kijken welke mogelijkheden daar voor de toekomst liggen. Daar ligt ook een bedrijventerrein met een geluidszone en die heeft invloed op de woningbouw. Het is interessant om verder te verkennen welke mogelijkheden er in de toekomst voor wonen op water zijn, maar dat is iets voor de volgende periode.

Hij wil zo veel mogelijk mensen een thuis bieden, maar er zijn meer mensen die in de wijken en dorpen willen wonen dan op dit moment aan woningen kan worden gebouwd en daarom is het belangrijk dat de raad instemt met de woningbouwplannen die er zijn.

9

De heer Schellings (Bosch Belang) herhaalt zijn vraag. De woonschepen die naar deze locatie gaan moeten aan bepaalde eisen voldoen en hij wil weten of een schip op de bestaande locatie mag blijven liggen als het niet aan de eisen van de nieuwe locatie voldoet. Wethouder Geers geeft aan dat de Van Veldekekade een prachtige locatie dicht bij de binnenstad is en dat hij daar esthetische eisen wil toevoegen, zodat het daar geen rommeltje wordt. Dat is belangrijk voor de omgeving en voor de stad omdat het een van de entrees via het water is. De procedure voor de Ertveldplas moet nog worden gestart en het is mogelijk dat daar lagere eisen gaan gelden, maar de ruimtelijke procedure daarvoor moet nog worden doorlopen en op basis daarvan wordt met de bewoners gesproken. De heer Schellings (Bosch Belang) vraagt of de bewoners die hebben aangegeven naar de Van Veldekekade te willen, maar waarvan de schepen niet voldoen aan de eisen die daar gelden op de huidige locatie mogen blijven. Wethouder Geers zegt dat het kwartje nu valt. Op het moment dat dit bestemmingsplan onherroepelijk wordt aan de slag gegaan met de bewoners die hebben aangegeven te willen verhuizen. Als alle overeenkomsten zijn getekend, wordt begonnen met het indikken op de Ertveldplas en op dat moment wordt duidelijk wie daar daadwerkelijk blijft.

Hij vraagt of de vraag van de heer Schellings gaat over de bewoners die nu voor de Van Veldekekade kiezen, maar die daar uiteindelijk niet terechtkomen. De heer Schellings (Bosch Belang) geeft aan dat het inderdaad over deze mensen gaat en hij herhaalt zijn vraag nog een keer. Hij wil weten of de bewoners die normaal gesproken zouden verhuizen, maar die niet aan de eisen voldoen op de huidige locatie mogen blijven. Wethouder Geers zegt dat naar het indikken wordt gekeken als duidelijk is welke bewoners van de Ertveldplas naar de Van Veldekekade gaan. Als een bewoner toch niet naar de Van Veldekekade kan vanwege de kwaliteitseisen, valt die terug op de Ertveldplas. Mevrouw Welten (VVD) heeft navraag gedaan en acht van de negen schepen blijken niet aan de eisen van de nieuwe locatie te voldoen. De mensen zijn wel bereid om hier iets aan te doen, maar er is geen duidelijkheid over wat dit financieel voor deze mensen betekent. Wethouder Geers zegt dat een traject met die bewoners en een architect wordt doorlopen om te gaan voldoen aan de kwaliteitseisen. De heer Schellings (Bosch Belang) neemt het terug in de fractie. Mevrouw Wisse (GroenLinks) gaat akkoord. De heer Van Griensven (PVV) neemt het terug in de fractie. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) neemt het terug in de fractie. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) neemt het terug in de fractie.

De heer Kabbouti (PvdA) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) komt met een amendement. De heer Van Hoek (50PLUS) vindt het een hamerstuk. De heer Smeets (Rosmalens Belang) gaat akkoord. De heer Hommersom (D66) gaat akkoord met het bestemmingsplan. Mevrouw Welten (VVD) neemt het met een positieve grondhouding terug in de fractie. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) gaat akkoord. 10

De heer Gersjes (Groep Gersjes) gaat akkoord. Dit voorstel gaat als bespreekstuk naar de raadsvergadering. 7.

Bestemmingsplan Hadewychstraat en omgeving De heer Van Griensven (PVV) is positief over het bouwen van huurwoningen voor starters en alleenstaanden en hij vraagt aan de wethouder welke garanties er zijn dat de nieuwe woningen ook daadwerkelijk naar starters en alleenstaanden gaan en het geen nieuwbouw voor statushouders wordt. De heer Roovers (SP) vindt het mooie plannen, het participatietraject is volgens het stuk goed doorlopen en de SP heeft een positieve grondhouding. De SP heeft bij de omwonenden gecheckt of zij het ook een goed plan vinden en hoewel sommige mensen het jammer vinden dat er mooie huisjes verdwijnen, zien de meeste mensen wel de noodzaak van deze verbouwing. Hij heeft één zorg veel gehoord, namelijk dat de bewoners ervaren dat er veel verwarde mensen in deze wijk terechtkomen. De heer Hommersom (D66) vindt het doel, het bereiken van een evenwichtige woonomgeving in deze buurt, goed en hoe klein ook dit is een mooi voorbeeld voor andere wijken. Reactie college Wethouder Geers geeft geen garantie dat er geen statushouders in de woningen komen, de gemeente zorgt ervoor dat statushouders conform de taakstelling op een goede plek in de gemeente Den Bosch worden gehuisvest. Deze woningen zijn geschikt voor iedereen met een laag inkomen.

Met de decentralisatie van de zorg moet een goede manier worden gevonden om ervoor te zorgen dat mensen met een rugzakje, van welke aard dan ook, wel op de juiste manier worden gehuisvest en worden gespreid over de wijken en de dorpen. Dat is een belangrijk uitgangspunt en hierover worden al jaren gesprekken met de corporaties gevoerd. De voorzitter vraagt of dit punt als hamerstuk naar de raad kan, niemand steekt zijn hand op dus daar gaat hij van uit. Dit voorstel gaat als hamerstuk naar de raadsvergadering.

8.

Bestemmingsplan Prins Bernhardplein 17 Nuland De heer Hommersom (D66) citeert uit het raadsvoorstel: "Op de locatie is een voormalige bakkerij aanwezig" en hij vraagt zich af hoe dat kan. Dit symboliseert oud en versleten. Het plan is in alle opzichten een welkome aanvulling, niet alleen door de sociaalmaatschappelijke functie maar ook door de te realiseren appartementen, dat is goed voor het woon- en leefklimaat. Hij vraagt of hij het mag beschouwen als een mooi afscheidscadeau dat in het plan drie sociale huurwoningen en elf middelhuurwoningen worden gerealiseerd. Mevrouw Eigenhuijsen (VVD) zegt dat voor een leefbaar dorp voorzieningen zoals een basisschool, een supermarkt, een kroeg en zeker een huisartsenpost essentieel zijn. Vinkel is erg blij met zo'n multifunctionele ruimte en de VVD is erg blij dat die er nu ook in Nuland komt. Dit voorstel laat ook zien dat parkeren op het Prins Bernhardplein essentieel is. Er stond recent in de krant dat kleine dorpen op het platteland een huisarts kwijt dreigen te raken en ze ziet dit als een vlucht naar voren, de VVD is erg enthousiast over het voorliggende plan. De heer Smeets (Rosmalens Belang) is ook erg enthousiast over dit plan. Het is goed voor de leefbaarheid en het verstevigt de centrumfunctie in Nuland, ook voor de omliggende dorpen.

Er komen veertien appartementen op de plek waar eerst twee woningen stonden en daardoor ontstaan meer kansen voor woningzoekenden. Het is een zeer welkome aanwinst voor Nuland. De heer Van Koert (CDA) weet dat de oude vervallen bakkerij al lang een doorn in het oog van velen is. De wens om er een huisartsenpraktijk en een fysiotherapiepraktijk te vestigen wordt nu verwezenlijkt en daarnaast komen er veertien appartementen waarvan drie sociaal en elf middenhuur. Het CDA is erg enthousiast over dit plan, ook omdat er geen bezwaren uit de omgeving zijn. 11

De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) gaat akkoord met dit voorstel en hij sluit zich aan bij de woorden van het CDA en de VVD, dit plan heeft veel toegevoegde waarde voor Nuland. Hij vraagt waarom het vier jaar heeft geduurd voordat dit plan wordt gerealiseerd. De heer Van Rooij (PvdA) is ook erg blij met dit plan, het is een grote winst dat de praktijk van Sint Jozefoord naar het centrum van Nuland verhuist. De heer Van Griensven (PVV) vindt dit ook een erg mooi voorstel met een huisartsenpost en een fysiotherapiepraktijk in het centrum van Nuland. Hij vraagt of vooraf contact met de heemkundekring kan worden opgenomen omdat heemkundekringen vaak de basis van dit soort gebouwen en de ondergrond kennen. Reactie college Wethouder Geers geeft aan dat ook het college erg blij is dat dit project eindelijk voor de ruimtelijke procedure wordt voorgelegd. De voormalige bakkerij is behoorlijk vervallen en het is fijn dat deze locatie nu opnieuw wordt bebouwd. De raad mag dit zeker als een cadeautje beschouwen en wellicht komen er nog meer cadeautjes. Dit heeft vier jaar geduurd omdat plannen nu eenmaal lang duren en een initiatiefnemer soms niet op dezelfde lijn als de gemeente zit. Bovendien heeft een initiatiefnemer ook huurders zoals een huisarts en een fysiotherapiepraktijk nodig en daar is lang naar gezocht.

Hij vindt de vraag van de PVV erg technisch, hij weet niet of de heemkundekring de kennis heeft die voor dit specifieke onderzoek nodig is. De voorzitter gaat ervan uit dat dit punt als hamerstuk naar de raad kan. Dit voorstel gaat als hamerstuk naar de raadsvergadering. 9.

Bestemmingsplan De Groote Wielen – Broekland - Indigoweg Dit voorstel gaat als hamerstuk naar de raadsvergadering.

10.

Uitbreiding melkveebedrijf De Bellaard 3 's-Hertogenbosch Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) vertelt dat ze vanmorgen, toen ze aan het lopen was, stopte om een hond te aaien en de man die daarbij stond zei dat dit niet goed was voor haar gemiddelde, zij zei toen 'dit is juist wel goed voor mijn gemiddelde want dit is alvast de eerste hond die ik vandaag aai en ik ga nu naar de tweede'. Hiermee wil ze zeggen dat het ertoe doet wat het uitgangspunt is en dat is ook zo wat betreft de uitbreiding van de intensieve veehouderij aan De Bellaard in Bokhoven. Haar uitgangspunten zijn schone lucht en beter dierenwelzijn en beide worden er niet beter op als in de intensieve veehouderij meer dieren worden gehouden, welk stalsysteem, hoeveel vierkante meter per dier en hoeveel luchtwassers er ook worden toegepast, het wordt alleen maar erger. De lucht wordt pas schoner en het dierenwelzijn pas beter als deze veehouderij stopt. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of mevrouw Mees zich ervan bewust is dat hier per saldo minder dieren komen. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) zegt dat in deze stal meer ruimte wordt gecreëerd voor meer dieren, het is een uitbreiding omdat de boer toekomstbestendig wil zijn door meer dieren te houden. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of mevrouw Mees weet welke regels met betrekking tot fosfaatrechten daaraan verbonden zijn.

Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) is daarvan op de hoogte. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt mevrouw Mees om uit te leggen wat die regels zijn. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) zegt dat de regels de boeren best veel mogelijkheden geven, maar dat ze het daar niet mee eens is.

12

Mevrouw Van Zwambagt (CDA) zegt dat deze uitbreiding betekent dat iemand anders moet stoppen. Als deze ondernemer gaat uitbreiden betekent dit dat een andere ondernemer zijn rechten verkoopt, dat wordt op 20% afgerond en dat biedt mogelijkheden om op deze plek verder uit te breiden. Per saldo ontstaat er minder uitstoot. Daarnaast gaat mevrouw Mees er bij voorbaat vanuit dat er iets aan de hand zou zijn met het dierenwelzijn is en ze vraagt waarop mevrouw Mees dat baseert. De voorzitter zegt dat interrupties wat korter en bondiger moeten zijn. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) weet dat er 20% reductie wordt berekend, maar er wordt vaak met stikstof geknoeid en het is maar de vraag of dit ten goede komt aan een betere luchtkwaliteit. Intensieve veehouderij gaat ervan uit dat dieren een gebruiksvoorwerp zijn, het dierenwelzijn is in de intensieve veehouderij altijd in het geding. De Bossche Groenen stemt niet in met deze uitgebreide afwijkingsprocedure. Partijen die betere luchtkwaliteit en meer dierenwelzijn in hun verkiezingsprogramma hebben staan, kunnen volgens haar niet anders dan niet met dit voorstel instemmen. Mevrouw Wisse (GroenLinks) las in het voorstel dat er een omgevingsdialoog binnen een straal van 350 meter is gehouden en dat betekent dat die omgevingsdialoog met allemaal andere boeren is gehouden.

Dan is het logisch dat de omwonenden geen opmerkingen hebben gemaakt en ze vraagt zich af of dit de manier van participeren van burgers is bij zo'n ingrijpend voorstel en of de wethouder eigenlijk wel weet wat de rest van de omgeving hiervan vindt. Er is, vooruitlopend op de Omgevingswet, in de commissie besproken wat de toetsingscriteria voor de ambtenaren zijn, hoe een omgevingsdialoog goed wordt gevoerd, en ze vraagt of die toetsingscriteria zijn toegepast en of dit beperkte aantal betrokkenen als voldoende wordt beoordeeld. De heer Van Hoek (50PLUS) vraagt of mevrouw Wisse zich niet kan voorstellen dat er in deze omgeving alleen maar boeren wonen. Mevrouw Wisse (GroenLinks) geeft aan dat in de omgeving van De Bellaard 3 veel agrarische ondernemers zijn. Aan de kant van de gemeente Den Bosch staan woningen en komen nog meer woningen en de vraag is welke invloed de geurbelasting heeft op de omliggende kernen en de woningen daar misschien dichterbij komen. Misschien moet de omgevingsdialoog in een veel grotere straal worden gehouden. De heer Schellings (Bosch Belang) vraagt of mevrouw Wisse dit soort dialogen met eventuele toekomstige bewoners wil voeren. Mevrouw Wisse (GroenLinks) weet niet of deze omgevingsdialoog voldoet, haar vraag aan de wethouder is of dit voldoende is voor zo'n intensief project.

Het bedrijf wil intensiveren en de vraag is wat dit betekent voor de weidegang van de koeien. Daarnaast doet het iets met de mestafzet ze vraagt zich af wat daar allemaal mee gebeurt. Ten slotte brengt intensieve veehouderij meer vervoersbewegingen met zich mee zoals van toeleveraars van voeding en de afvoer van melk en de vraag is wat intensivering van dit bedrijf betekent voor de wegen rond deze agrarische onderneming. De heer Smeets (Rosmalens Belang) ziet een ondernemer die zijn bedrijf toekomstbestendig wil maken en die voldoet aan het milieukader. Er is een omgevingsdialoog geweest en er worden veel technische maatregelen genomen om tegemoet te komen aan duurzaamheid en dierenwelzijn in de stallen, de ondernemer doet meer dan hij moet doen. Rosmalens Belang voor dit voorstel. De heer Van Griensven (PVV) staat volledig achter deze ondernemer die wil ondernemen en hij wenst hem veel succes. De heer Hommersom (D66) weet nog niet zeker of D66 dit wel wil, bijna een verdubbeling van 110 melkkoeien en 60 jongvee naar 185 respectievelijk 125 dieren. Er wordt voldaan aan de theorie van de stikstofregeling, maar D66 heeft hier twijfels over, mede gelet op discussies zoals die in Overijssel worden gevoerd over of mag worden gehandeld met stikstofruimte die niet echt gebruikt wordt. 13

Mevrouw Van Zwambagt (CDA) weet dat D66 voor duurzame landbouw is en ondernemers ruimte wil bieden om te innoveren. Deze ondernemer wil innoveren en ze vraagt wat D66 precies wil. De heer Hommersom (D66) heeft er begrip voor dat een ondernemer zijn bedrijf toekomstbestendig wil maken en hij gelooft dat moderne stallen een bijdrage leveren aan dierenwelzijn, maar vraagt zich af of dat op deze manier moet en of dit past in de ontwikkeling van het buitengebied op die plek. De heer Smeets (Rosmalens Belang) zegt dat deze ondernemer wil opschalen omdat hij anders zijn bedrijf niet overeind kan houden en dat D66 hem niet de ruimte geeft om te innoveren op een manier die binnen het wettelijke kader past. Hij vraagt hoe deze ondernemer dat dan wel moet doen. De heer Hommersom (D66) mist een visie op het buitengebied, die heeft hij nodig om te kunnen bepalen of dit een juiste ontwikkeling op deze plek is. Een visie Buitengebied betekent ook dat wordt nagedacht over hoe ontwikkelingen in een groter geheel passen. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) denkt dat er wel een kader is en dat deze ondernemer daarom langs de gemeenteraad moet om te mogen uitbreiden.

Er mag alleen worden uitgebreid als de weidegang gegarandeerd is en ze vraagt zich af of dat met deze hoeveelheid dieren wel gegarandeerd is De heer Hommersom (D66) vindt dat zonder een visie sprake is van een opzichzelfstaande uitbreiding. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of de heer Hommersom het er niet mee eens is dat de ondernemer handelt op basis van de bestaande kaders die in de structuurvisie op staan. De heer Hommersom (D66) ziet de structuurvisie als een groter kader dat moet worden uitgewerkt. Een visie op het buitengebied is erg belangrijk om dit soort dingen te kunnen beoordelen. D66 is er geen voorstander van om intensieve veehouderij zomaar uit te breiden, maar heeft wel oog voor individuele ondernemers. Dat kan alleen worden afgewogen met een visie op het buitengebied. Nu lijkt het een opzichzelfstaande uitbreiding waarbij de ondernemer natuurlijk het goed recht heeft om deze vraag in te dienen, maar de raad moet dit afwegen in relatie tot het grotere geheel, een visie. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vraagt of de heer Hommersom ook zou hebben gezegd dat hij er niets over kan zeggen omdat er geen gebiedsvisie is als een ondernemer met een plan voor natuurontwikkeling zou komen. De heer Hommersom (D66) zou dan geen 'nee' zeggen.

Als een ondernemer wil stoppen zegt hij daar geen 'nee' tegen, maar hij ziet uitbreiding niet zitten tenzij het bijdraagt aan een groter geheel. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt dat D66 dan ook geen besluit kan nemen over natuurontwikkeling. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat D66 concreet voorstelt. De heer Hommersom (D66) zal zonder nadere uitleg van de wethouder niet met dit plan instemmen. Hij wil weten wat de context is en wat er nog meer speelt. In de vorige vergadering ging het over de uitbreiding van een veehouderij die gepaard ging met sanering en dat had een duidelijke relatie met andere ontwikkelingen. Dat is hier niet het geval en ook al wordt gebruikgemaakt van een stikstofregeling, hier ontbreekt een visie van het college op hoe dit past. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) weet dat de provincie bovenwettelijke maatregelen heeft vastgesteld en dat deze ondernemer die toepast. Een onderneming moet ook rendabel zijn en ze vraagt hoe de heer Hommersom dit ziet. 14

De heer Hommersom (D66) vindt dat iedere ondernemer recht op een levensvatbaar bedrijf heeft, maar dat dit niet betekent dat iedere ontwikkeling maar toegelaten wordt. Hij wil kunnen beoordelen of dit een groter geheel past. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) denkt dat de heer Hommersom geen antwoord van de wethouder nodig heeft. De heer Van Hoek (50PLUS) zegt dat het plan in het bestemmingsplan Buitengebied past. De heer Hommersom (D66) vindt het bij een plan dat afwijkt van de regelgeving belangrijk dat er een visie op het buitengebied is en dit plan wijkt daarvan af omdat het anders hier niet zou voorliggen. Het is mogelijk dat het een goed voornemen is, maar het moet hier worden besproken omdat het afwijkt en hij heeft behoefte aan een breder kader om die afweging te kunnen maken, maar dat bredere kader ontbreekt. D66 is niet op voorhand voorstander van uitbreiding van de veehouderij, maar heeft wel oog voor wensen van bedrijven en zeker als een ondernemer wil investeren om zijn bedrijf toekomstbestendig te maken. Mevrouw Welten (VVD) heeft een motie vreemd aan de orde van de dag ingediend omdat er behoefte is aan beleid met betrekking tot het handelen in stikstofrechten en dat is hier aan de orde. Dit voorstel ligt in lijn met een eerder voorstel over varkensvermeerdering in Kerkdijk, dit is niets anders dan handel in stikstofrechten.

Ze vindt ook dat ondernemers zo veel mogelijk ruimte moeten krijgen en zolang er ongebruikte stikstofrechten zijn, maakt deze mijnheer of mevrouw daar maakt gebruik van. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) zegt dat deze ondernemer juist minder stikstofrechten nodig heeft doordat hij onder andere zijn stallen gaat aanpassen. Mevrouw Welten (VVD) weet dat het aantal koeien wordt uitgebreid om deze techniek te financieren. Er is een ondernemersbelang en een klimaatbelang en het is belangrijk dat er aan kaders kan worden getoetst, maar die ontbreken. Mevrouw Van Zwambagt (CDA) vindt dat dit binnen alle wettelijke kaders past. Een melkveebedrijf wordt hiermee toekomstbestendig op het gebied van bedrijfsvoering, dierenwelzijn, milieueisen en duurzaamheid en dat is ook voor de volgende generatie een must. Bovendien wordt hiermee voldaan aan de extra eisen die ook de provincie stelt bovenop de landelijke eisen. Het bedrijf ligt in een gebied met de aanduiding beperkingen veehouderij, maar er is uitbreiding mogelijk als sprake is van grondgebonden veehouderij en daar voldoet het bedrijf aan. Bij de bouw wordt gebruikgemaakt van zo veel mogelijk duurzame materialen, er wordt een emissiearme stal gebouwd en de ondernemer gaat zonnepanelen plaatsen. Daarmee voldoet hij aan veel duurzame criteria. Het CDA gaat akkoord met het plan.

Reactie college Wethouder Geers hoorde een aantal commissieleden zeggen dat het gaat om intensieve veehouderij, maar dat is niet aan de orde, het gaat hier om grondgebonden veehouderij waarbij de ondernemer voldoende hectare grond ter beschikking heeft voor de beweiding. Deze uitbreiding van een grondgebonden veehouderij past binnen de visie op het buitengebied op deze locatie. Het is in strijd met het bestemmingsplan omdat wordt gevraagd om uitbreiding van het bouwvlak, dan valt de gemeente terug op de vastgestelde uitgangspunten en dit plan is daarmee in overeenstemming. Daarom krijgt deze ondernemer de mogelijkheid om zijn bedrijf uit te breiden en te verduurzamen. Er komen inderdaad meer dieren, maar minder uitstoot omdat er wel een beter stalsysteem komt. Hij wil ondernemers die willen werken aan de toekomst, die een duurzaam bedrijf opbouwen, maar die ook de uitstoot verminderen de kans geven om dit ook te doen. Deze ondernemers hebben het beste voor met hun eigen bedrijf, maar zeker ook met de toekomst en met de omgeving. Deze ondernemer doet een flinke investering om duurzaamheid en minder uitstoot te genereren. Daarbij hoort een omgevingsdialoog en die heeft deze ondernemer netjes doorlopen. Bij dit soort agrarische bedrijven bestaat een geurafstand van 50 of 100 meter en dat is de milieuhinderzone voor een bedrijf als dit.

Deze ondernemer heeft de omgevingsdialoog goed doorlopen omdat hij omwonenden tot op een afstand van 350 meter heeft benaderd. Er is een goede ruimtelijke onderbouwing die op deze locatie past, er is minder uit15

stoot en dus milieuwinst en dit is een ondernemer die zijn toekomst op een duurzame manier regelt, waar de gemeenteraad trots op kan zijn. Tweede termijn Mevrouw Wisse (GroenLinks) vraagt of over de toegangswegen is nagedacht. Wethouder Geers antwoordt bevestigend. De heer Schellings vindt het een hamerstuk. Mevrouw Wisse neemt het terug in de fractie. De heer Van Griensven vindt het een hamerstuk. De heer Van Creij (gewoon ge-DREVEN) vindt het een hamerstuk. De heer Van Rooij (PvdA) vindt het een hamerstuk. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) komt met een stemverklaring. De heer Van Hoek (50PLUS) vindt het een hamerstuk. De heer Smeets (Rosmalens Belang) gaat akkoord. De heer Hommersom (D66) overweegt een motie waarin aan het college wordt gevraagd om het stuk terug te nemen en het te voorzien van meer informatie. Mevrouw Welten (VVD) vindt het een hamerstuk. De heer Gersjes (Groep Gersjes) vindt het een hamerstuk.

Dit voorstel punt gaat als hamerstuk naar de raadsvergadering. De voorzitter schorst de vergadering Schorsing Overige onderwerpen ter bespreking 11.

Bespreeknotitie Oplossingsrichting woningnood (De Bossche Groenen) Mevrouw Hendrickx (De Bossche Groenen) denkt dat iedereen ervan doordrongen is dat veel mensen in deze stad op zoek zijn naar een woning en met name naar een betaalbare woning. Een woning is een beleggingsobject geworden en daardoor is het voor veel mensen met een laag inkomen of een middeninkomen een hele uitdaging om een huis te vinden. De Bossche Groenen heeft gekeken hoe bestaande woningen beter beschikbaar kunnen komen voor de inwoners en de opgevraagde gegevens staan in de voorliggende notitie. De komende tien jaar worden ongeveer 1050 woningen aan de betaalbare kernvoorraad sociale huurwoningen onttrokken, dat is een fors aantal, zeker gezien de wachtlijsten die er op dit moment ongeveer tien jaar zijn en De Bossche Groenen wil daar specifiek naar kijken. Er worden wel nieuwe woningen gebouwd, maar het tekort aan woningen is zo groot dat de uitverkoop van sociale huurwoningen moet stoppen. In deze bespreeknotitie staat een oplossing voor de huidige problemen, zoals het stoppen van de verkoop van sociale huurwoningen, een regeling voor doorstroming van 65-plussers en de herontwikkeling van bestaande locaties in plaats van bouwen in het groen.

De Bossche Groenen wil ook kijken of iets kan worden gedaan aan de overvolle opvanglocaties door tijdelijke miniwoningen voor dak- en thuislozen te realiseren, zodat ook daar een zekere doorstroming kan plaatsvinden. De motie over Groot Meerendonk was de laatste motie voor de vorige verkiezingen, die werd unaniem gesteund, maar vier jaar later is daar nog niets mee gebeurd. Ze ziet ook daar kansen om woningen op een grote locatie te realiseren en ze

16

hoort graag hoe de rest van de commissie tegen haar suggesties aankijkt en welke accenten worden gelegd om de woningmarkt in beweging te zetten. De heer Van Griensven (PVV) vraagt waarom statushouders niet in het stuk van De Bossche Groenen worden genoemd. De heer Roovers (SP) hoort de PVV bij iedere discussie over de woningnood over statushouders spreken, maar hij hoort nooit een concreet voorstel van de PVV om de woningnood voor iedereen in Den Bosch op te lossen en hij vraagt hoe serieus de PVV dit probleem neemt. De heer Van Griensven (PVV) neemt de woningnood erg serieus. Er zijn plannen om tussen 2020 en 2030 3150 sociale huurwoningen te bouwen en dat zijn gemiddeld 315 woningen per jaar. Met de tweederderegeling die wordt aangehouden zijn dat 210 sociale huurwoningen per jaar. In week 2 van 2022 kwam er een raadsinformatiebrief waarin stond dat in de tweede helft van 2021 130 woningen aan statushouders zijn toegewezen en dat er in de eerste helft van 2022 88 woningen aan hen worden toegewezen. Dat betekent dat er 218 woningen aan statushouders zijn toegewezen en dan stelt hij de vraag voor wie in de gemeente Den Bosch wordt gebouwd. In een ander project worden 500 tijdelijke flexwoningen gebouwd voor starters, studenten, spoedzoekers, gescheiden mensen, mensen die willen gaan samenwonen, gezinnen of mensen die kleiner willen gaan wonen.

Dat betekent dat de eigen burgers in tijdelijk woningen worden geplaatst, terwijl statushouders een huurwoning krijgen. De heer Roovers (SP) is het eens met sommige suggesties van De Bossche Groenen. De nieuwe coalitie is van plan om de verhuurdersheffing af te schaffen, maar er is daartoe nog geen enkel voorstel aan de Tweede Kamer gedaan. De SP is tegen de verhuurdersheffing, maar ook tegen het verkopen van sociale huurwoningen, ongeacht of de verhuurdersheffing blijft bestaan. De heer Hommersom (D66): vraagt waarom de SP tegen de verhuurdersheffing is. De heer Roovers (SP) vindt het onverstandig en immoreel om sociale huurwoningen te verkopen in tijden van een groot tekort. Er is op sommige momenten een mismatch wat betreft de woningen waarin ouderen wonen en daarom heeft de SP zich in 2017 verzet tegen het loslaten van het 55+-label door Zayaz, maar daar was in de raad helaas onvoldoende steun voor. Als de wens is dat ouderen gaan wonen in woningen die geschikt zijn voor ouderen, wil hij in ieder geval de huidige woningen voor ouderen ook voor hen behouden. Wat betreft studentenwoningen noemt hij Nijmegen als voorbeeld. Daar is een hele sterke stichting Studentenhuisvesting Nijmegen waardoor daar voldoende studentenwoningen worden gerealiseerd en de kamerprijzen heel betaalbaar zijn.